ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.197.1
कालमृत्युयमानां ते इक्ष्वाकोर्ब्राह्मणस्य च ।
विवादो व्याहृतः पूर्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.१९७.१ ॥
ಕಾಲ, ಮೃತ್ಯು, ಯಮ ಇವರೊಂದಿಗೂ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ನಡುವೆಯೂ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ವಿವಾದವನ್ನು ನೀವು ಹೇಳಲು ಯೋಗ್ಯರು.
12.197.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इक्ष्वाकोः सूर्यपुत्रस्य यद्वृत्तं ब्राह्मणस्य च ॥ १२.१९७.२ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನಾದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
12.197.3
कालस्य मृत्योश्च तथा यद्वृत्तं तन्निबोध मे ।
यथा स तेषां संवादो यस्मिन्स्थानेऽपि चाभवत्।
येनैव कारणेनात्र धर्मवादसमन्वितः ॥ १२.१९७.३ ॥
ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವಿನ ಕುರಿತು ನಡೆದುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು: ಅವರ ಸಂವಾದ ಹೇಗಾಯಿತು, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಮಾತು ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು.
12.197.4
ब्राह्मणो जापकः कश्चिद्धर्मवृत्तो महायशाः ।
षडङ्गविन्महाप्राज्ञः पैप्पलादिः स कौशिकः ॥ १२.१९७.४ ॥
ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು; ಜಪ ಮಾಡುವವನು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನು, ಮಹಾಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಷಡಂಗ ವೇದಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನು, ಪೈಪ್ಪಲಾದಿ ವಂಶದ ಕೌಶಿಕನು.
12.197.5
तस्यापरोक्षं विज्ञानं षडङ्गेषु वभूव ह ।
वेदेषु चैव निष्णातो हिमवत्पादसंश्रयः ॥ १२.१९७.५ ॥
ಅವನಿಗೆ ಷಡಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನವು ಉಂಟಾಯಿತು; ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಪುಣನಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
12.197.6
सोयं ब्राह्मं पस्तेपे संहितां संयतो जपन् ।
तस्य वर्षसहस्रं तु नियमेन तथा गतम् ॥ १२.१९७.६ ॥
ಅವನು ಸಂಯಮದಿಂದ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಹೀಗೆ ನಿಯಮದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು.
12.197.7
स देव्या दर्शितः साक्षात्प्रीतास्मीति तदा किल ।
जप्यमावर्तयंस्तूष्णीं न स तां किंचिदब्रवीत् ॥ १२.१९७.७ ॥
ದೇವಿಯು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ, 'ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟಳಾಗಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದಳು. ಆಗ ಅವನು ಜಪವನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವಳಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ.
12.197.8
तस्यानुकम्पया देवी प्रीता समभवत्तदा ।
वेदमाता ततस्तस्य तज्जप्यं समपूजयत् ॥ १२.१९७.८ ॥
ಅವನ ಮೇಲಿನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ದೇವಿಯು ಆಗ ಸಂತುಷ್ಟಳಾದಳು. ಆನಂತರ ವೇದಮಾತೆಯು ಅವನ ಆ ಜಪವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದಳು.
12.197.9
चतुर्भिरक्षरैर्युक्ता सोमपानेऽक्षराष्टका ।
जगद्बीजसमायुक्ता चनुर्विशाक्षरात्मिका ॥ १२.१९७.९ ॥
ಸೋಮಪಾನದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಕ್ಷರಾಷ್ಟಕವಿತ್ತು; ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಬೀಜದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು.
12.197.10
समाप्य जप्यं तूत्थाय शिरसा पादयोस्तदा ।
पपात देव्या धर्मात्मा वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १२.१९७.१० ॥
ಜಪವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಎದ್ದು, ತಲೆಯಿಂದ ದೇವಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು; ಆಗ ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.197.11
दिष्ट्या देवि प्रसन्ना त्वं दर्शनं चागता मम ।
यदि चापि प्रसन्नासि जप्ये मे रमतां मनः ॥ १२.१९७.११ ॥
'ದೇವಿ, ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ನನಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಬಂದಿರುವೆ. ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಜಪದಲ್ಲಿ ರಮಿಸಲಿ.'
12.197.12
किं प्रार्थयसि विप्रर्षे किं चेष्टं करवाणि ते ।
प्रब्रूहि जपतां श्रेष्ठ सर्वं तत्ते भविष्यति ॥ १२.१९७.१२ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಯೇ, ನೀನು ಏನನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿರುವೆ? ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಜಪಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹೇಳು. ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಆಗುವುದು.'
12.197.13
इत्युक्तः स तदा देव्या विप्रः प्रोवाच धर्मवित् ।
जप्यं प्रति ममेच्छेयं वर्धत्विति पुनः पुनः ॥ १२.१९७.१३ ॥
ದೇವಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಧರ್ಮ ತಿಳಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದನು: "ಜಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಬೆಳೆಯಲಿ."
12.197.14
मनसश्च समाधिर्मे वर्धेताहरहः शुभे ।
तत्तथेति ततो देवी मधुरं प्रत्यभाषत ॥ १२.१९७.१४ ॥
"ಓ ಶುಭೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮಾಧಿ ದಿನದಿನಕ್ಕೂ ಬೆಳೆಯಲಿ." ಆಗ ದೇವಿ ಮಧುರವಾಗಿ, "ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
12.197.15
इदं चैवापरं प्राह देवी तत्प्रियकाम्यया ।
निरयं नैव याता त्वं यत्र याता द्विजर्षभाः ॥ १२.१९७.१५ ॥
ಆಗ ದೇವಿ ಅವನ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು: "ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಹೋದ ನರಕಕ್ಕೆ ನೀನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ."
12.197.16
यास्यसि ब्रह्मणः स्थानमनिमित्तमतन्द्रितः ।
साधु ते भविता चैतद्यत्त्वयाऽहमिहार्थिता ॥ १२.१९७.१६ ॥
ನೀನು ಆಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ, ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ. ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಬೇಡಿದ್ದು ನಿನಗೆ ಒಳಿತಾಗುತ್ತದೆ.
12.197.17
नियतो जप चैकाग्रो धर्मस्त्वां समुपैष्यति ।
कालो मृत्युर्यमश्चैव समायास्यन्ति तेऽन्तिकम्।
भविता च विवादोऽत्र तव तेषां च धर्मतः ॥ १२.१९७.१७ ॥
ನಿಯಮದಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರದಿಂದ ಜಪ ಮಾಡು; ಧರ್ಮ ನಿನ್ನನ್ನು ತಲುಪುವುದು. ಕಾಲ, ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಯಮ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವರು; ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ವಾದವಾಗುವುದು.
12.197.18
एवमुक्त्वा भगवती जगाम भवनं स्वकम् ॥ १२.१९७.१८ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಪೂಜ್ಯ ದೇವಿ ತನ್ನ ಭವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.
