മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.197

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

12.197.1

कालमृत्युयमानां ते इक्ष्वाकोर्ब्राह्मणस्य च ।
विवादो व्याहृतः पूर्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.१९७.१ ॥

കാലം, മൃത്യു, യമൻ ഇവരോടും, ഇക്ഷ്വാകുവും ഒരു ബ്രാഹ്മണനും തമ്മിലും മുൻപ് നടന്ന തർക്കം അങ്ങ് പറയുവാൻ യോഗ്യനാണ്.

12.197.2

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इक्ष्वाकोः सूर्यपुत्रस्य यद्वृत्तं ब्राह्मणस्य च ॥ १२.१९७.२ ॥

ഇവിടെയും ആളുകൾ സൂര്യപുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകുവിനും ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ഇടയിൽ നടന്ന ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു.

12.197.3

कालस्य मृत्योश्च तथा यद्वृत्तं तन्निबोध मे ।
यथा स तेषां संवादो यस्मिन्स्थानेऽपि चाभवत्।
येनैव कारणेनात्र धर्मवादसमन्वितः ॥ १२.१९७.३ ॥

കാലത്തെയും മൃത്യുവിനെയും കുറിച്ച് നടന്നത് എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക: അവരുടെ സംവാദം എങ്ങനെ നടന്നു, ഏത് സ്ഥലത്ത് നടന്നു, ഏത് കാരണത്താൽ ധർമ്മവാദങ്ങളോടെ അത് ഇവിടെ സംഭവിച്ചു എന്ന്.

12.197.4

ब्राह्मणो जापकः कश्चिद्धर्मवृत्तो महायशाः ।
षडङ्गविन्महाप्राज्ञः पैप्पलादिः स कौशिकः ॥ १२.१९७.४ ॥

ഒരു ബ്രാഹ്മണനുണ്ടായിരുന്നു; ജപം ചെയ്യുന്നവനും ധർമ്മനിഷ്ഠനും മഹായശസ്വിയും ഷഡംഗവേദം അറിയുന്നവനും മഹാപ്രജ്ഞനും പൈപ്പലാദി വംശത്തിലെ കൗശികനുമായിരുന്നു.

12.197.5

तस्यापरोक्षं विज्ञानं षडङ्गेषु वभूव ह ।
वेदेषु चैव निष्णातो हिमवत्पादसंश्रयः ॥ १२.१९७.५ ॥

ഷഡംഗങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പ്രത്യക്ഷജ്ഞാനം ഉണ്ടായി; വേദങ്ങളിലും അദ്ദേഹം നിപുണനായിരുന്നു; ഹിമാലയ പാദത്തിൽ വസിച്ചിരുന്നു.

12.197.6

सोयं ब्राह्मं पस्तेपे संहितां संयतो जपन् ।
तस्य वर्षसहस्रं तु नियमेन तथा गतम् ॥ १२.१९७.६ ॥

അദ്ദേഹം സംയമത്തോടെ സംഹിത ജപിച്ചുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മതപസ്സ് ചെയ്തു; അങ്ങനെ നിയമത്തോടെ അദ്ദേഹത്തിന് ആയിരം വർഷം കഴിഞ്ഞുപോയി.

12.197.7

स देव्या दर्शितः साक्षात्प्रीतास्मीति तदा किल ।
जप्यमावर्तयंस्तूष्णीं न स तां किंचिदब्रवीत् ॥ १२.१९७.७ ॥

ദേവി അവന് നേരിട്ട് ദർശനം നൽകി, 'ഞാൻ പ്രസന്നയായിരിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അവൻ ജപം മൗനമായി ആവർത്തിച്ചു; അവളോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

12.197.8

तस्यानुकम्पया देवी प्रीता समभवत्तदा ।
वेदमाता ततस्तस्य तज्जप्यं समपूजयत् ॥ १२.१९७.८ ॥

അവനോടുള്ള കരുണയാൽ ദേവി അപ്പോൾ പ്രസന്നയായി. പിന്നീട് വേദമാതാവ് അവന്റെ ആ ജപത്തെ ആദരിച്ചു.

12.197.9

चतुर्भिरक्षरैर्युक्ता सोमपानेऽक्षराष्टका ।
जगद्बीजसमायुक्ता चनुर्विशाक्षरात्मिका ॥ १२.१९७.९ ॥

സോമപാനത്തിൽ നാല് അക്ഷരങ്ങളോടു കൂടിയ അക്ഷരാഷ്ടകം ഉണ്ടായിരുന്നു; അത് ജഗത്തിന്റെ ബീജത്തോടു ചേർന്നതും ഇരുപത്തിനാല് അക്ഷരസ്വരൂപവുമായിരുന്നു.

12.197.10

समाप्य जप्यं तूत्थाय शिरसा पादयोस्तदा ।
पपात देव्या धर्मात्मा वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १२.१९७.१० ॥

ജപം അവസാനിപ്പിച്ച് എഴുന്നേറ്റ് തലകൊണ്ട് ദേവിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു; അപ്പോൾ ആ ധർമ്മാത്മാവ് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

12.197.11

दिष्ट्या देवि प्रसन्ना त्वं दर्शनं चागता मम ।
यदि चापि प्रसन्नासि जप्ये मे रमतां मनः ॥ १२.१९७.११ ॥

'ദേവീ, ഭാഗ്യവശാൽ നീ പ്രസന്നയായി എനിക്ക് ദർശനം തരാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. നീ പ്രസന്നയാണെങ്കിൽ എന്റെ മനസ്സ് ജപത്തിൽ രമിക്കട്ടെ.'

