ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.197
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.197.1
कालमृत्युयमानां ते इक्ष्वाकोर्ब्राह्मणस्य च ।
विवादो व्याहृतः पूर्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १२.१९७.१ ॥
ਕਾਲ, ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਅਤੇ ਯਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਬਾਰੇ ਆਪ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
12.197.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इक्ष्वाकोः सूर्यपुत्रस्य यद्वृत्तं ब्राह्मणस्य च ॥ १२.१९७.२ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਵਾਪਰੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
12.197.3
कालस्य मृत्योश्च तथा यद्वृत्तं तन्निबोध मे ।
यथा स तेषां संवादो यस्मिन्स्थानेऽपि चाभवत्।
येनैव कारणेनात्र धर्मवादसमन्वितः ॥ १२.१९७.३ ॥
ਕਾਲ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਸ ਥਾਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਧਰਮ-ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਬੋਲ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ।
12.197.4
ब्राह्मणो जापकः कश्चिद्धर्मवृत्तो महायशाः ।
षडङ्गविन्महाप्राज्ञः पैप्पलादिः स कौशिकः ॥ १२.१९७.४ ॥
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ; ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ, ਛੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਪੈਪ੍ਪਲਾਦੀ ਗੋਤ ਦਾ ਕੌਸ਼ਿਕ।
12.197.5
तस्यापरोक्षं विज्ञानं षडङ्गेषु वभूव ह ।
वेदेषु चैव निष्णातो हिमवत्पादसंश्रयः ॥ १२.१९७.५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਛੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ; ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
12.197.6
सोयं ब्राह्मं पस्तेपे संहितां संयतो जपन् ।
तस्य वर्षसहस्रं तु नियमेन तथा गतम् ॥ १२.१९७.६ ॥
ਉਸਨੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਹਮ-ਤਪ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ।
12.197.7
स देव्या दर्शितः साक्षात्प्रीतास्मीति तदा किल ।
जप्यमावर्तयंस्तूष्णीं न स तां किंचिदब्रवीत् ॥ १२.१९७.७ ॥
ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਖਿਆਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।' ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਜਪ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
12.197.8
तस्यानुकम्पया देवी प्रीता समभवत्तदा ।
वेदमाता ततस्तस्य तज्जप्यं समपूजयत् ॥ १२.१९७.८ ॥
ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਵੇਦਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਉਸ ਜਪ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
12.197.9
चतुर्भिरक्षरैर्युक्ता सोमपानेऽक्षराष्टका ।
जगद्बीजसमायुक्ता चनुर्विशाक्षरात्मिका ॥ १२.१९७.९ ॥
ਸੋਮਪਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਕਸ਼ਰਾਸ਼ਟਕ ਸੀ; ਉਹ ਜਗਤ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ ਅਤੇ ਚੌਵੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ।
12.197.10
समाप्य जप्यं तूत्थाय शिरसा पादयोस्तदा ।
पपात देव्या धर्मात्मा वचनं चेदमब्रवीत् ॥ १२.१९७.१० ॥
ਜਪ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਤਦ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.197.11
दिष्ट्या देवि प्रसन्ना त्वं दर्शनं चागता मम ।
यदि चापि प्रसन्नासि जप्ये मे रमतां मनः ॥ १२.१९७.११ ॥
'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਆਈ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਪ ਵਿੱਚ ਰਮਿਆ ਰਹੇ।'
12.197.12
किं प्रार्थयसि विप्रर्षे किं चेष्टं करवाणि ते ।
प्रब्रूहि जपतां श्रेष्ठ सर्वं तत्ते भविष्यति ॥ १२.१९७.१२ ॥
'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਇਸ਼ਟ ਕਰਾਂ? ਹੇ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੱਸ; ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।'
12.197.13
इत्युक्तः स तदा देव्या विप्रः प्रोवाच धर्मवित् ।
जप्यं प्रति ममेच्छेयं वर्धत्विति पुनः पुनः ॥ १२.१९७.१३ ॥
ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, "ਜਪ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਵਧੇ।"
12.197.14
मनसश्च समाधिर्मे वर्धेताहरहः शुभे ।
तत्तथेति ततो देवी मधुरं प्रत्यभाषत ॥ १२.१९७.१४ ॥
"ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਵਧੇ।" ਤਦ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।"
12.197.15
इदं चैवापरं प्राह देवी तत्प्रियकाम्यया ।
निरयं नैव याता त्वं यत्र याता द्विजर्षभाः ॥ १२.१९७.१५ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਆਖੀ, "ਹੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਜਿਸ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ ਗਏ ਹਨ, ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਂਗਾ।"
12.197.16
यास्यसि ब्रह्मणः स्थानमनिमित्तमतन्द्रितः ।
साधु ते भविता चैतद्यत्त्वयाऽहमिहार्थिता ॥ १२.१९७.१६ ॥
ਤੂੰ ਬਿਨਾਂ ਥਕਾਵਟ ਦੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜੋ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
12.197.17
नियतो जप चैकाग्रो धर्मस्त्वां समुपैष्यति ।
कालो मृत्युर्यमश्चैव समायास्यन्ति तेऽन्तिकम्।
भविता च विवादोऽत्र तव तेषां च धर्मतः ॥ १२.१९७.१७ ॥
ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਜਪ ਕਰ; ਧਰਮ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ। ਕਾਲ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਯਮ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣਗੇ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਹੋਵੇਗਾ।
12.197.18
एवमुक्त्वा भगवती जगाम भवनं स्वकम् ॥ १२.१९७.१८ ॥
ਏਦਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਤੀ ਆਪਣੇ ਭਵਨ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
12.197.19
ब्राह्मणोऽपि जपन्नास्ते दिव्यं वर्षशतं तथा ।
सदा दान्तो जितक्रोधः सत्यसन्धोऽनसूयकः ॥ १२.१९७.१९ ॥
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਰਹਿਤ।
12.197.20
समाप्ते नियमे तस्मिन्नथ विप्रस्य धीमतः ।
साक्षात्प्रीतस्तदा धर्मो दर्शयामास तं द्विजम् ॥ १२.१९७.२० ॥