12.197.19
ब्राह्मणोऽपि जपन्नास्ते दिव्यं वर्षशतं तथा ।
सदा दान्तो जितक्रोधः सत्यसन्धोऽनसूयकः ॥ १२.१९७.१९ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ದಿವ್ಯವಾದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೀಗೆ ಜಪಿಸುತ್ತಾ ಇದ್ದನು; ಸದಾ ಸಂಯಮಿಯಾಗಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಗೆದ್ದವನಾಗಿ, ಸತ್ಯಸಂಧನಾಗಿ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ.
12.197.20
समाप्ते नियमे तस्मिन्नथ विप्रस्य धीमतः ।
साक्षात्प्रीतस्तदा धर्मो दर्शयामास तं द्विजम् ॥ १२.१९७.२० ॥
ಆ ನಿಯಮ ಮುಗಿದಾಗ, ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಧರ್ಮನು ಸ್ವತಃ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು.
12.197.21
द्विजाते पश्य मां धर्ममहं त्वां द्रष्टुमागतः ।
जप्यस्यास्य फलं यत्तत्प्रंप्राप्तं तच्च मे शृणु ॥ १२.१९७.२१ ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನನ್ನನ್ನು ನೋಡು — ನಾನು ಧರ್ಮ; ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಜಪದಿಂದ ನೀನು ಪಡೆದ ಫಲವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
12.197.22
जिता लोकास्त्वया सर्वे ये दिव्या ये च मानुषाः ।
देवानां निलयान्साधो सर्वानुत्क्रम्य यास्यसि ॥ १२.१९७.२२ ॥
ನೀನು ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನುಷ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವೆ. ಓ ಸಾಧುವೇ, ದೇವತೆಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ದಾಟಿ ನೀನು ಮುಂದೆ ಹೋಗುವೆ.
12.197.23
प्राणत्यागं कुरु मुने गच्छ लोकान्यथेप्सितान् ।
त्यक्त्वाऽऽत्मनः शरीरं च ततो लोकानवाप्स्यसि ॥ १२.१९७.२३ ॥
ಓ ಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡು. ನೀನು ಬಯಸಿದ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗು. ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನೀನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
12.197.24
कृतं लोकेन मे धर्म गच्छ त्वं च यथासुखम् ।
बहुदुःखमहं देहं नोत्सृजेयमहं विभो ॥ १२.१९७.२४ ॥
ಲೋಕಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ ಮುಗಿದಿದೆ. ಓ ಧರ್ಮ, ನೀನು ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗು. ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಬಹಳ ದುಃಖಭರಿತವಾದ ಈ ದೇಹವನ್ನು ನಾನು ತ್ಯಜಿಸಲಾರೆ.
12.197.25
अचलं ते मनः कृत्वा त्यज देहं महामते ।
अनेन किं ते संयोगः कथं मोहं गमिष्यसि ॥ १२.१९७.२५ ॥
ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಚಲವಾಗಿಸಿ, ಓ ಮಹಾಮತಿ, ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ಈ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೇನು ಸಂಬಂಧ? ನೀನು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಒಳಗಾಗುವೆ?
12.197.26
अवश्यं भोः शरीरं ते त्यक्तव्यं मुनिपुङ्गव ।
स्वर्गमारोह भो विप्र किं वा वै रोचतेऽनघ ॥ १२.१९७.२६ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಏರು; ಓ ನಿಷ್ಪಾಪನೇ, ನಿನಗೆ ಯಾವುದು ಇಷ್ಟ?
12.197.27
किमुक्तं धर्म किं नेति कस्मान्मां प्रोक्तवानसि ।
त्यज देहं द्विजेति त्वं ससंबुध्यात्र मे यदि ॥ १२.१९७.२७ ॥
ಓ ಧರ್ಮನೇ, ಏನು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಏನು ಹೇಳಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ? ನನಗೆ ಹೀಗೇಕೆ ಹೇಳಿದೆ? ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು — ನೀನು ಇದನ್ನು ನನಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದರೆ.
12.197.28
न रोचये स्वर्गवासं विना देहमहं विभो ।
गच्छ धर्म न मे श्रद्धा स्वर्गं गन्तुं विनाऽऽत्मना ॥ १२.१९७.२८ ॥
ಓ ವಿಭೋ, ದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಸವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಧರ್ಮನೇ, ಹೋಗು; ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಶ್ರದ್ಧೆ ನನಗಿಲ್ಲ.
12.197.29
अलं देहे मनः कृत्वा त्यक्त्वा देहं सुखी भव ।
गच्छ लोकानरजसो यत्र गत्वा न शोचसि ॥ १२.१९७.२९ ॥
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟದ್ದು ಸಾಕು; ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸುಖಿಯಾಗು. ರಜಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಆ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೆ ನೀನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.197.30
रमे जपन्महाभाग कृतं लोकैः सनातनैः ।
सशरीरेण गन्तव्यं मया स्वर्गं न चान्यथा ॥ १२.१९७.३० ॥
ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಜಪಿಸುತ್ತಾ ನಾನು ರಮಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸನಾತನ ಲೋಕಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ (ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ). ದೇಹಸಹಿತವಾಗಿಯೇ ನಾನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲ.
12.197.31
एवं ते कायसंप्रातिर्वर्तते मुनिसत्तम ।
यदि त्वं नेच्छसि त्यक्तुं शरीरं पश्य वै द्विज।
एष कालस्तथा मृत्युर्यमश्च त्वामुपागताः ॥ १२.१९७.३१ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನ ದೇಹಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಇದೆ. ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ನೀನು ಇಚ್ಛಿಸದಿದ್ದರೆ, ದ್ವಿಜನೇ, ನೋಡು — ಕಾಲ, ಮೃತ್ಯು ಮತ್ತು ಯಮ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
12.197.32
अथ वैवस्वतः कालो मृत्युश्च त्रितयं विभो ।
ब्राह्मणं तं महाभागमुपगम्येदमब्रवन् ॥ १२.१९७.३२ ॥
ಆಗ ವೈವಸ್ವತ ಯಮ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯು — ಈ ಮೂವರೂ, ಓ ವಿಭೋ, ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
12.197.33
तपसोऽस्य सुतप्तस्य तथा सुचरितस्य च ।
फलप्राप्तिस्तव श्रेष्ठा यमोऽहं त्वामुपब्रुवे ॥ १२.१९७.३३ ॥
ಈ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲ ದೊರೆತಿದೆ. ನಾನು ಯಮ, ನಿನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
12.197.34
यथावदस्य जप्यस्य फलं प्राप्तस्त्वमुत्तमम् ।
कालस्ते स्वर्गमारोढुं कालोऽहं त्वामुपागतः ॥ १२.१९७.३४ ॥
ಈ ಜಪದ ಯಥಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆದಿರುವೆ. ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದ ಕಾಲ ನಿನಗೆ ಬಂದಿದೆ; ಕಾಲನಾದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
12.197.35
मृत्युं मां विद्धि धर्मज्ञ रूपिणं स्वयमागतम् ।
कालेन चोदितो विप्र त्वामितो नेतुमद्य वै ॥ १२.१९७.३५ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ರೂಪ ಧರಿಸಿ ತಾನೇ ಬಂದಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಮೃತ್ಯು ಎಂದು ತಿಳಿ. ವಿಪ್ರನೇ, ಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಇಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
12.197.36
स्वागतं सूर्यपुत्राय कालाय च महात्मने ।
मृत्यवे चाथ धर्माय किं कार्यं करवाणि वः ॥ १२.१९७.३६ ॥
ಸೂರ್ಯಪುತ್ರ ಯಮನಿಗೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಕಾಲನಿಗೆ, ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ, ಧರ್ಮನಿಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ನಿಮಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?