12.197.12

किं प्रार्थयसि विप्रर्षे किं चेष्टं करवाणि ते ।
प्रब्रूहि जपतां श्रेष्ठ सर्वं तत्ते भविष्यति ॥ १२.१९७.१२ ॥

'ബ്രാഹ്മണ ഋഷേ, നീ എന്താണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? നിനക്കിഷ്ടമുള്ളത് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? ജപിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, പറയൂ. അതെല്ലാം നിനക്ക് സംഭവിക്കും.'

12.197.13

इत्युक्तः स तदा देव्या विप्रः प्रोवाच धर्मवित् ।
जप्यं प्रति ममेच्छेयं वर्धत्विति पुनः पुनः ॥ १२.१९७.१३ ॥

ദേവി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ധർമ്മജ്ഞനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ജപത്തിൽ എന്റെ ആഗ്രഹം വളരട്ടെ."

12.197.14

मनसश्च समाधिर्मे वर्धेताहरहः शुभे ।
तत्तथेति ततो देवी मधुरं प्रत्यभाषत ॥ १२.१९७.१४ ॥

"ഹേ ശുഭേ, എന്റെ മനസ്സിന്റെ സമാധി ദിനംതോറും വളരട്ടെ." അപ്പോൾ ദേവി മധുരമായി, "അങ്ങനെതന്നെ ആകട്ടെ" എന്ന് മറുപടി പറഞ്ഞു.

12.197.15

इदं चैवापरं प्राह देवी तत्प्रियकाम्यया ।
निरयं नैव याता त्वं यत्र याता द्विजर्षभाः ॥ १२.१९७.१५ ॥

അനന്തരം ദേവി അവന്റെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് മറ്റൊന്നും പറഞ്ഞു: "ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ പോയ നരകത്തിലേക്ക് നീ ഒരിക്കലും പോകില്ല."

12.197.16

यास्यसि ब्रह्मणः स्थानमनिमित्तमतन्द्रितः ।
साधु ते भविता चैतद्यत्त्वयाऽहमिहार्थिता ॥ १२.१९७.१६ ॥

നീ ക്ഷീണമില്ലാതെ, യാതൊരു കാരണവുമില്ലാതെ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകും. ഇവിടെ നീ എന്നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടത് നിനക്ക് നന്മയായിരിക്കും.

12.197.17

नियतो जप चैकाग्रो धर्मस्त्वां समुपैष्यति ।
कालो मृत्युर्यमश्चैव समायास्यन्ति तेऽन्तिकम्।
भविता च विवादोऽत्र तव तेषां च धर्मतः ॥ १२.१९७.१७ ॥

നിയന്ത്രണത്തോടെയും ഏകാഗ്രതയോടെയും ജപം ചെയ്യുക; ധർമ്മം നിന്നെ സമീപിക്കും. കാലവും മൃത്യുവും യമനും നിന്റെ അടുത്തെത്തും; ധർമ്മപ്രകാരം അവരുമായി നിനക്ക് വാദം ഉണ്ടാകും.

12.197.18

एवमुक्त्वा भगवती जगाम भवनं स्वकम् ॥ १२.१९७.१८ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ഭഗവതി തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.

12.197.19

ब्राह्मणोऽपि जपन्नास्ते दिव्यं वर्षशतं तथा ।
सदा दान्तो जितक्रोधः सत्यसन्धोऽनसूयकः ॥ १२.१९७.१९ ॥

ആ ബ്രാഹ്മണനും ദിവ്യമായ നൂറു വർഷങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ജപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു; എപ്പോഴും സംയമിയായി, ക്രോധത്തെ ജയിച്ചവനായി, സത്യസന്ധനായി, അസൂയയില്ലാത്തവനായി.

12.197.20

समाप्ते नियमे तस्मिन्नथ विप्रस्य धीमतः ।
साक्षात्प्रीतस्तदा धर्मो दर्शयामास तं द्विजम् ॥ १२.१९७.२० ॥

ആ നിയമം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, ബുദ്ധിമാനായ ആ ബ്രാഹ്മണന് ധർമ്മൻ നേരിട്ട് പ്രസന്നനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ആ ദ്വിജന് ദർശനം നൽകി.

12.197.21

द्विजाते पश्य मां धर्ममहं त्वां द्रष्टुमागतः ।
जप्यस्यास्य फलं यत्तत्प्रंप्राप्तं तच्च मे शृणु ॥ १२.१९७.२१ ॥

ഹേ ദ്വിജാ, എന്നെ കാണുക — ഞാൻ ധർമ്മനാണ്; നിന്നെ കാണാൻ വന്നതാണ്. ഈ ജപത്തിന്റെ ഫലം നീ നേടിയതെന്തെന്ന് എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

12.197.22

जिता लोकास्त्वया सर्वे ये दिव्या ये च मानुषाः ।
देवानां निलयान्साधो सर्वानुत्क्रम्य यास्यसि ॥ १२.१९७.२२ ॥

ദിവ്യവും മാനുഷവുമായ എല്ലാ ലോകങ്ങളും നീ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹേ സാധോ, ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥാനങ്ങളെല്ലാം കടന്ന് നീ പോകും.

12.197.23

प्राणत्यागं कुरु मुने गच्छ लोकान्यथेप्सितान् ।
त्यक्त्वाऽऽत्मनः शरीरं च ततो लोकानवाप्स्यसि ॥ १२.१९७.२३ ॥

ഹേ മുനേ, പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യുക. ആഗ്രഹിച്ച ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുക. നിന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം നീ ലോകങ്ങൾ നേടും.