ਉਸ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨੇ ਖੁਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤੇ।
12.197.21
द्विजाते पश्य मां धर्ममहं त्वां द्रष्टुमागतः ।
जप्यस्यास्य फलं यत्तत्प्रंप्राप्तं तच्च मे शृणु ॥ १२.१९७.२१ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ — ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਸ ਜਪ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਤੁਸੀਂ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
12.197.22
जिता लोकास्त्वया सर्वे ये दिव्या ये च मानुषाः ।
देवानां निलयान्साधो सर्वानुत्क्रम्य यास्यसि ॥ १२.१९७.२२ ॥
ਤੁਸੀਂ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ। ਹੇ ਸਾਧੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਓਗੇ।
12.197.23
प्राणत्यागं कुरु मुने गच्छ लोकान्यथेप्सितान् ।
त्यक्त्वाऽऽत्मनः शरीरं च ततो लोकानवाप्स्यसि ॥ १२.१९७.२३ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕਰੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਜਾਓ। ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।
12.197.24
कृतं लोकेन मे धर्म गच्छ त्वं च यथासुखम् ।
बहुदुःखमहं देहं नोत्सृजेयमहं विभो ॥ १२.१९७.२४ ॥
ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੇਰਾ ਕਰਤੱਵ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਧਰਮ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਓ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ।
12.197.25
अचलं ते मनः कृत्वा त्यज देहं महामते ।
अनेन किं ते संयोगः कथं मोहं गमिष्यसि ॥ १२.१९७.२५ ॥
ਆਪਣਾ ਮਨ ਅਚਲ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦੇ। ਇਸ ਦੇਹ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੀ ਸੰਬੰਧ? ਤੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਵੇਂਗਾ?
12.197.26
अवश्यं भोः शरीरं ते त्यक्तव्यं मुनिपुङ्गव ।
स्वर्गमारोह भो विप्र किं वा वै रोचतेऽनघ ॥ १२.१९७.२६ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜ਼ਰੂਰ ਤਿਆਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ; ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ?
12.197.27
किमुक्तं धर्म किं नेति कस्मान्मां प्रोक्तवानसि ।
त्यज देहं द्विजेति त्वं ससंबुध्यात्र मे यदि ॥ १२.१९७.२७ ॥
ਹੇ ਧਰਮ, ਕੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਕੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਆਖਿਆ? ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਦੇਹ ਤਿਆਗ — ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਵੇਂ।
12.197.28
न रोचये स्वर्गवासं विना देहमहं विभो ।
गच्छ धर्म न मे श्रद्धा स्वर्गं गन्तुं विनाऽऽत्मना ॥ १२.१९७.२८ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਦੇਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਗ-ਵਾਸ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਧਰਮ, ਜਾ; ਆਪਣੇ ਬਿਨਾਂ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ।
12.197.29
अलं देहे मनः कृत्वा त्यक्त्वा देहं सुखी भव ।
गच्छ लोकानरजसो यत्र गत्वा न शोचसि ॥ १२.१९७.२९ ॥
ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੋਇਆ; ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾ। ਰਜੋਗੁਣ ਰਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗਾ।
12.197.30
रमे जपन्महाभाग कृतं लोकैः सनातनैः ।
सशरीरेण गन्तव्यं मया स्वर्गं न चान्यथा ॥ १२.१९७.३० ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਜਪ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਰਮਦਾ ਹਾਂ; ਸਨਾਤਨ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ (ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ)। ਮੈਨੂੰ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
12.197.31
एवं ते कायसंप्रातिर्वर्तते मुनिसत्तम ।
यदि त्वं नेच्छसि त्यक्तुं शरीरं पश्य वै द्विज।
एष कालस्तथा मृत्युर्यमश्च त्वामुपागताः ॥ १२.१९७.३१ ॥
ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਵੇਖ — ਇਹ ਕਾਲ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਯਮ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
12.197.32
अथ वैवस्वतः कालो मृत्युश्च त्रितयं विभो ।
ब्राह्मणं तं महाभागमुपगम्येदमब्रवन् ॥ १२.१९७.३२ ॥
ਫਿਰ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਮੌਤ — ਇਹ ਤਿੰਨੇ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਉਸ ਮਹਾਭਾਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲੇ।
12.197.33
तपसोऽस्य सुतप्तस्य तथा सुचरितस्य च ।
फलप्राप्तिस्तव श्रेष्ठा यमोऽहं त्वामुपब्रुवे ॥ १२.१९७.३३ ॥
ਇਸ ਸੁਤਪ ਤਪ ਅਤੇ ਸੁਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਤੈਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਯਮ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
12.197.34
यथावदस्य जप्यस्य फलं प्राप्तस्त्वमुत्तमम् ।
कालस्ते स्वर्गमारोढुं कालोऽहं त्वामुपागतः ॥ १२.१९७.३४ ॥
ਇਸ ਜਪ ਦਾ ਯਥਾਵਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਫਲ ਤੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਾਲ ਰੂਪ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।
12.197.35
मृत्युं मां विद्धि धर्मज्ञ रूपिणं स्वयमागतम् ।
कालेन चोदितो विप्र त्वामितो नेतुमद्य वै ॥ १२.१९७.३५ ॥
ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਪ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਜਾਣ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ।
12.197.36
स्वागतं सूर्यपुत्राय कालाय च महात्मने ।
मृत्यवे चाथ धर्माय किं कार्यं करवाणि वः ॥ १२.१९७.३६ ॥
ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਮ, ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਲ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
12.197.37
अर्ध्यं पाद्यं च दत्त्वा स तेभ्यस्तत्र समागम ।
अब्रवीत्परमप्रीतः स्वशक्त्या किं करोमि वः ॥ १२.१९७.३७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰਘ ਅਤੇ ਪਾਦ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਦੇ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਮਿਲਣ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?