12.197.37
अर्ध्यं पाद्यं च दत्त्वा स तेभ्यस्तत्र समागम ।
अब्रवीत्परमप्रीतः स्वशक्त्या किं करोमि वः ॥ १२.१९७.३७ ॥
ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾದ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?
12.197.38
स्वकार्यनिर्भरा यूयं परोपद्रवहेतवः ।
भवन्तो लोकसामान्याः किमर्थं ब्रूत सत्तमाः ॥ १२.१९७.३८ ॥
ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಇತರರಿಗೆ ಉಪದ್ರವಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗುವವರು. ನೀವು ಲೋಕಸಾಮಾನ್ಯರು; ಸತ್ತಮರೇ, ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿ.
12.197.39
वयमप्येवमत्युग्रा धातुराज्ञापुरः सराः ।
चोदिता धावमाना वै कर्मभावमनुव्रताः ॥ १२.१९७.३९ ॥
ನಾವೂ ಹೀಗೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರರು; ಧಾತೃರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವವರು, ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಓಡುವವರು, ಕರ್ಮಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು.
12.197.40
तस्मिन्नेवाथ काले तु तीर्थयात्रामुपागतः ।
इक्ष्वाकुरगमत्तत्र समेता यत्र ते विभो ॥ १२.१९७.४० ॥
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಬಂದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದರು, ಓ ವಿಭೋ.
12.197.41
सर्वानेव तु राजर्षिः संपूज्याथ प्रणम्य च ।
कुशलप्रश्नमकरोत्सर्वेषां राजसत्तमः ॥ १२.१९७.४१ ॥
ರಾಜರ್ಷಿಯು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು; ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು.
12.197.42
तस्मै सोऽथासनं दत्त्वा पाद्यमर्ध्यं तथैव च ।
अब्रवीद्ब्राह्मणो वाक्यं कृत्वा कुशलसंविदम् ॥ १२.१९७.४२ ॥
ಅವನಿಗೆ ಆಸನ, ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕ್ಷೇಮ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.197.43
स्वागतं ते महाराज ब्रूहि यद्यदिहेच्छसि ।
स्वशक्त्या किं करोमीह तद्भवान्प्रब्रवीतु माम ॥ १२.१९७.४३ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಏನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೀಯೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳು. ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಾನೇನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ? ಅದನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.
12.197.44
राजाऽहं ब्राह्मणश्च त्वं यदा षट्कर्मसंस्थितः ।
ददानि वसु किंचित्ते प्रार्थितं तद्वदस्व मे ॥ १२.१९७.४४ ॥
ನಾನು ರಾಜ, ನೀವು ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ನಿಮಗೆ ಏನಾದರೂ ಧನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.197.45
द्विविधो ब्राह्मणो राजन्धर्मश्च द्विविधः स्मृतः ।
प्रवृत्तश्च निवृत्तश्च निवृत्तोऽह प्रतिग्रहात् ॥ १२.१९७.४५ ॥
ಓ ರಾಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎರಡು ವಿಧ; ಧರ್ಮವೂ ಎರಡು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರವೃತ್ತ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತ. ನಾನು ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
12.197.46
तेभ्यः प्रयच्छ दानानि ये प्रवृत्ता नराधिप ।
अहं न प्रतिगृह्णामि किमिष्टं किं ददामि ते।
ब्रूहि त्वं नृपतिश्रेष्ठ तपसा साधयामि किम् ॥ १२.१९७.४६ ॥
ನರಾಧಿಪ, ಪ್ರವೃತ್ತರಾದವರಿಗೆ ದಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡು. ನಾನು ಪ್ರತಿಗ್ರಹ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದು ಏನು, ನಾನು ನಿನಗೆ ಏನು ಕೊಡಲಿ? ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನೇ ಹೇಳು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ?
12.197.47
क्षत्रियोऽहं न जानामि देहीति वचनं क्वचित् ।
प्रयच्छ युद्धमित्येवंवादी चास्मि द्विजोत्तम ॥ १२.१९७.४७ ॥
ನಾನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ; 'ಕೊಡು' ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲೂ ಅರಿಯೆ. 'ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡು' ಎಂದು ಮಾತ್ರ ನಾನು ಹೇಳುವವನು, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ.
12.197.48
तुष्यसि त्वं स्वधर्मेण तथा तुष्टा वयं नृप ।
अन्योन्यस्योत्तरं नास्ति यदिष्टं तत्समाचर ॥ १२.१९७.४८ ॥
ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾವೂ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ನೃಪ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಆಚರಿಸು.
12.197.49
स्वशक्त्याऽहं ददानीति त्वया पूर्वमुदाहृतम् ।
याचे त्वां दीयतां मह्यं जप्यस्यास्य फलं द्विज ॥ १२.१९७.४९ ॥
'ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕೊಡುವೆ ಎಂದು ನೀನು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಈ ಜಪದ ಫಲವನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಡು ಎಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.'
12.197.50
युद्धं मम सदा वाणी याचतीति विकत्थसे ।
न च युद्धं मया सार्धं किमर्थं याचसे पुनः ॥ १२.१९७.५० ॥
'ನನ್ನ ಮಾತು ಸದಾ ಯುದ್ಧವನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನೀನು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತೀಯ. ಆದರೆ ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡದೆ ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯ?'
12.197.51
वाग्वज्राब्राह्मणाः प्रोक्ताः क्षत्रिया बाहुजीविनः ।
वाग्युद्धं तदिदं तीव्रं मम विप्र त्वया सह ॥ १२.१९७.५१ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಕ್ಕೆಂಬ ವಜ್ರ ಎಂದೂ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಬದುಕುವವರು ಎಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಇದು ನಿನ್ನೊಡನೆ ನನ್ನ ತೀವ್ರ ವಾಗ್ಯುದ್ಧ.'
12.197.52
सेयमद्य प्रतिज्ञा मे स्वशक्त्या किं प्रदीयताम् ।
ब्रूहि दास्यामि राजेन्द्र विभवे सति माचिरम् ॥ १२.१९७.५२ ॥
'ಇದೇ ಇಂದು ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ: ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಏನನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು? ಹೇಳು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಸಂಪತ್ತಿದ್ದರೆ ತಡಮಾಡದೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.'