12.197.24

कृतं लोकेन मे धर्म गच्छ त्वं च यथासुखम् ।
बहुदुःखमहं देहं नोत्सृजेयमहं विभो ॥ १२.१९७.२४ ॥

ലോകത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള എന്റെ കർത്തവ്യം പൂർത്തിയായി. ഹേ ധർമ്മാ, നീ സുഖമായി പോകുക. ഹേ പ്രഭോ, ഏറെ ദുഃഖം നിറഞ്ഞ ഈ ദേഹം ഞാൻ ഉപേക്ഷിക്കില്ല.

12.197.25

अचलं ते मनः कृत्वा त्यज देहं महामते ।
अनेन किं ते संयोगः कथं मोहं गमिष्यसि ॥ १२.१९७.२५ ॥

നിന്റെ മനസ്സ് അചലമാക്കി, ഹേ മഹാമതേ, ദേഹം ത്യജിക്കുക. ഈ ദേഹവുമായി നിനക്കെന്ത് ബന്ധം? എങ്ങനെ നീ മോഹത്തിൽ വീഴും?

12.197.26

अवश्यं भोः शरीरं ते त्यक्तव्यं मुनिपुङ्गव ।
स्वर्गमारोह भो विप्र किं वा वै रोचतेऽनघ ॥ १२.१९७.२६ ॥

മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ദേഹം അവശ്യം ത്യജിക്കപ്പെടണം. ഹേ വിപ്രാ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ കയറുക; ഹേ നിഷ്പാപാ, നിനക്ക് എന്താണ് ഇഷ്ടം?

12.197.27

किमुक्तं धर्म किं नेति कस्मान्मां प्रोक्तवानसि ।
त्यज देहं द्विजेति त्वं ससंबुध्यात्र मे यदि ॥ १२.१९७.२७ ॥

ഹേ ധർമ്മാ, എന്തു പറയപ്പെട്ടു, എന്തു പറയപ്പെട്ടില്ല? എന്തുകൊണ്ട് എന്നോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു? ഹേ ദ്വിജാ, ദേഹം ത്യജിക്കുക — ഇതു നീ എനിക്കുവേണ്ടി ഇവിടെ നന്നായി മനസ്സിലാക്കുന്നുവെങ്കിൽ.

12.197.28

न रोचये स्वर्गवासं विना देहमहं विभो ।
गच्छ धर्म न मे श्रद्धा स्वर्गं गन्तुं विनाऽऽत्मना ॥ १२.१९७.२८ ॥

ഹേ വിഭോ, ദേഹമില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗവാസം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഹേ ധർമ്മാ, പോകൂ; സ്വയമില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകാൻ എനിക്ക് ശ്രദ്ധയില്ല.

12.197.29

अलं देहे मनः कृत्वा त्यक्त्वा देहं सुखी भव ।
गच्छ लोकानरजसो यत्र गत्वा न शोचसि ॥ १२.१९७.२९ ॥

ദേഹത്തിൽ മനസ്സ് വെച്ചത് മതി; ദേഹം ത്യജിച്ച് സുഖിയായിരിക്കുക. രജസ്സില്ലാത്ത ആ ലോകങ്ങളിലേക്ക് പോകുക; അവിടെയെത്തിയാൽ നീ ശോകിക്കില്ല.

12.197.30

रमे जपन्महाभाग कृतं लोकैः सनातनैः ।
सशरीरेण गन्तव्यं मया स्वर्गं न चान्यथा ॥ १२.१९७.३० ॥

ഹേ മഹാഭാഗാ, ജപിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ രമിക്കുന്നു; സനാതന ലോകങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ (സ്വർഗ്ഗത്തിൽ). ദേഹത്തോടുകൂടി മാത്രമേ ഞാൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോകേണ്ടതുള്ളൂ, മറ്റൊന്നല്ല.

12.197.31

एवं ते कायसंप्रातिर्वर्तते मुनिसत्तम ।
यदि त्वं नेच्छसि त्यक्तुं शरीरं पश्य वै द्विज।
एष कालस्तथा मृत्युर्यमश्च त्वामुपागताः ॥ १२.१९७.३१ ॥

മുനിശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ശരീരാവസ്ഥ ഇങ്ങനെതന്നെ തുടരുന്നു. ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിൽ, ദ്വിജാ, നോക്കൂ — കാലവും മൃത്യുവും യമനും നിന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു.

12.197.32

अथ वैवस्वतः कालो मृत्युश्च त्रितयं विभो ।
ब्राह्मणं तं महाभागमुपगम्येदमब्रवन् ॥ १२.१९७.३२ ॥

അപ്പോൾ വൈവസ്വതനായ യമനും കാലവും മൃത്യുവും — ഈ മൂവരും, ഹേ വിഭോ, ആ മഹാഭാഗ്യവാനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുത്തെത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

12.197.33

तपसोऽस्य सुतप्तस्य तथा सुचरितस्य च ।
फलप्राप्तिस्तव श्रेष्ठा यमोऽहं त्वामुपब्रुवे ॥ १२.१९७.३३ ॥

ഈ തപസ്സിനും സദാചാരത്തിനും നിനക്ക് ശ്രേഷ്ഠമായ ഫലം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ യമനാണ്, നിന്നോട് ഇത് പറയുന്നു.