12.197.38
स्वकार्यनिर्भरा यूयं परोपद्रवहेतवः ।
भवन्तो लोकसामान्याः किमर्थं ब्रूत सत्तमाः ॥ १२.१९७.३८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਲੋਕ ਹੋ; ਹੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ੋ, ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ ਦੱਸੋ।
12.197.39
वयमप्येवमत्युग्रा धातुराज्ञापुरः सराः ।
चोदिता धावमाना वै कर्मभावमनुव्रताः ॥ १२.१९७.३९ ॥
ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਉਗਰ ਹਾਂ; ਧਾਤਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਕਰਮ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈ।
12.197.40
तस्मिन्नेवाथ काले तु तीर्थयात्रामुपागतः ।
इक्ष्वाकुरगमत्तत्र समेता यत्र ते विभो ॥ १२.१९७.४० ॥
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਸਨ, ਹੇ ਵਿਭੋ।
12.197.41
सर्वानेव तु राजर्षिः संपूज्याथ प्रणम्य च ।
कुशलप्रश्नमकरोत्सर्वेषां राजसत्तमः ॥ १२.१९७.४१ ॥
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਭ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਪੁੱਛੀ; ਉਹ ਰਾਜਸ਼ਰੇਸ਼ਟ।
12.197.42
तस्मै सोऽथासनं दत्त्वा पाद्यमर्ध्यं तथैव च ।
अब्रवीद्ब्राह्मणो वाक्यं कृत्वा कुशलसंविदम् ॥ १२.१९७.४२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ, ਪਾਦ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਅਤੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਲ-ਸੰਵਾਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.197.43
स्वागतं ते महाराज ब्रूहि यद्यदिहेच्छसि ।
स्वशक्त्या किं करोमीह तद्भवान्प्रब्रवीतु माम ॥ १२.१९७.४३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਉਹ ਦੱਸੋ। ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
12.197.44
राजाऽहं ब्राह्मणश्च त्वं यदा षट्कर्मसंस्थितः ।
ददानि वसु किंचित्ते प्रार्थितं तद्वदस्व मे ॥ १२.१९७.४४ ॥
ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਧਨ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
12.197.45
द्विविधो ब्राह्मणो राजन्धर्मश्च द्विविधः स्मृतः ।
प्रवृत्तश्च निवृत्तश्च निवृत्तोऽह प्रतिग्रहात् ॥ १२.१९७.४५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਅਤੇ ਨਿਵਿਰਤ। ਮੈਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਿਵਿਰਤ ਹਾਂ।
12.197.46
तेभ्यः प्रयच्छ दानानि ये प्रवृत्ता नराधिप ।
अहं न प्रतिगृह्णामि किमिष्टं किं ददामि ते।
ब्रूहि त्वं नृपतिश्रेष्ठ तपसा साधयामि किम् ॥ १२.१९७.४६ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ। ਮੈਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਪਸੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦਿਆਂ? ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸੋ; ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕੀ ਸਾਧਾਂ?
12.197.47
क्षत्रियोऽहं न जानामि देहीति वचनं क्वचित् ।
प्रयच्छ युद्धमित्येवंवादी चास्मि द्विजोत्तम ॥ १२.१९७.४७ ॥
ਮੈਂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹਾਂ; 'ਦਿਓ' ਇਹ ਬਚਨ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। 'ਯੁੱਧ ਦਿਓ' ਇਹੀ ਮੈਂ ਕਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ।
12.197.48
तुष्यसि त्वं स्वधर्मेण तथा तुष्टा वयं नृप ।
अन्योन्यस्योत्तरं नास्ति यदिष्टं तत्समाचर ॥ १२.१९७.४८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸ੍ਵਧਰਮ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ਼ਟ ਹੈ ਉਹੀ ਕਰੋ।
12.197.49
स्वशक्त्याऽहं ददानीति त्वया पूर्वमुदाहृतम् ।
याचे त्वां दीयतां मह्यं जप्यस्यास्य फलं द्विज ॥ १२.१९७.४९ ॥
'ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਦਿਆਂਗਾ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਜਪ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।'
12.197.50
युद्धं मम सदा वाणी याचतीति विकत्थसे ।
न च युद्धं मया सार्धं किमर्थं याचसे पुनः ॥ १२.१९७.५० ॥
'ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਸਦਾ ਯੁੱਧ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੇਖੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ?'