12.197.53
यत्तद्वर्षशतं पूर्णं जप्यं वै जपता त्वया ।
फलं प्राप्तं तत्प्रयच्छ मम दित्सुर्भवान्यदि ॥ १२.१९७.५३ ॥
'ನೀನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಪಿಸಿ ಪಡೆದ ಫಲವನ್ನು, ನೀನು ಕೊಡಲು ಬಯಸಿದರೆ ನನಗೆ ಕೊಡು.'
12.197.54
परमं गृह्यतां तस्य फलं यज्जपितं मया ।
अर्धं त्वमविचारेण फलं तस्य ह्यवाप्नुहि ॥ १२.१९७.५४ ॥
'ನಾನು ಜಪಿಸಿದ ಫಲದ ಪರಮ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊ. ಅರ್ಧ ಫಲವನ್ನು ಯೋಚಿಸದೆಯೇ ನೀನು ಪಡೆ.'
12.197.55
अथवा सर्वमेवेह मामकं जापकं फलम् ।
राजन्प्राप्नुहि कामं त्वं यदि सर्वमिहेच्छसि ॥ १२.१९७.५५ ॥
ಅಥವಾ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜಪದ ಫಲವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಯಸಿದರೆ, ರಾಜನೇ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆ.
12.197.56
कृतं सर्वेण भद्रं ते जप्यं यद्याचितं मया ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि किंच तस्य फलं वद ॥ १२.१९७.५६ ॥
ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ನಾನು ಕೋರಿದ ಜಪವೆಲ್ಲವೂ ನೆರವೇರಿತು. ನಿನಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ; ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಫಲವೇನು ಎಂದು ಹೇಳು.
12.197.57
फलप्राप्तिं न जानामि दत्तं यज्जपितं मया ।
अयं धर्मश्च कालश्च यमो मृत्युश्च साक्षिणः ॥ १२.१९७.५७ ॥
ನಾನು ನೀಡಿದ, ಜಪಿಸಿದ ಫಲದ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಈ ಧರ್ಮ, ಕಾಲ, ಯಮ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು.
12.197.58
अज्ञातमस्य धर्मस्य फलं किं मे करिष्यति ।
फलं ब्रवीषि धर्मस्य न चेज्जप्यकृतस्य माम्।
प्राप्नोतु तत्फलं विप्रो नाहमिच्छे ससंशयम् ॥ १२.१९७.५८ ॥
ಈ ಧರ್ಮದ ಫಲ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡೀತು? ಜಪದಿಂದಾದ ಧರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ, ಆ ಫಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೇ ಸಿಗಲಿ; ಸಂದೇಹದಿಂದ ನಾನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.197.59
नाददेऽपरदत्तं वै दत्तं वा चाफलं मया ।
वाक्यं प्रमाणं राजर्षे ममाद्य तव चैव हि ॥ १२.१९७.५९ ॥
ಬೇರೆಯವರು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಕೊಟ್ಟದ್ದೂ ನಿಷ್ಫಲವಲ್ಲ. ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ಇಂದು ನನ್ನ ಮಾತೇ, ನಿನ್ನ ಮಾತೇ ಪ್ರಮಾಣ.
12.197.60
सकृदंशो निपतति सकृत्कन्या प्रदीतये ।
सकृदेव ददानीति त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् ॥ १२.१९७.६० ॥
ಪಾಲು ಒಮ್ಮೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಯೇ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ; 'ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂಬುದೂ ಒಮ್ಮೆಯೇ. ಈ ಮೂರೂ ಒಮ್ಮೆ ಒಮ್ಮೆಯೇ.
12.197.61
नाभिसंधिर्मया जप्ये कृतपूर्वः कदाचन ।
जप्यस्य राजशार्दूल कथं वेत्स्याम्यहं फलम् ॥ १२.१९७.६१ ॥
ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ನಾನು ಜಪದಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಜಪದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ?
12.197.62
ददस्वेति त्वया चोक्तं दत्तं वाचा फलं मया ।
न वाचं दूषयिष्यामि सत्यं रक्ष स्थिरो भव ॥ १२.१९७.६२ ॥
'ಕೊಡು' ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳಿದೆ, ನಾನು ಮಾತಿನಿಂದ ಫಲವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಮಾತನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸತ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.
12.197.63
अथैवं वदतो मेऽद्य वचनं न करिष्यसि ।
महानधर्मो भविता तव राजन्मृषा कृतः ॥ १२.१९७.६३ ॥
ಹೀಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಂದು ನೀನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ರಾಜನೇ, ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅಧರ್ಮವಾಗುವುದು.
12.197.64
न युक्ता तु मृषावाणी त्वया वक्तुमरिंदम ।
तथा मयाऽप्यभिहितं मिथ्या कर्तुं न शक्यते ॥ १२.१९७.६४ ॥
ಅರಿಂದಮನೇ, ನಿನಗೆ ಸುಳ್ಳು ಮಾತನಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ; ನಾನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
12.197.65
संश्रुतं च मया पूर्वं ददानीत्यविचारितम् ।
तद्गृह्णीष्वाविचारेण यदि सत्ये स्थितो भवान् ॥ १२.१९७.६५ ॥
ನಾನು ಮೊದಲೇ 'ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಯೋಚಿಸದೆ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಳುಕಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸು.
12.197.66
इहागम्य हि मां राजञ्जाप्यं फलमयाचथाः ।
तन्मे निसृष्टं गृह्णीष्व भव सत्येस्थितोपि च ॥ १२.१९७.६६ ॥
ರಾಜನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು ನೀನು ಜಪದ ಫಲವನ್ನು ಬೇಡಿದೆ; ನಾನು ಕೊಟ್ಟ ಆ ಫಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು.
12.197.67
नायं लोकोऽस्ति न परो न च पूर्वान्स तारयेत् ।
कुत एवापरान्राजन्मृषावादपरायणः ॥ १२.१९७.६७ ॥
ರಾಜನೇ, ಸುಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವನಿಗೆ ಈ ಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಪರಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಲಾರ, ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮುಂದಿನವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲ?
12.197.68
न यज्ञाध्ययने दानं नियमास्तारयन्ति हि ।
यथा सत्यं परे लोके तथेह पुरुषर्षभ ॥ १२.१९७.६८ ॥
ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯಜ್ಞ, ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ದಾನ, ನಿಯಮಗಳು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಉದ್ಧರಿಸುವಂತೆ ಉದ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.197.69
तपांसि यानि चीर्णानि चरिष्यन्ति च यत्तपः ।
समाशतैः सहस्रैश्च तत्सत्यान्न विशिष्यते ॥ १२.१९७.६९ ॥
ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿರುವ, ಮುಂದೆ ಮಾಡಲಿರುವ, ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಲ್ಲ.