12.197.34

यथावदस्य जप्यस्य फलं प्राप्तस्त्वमुत्तमम् ।
कालस्ते स्वर्गमारोढुं कालोऽहं त्वामुपागतः ॥ १२.१९७.३४ ॥

ഈ ജപത്തിന്റെ യഥാർത്ഥവും ഉത്തമവുമായ ഫലം നീ നേടി. സ്വർഗ്ഗാരോഹണത്തിനുള്ള സമയം നിനക്ക് വന്നിരിക്കുന്നു; കാലമായ ഞാൻ നിന്റെ അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു.

12.197.35

मृत्युं मां विद्धि धर्मज्ञ रूपिणं स्वयमागतम् ।
कालेन चोदितो विप्र त्वामितो नेतुमद्य वै ॥ १२.१९७.३५ ॥

ധർമ്മജ്ഞാ, രൂപമെടുത്ത് സ്വയം വന്നിരിക്കുന്ന എന്നെ മൃത്യുവായി അറിയുക. വിപ്രാ, കാലത്താൽ പ്രേരിതനായി ഇന്ന് നിന്നെ ഇവിടെനിന്ന് കൊണ്ടുപോകാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.

12.197.36

स्वागतं सूर्यपुत्राय कालाय च महात्मने ।
मृत्यवे चाथ धर्माय किं कार्यं करवाणि वः ॥ १२.१९७.३६ ॥

സൂര്യപുത്രനായ യമനും മഹാത്മാവായ കാലത്തിനും മൃത്യുവിനും ധർമ്മത്തിനും സ്വാഗതം. നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?

12.197.37

अर्ध्यं पाद्यं च दत्त्वा स तेभ्यस्तत्र समागम ।
अब्रवीत्परमप्रीतः स्वशक्त्या किं करोमि वः ॥ १२.१९७.३७ ॥

അവർക്ക് അർഘ്യവും പാദ്യവും നൽകി, അവിടെ സമാഗമത്തിൽ അത്യധികം സന്തോഷിച്ച് അവൻ പറഞ്ഞു: എന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?

12.197.38

स्वकार्यनिर्भरा यूयं परोपद्रवहेतवः ।
भवन्तो लोकसामान्याः किमर्थं ब्रूत सत्तमाः ॥ १२.१९७.३८ ॥

നിങ്ങൾ സ്വന്തം കാര്യത്തിൽ മുഴുകിയവരാണ്, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഉപദ്രവത്തിന് കാരണമാകുന്നവരുമാണ്. നിങ്ങൾ ലോകസാധാരണരാണ്; സജ്ജനരേ, എന്തിനുവേണ്ടിയാണ് വന്നതെന്ന് പറയൂ.

12.197.39

वयमप्येवमत्युग्रा धातुराज्ञापुरः सराः ।
चोदिता धावमाना वै कर्मभावमनुव्रताः ॥ १२.१९७.३९ ॥

ഞങ്ങളും ഇങ്ങനെ തന്നെ അത്യുഗ്രരാണ്; ധാതൃരാജന്റെ ആജ്ഞയാൽ മുന്നേ പോകുന്നവരും പ്രേരിതരായി ഓടുന്നവരും കർമസ്വഭാവത്തെ പിന്തുടരുന്നവരുമാണ്.

12.197.40

तस्मिन्नेवाथ काले तु तीर्थयात्रामुपागतः ।
इक्ष्वाकुरगमत्तत्र समेता यत्र ते विभो ॥ १२.१९७.४० ॥

ആ സമയത്ത് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്ക് വന്ന ഇക്ഷ്വാകു അവിടെ എത്തി; അവിടെ അവർ ഒത്തുകൂടിയിരുന്നു, ഹേ വിഭോ.

12.197.41

सर्वानेव तु राजर्षिः संपूज्याथ प्रणम्य च ।
कुशलप्रश्नमकरोत्सर्वेषां राजसत्तमः ॥ १२.१९७.४१ ॥

രാജർഷി എല്ലാവരെയും യഥോചിതം ആദരിച്ച്, വണങ്ങി, എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം അന്വേഷിച്ചു; ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ.

12.197.42

तस्मै सोऽथासनं दत्त्वा पाद्यमर्ध्यं तथैव च ।
अब्रवीद्ब्राह्मणो वाक्यं कृत्वा कुशलसंविदम् ॥ १२.१९७.४२ ॥

അവന് ആസനവും പാദ്യവും അർഘ്യവും നൽകി, ആ ബ്രാഹ്മണൻ ക്ഷേമസംഭാഷണം നടത്തി ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.

12.197.43

स्वागतं ते महाराज ब्रूहि यद्यदिहेच्छसि ।
स्वशक्त्या किं करोमीह तद्भवान्प्रब्रवीतु माम ॥ १२.१९७.४३ ॥

മഹാരാജാവേ, അങ്ങേക്ക് സ്വാഗതം. ഇവിടെ അങ്ങ് എന്തൊക്കെ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ അത് പറയുക. എന്റെ ശക്തിക്കൊത്ത് ഇവിടെ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യാനാകും? അത് അങ്ങ് എന്നോട് പറയണം.

12.197.44

राजाऽहं ब्राह्मणश्च त्वं यदा षट्कर्मसंस्थितः ।
ददानि वसु किंचित्ते प्रार्थितं तद्वदस्व मे ॥ १२.१९७.४४ ॥

ഞാൻ രാജാവാണ്; അങ്ങ് ഷഡ്കർമ്മങ്ങളിൽ സ്ഥിതനായ ബ്രാഹ്മണനും. അങ്ങേക്ക് ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ധനം നൽകാം; അങ്ങ് ആവശ്യപ്പെട്ടത് എന്നോട് പറയുക.