12.197.51
वाग्वज्राब्राह्मणाः प्रोक्ताः क्षत्रिया बाहुजीविनः ।
वाग्युद्धं तदिदं तीव्रं मम विप्र त्वया सह ॥ १२.१९७.५१ ॥
'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਾਣੀ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੱਤਰੀ ਬਾਹੂਬਲ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਤੀਬਰ ਵਚਨ-ਯੁੱਧ ਹੈ।'
12.197.52
सेयमद्य प्रतिज्ञा मे स्वशक्त्या किं प्रदीयताम् ।
ब्रूहि दास्यामि राजेन्द्र विभवे सति माचिरम् ॥ १२.१९७.५२ ॥
'ਅੱਜ ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੈ: ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ? ਦੱਸ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਧਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦਿਆਂਗਾ।'
12.197.53
यत्तद्वर्षशतं पूर्णं जप्यं वै जपता त्वया ।
फलं प्राप्तं तत्प्रयच्छ मम दित्सुर्भवान्यदि ॥ १२.१९७.५३ ॥
'ਤੂੰ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਜਪ ਕਰਕੇ ਜੋ ਫਲ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।'
12.197.54
परमं गृह्यतां तस्य फलं यज्जपितं मया ।
अर्धं त्वमविचारेण फलं तस्य ह्यवाप्नुहि ॥ १२.१९७.५४ ॥
'ਜੋ ਫਲ ਮੈਂ ਜਪਿਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪਰਮ ਹਿੱਸਾ ਤੂੰ ਲੈ। ਅੱਧਾ ਫਲ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।'
12.197.55
अथवा सर्वमेवेह मामकं जापकं फलम् ।
राजन्प्राप्नुहि कामं त्वं यदि सर्वमिहेच्छसि ॥ १२.१९७.५५ ॥
ਜਾਂ ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਜਪ ਦਾ ਸਾਰਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
12.197.56
कृतं सर्वेण भद्रं ते जप्यं यद्याचितं मया ।
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि किंच तस्य फलं वद ॥ १२.१९७.५६ ॥
ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਜਪ ਮੈਂ ਮੰਗਿਆ ਸੀ ਉਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੇਰਾ ਕੱਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਉਸਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ ਉਹ ਦੱਸ।
12.197.57
फलप्राप्तिं न जानामि दत्तं यज्जपितं मया ।
अयं धर्मश्च कालश्च यमो मृत्युश्च साक्षिणः ॥ १२.१९७.५७ ॥
ਮੈਂ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਜਪੇ ਹੋਏ ਜਪ ਦੀ ਫਲ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਹ ਧਰਮ, ਕਾਲ, ਯਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਗਵਾਹ ਹਨ।
12.197.58
अज्ञातमस्य धर्मस्य फलं किं मे करिष्यति ।
फलं ब्रवीषि धर्मस्य न चेज्जप्यकृतस्य माम्।
प्राप्नोतु तत्फलं विप्रो नाहमिच्छे ससंशयम् ॥ १२.१९७.५८ ॥
ਇਸ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਜੇ ਤੂੰ ਜਪ ਤੋਂ ਹੋਏ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲੇ; ਸੰਸੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
12.197.59
नाददेऽपरदत्तं वै दत्तं वा चाफलं मया ।
वाक्यं प्रमाणं राजर्षे ममाद्य तव चैव हि ॥ १२.१९७.५९ ॥
ਦੂਜੇ ਦਾ ਦਿੱਤਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਵੀ ਬੇਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਵਚਨ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।
12.197.60
सकृदंशो निपतति सकृत्कन्या प्रदीतये ।
सकृदेव ददानीति त्रीण्येतानि सकृत्सकृत् ॥ १२.१९७.६० ॥
ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਕੰਨਿਆ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; 'ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ' ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
12.197.61
नाभिसंधिर्मया जप्ये कृतपूर्वः कदाचन ।
जप्यस्य राजशार्दूल कथं वेत्स्याम्यहं फलम् ॥ १२.१९७.६१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮੈਂ ਜਪ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਕੋਈ ਮਨੋਰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ; ਤਾਂ ਜਪ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾਂ?
12.197.62
ददस्वेति त्वया चोक्तं दत्तं वाचा फलं मया ।
न वाचं दूषयिष्यामि सत्यं रक्ष स्थिरो भव ॥ १२.१९७.६२ ॥
'ਦੇ ਦੇ' ਇਹ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਚਨ ਨਾਲ ਫਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਚਨ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਸੱਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਅਟੱਲ ਰਹਿ।
12.197.63
अथैवं वदतो मेऽद्य वचनं न करिष्यसि ।
महानधर्मो भविता तव राजन्मृषा कृतः ॥ १२.१९७.६३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਵੀ ਅੱਜ ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਝੂਠ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਧਰਮ ਲੱਗੇਗਾ।
12.197.64
न युक्ता तु मृषावाणी त्वया वक्तुमरिंदम ।
तथा मयाऽप्यभिहितं मिथ्या कर्तुं न शक्यते ॥ १२.१९७.६४ ॥
ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਤੈਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਝੂਠ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
12.197.65
संश्रुतं च मया पूर्वं ददानीत्यविचारितम् ।
तद्गृह्णीष्वाविचारेण यदि सत्ये स्थितो भवान् ॥ १२.१९७.६५ ॥
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਦਿਆਂਗਾ' ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
12.197.66
इहागम्य हि मां राजञ्जाप्यं फलमयाचथाः ।
तन्मे निसृष्टं गृह्णीष्व भव सत्येस्थितोपि च ॥ १२.१९७.६६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਤੂੰ ਜਪ ਦਾ ਫਲ ਮੰਗਿਆ ਸੀ; ਮੇਰਾ ਦਿੱਤਾ ਉਹ ਫਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿ।
12.197.67
नायं लोकोऽस्ति न परो न च पूर्वान्स तारयेत् ।
कुत एवापरान्राजन्मृषावादपरायणः ॥ १२.१९७.६७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ ਨਾ ਪਰਲੋਕ; ਉਹ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਫਿਰ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਾਰੇਗਾ?