12.197.70
सत्यमेकं परं ब्रह्म सत्यमेकं परं तपः ।
सत्यमेकं परो यज्ञः सत्यमेकं परं श्रुतम् ॥ १२.१९७.७० ॥
ಸತ್ಯವೇ ಒಂದೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ; ಸತ್ಯವೇ ಒಂದೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು; ಸತ್ಯವೇ ಒಂದೇ ಪರಮ ಯಜ್ಞ; ಸತ್ಯವೇ ಒಂದೇ ಪರಮ ಶ್ರುತ.
12.197.71
सत्यं वेदेषु जागर्ति फलं सत्ये परं स्मृतम् ।
तपो धर्मो दमश्चैव सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१९७.७१ ॥
ಸತ್ಯವು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಪರಮ ಫಲವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತಪಸ್ಸು, ಧರ್ಮ, ದಮ—ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿವೆ.
12.197.72
सत्यं वेदास्तथाङ्गानि सत्यं यज्ञास्तथा विधिः ।
व्रतचर्या तथा सत्यमोंकारः सत्यमेव च ॥ १२.१९७.७२ ॥
ಸತ್ಯವೇ ವೇದಗಳು, ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳೂ ಸತ್ಯವೇ; ಸತ್ಯವೇ ಯಜ್ಞಗಳು, ಅವುಗಳ ವಿಧಿಯೂ ಸತ್ಯವೇ; ವ್ರತಾಚರಣೆಯೂ ಸತ್ಯವೇ, ಓಂಕಾರವೂ ಸತ್ಯವೇ.
12.197.73
प्राणिनां जननं सत्यं सत्यं सन्ततिरेव च ।
सत्येन वायुरभ्येति सत्येन तपते रविः ॥ १२.१९७.७३ ॥
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜನನವೇ ಸತ್ಯ, ಸಂತತಿಯೂ ಸತ್ಯವೇ. ಸತ್ಯದಿಂದ ವಾಯು ಬೀಸುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯ ತಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.197.74
सत्येन चाग्निर्दहति स्वर्गः सत्ये प्रतिष्ठितः ।
सत्यं यज्ञस्तपो वेदाः स्तोभा मन्त्राः सरस्वती ॥ १२.१९७.७४ ॥
ಸತ್ಯದಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಸುಡುತ್ತದೆ; ಸ್ವರ್ಗ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಸತ್ಯವೇ ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ವೇದಗಳು, ಸ್ತೋಭಗಳು, ಮಂತ್ರಗಳು, ಸರಸ್ವತಿ.
12.197.75
तुलामारोपितो धर्मः सत्यं चैवेति नः श्रुतम् ।
समां कक्षां धारयतो यः सत्यं ततोऽधिकम् ॥ १२.१९७.७५ ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು; ಸತ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಸಮತೂಕವನ್ನು ಹಿಡಿದವನಿಗೆ ಸತ್ಯ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು.
12.197.76
यतो धर्मस्ततः सत्यं सर्वं सत्येन वर्धते ।
किमर्थमनृतं कर्म कर्तुं राजंस्त्वमिच्छसि ॥ १२.१९७.७६ ॥
ಎಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಿದೆ; ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯದಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜನೇ, ಅಸತ್ಯ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀ?
12.197.77
सत्ये कुरु स्थिरं भावं मा राजन्ननृतं कृथाः ।
कस्मात्त्वमनृतं वाक्यं देहीति कुरुषेऽशुभम् ॥ १२.१९७.७७ ॥
ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಭಾವವಿಡು; ರಾಜನೇ, ಅಸತ್ಯ ಮಾಡಬೇಡ. 'ಕೊಡು' ಎಂದು ಅಸತ್ಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತೀ, ಈ ಅಶುಭ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತೀ?
12.197.78
यदि जप्यफलं दत्तं मया नेच्छसि वै नृप ।
स्वधर्मेभ्यः परिभ्रष्टो लोकाननुचरिष्यसि ॥ १२.१९७.७८ ॥
ನಾನು ನೀಡಿದ ಜಪಫಲವನ್ನು ನೀನು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ನೃಪನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವೆ.
12.197.79
संश्रुत्य यो न दित्सेत याचित्वा यश्च नेच्छति ।
उभावानृतिकावेतो न मृपा कर्तुमर्हसि ॥ १२.१९७.७९ ॥
ವಚನ ನೀಡಿ ಕೊಡದವನು, ಕೇಳಿದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸದವನು — ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸುಳ್ಳುಗಾರರು. ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಬಾರದು.
12.197.80
योद्धव्यं रक्षितव्यं च क्षत्रधर्मः किल द्विज ।
दातारः क्षत्रियाः प्रोक्ता गृह्णीयां भवतः कथम् ॥ १२.१९७.८० ॥
ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಯುದ್ಧಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯಧರ್ಮ; ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ದಾತರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ?
12.197.81
न च्छन्दयामि ते राजन्नापि ते गृहमाव्रजम् ।
इहागम्य तु याचित्वा न गृह्णीषे पुनः कथम् ॥ १२.१९७.८१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಕೇಳಿದರೂ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
12.197.82
अविवादोऽस्तु युवयोर्वित्तं मां धर्ममागतम् ।
द्विजो दानफलैर्युक्तो राजा सत्यफलेन च ॥ १२.१९७.८२ ॥
ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ವಿವಾದವಿಲ್ಲದಿರಲಿ. ಸಂಪತ್ತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ನನ್ನನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿ. ದ್ವಿಜನು ದಾನಫಲದಿಂದ, ರಾಜನು ಸತ್ಯಫಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವರು.
12.197.83
स्वर्गं मां विद्धि राजेन्द्र रूपिणं स्वयमागतम् ।
अविवादोऽस्तु युवयोरुमौ तुल्यफलौ युवाम् ॥ १२.१९७.८३ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಸ್ವರ್ಗವೆಂದು ತಿಳಿ; ನಾನೇ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ವಿವಾದವಿಲ್ಲದಿರಲಿ; ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಫಲವುಳ್ಳವರು.
12.197.84
कृतं स्वर्गेण मे कार्यं गच्छ स्वर्ग यथागतम् ।
विप्रो यदीच्छते दातुं चीर्णं गृह्णातु मे फलम् ॥ १२.१९७.८४ ॥
ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ನನಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಬಂದಂತೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗು. ವಿಪ್ರನು ಕೊಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ನನ್ನ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯದ ಫಲವನ್ನು ಅವನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ.
12.197.85
बाल्ये यदि स्मादज्ञानान्मया हस्तः प्रसारितः ।
निवृत्तलक्षणं धर्ममुपासे संहितां जपन् ॥ १२.१९७.८५ ॥
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾನು ಕೈ ಚಾಚಿದ್ದರೂ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.197.86
निवृत्तं मां चिराद्राजन्विप्रलोभयसे कथम् ।
स्वेन कार्यं करिष्यामि त्वत्तो नेच्छे फलं नृप।
तपःस्वाध्यायशीलोऽहं निवृत्तश्च प्रतिग्रहात् ॥ १२.१९७.८६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೀವು ಹೇಗೆ ಆಮಿಷಿಸುತ್ತೀರಿ? ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಾನೇ ಮಾಡುವೆನು; ಓ ನೃಪ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
12.197.87
यदि विप्र विसृष्टं ते जप्यस्य फलमुत्तमम् ।
आवयोर्यत्फलं किंचित्सहितं नौ तदस्त्विह ॥ १२.१९७.८७ ॥
ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಜಪದ ಉತ್ತಮ ಫಲವನ್ನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಫಲ ಯಾವುದೇ ಇದ್ದರೂ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಲಿ.