12.197.45

द्विविधो ब्राह्मणो राजन्धर्मश्च द्विविधः स्मृतः ।
प्रवृत्तश्च निवृत्तश्च निवृत्तोऽह प्रतिग्रहात् ॥ १२.१९७.४५ ॥

ഹേ രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണർ രണ്ടുവിധമാണ്; ധർമ്മവും രണ്ടുവിധമെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രവൃത്തനും നിവൃത്തനും. ഞാൻ ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിവൃത്തനാണ്.

12.197.46

तेभ्यः प्रयच्छ दानानि ये प्रवृत्ता नराधिप ।
अहं न प्रतिगृह्णामि किमिष्टं किं ददामि ते।
ब्रूहि त्वं नृपतिश्रेष्ठ तपसा साधयामि किम् ॥ १२.१९७.४६ ॥

നരാധിപാ, പ്രവൃത്തരായവർക്ക് ദാനങ്ങൾ നൽകുക. ഞാൻ പ്രതിഗ്രഹം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല. അങ്ങേക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് എന്താണ്, ഞാൻ അങ്ങേക്ക് എന്ത് നൽകും? നൃപശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങ് തന്നെ പറയുക; തപസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ എന്ത് സാധിക്കണം?

12.197.47

क्षत्रियोऽहं न जानामि देहीति वचनं क्वचित् ।
प्रयच्छ युद्धमित्येवंवादी चास्मि द्विजोत्तम ॥ १२.१९७.४७ ॥

ഞാൻ ക്ഷത്രിയനാണ്; 'തരിക' എന്ന വാക്ക് ഞാൻ ഒരിടത്തും അറിയുന്നില്ല. 'യുദ്ധം തരിക' എന്നാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്, ദ്വിജോത്തമാ.

12.197.48

तुष्यसि त्वं स्वधर्मेण तथा तुष्टा वयं नृप ।
अन्योन्यस्योत्तरं नास्ति यदिष्टं तत्समाचर ॥ १२.१९७.४८ ॥

അങ്ങ് സ്വധർമ്മത്താൽ സംതൃപ്തനാണ്; അതുപോലെ ഞങ്ങളും സംതൃപ്തരാണ്, രാജാവേ. പരസ്പരം മറുപടിയില്ല. അങ്ങേക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ആചരിക്കുക.

12.197.49

स्वशक्त्याऽहं ददानीति त्वया पूर्वमुदाहृतम् ।
याचे त्वां दीयतां मह्यं जप्यस्यास्य फलं द्विज ॥ १२.१९७.४९ ॥

'നിന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ഞാൻ തരാമെന്ന് നീ മുൻപ് പറഞ്ഞിരുന്നു. ഓ ദ്വിജാ, ഈ ജപത്തിന്റെ ഫലം എനിക്ക് തരണമെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു.'

12.197.50

युद्धं मम सदा वाणी याचतीति विकत्थसे ।
न च युद्धं मया सार्धं किमर्थं याचसे पुनः ॥ १२.१९७.५० ॥

'എന്റെ വാക്ക് എപ്പോഴും യുദ്ധമാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് എന്ന് നീ പുകഴ്ത്തുന്നു. പക്ഷേ എന്നോട് യുദ്ധം ചെയ്യാതെ നീ വീണ്ടും എന്തിനു ചോദിക്കുന്നു?'

12.197.51

वाग्वज्राब्राह्मणाः प्रोक्ताः क्षत्रिया बाहुजीविनः ।
वाग्युद्धं तदिदं तीव्रं मम विप्र त्वया सह ॥ १२.१९७.५१ ॥

'ബ്രാഹ്മണർ വാക്കാകുന്ന വജ്രം എന്നും ക്ഷത്രിയർ ബാഹുബലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ഓ വിപ്രാ, ഇത് നിന്നോടൊത്തുള്ള എന്റെ കഠിനമായ വാക്യുദ്ധമാണ്.'

12.197.52

सेयमद्य प्रतिज्ञा मे स्वशक्त्या किं प्रदीयताम् ।
ब्रूहि दास्यामि राजेन्द्र विभवे सति माचिरम् ॥ १२.१९७.५२ ॥

'ഇന്ന് ഇതാണ് എന്റെ പ്രതിജ്ഞ: എന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് എന്ത് കൊടുക്കണം? പറയൂ, ഓ രാജേന്ദ്രാ, സമ്പത്തുണ്ടെങ്കിൽ ഞാൻ താമസിക്കാതെ തരാം.'

12.197.53

यत्तद्वर्षशतं पूर्णं जप्यं वै जपता त्वया ।
फलं प्राप्तं तत्प्रयच्छ मम दित्सुर्भवान्यदि ॥ १२.१९७.५३ ॥

'നൂറുവർഷം പൂർത്തിയാക്കി ജപിച്ച് നീ നേടിയ ആ ഫലം, നീ തരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എനിക്ക് തരൂ.'

12.197.54

परमं गृह्यतां तस्य फलं यज्जपितं मया ।
अर्धं त्वमविचारेण फलं तस्य ह्यवाप्नुहि ॥ १२.१९७.५४ ॥

'ഞാൻ ജപിച്ച ആ ഫലത്തിലെ ഉത്തമഭാഗം നീ എടുക്കൂ. പകുതി ഫലം വിചാരമില്ലാതെതന്നെ നീ നേടിക്കൊള്ളൂ.'