12.197.68
न यज्ञाध्ययने दानं नियमास्तारयन्ति हि ।
यथा सत्यं परे लोके तथेह पुरुषर्षभ ॥ १२.१९७.६८ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੱਗ, ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਤਾਰਦੇ; ਇਥੇ ਵੀ ਏਦਾਂ ਹੀ ਹੈ।
12.197.69
तपांसि यानि चीर्णानि चरिष्यन्ति च यत्तपः ।
समाशतैः सहस्रैश्च तत्सत्यान्न विशिष्यते ॥ १२.१९७.६९ ॥
ਜੋ ਤਪ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜੋ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਹ ਸੱਚ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਨਹੀਂ।
12.197.70
सत्यमेकं परं ब्रह्म सत्यमेकं परं तपः ।
सत्यमेकं परो यज्ञः सत्यमेकं परं श्रुतम् ॥ १२.१९७.७० ॥
ਸੱਚ ਹੀ ਇਕੋ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੀ ਇਕੋ ਪਰਮ ਤਪ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੀ ਇਕੋ ਪਰਮ ਯੱਗ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੀ ਇਕੋ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੁਤ ਹੈ।
12.197.71
सत्यं वेदेषु जागर्ति फलं सत्ये परं स्मृतम् ।
तपो धर्मो दमश्चैव सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ १२.१९७.७१ ॥
ਸੱਚ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਮ ਫਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਪ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਦਮ—ਸਭ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ।
12.197.72
सत्यं वेदास्तथाङ्गानि सत्यं यज्ञास्तथा विधिः ।
व्रतचर्या तथा सत्यमोंकारः सत्यमेव च ॥ १२.१९७.७२ ॥
ਸੱਚ ਹੀ ਵੇਦ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਵੀ ਸੱਚ ਹਨ; ਸੱਚ ਹੀ ਯੱਗ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ; ਵਰਤ ਦਾ ਆਚਰਣ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਵੀ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ।
12.197.73
प्राणिनां जननं सत्यं सत्यं सन्ततिरेव च ।
सत्येन वायुरभ्येति सत्येन तपते रविः ॥ १२.१९७.७३ ॥
ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੰਤਾਨ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ। ਸੱਚ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤਪਦਾ ਹੈ।
12.197.74
सत्येन चाग्निर्दहति स्वर्गः सत्ये प्रतिष्ठितः ।
सत्यं यज्ञस्तपो वेदाः स्तोभा मन्त्राः सरस्वती ॥ १२.१९७.७४ ॥
ਸੱਚ ਨਾਲ ਅੱਗ ਸਾੜਦੀ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ। ਸੱਚ ਹੀ ਯੱਗ, ਤਪ, ਵੇਦ, ਸਤੋਭ, ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।
12.197.75
तुलामारोपितो धर्मः सत्यं चैवेति नः श्रुतम् ।
समां कक्षां धारयतो यः सत्यं ततोऽधिकम् ॥ १२.१९७.७५ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੱਕੜੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ — ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਬਰਾਬਰ ਪੱਲਾ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੱਚ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
12.197.76
यतो धर्मस्ततः सत्यं सर्वं सत्येन वर्धते ।
किमर्थमनृतं कर्म कर्तुं राजंस्त्वमिच्छसि ॥ १२.१९७.७६ ॥
ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸੱਚ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਝੂਠਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
12.197.77
सत्ये कुरु स्थिरं भावं मा राजन्ननृतं कृथाः ।
कस्मात्त्वमनृतं वाक्यं देहीति कुरुषेऽशुभम् ॥ १२.१९७.७७ ॥
ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਭਾਵ ਰੱਖ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਝੂਠ ਨਾ ਕਰ। 'ਦੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਝੂਠਾ ਬੋਲ ਕਿਉਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
12.197.78
यदि जप्यफलं दत्तं मया नेच्छसि वै नृप ।
स्वधर्मेभ्यः परिभ्रष्टो लोकाननुचरिष्यसि ॥ १२.१९७.७८ ॥
ਜੇ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਜਪ-ਫਲ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕੇਗਾ।
12.197.79
संश्रुत्य यो न दित्सेत याचित्वा यश्च नेच्छति ।
उभावानृतिकावेतो न मृपा कर्तुमर्हसि ॥ १२.१९७.७९ ॥
ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਜੋ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ — ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਝੂਠੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.197.80
योद्धव्यं रक्षितव्यं च क्षत्रधर्मः किल द्विज ।
दातारः क्षत्रियाः प्रोक्ता गृह्णीयां भवतः कथम् ॥ १२.१९७.८० ॥
ਹੇ ਦਵਿਜ, ਲੜਨਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੀ ਖੱਤਰੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਤਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲਵਾਂ?
12.197.81
न च्छन्दयामि ते राजन्नापि ते गृहमाव्रजम् ।
इहागम्य तु याचित्वा न गृह्णीषे पुनः कथम् ॥ १२.१९७.८१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ ਤੂੰ ਫਿਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ?