12.197.88
द्विजाः प्रतिग्रहे युक्ता दातारो राजवंशजाः ।
यदि धर्मः क्षुतो विप्र सहैव फलमस्तु नौ ॥ १२.१९७.८८ ॥
ದ್ವಿಜರು ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತರು; ದಾತರು ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಧರ್ಮ ಭಂಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಫಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಲಿ.
12.197.89
मा वा भूत्सह भोज्यं नौ मदीयं फलमाप्नुहि ।
प्रतीच्छ मत्कृतं धर्मं यदि ते मय्यनुग्रहः ॥ १२.१९७.८९ ॥
ಅಥವಾ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೆ ಊಟ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರದಿರಲಿ; ನನ್ನ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ಪಡೆ. ನಾನು ಮಾಡಿದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನಗೆ ಅನುಗ್ರಹವಿದ್ದರೆ.
12.197.90
ततो विकृतवैषौ द्वौ पुरुषौ समुपस्थितौ ।
गृहीत्वाऽन्योन्यमावेष्ठ्य कुचेलावूचतुर्वचः ॥ १२.१९७.९० ॥
ಆಗ ವಿಕೃತ ರೂಪದ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಹಿಡಿದು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಮಾಸಿದ ಬಟ್ಟೆಯ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
12.197.91
न मे धारयसीत्येको धारयामीति चापरः ।
इहास्ति नौ विवादोऽयमयं राजाऽनुशासकः ॥ १२.१९७.९१ ॥
"ನೀನು ನನಗೆ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಒಬ್ಬನು ಹೇಳಿದನು; "ನಾನು ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಹೇಳಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಈ ವಿವಾದವಿದೆ; ಈ ರಾಜನು ಆಡಳಿತಗಾರ.
12.197.92
सत्यं ब्रवीम्यहमिदं न मे धारयते भवान् ।
अनृतं वदसीह त्वमृणं ते धारयाम्यहम्। ॥ १२.१९७.९२ ॥
"ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ನೀವು ನನಗೆ ಸಾಲ ತೀರಿಸಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ; ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸಾಲ ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ."
12.197.93
तावुभौ सुभृशं तप्तौ राजानमिदमृचतुः ।
परीक्ष्यौ तु यथा स्याव नावामिह विगर्हितौ ॥ १२.१९७.९३ ॥
ಇಬ್ಬರೂ ಬಹಳ ನೊಂದು ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಮ್ಮನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ; ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತರಾಗದಂತೆ."
12.197.94
घारयामि नरव्याघ्र विकृतस्येह गोः फलम् ।
ददतश्च न गृह्णाति विकृतो मे महीपते ॥ १२.१९७.९४ ॥
"ನರವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಕೃತನ ಹಸುವಿನ ಫಲವನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮಹೀಪತಿಯೇ, ನಾನು ಕೊಟ್ಟರೂ ವಿಕೃತನು ನನ್ನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ."
12.197.95
न मे धारयते किंचिद्विरूपोऽयं नराधिप ।
मिथ्या ब्रवीत्ययं हि त्वां सत्याभासं नराधिप ॥ १२.१९७.९५ ॥
"ನರಾಧಿಪನೇ, ಈ ವಿರೂಪನು ನನಗೆ ಏನನ್ನೂ ತೀರಿಸಿಲ್ಲ. ಇವನು ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ನರಾಧಿಪನೇ, ಸತ್ಯದಂತೆ ತೋರುವ ಸುಳ್ಳನ್ನು."
12.197.96
विरूप किं धारयते भवानस्य ब्रवीतु मे ।
श्रुत्वा तथा करिष्येऽहमिति मे धीयते मनः ॥ १२.१९७.९६ ॥
"ವಿರೂಪನೇ, ನೀನು ಇವನಿಗೆ ಏನನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ನನಗೆ ಹೇಳು. ಕೇಳಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದೆ."
12.197.97
शृणुष्वावहितो राजन्यथैतद्धारयाम्यहम् ।
विकृतस्यास्य राजर्षे निखिलेन नराधिप ॥ १२.१९७.९७ ॥
ರಾಜನೇ, ನಾನು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದೇನೋ ಹಾಗೆ ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳು. ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ನರಾಧಿಪನೇ, ಈ ವಿಕೃತನ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
12.197.98
अनेन धर्मप्राप्त्यर्थं शुभा दत्ता पुराऽनघ ।
धेनुर्विप्राय राजर्षे तपःस्वाध्यायशीलिने ॥ १२.१९७.९८ ॥
ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಧರ್ಮಫಲ ಪಡೆಯಲು ಇವನು ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಶುಭ ಹಸುವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದ. ರಾಜರ್ಷಿಯೇ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
12.197.99
तस्याश्चायं मया राजन्फलमभ्येत्य याचितः ।
विकृतेन च मे दत्तं विशुद्धेनान्तरात्मना ॥ १२.१९७.९९ ॥
ರಾಜನೇ, ಆ ಹಸುವಿನ ಈ ಫಲವನ್ನು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಆ ವಿಕೃತನು ಶುದ್ಧ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.
12.197.100
ततो मे सुकृतं कर्म कृतमात्मविशुद्धये ।
गावौ च कपिले क्रीत्वा वत्सले बहुदोहने ॥ १२.१९७.१०० ॥
ನಂತರ ನನ್ನ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡಿದೆನು. ಕರುಗಳಿದ್ದು ಬಹಳ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಎರಡು ಕಪಿಲ ಹಸುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೆನು.
12.197.101
ते चोञ्छवृत्तये राजन्मया समुपवर्जिते ।
यथाविधि यथाश्रद्धं तदस्याहं पुनः प्रभो ॥ १२.१९७.१०१ ॥
ರಾಜನೇ, ಆ ಎರಡು ಹಸುಗಳನ್ನು ಉಂಛವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟೆನು. ಪ್ರಭುವೇ, ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
12.197.102
इहाद्यैव प्रयच्छामि गृहीत्वा द्विगुणां फलम् ।
एवं स्यात्पुरुषव्याघ्र कःशुद्धः कोऽत्र दोषवान् ॥ १२.१९७.१०२ ॥
ಇಂದೇ ಇಲ್ಲಿಯೇ ದ್ವಿಗುಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ, ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶುದ್ಧ, ಯಾರು ದೋಷವಂತ?
12.197.103
एवं विवदमानौ स्वस्त्यामिहाभ्यागतौ नृप ।
कुरु धर्ममधर्मं वा विनये नौ समादध ॥ १२.१९७.१०३ ॥
ಹೀಗೆ ವಿವಾದಿಸುತ್ತಾ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ, ಓ ರಾಜಾ. ಧರ್ಮವೋ ಅಧರ್ಮವೋ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸು.