12.197.55

अथवा सर्वमेवेह मामकं जापकं फलम् ।
राजन्प्राप्नुहि कामं त्वं यदि सर्वमिहेच्छसि ॥ १२.१९७.५५ ॥

അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ എന്റെ ജപത്തിന്റെ എല്ലാ ഫലവും നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, രാജാവേ, ഇഷ്ടപ്രകാരം എല്ലാം നേടിക്കൊള്ളുക.

12.197.56

कृतं सर्वेण भद्रं ते जप्यं यद्याचितं मया ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि किंच तस्य फलं वद ॥ १२.१९७.५६ ॥

നിനക്ക് മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഞാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട ജപമെല്ലാം നടന്നു. നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞാൻ പോകുന്നു. എന്നാൽ അതിന്റെ ഫലമെന്തെന്ന് പറയൂ.

12.197.57

फलप्राप्तिं न जानामि दत्तं यज्जपितं मया ।
अयं धर्मश्च कालश्च यमो मृत्युश्च साक्षिणः ॥ १२.१९७.५७ ॥

ഞാൻ നൽകിയതും ജപിച്ചതുമായ ഫലപ്രാപ്തി എനിക്കറിയില്ല. ഈ ധർമ്മവും കാലവും യമനും മൃത്യുവും സാക്ഷികളാണ്.

12.197.58

अज्ञातमस्य धर्मस्य फलं किं मे करिष्यति ।
फलं ब्रवीषि धर्मस्य न चेज्जप्यकृतस्य माम्।
प्राप्नोतु तत्फलं विप्रो नाहमिच्छे ससंशयम् ॥ १२.१९७.५८ ॥

അജ്ഞാതമായ ഈ ധർമ്മഫലം എനിക്ക് എന്തു ചെയ്യും? ജപംകൊണ്ടുള്ള ധർമ്മഫലം നീ എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരുന്നില്ലെങ്കിൽ, ആ ഫലം ബ്രാഹ്മണന് തന്നെ കിട്ടട്ടെ; സംശയത്തോടെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.

12.197.59

नाददेऽपरदत्तं वै दत्तं वा चाफलं मया ।
वाक्यं प्रमाणं राजर्षे ममाद्य तव चैव हि ॥ १२.१९७.५९ ॥

മറ്റൊരാൾ നൽകിയത് ഞാൻ സ്വീകരിക്കുന്നില്ല; ഞാൻ നൽകിയതും ഫലശൂന്യമല്ല. രാജർഷേ, ഇന്ന് എന്റെ വാക്കും നിന്റെ വാക്കുമാണ് പ്രമാണം.

12.197.60

सकृदंशो निपतति सकृत्कन्या प्रदीतये ।
सकृदेव ददानीति त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् ॥ १२.१९७.६० ॥

ഓഹരി ഒരിക്കൽ മാത്രമേ വീഴുന്നുള്ളൂ; കന്യക ഒരിക്കൽ മാത്രമേ നൽകപ്പെടുന്നുള്ളൂ; 'ഞാൻ നൽകുന്നു' എന്നതും ഒരിക്കൽ മാത്രം. ഈ മൂന്നും ഓരോ തവണ മാത്രം.

12.197.61

नाभिसंधिर्मया जप्ये कृतपूर्वः कदाचन ।
जप्यस्य राजशार्दूल कथं वेत्स्याम्यहं फलम् ॥ १२.१९७.६१ ॥

രാജശാർദൂലാ, ഞാൻ ജപത്തിൽ മുമ്പൊരിക്കലും ഒരു ഉദ്ദേശവും വെച്ചിട്ടില്ല; ജപത്തിന്റെ ഫലം ഞാൻ എങ്ങനെ അറിയും?

12.197.62

ददस्वेति त्वया चोक्तं दत्तं वाचा फलं मया ।
न वाचं दूषयिष्यामि सत्यं रक्ष स्थिरो भव ॥ १२.१९७.६२ ॥

'കൊടുക്കൂ' എന്ന് നീ പറഞ്ഞു, ഞാൻ വാക്കുകൊണ്ട് ഫലം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ഞാൻ വാക്കിനെ ദൂഷിക്കില്ല; സത്യം കാക്കൂ, സ്ഥിരനായിരിക്കൂ.

12.197.63

अथैवं वदतो मेऽद्य वचनं न करिष्यसि ।
महानधर्मो भविता तव राजन्मृषा कृतः ॥ १२.१९७.६३ ॥

ഇങ്ങനെ ഞാൻ പറയുമ്പോഴും ഇന്ന് നീ എന്റെ വാക്ക് ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, അസത്യം ചെയ്തതിനാൽ നിനക്ക് വലിയ അധർമ്മം ഉണ്ടാകും.

12.197.64

न युक्ता तु मृषावाणी त्वया वक्तुमरिंदम ।
तथा मयाऽप्यभिहितं मिथ्या कर्तुं न शक्यते ॥ १२.१९७.६४ ॥

അരിന്ദമാ, നിനക്ക് അസത്യവാക്ക് പറയുന്നത് യോജിച്ചതല്ല; ഞാൻ പറഞ്ഞതിനെ വ്യാജമാക്കുന്നതും സാധ്യമല്ല.

12.197.65

संश्रुतं च मया पूर्वं ददानीत्यविचारितम् ।
तद्गृह्णीष्वाविचारेण यदि सत्ये स्थितो भवान् ॥ १२.१९७.६५ ॥

ഞാൻ മുമ്പ് 'തരാം' എന്ന് ആലോചിക്കാതെ വാക്ക് നൽകി; നീ സത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നവനാണെങ്കിൽ അത് സംശയമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കൂ.