12.197.82
अविवादोऽस्तु युवयोर्वित्तं मां धर्ममागतम् ।
द्विजो दानफलैर्युक्तो राजा सत्यफलेन च ॥ १२.१९७.८२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਧਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣੋ। ਦਵਿਜ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਸੱਚ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।
12.197.83
स्वर्गं मां विद्धि राजेन्द्र रूपिणं स्वयमागतम् ।
अविवादोऽस्तु युवयोरुमौ तुल्यफलौ युवाम् ॥ १२.१९७.८३ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਜਾਣੋ; ਮੈਂ ਆਪ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਝਗੜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਵਾਲੇ ਹੋ।
12.197.84
कृतं स्वर्गेण मे कार्यं गच्छ स्वर्ग यथागतम् ।
विप्रो यदीच्छते दातुं चीर्णं गृह्णातु मे फलम् ॥ १२.१९७.८४ ॥
ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਾ। ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਲੈ ਲਵੇ।
12.197.85
बाल्ये यदि स्मादज्ञानान्मया हस्तः प्रसारितः ।
निवृत्तलक्षणं धर्ममुपासे संहितां जपन् ॥ १२.१९७.८५ ॥
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਜੇ ਮੈਂ ਹੱਥ ਫੈਲਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
12.197.86
निवृत्तं मां चिराद्राजन्विप्रलोभयसे कथम् ।
स्वेन कार्यं करिष्यामि त्वत्तो नेच्छे फलं नृप।
तपःस्वाध्यायशीलोऽहं निवृत्तश्च प्रतिग्रहात् ॥ १२.१९७.८६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੁਭਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਫਲ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਮੈਂ ਤਪ ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤ ਹਾਂ।
12.197.87
यदि विप्र विसृष्टं ते जप्यस्य फलमुत्तमम् ।
आवयोर्यत्फलं किंचित्सहितं नौ तदस्त्विह ॥ १२.१९७.८७ ॥
ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਜੇ ਜਪ ਦਾ ਉੱਤਮ ਫਲ ਤੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਕੁਝ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਹੋਵੇ।
12.197.88
द्विजाः प्रतिग्रहे युक्ता दातारो राजवंशजाः ।
यदि धर्मः क्षुतो विप्र सहैव फलमस्तु नौ ॥ १२.१९७.८८ ॥
ਦ੍ਵਿਜ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਦਾਤਾ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਜੇ ਧਰਮ ਭੰਗ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਇਕੱਠਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।
12.197.89
मा वा भूत्सह भोज्यं नौ मदीयं फलमाप्नुहि ।
प्रतीच्छ मत्कृतं धर्मं यदि ते मय्यनुग्रहः ॥ १२.१९७.८९ ॥
ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਫਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਮੇਰਾ ਕੀਤਾ ਧਰਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ।
12.197.90
ततो विकृतवैषौ द्वौ पुरुषौ समुपस्थितौ ।
गृहीत्वाऽन्योन्यमावेष्ठ्य कुचेलावूचतुर्वचः ॥ १२.१९७.९० ॥
ਤਦ ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਅਤੇ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਮੈਲੇ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.197.91
न मे धारयसीत्येको धारयामीति चापरः ।
इहास्ति नौ विवादोऽयमयं राजाऽनुशासकः ॥ १२.१९७.९१ ॥
ਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਉਂਦਾ", ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਝਗੜਾ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਸਕ ਹੈ।
12.197.92
सत्यं ब्रवीम्यहमिदं न मे धारयते भवान् ।
अनृतं वदसीह त्वमृणं ते धारयाम्यहम्। ॥ १२.१९७.९२ ॥
"ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਉਂਦਾ। ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕਰਜ਼ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।"
12.197.93
तावुभौ सुभृशं तप्तौ राजानमिदमृचतुः ।
परीक्ष्यौ तु यथा स्याव नावामिह विगर्हितौ ॥ १२.१९७.९३ ॥
ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲੇ: "ਸਾਡੀ ਪਰੀਖਿਆ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਨਿੰਦੇ ਨਾ ਜਾਈਏ।"
12.197.94
घारयामि नरव्याघ्र विकृतस्येह गोः फलम् ।
ददतश्च न गृह्णाति विकृतो मे महीपते ॥ १२.१९७.९४ ॥
"ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।"
12.197.95
न मे धारयते किंचिद्विरूपोऽयं नराधिप ।
मिथ्या ब्रवीत्ययं हि त्वां सत्याभासं नराधिप ॥ १२.१९७.९५ ॥
"ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਇਹ ਵਿਰੂਪ ਮੇਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾਉਂਦਾ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਸੱਚ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਝੂਠ।"
12.197.96
विरूप किं धारयते भवानस्य ब्रवीतु मे ।
श्रुत्वा तथा करिष्येऽहमिति मे धीयते मनः ॥ १२.१९७.९६ ॥
"ਵਿਰੂਪ, ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕੀ ਚੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਨ ਠਾਨਦਾ ਹੈ।"
12.197.97
शृणुष्वावहितो राजन्यथैतद्धारयाम्यहम् ।
विकृतस्यास्य राजर्षे निखिलेन नराधिप ॥ १२.१९७.९७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਨਰਾਧਿਪ, ਇਸ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
12.197.98
अनेन धर्मप्राप्त्यर्थं शुभा दत्ता पुराऽनघ ।
धेनुर्विप्राय राजर्षे तपःस्वाध्यायशीलिने ॥ १२.१९७.९८ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਤਪ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
12.197.99
तस्याश्चायं मया राजन्फलमभ्येत्य याचितः ।
विकृतेन च मे दत्तं विशुद्धेनान्तरात्मना ॥ १२.१९७.९९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਗਾਂ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
12.197.100
ततो मे सुकृतं कर्म कृतमात्मविशुद्धये ।
गावौ च कपिले क्रीत्वा वत्सले बहुदोहने ॥ १२.१९७.१०० ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਮੈਂ ਖਰੀਦੀਆਂ।
12.197.101
ते चोञ्छवृत्तये राजन्मया समुपवर्जिते ।
यथाविधि यथाश्रद्धं तदस्याहं पुनः प्रभो ॥ १२.१९७.१०१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗਾਵਾਂ ਮੈਂ ਉੰਛਵ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
12.197.102
इहाद्यैव प्रयच्छामि गृहीत्वा द्विगुणां फलम् ।
एवं स्यात्पुरुषव्याघ्र कःशुद्धः कोऽत्र दोषवान् ॥ १२.१९७.१०२ ॥
ਅੱਜ ਹੀ ਇੱਥੇ ਦੁੱਗਣਾ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ। ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ ਦੋਸ਼ੀ?