12.197.104
यदि नेच्छति मे दानं यथा दत्तमनेन वै ।
भवानत्र स्थिरो भूत्वा मार्गे स्थापयिताऽद्य नौ ॥ १२.१९७.१०४ ॥
ಇವನು ನನ್ನ ದಾನವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದರೆ, ಇವನು ಕೊಟ್ಟಂತೆಯೇ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು ಇಂದು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
12.197.105
दीयमानं न गृह्णासि ऋणं कस्मात्त्वमद्य वै ।
यथैव तेऽभ्यनुज्ञातं यथा गृह्णीष्व माचिरम् ॥ १२.१९७.१०५ ॥
ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ? ಈ ಋಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ಅನುಮತಿಸಿದಂತೆಯೇ ಇಂದೇ ಸ್ವೀಕರಿಸು, ತಡಮಾಡಬೇಡ.
12.197.106
दीयतामित्यनेनोक्तं ददानीति तथा मया ।
नायं मे धारयत्यत्र गच्छतां यत्र वाञ्छति ॥ १२.१९७.१०६ ॥
'ಕೊಡಲಿ' ಎಂದು ಇವನು ಹೇಳಿದ, 'ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದೆ; ಆದರೆ ಇವನು ನನ್ನದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟವಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ.
12.197.107
ददतोऽस्य न गृह्णासि विषमं प्रतिभाति मे ।
दणड्यो हि त्वं मम मतो नास्त्यत्र खलु संशयः ॥ १२.१९७.१०७ ॥
ಇವನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನೀನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಇದು ನನಗೆ ಅನ್ಯಾಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ದಂಡಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.
12.197.108
मयाऽस्य दत्तं राजर्षे गृह्णीयां तत्कथं पुनः ।
को ममात्रापराधो मे दण्डमाज्ञापय प्रभो ॥ १२.१९७.१०८ ॥
ಓ ರಾಜರ್ಷಿ, ನಾನು ಇವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ? ಇದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಪರಾಧವೇನು? ಓ ಪ್ರಭೂ, ನನಗೆ ದಂಡವನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸು.
12.197.109
दीयमानं यदि मया न गृह्णासि कथंचन ।
नियच्छति त्वां नृपतिरयं धर्मानुशासकः ॥ १२.१९७.१०९ ॥
ನಾನು ಕೊಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೀನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಧರ್ಮದ ಅನುಶಾಸಕನಾದ ಈ ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವನು.
12.197.110
स्वयं मया याचितेन दत्तं कथमिहाद्य तत् ।
गृह्णीयां गच्छतु भवानभ्यनुज्ञां ददानि ते ॥ १२.१९७.११० ॥
ನಾನೇ ಕೇಳಿ ಪಡೆದು ನೀವು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ? ನೀವು ಹೋಗಬಹುದು, ನಿಮಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ.
12.197.111
श्रुतमेतत्त्वया राजन्ननयोः कथितं द्वयोः ।
प्रतिज्ञातं मया यत्ते तद्गृहाणाविचारितम् ॥ १२.१९७.१११ ॥
ರಾಜನೇ, ಈ ಇಬ್ಬರ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ. ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾತನ್ನು ವಿಚಾರಿಸದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸು.
12.197.112
प्रस्तुतं सुमहत्कार्यमनयोर्गह्वरं यथा ।
जापकस्य दृढीकारः कथमेतद्भविष्यति ॥ १२.१९७.११२ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರ ಈ ಮಹತ್ತಾದ ವಿಷಯ ಗುಹೆಯಂತೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ. ಜಪಿಸುವವನ ದೃಢೀಕರಣ ಇದು ಹೇಗಾಗುವುದು?
12.197.113
यदि तावन्न गृह्णामि जापकेनापवर्जितम् ।
कथं न लिप्येयमहं पापेन महताऽद्य वै ॥ १२.१९७.११३ ॥
ಜಪಿಸುವವನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದುದನ್ನು ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಇಂದು ಈ ಮಹಾ ಪಾಪದಿಂದ ನಾನು ಲೇಪಿತನಾಗದೆ ಹೇಗಿರಲಿ?
12.197.114
तौ चोवाच स राजर्षिः कृतकार्यौ गमिष्यथः ।
नेदानीं मामिहासाद्य राजधर्मो भवेन्मृषा ॥ १२.१९७.११४ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ರಾಜರ್ಷಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನೀವಿಬ್ಬರೂ ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿಸಿ ಹೋಗುವಿರಿ. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರೆ ರಾಜಧರ್ಮ ಸುಳ್ಳಾಗುವುದು.'
12.197.115
स्वधर्मः परिपाल्यस्तु राज्ञामिति विनिश्चयः ।
विप्रधर्मश्च गहनो मामनात्मानमाविशत् ॥ १२.१९७.११५ ॥
ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ನಿಶ್ಚಯ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಧರ್ಮವು ಗಹನವಾದುದು; ಅದು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.
12.197.116
गृहाण धारयेऽहं च याचितं संश्रुतं मया ।
न चेद्भहीष्यसे राजञ्शपिष्ये त्वां न संशयः ॥ १२.१९७.११६ ॥
ತೆಗೆದುಕೋ, ನಾನೂ ಅದನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಕೇಳಿದುದು, ನನಗೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದುದು ಅದೇ. ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.197.117
धिग्राजधर्मं यस्यायं कार्यस्येह विनिश्चयः ।
इत्यर्थं मे ग्रहीतव्यं कथं तुल्यं भवेदिति ॥ १२.१९७.११७ ॥
ರಾಜಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ! ಈ ಕಾರ್ಯದ ನಿಶ್ಚಯ ಇಲ್ಲಿ ಇದೇ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಇದು ಹೇಗೆ ಸಮಾನವಾಗಬಹುದು?
12.197.118
एष पाणिरपूर्वं मे निक्षेपार्थं प्रसारितः ।
यन्मे धारयसे विप्र तदिदानीं प्रदीयताम् ॥ १२.१९७.११८ ॥
ಇಗೋ ನನ್ನ ಕೈ, ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ನಿಕ್ಷೇಪಕ್ಕಾಗಿ ಚಾಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ನೀನು ನನ್ನದೆಂದು ಧರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಈಗ ಕೊಡಲಿ.
12.197.119
संहितां जपता यावान्गुणः कश्चित्कृतो मया ।
तत्सर्वं प्रतिगृह्णीष्व यदि किंचिदिहास्ति मे ॥ १२.१९७.११९ ॥
ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಪುಣ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನದಾಗಿ ಏನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ.
12.197.120
जलमेतन्निपतितं मम पाणौ द्विजोत्तम ।
सममस्तु सहैवास्तु प्रतिगृह्णातु वै भवान् ॥ १२.१९७.१२० ॥
ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಈ ನೀರು ನನ್ನ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದು ಸಮವಾಗಲಿ, ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಇರಲಿ; ನೀನು ಖಂಡಿತ ಸ್ವೀಕರಿಸು.