12.197.66

इहागम्य हि मां राजञ्जाप्यं फलमयाचथाः ।
तन्मे निसृष्टं गृह्णीष्व भव सत्येस्थितोपि च ॥ १२.१९७.६६ ॥

രാജാവേ, ഇവിടെ എന്റെ അടുക്കൽ വന്ന് നീ ജപഫലം ചോദിച്ചു; ഞാൻ നൽകിയ ആ ഫലം സ്വീകരിക്കൂ, സത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കൂ.

12.197.67

नायं लोकोऽस्ति न परो न च पूर्वान्स तारयेत् ।
कुत एवापरान्राजन्मृषावादपरायणः ॥ १२.१९७.६७ ॥

രാജാവേ, അസത്യഭാഷണത്തിൽ മുഴുകിയവന് ഈ ലോകവുമില്ല, പരലോകവുമില്ല; അവൻ പൂർവ്വികരെ പോലും രക്ഷിക്കില്ല, പിന്നെ പിൻതലമുറയെ എങ്ങനെ രക്ഷിക്കും?

12.197.68

न यज्ञाध्ययने दानं नियमास्तारयन्ति हि ।
यथा सत्यं परे लोके तथेह पुरुषर्षभ ॥ १२.१९७.६८ ॥

ഹേ പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, യജ്ഞവും വേദപഠനവും ദാനവും നിയമങ്ങളും പരലോകത്ത് സത്യം രക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ രക്ഷിക്കുന്നില്ല; ഇവിടെയും അങ്ങനെതന്നെ.

12.197.69

तपांसि यानि चीर्णानि चरिष्यन्ति च यत्तपः ।
समाशतैः सहस्रैश्च तत्सत्यान्न विशिष्यते ॥ १२.१९७.६९ ॥

ഇതിനകം ചെയ്ത, ഇനി ചെയ്യാനിരിക്കുന്ന, നൂറും ആയിരവും വർഷം ചെയ്യുന്ന തപസ്സുകളെല്ലാം സത്യത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമല്ല.

12.197.70

सत्यमेकं परं ब्रह्म सत्यमेकं परं तपः ।
सत्यमेकं परो यज्ञः सत्यमेकं परं श्रुतम् ॥ १२.१९७.७० ॥

സത്യം തന്നെ ഏകമായ പരബ്രഹ്മം; സത്യം തന്നെ ഏകമായ പരമതപസ്സ്; സത്യം തന്നെ ഏകമായ പരമയജ്ഞം; സത്യം തന്നെ ഏകമായ പരമശ്രുതം.

12.197.71

सत्यं वेदेषु जागर्ति फलं सत्ये परं स्मृतम् ।
तपो धर्मो दमश्चैव सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१९७.७१ ॥

സത്യം വേദങ്ങളിൽ ഉണർന്നിരിക്കുന്നു; സത്യത്തിലാണ് പരമഫലം എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. തപസ്സും ധർമ്മവും ദമവും എല്ലാം സത്യത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.

12.197.72

सत्यं वेदास्तथाङ्गानि सत्यं यज्ञास्तथा विधिः ।
व्रतचर्या तथा सत्यमोंकारः सत्यमेव च ॥ १२.१९७.७२ ॥

സത്യം തന്നെ വേദങ്ങൾ, അവയുടെ അംഗങ്ങളും സത്യമാണ്; സത്യം തന്നെ യജ്ഞങ്ങൾ, അവയുടെ വിധിയും സത്യമാണ്; വ്രതാചരണവും സത്യം, ഓംകാരവും സത്യം തന്നെ.

12.197.73

प्राणिनां जननं सत्यं सत्यं सन्ततिरेव च ।
सत्येन वायुरभ्येति सत्येन तपते रविः ॥ १२.१९७.७३ ॥

ജീവികളുടെ ജനനം സത്യമാണ്, സന്തതിയും സത്യമാണ്. സത്യത്താൽ കാറ്റ് വീശുന്നു; സത്യത്താൽ സൂര്യൻ ജ്വലിക്കുന്നു.

12.197.74

सत्येन चाग्निर्दहति स्वर्गः सत्ये प्रतिष्ठितः ।
सत्यं यज्ञस्तपो वेदाः स्तोभा मन्त्राः सरस्वती ॥ १२.१९७.७४ ॥

സത്യത്താൽ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗം സത്യത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സത്യമാണ് യജ്ഞം, തപസ്സ്, വേദങ്ങൾ, സ്തോഭങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, സരസ്വതി.

12.197.75

तुलामारोपितो धर्मः सत्यं चैवेति नः श्रुतम् ।
समां कक्षां धारयतो यः सत्यं ततोऽधिकम् ॥ १२.१९७.७५ ॥

ധർമ്മം തുലാസിൽ വെക്കപ്പെട്ടു, സത്യവും അങ്ങനെതന്നെ എന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. സമമായ തട്ട് പിടിക്കുന്നവന് സത്യം അതിലുമധികമാണ്.

12.197.76

यतो धर्मस्ततः सत्यं सर्वं सत्येन वर्धते ।
किमर्थमनृतं कर्म कर्तुं राजंस्त्वमिच्छसि ॥ १२.१९७.७६ ॥

എവിടെ ധർമ്മമുണ്ടോ അവിടെ സത്യമുണ്ട്; എല്ലാം സത്യത്താൽ വളരുന്നു. രാജാവേ, അസത്യകർമ്മം ചെയ്യാൻ നീ എന്തിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു?