12.197.103
एवं विवदमानौ स्वस्त्यामिहाभ्यागतौ नृप ।
कुरु धर्ममधर्मं वा विनये नौ समादध ॥ १२.१९७.१०३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਗੜਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਧਰਮ ਜਾਂ ਅਧਰਮ, ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਝਗੜੇ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਕਰੋ।
12.197.104
यदि नेच्छति मे दानं यथा दत्तमनेन वै ।
भवानत्र स्थिरो भूत्वा मार्गे स्थापयिताऽद्य नौ ॥ १२.१९७.१०४ ॥
ਜੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਇਸਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
12.197.105
दीयमानं न गृह्णासि ऋणं कस्मात्त्वमद्य वै ।
यथैव तेऽभ्यनुज्ञातं यथा गृह्णीष्व माचिरम् ॥ १२.१९७.१०५ ॥
ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ? ਇਹ ਕਰਜ਼ਾ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਲੈ ਲੈ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।
12.197.106
दीयतामित्यनेनोक्तं ददानीति तथा मया ।
नायं मे धारयत्यत्र गच्छतां यत्र वाञ्छति ॥ १२.१९७.१०६ ॥
'ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ' ਇਹ ਇਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ 'ਮੈਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ' ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਹਾ; ਪਰ ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਉੱਥੇ ਜਾਵੇ।
12.197.107
ददतोऽस्य न गृह्णासि विषमं प्रतिभाति मे ।
दणड्यो हि त्वं मम मतो नास्त्यत्र खलु संशयः ॥ १२.१९७.१०७ ॥
ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਅਨਿਆਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
12.197.108
मयाऽस्य दत्तं राजर्षे गृह्णीयां तत्कथं पुनः ।
को ममात्रापराधो मे दण्डमाज्ञापय प्रभो ॥ १२.१९७.१०८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਉਹ ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਲਵਾਂ? ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੀ ਅਪਰਾਧ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿਓ।
12.197.109
दीयमानं यदि मया न गृह्णासि कथंचन ।
नियच्छति त्वां नृपतिरयं धर्मानुशासकः ॥ १२.१९७.१०९ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਰਾਜਾ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕੇਗਾ।
12.197.110
स्वयं मया याचितेन दत्तं कथमिहाद्य तत् ।
गृह्णीयां गच्छतु भवानभ्यनुज्ञां ददानि ते ॥ १२.१९७.११० ॥
ਮੈਂ ਆਪ ਮੰਗ ਕੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਲਵਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
12.197.111
श्रुतमेतत्त्वया राजन्ननयोः कथितं द्वयोः ।
प्रतिज्ञातं मया यत्ते तद्गृहाणाविचारितम् ॥ १२.१९७.१११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਲਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
12.197.112
प्रस्तुतं सुमहत्कार्यमनयोर्गह्वरं यथा ।
जापकस्य दृढीकारः कथमेतद्भविष्यति ॥ १२.१९७.११२ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਮਾਮਲਾ ਗੁਫ਼ਾ ਵਾਂਗ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
12.197.113
यदि तावन्न गृह्णामि जापकेनापवर्जितम् ।
कथं न लिप्येयमहं पापेन महताऽद्य वै ॥ १२.१९७.११३ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਲਿਪਤ ਹੋਵਾਂਗਾ?
12.197.114
तौ चोवाच स राजर्षिः कृतकार्यौ गमिष्यथः ।
नेदानीं मामिहासाद्य राजधर्मो भवेन्मृषा ॥ १२.१९७.११४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਜਾਓਗੇ। ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਜਧਰਮ ਝੂਠਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
12.197.115
स्वधर्मः परिपाल्यस्तु राज्ञामिति विनिश्चयः ।
विप्रधर्मश्च गहनो मामनात्मानमाविशत् ॥ १२.१९७.११५ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ ਗਹਿਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਆ ਘੇਰਿਆ।
12.197.116
गृहाण धारयेऽहं च याचितं संश्रुतं मया ।
न चेद्भहीष्यसे राजञ्शपिष्ये त्वां न संशयः ॥ १२.१९७.११६ ॥
ਲੈ ਲੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਜੋ ਮੈਂ ਮੰਗਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹੀ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਨਾ ਲਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਰਾਪ ਦਿਆਂਗਾ।
12.197.117
धिग्राजधर्मं यस्यायं कार्यस्येह विनिश्चयः ।
इत्यर्थं मे ग्रहीतव्यं कथं तुल्यं भवेदिति ॥ १२.१९७.११७ ॥
ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ! ਜਿਸ ਕੰਮ ਦਾ ਇੱਥੇ ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ; ਪਰ ਇਹ ਬਰਾਬਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
12.197.118
एष पाणिरपूर्वं मे निक्षेपार्थं प्रसारितः ।
यन्मे धारयसे विप्र तदिदानीं प्रदीयताम् ॥ १२.१९७.११८ ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਅਨੋਖੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਮਾਨਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਵਿਪਰ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਤੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਹੁਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
12.197.119
संहितां जपता यावान्गुणः कश्चित्कृतो मया ।
तत्सर्वं प्रतिगृह्णीष्व यदि किंचिदिहास्ति मे ॥ १२.१९७.११९ ॥
ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਪੁੰਨ ਕਮਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਲੈ ਲੈ; ਜੇ ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ।