12.197.121
कामक्रोधौ विद्धि नौ त्वमावाभ्यां कारितो भवान् ।
जिज्ञासमानौ युवयोर्मनोत्थं तु द्विजोत्तम ॥ १२.१९७.१२१ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ನಾವಿಬ್ಬರೇ ಎಂದು ತಿಳಿ. ನಾವಿಬ್ಬರಿಂದಲೇ ನೀನು ಪ್ರೇರಿತನಾದೆ. ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಇದು.
12.197.122
सहेति च यदुक्तं ते समा लोकास्तवास्य च ।
नायं धारयते किंचिज्जिज्ञासा त्वत्कृते कृता ॥ १२.१९७.१२२ ॥
'ಸಹ' ಎಂದು ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು, ನಿನ್ನ ಮತ್ತು ಇವನ ಲೋಕಗಳು ಸಮಾನವಾಗಲಿ ಎಂದದ್ದು — ನಿನ್ನ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಈ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಇದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.197.123
कालो धर्मस्तथा मृत्युः कामक्रोधौ तथा युवाम् ।
सर्वमन्योन्यनिष्कर्षे निकृष्टं पश्यतस्तव ॥ १२.१९७.१२३ ॥
ಕಾಲ, ಧರ್ಮ, ಹಾಗೆಯೇ ಮೃತ್ಯು, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀವಿಬ್ಬರು; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪರಸ್ಪರ ಎಳೆದಾಟದಲ್ಲಿ — ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ — ಕೀಳಾಗಿವೆ.
12.197.124
सर्वेषामुपरिस्थानं ब्रह्मणो व्यक्तजन्मनः ।
युवयोः स्थानमूलं निर्द्वन्द्वममलात्मकम् ॥ १२.१९७.१२४ ॥
ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನ ವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನದು; ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನದ ಮೂಲ ದ್ವಂದ್ವಾತೀತ, ನಿರ್ಮಲ ಸ್ವರೂಪವಾದುದು.
12.197.125
सर्वे गच्छाम यत्र स्वान्स्वाँल्लोकांश्च तथा वयम् ।
गच्छ लोकाञ्जितान्स्वेन कर्मणा यत्र वाञ्छसि ॥ १२.१९७.१२५ ॥
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ, ನಾವೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನಿನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಗೆದ್ದ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗು, ನೀನು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿಗೆ.
12.197.126
ततो धर्मयमाद्यास्ते वाक्यमूचुर्नपर्द्विजौ ।
अस्माकं यः स्मृतो मूर्धा ब्रह्मलोकमिति स्मृतं ॥ १२.१९७.१२६ ॥
ಆಗ ಧರ್ಮ-ಯಮಾದಿಗಳು ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು — ಓ ರಾಜನೇ, ನಾವಿಬ್ಬರು ದ್ವಿಜರು; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.
12.197.127
तत्रस्थौ हि भवन्तौ हि युवाभ्यां निर्जिता वयम् ।
युवयोः काम आपन्नस्तत्काम्यमविशङ्कया ॥ १२.१९७.१२७ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ನೀವಿಬ್ಬರೇ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಆಸೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಬಯಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಂಜದೆ ಹೇಳಿ.
12.197.128
जापकानां फलावाप्तिर्मया ते संप्रदर्शिता ।
गतिः स्थानं च लोकाश्च जापकेन यथा जिताः ॥ १२.१९७.१२८ ॥
ಜಪ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಅವರ ಗತಿ, ಸ್ಥಾನ, ಲೋಕಗಳು, ಜಪಕನು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು.
12.197.129
प्रयाति संहिताध्यायी ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ।
अथवाऽग्निं समायाति सूर्यमाविशतेऽपि वा ॥ १२.१९७.१२९ ॥
ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವನು ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ, ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.197.130
स तैजसेन भावेन यदि तत्र रमत्युत ।
गुणांस्तेषां समाधत्ते रागेण प्रतिमोहितः ॥ १२.१९७.१३० ॥
ಅವನು ತೇಜೋಮಯ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೆ, ರಾಗದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.197.131
एवं सोमे तथा वायौ भूम्याकाशशरीरगः ।
सरागस्तत्र वसति गुणांस्तेषां समाचरन् ॥ १२.१९७.१३१ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿ-ಆಕಾಶ ದೇಹದವನಾಗಿ, ರಾಗದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.197.132
अथ तत्र विरागी स परं गच्छत्यसंशयम् ।
परमव्ययमिच्छन्स तमेवाविशते पुनः ॥ १२.१९७.१३२ ॥
ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯವುಳ್ಳವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪರಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಅವ್ಯಯವಾದ ಪರಮವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.197.133
अमृताच्चामृतं प्राप्तः शान्तीभूतो निरात्मवान् ।
ब्रह्मभूतः स निर्द्वन्द्वः सुखी शान्तो निरामयः ॥ १२.१९७.१३३ ॥
ಅಮೃತದಿಂದ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಆತ್ಮಭಾವವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾಗಿ, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸುಖಿಯೂ ಶಾಂತನೂ ನಿರಾಮಯನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
12.197.134
ब्रह्मस्थानमनावर्तमेकमक्षरसंज्ञकम् ।
अदुःखमजरं शान्तं स्थानं तत्प्रतिपद्यते ॥ १२.१९७.१३४ ॥
ಅವನು ಆ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಹಿಂದಿರುಗದ, ಏಕವಾದ, ಅಕ್ಷರವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ದುಃಖರಹಿತ, ಜರಾರಹಿತ, ಶಾಂತವಾದ ಸ್ಥಾನ.
12.197.135
चतुर्भिर्लक्षणैर्हीनं तथा पड्भिः सषोडशैः ।
पुरुषं तमतिक्रम्य आकाशं प्रतिपद्यते ॥ १२.१९७.१३५ ॥
ನಾಲ್ಕು, ಆರು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದ ಆ ಪುರುಷನನ್ನು ದಾಟಿ ಅವನು ಆಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.197.136
अथ नेच्छति रागात्मा सर्वं तदधितिष्ठति ।
यच्च प्रार्थयते तच्च मनसा प्रतिपद्यते ॥ १२.१९७.१३६ ॥
ರಾಗಾತ್ಮನು ಬಯಸದಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ; ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಾವುದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.197.137
अथवा चेक्षते लोकान्सर्वान्निरयसंज्ञितान् ।
निस्पृहः सर्वतो मुक्तस्तत्र वै रमते सुखम् ॥ १२.१९७.१३७ ॥
ಅಥವಾ ನರಕವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅವನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸುಖದಿಂದ ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.197.138
एवमेषा महाराज जापकस्य गतिर्यथा ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमर्हसि ॥ १२.१९७.१३८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಜಪ ಮಾಡುವವನ ಗತಿ ಹೀಗೆಯೇ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಇನ್ನೇನನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?