12.197.77

सत्ये कुरु स्थिरं भावं मा राजन्ननृतं कृथाः ।
कस्मात्त्वमनृतं वाक्यं देहीति कुरुषेऽशुभम् ॥ १२.१९७.७७ ॥

സത്യത്തിൽ സ്ഥിരമായ മനോഭാവം വെക്കുക; രാജാവേ, അസത്യം ചെയ്യരുത്. 'തരൂ' എന്ന് അസത്യവാക്യം നീ എന്തിന് പറയുന്നു, ഈ അശുഭകർമ്മം എന്തിന് ചെയ്യുന്നു?

12.197.78

यदि जप्यफलं दत्तं मया नेच्छसि वै नृप ।
स्वधर्मेभ्यः परिभ्रष्टो लोकाननुचरिष्यसि ॥ १२.१९७.७८ ॥

ഞാൻ നൽകിയ ജപഫലം നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, നിന്റെ സ്വധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വീണ് ലോകങ്ങളിൽ അലയും.

12.197.79

संश्रुत्य यो न दित्सेत याचित्वा यश्च नेच्छति ।
उभावानृतिकावेतो न मृपा कर्तुमर्हसि ॥ १२.१९७.७९ ॥

വാക്കുനൽകിയിട്ടും കൊടുക്കാത്തവനും, ചോദിച്ചിട്ടും വാങ്ങാൻ ഇച്ഛിക്കാത്തവനും — ഇരുവരും അസത്യവാദികളാണ്. നീ അസത്യം പ്രവർത്തിക്കരുത്.

12.197.80

योद्धव्यं रक्षितव्यं च क्षत्रधर्मः किल द्विज ।
दातारः क्षत्रियाः प्रोक्ता गृह्णीयां भवतः कथम् ॥ १२.१९७.८० ॥

ഓ ദ്വിജാ, യുദ്ധം ചെയ്യുകയും രക്ഷിക്കുകയുമാണ് ക്ഷത്രിയധർമ്മം; ക്ഷത്രിയർ ദാതാക്കളെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഞാൻ നിങ്ങളിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കും?

12.197.81

न च्छन्दयामि ते राजन्नापि ते गृहमाव्रजम् ।
इहागम्य तु याचित्वा न गृह्णीषे पुनः कथम् ॥ १२.१९७.८१ ॥

ഓ രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വരാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ഇവിടെ വന്ന് ചോദിച്ചിട്ടും നീ വീണ്ടും എന്തുകൊണ്ട് സ്വീകരിക്കുന്നില്ല?

12.197.82

अविवादोऽस्तु युवयोर्वित्तं मां धर्ममागतम् ।
द्विजो दानफलैर्युक्तो राजा सत्यफलेन च ॥ १२.१९७.८२ ॥

നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കിടയിലും തർക്കം ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ. സമ്പത്തായി വന്ന എന്നെ ധർമ്മമായി അറിയുക. ദ്വിജൻ ദാനഫലത്താലും രാജാവ് സത്യഫലത്താലും യുക്തരാണ്.

12.197.83

स्वर्गं मां विद्धि राजेन्द्र रूपिणं स्वयमागतम् ।
अविवादोऽस्तु युवयोरुमौ तुल्यफलौ युवाम् ॥ १२.१९७.८३ ॥

ഓ രാജേന്ദ്രാ, എന്നെ സ്വർഗ്ഗമായി അറിയുക; ഞാൻ തന്നെ രൂപം ധരിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു. നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കിടയിലും തർക്കം ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ; നിങ്ങൾ ഇരുവരും തുല്യഫലമുള്ളവരാണ്.

12.197.84

कृतं स्वर्गेण मे कार्यं गच्छ स्वर्ग यथागतम् ।
विप्रो यदीच्छते दातुं चीर्णं गृह्णातु मे फलम् ॥ १२.१९७.८४ ॥

സ്വർഗ്ഗം കൊണ്ട് എനിക്ക് കാര്യമില്ല. വന്നതുപോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകൂ. വിപ്രൻ കൊടുക്കാൻ ഇച്ഛിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എന്റെ സമ്പാദിത പുണ്യത്തിന്റെ ഫലം അദ്ദേഹം സ്വീകരിക്കട്ടെ.

12.197.85

बाल्ये यदि स्मादज्ञानान्मया हस्तः प्रसारितः ।
निवृत्तलक्षणं धर्ममुपासे संहितां जपन् ॥ १२.१९७.८५ ॥

ബാല്യത്തിൽ അജ്ഞാനത്താൽ ഞാൻ കൈ നീട്ടിയിരുന്നെങ്കിലും, നിവൃത്തിയുടെ ലക്ഷണമുള്ള ധർമ്മം ഞാൻ അനുഷ്ഠിച്ച് സംഹിത ജപിക്കുന്നു.

12.197.86

निवृत्तं मां चिराद्राजन्विप्रलोभयसे कथम् ।
स्वेन कार्यं करिष्यामि त्वत्तो नेच्छे फलं नृप।
तपःस्वाध्यायशीलोऽहं निवृत्तश्च प्रतिग्रहात् ॥ १२.१९७.८६ ॥

രാജാവേ, ഞാൻ വളരെക്കാലമായി നിവൃത്തനാണ്; ബ്രാഹ്മണനെ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ പ്രലോഭിപ്പിക്കുന്നു? എന്റെ സ്വന്തം കർമ്മം ഞാൻ ചെയ്യും; രാജാവേ, നിങ്ങളിൽ നിന്ന് ഫലം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. തപസ്സിലും സ്വാധ്യായത്തിലും ഉറച്ചവനാണ് ഞാൻ; ദാനം സ്വീകരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചവനാണ്.