12.197.120
जलमेतन्निपतितं मम पाणौ द्विजोत्तम ।
सममस्तु सहैवास्तु प्रतिगृह्णातु वै भवान् ॥ १२.१९७.१२० ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਮੇਰੀ ਹਥੇਲੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇ; ਆਪ ਜ਼ਰੂਰ ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਲਵੋ।
12.197.121
कामक्रोधौ विद्धि नौ त्वमावाभ्यां कारितो भवान् ।
जिज्ञासमानौ युवयोर्मनोत्थं तु द्विजोत्तम ॥ १२.१९७.१२१ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋੱਤਮ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹਾਂ। ਅਸਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਇਹ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।
12.197.122
सहेति च यदुक्तं ते समा लोकास्तवास्य च ।
नायं धारयते किंचिज्जिज्ञासा त्वत्कृते कृता ॥ १२.१९७.१२२ ॥
'ਸਹ' ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਇਸਦੇ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਆਖਿਆ — ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਜਿਗਿਆਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
12.197.123
कालो धर्मस्तथा मृत्युः कामक्रोधौ तथा युवाम् ।
सर्वमन्योन्यनिष्कर्षे निकृष्टं पश्यतस्तव ॥ १२.१९७.१२३ ॥
ਕਾਲ, ਧਰਮ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੌਤ, ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ; ਇਹ ਸਭ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ — ਤੇਰੇ ਵੇਖਦਿਆਂ — ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ।
12.197.124
सर्वेषामुपरिस्थानं ब्रह्मणो व्यक्तजन्मनः ।
युवयोः स्थानमूलं निर्द्वन्द्वममलात्मकम् ॥ १२.१९७.१२४ ॥
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲਾ ਸਥਾਨ ਵਿਅਕਤਜਨਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦਾ ਮੂਲ ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ।
12.197.125
सर्वे गच्छाम यत्र स्वान्स्वाँल्लोकांश्च तथा वयम् ।
गच्छ लोकाञ्जितान्स्वेन कर्मणा यत्र वाञ्छसि ॥ १२.१९७.१२५ ॥
ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਿੱਥੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਜਾਈਏ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
12.197.126
ततो धर्मयमाद्यास्ते वाक्यमूचुर्नपर्द्विजौ ।
अस्माकं यः स्मृतो मूर्धा ब्रह्मलोकमिति स्मृतं ॥ १२.१९७.१२६ ॥
ਤਦ ਧਰਮ, ਯਮ ਆਦਿ ਨੇ ਉਹ ਬਚਨ ਆਖੇ — ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਦ੍ਵਿਜ; ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਿਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
12.197.127
तत्रस्थौ हि भवन्तौ हि युवाभ्यां निर्जिता वयम् ।
युवयोः काम आपन्नस्तत्काम्यमविशङ्कया ॥ १२.१९७.१२७ ॥
ਉੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਉੱਠੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇੱਛਤ ਗੱਲ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦੱਸੋ।
12.197.128
जापकानां फलावाप्तिर्मया ते संप्रदर्शिता ।
गतिः स्थानं च लोकाश्च जापकेन यथा जिताः ॥ १२.१९७.१२८ ॥
ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਜਪੀ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
12.197.129
प्रयाति संहिताध्यायी ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् ।
अथवाऽग्निं समायाति सूर्यमाविशतेऽपि वा ॥ १२.१९७.१२९ ॥
ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.197.130
स तैजसेन भावेन यदि तत्र रमत्युत ।
गुणांस्तेषां समाधत्ते रागेण प्रतिमोहितः ॥ १२.१९७.१३० ॥
ਜੇ ਉਹ ਤੇਜੋਮਈ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਰਮਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਗ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.197.131
एवं सोमे तथा वायौ भूम्याकाशशरीरगः ।
सरागस्तत्र वसति गुणांस्तेषां समाचरन् ॥ १२.१९७.१३१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ-ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਰਾਗ ਸਹਿਤ ਉੱਥੇ ਵਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.197.132
अथ तत्र विरागी स परं गच्छत्यसंशयम् ।
परमव्ययमिच्छन्स तमेवाविशते पुनः ॥ १२.१९७.१३२ ॥
ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਜੋ ਵਿਰਾਗੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਪਰਮ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਵਿਯ ਪਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਫਿਰ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.197.133
अमृताच्चामृतं प्राप्तः शान्तीभूतो निरात्मवान् ।
ब्रह्मभूतः स निर्द्वन्द्वः सुखी शान्तो निरामयः ॥ १२.१९७.१३३ ॥
ਅਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਤਮ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸੁਖੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਨਿਰਾਮਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.197.134
ब्रह्मस्थानमनावर्तमेकमक्षरसंज्ञकम् ।
अदुःखमजरं शान्तं स्थानं तत्प्रतिपद्यते ॥ १२.१९७.१३४ ॥
ਉਹ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅਨਾਵਰਤ, ਇੱਕ, ਅਕਸ਼ਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਜਰਾ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ।
12.197.135
चतुर्भिर्लक्षणैर्हीनं तथा पड्भिः सषोडशैः ।
पुरुषं तमतिक्रम्य आकाशं प्रतिपद्यते ॥ १२.१९७.१३५ ॥
ਚਾਰ, ਛੇ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.197.136
अथ नेच्छति रागात्मा सर्वं तदधितिष्ठति ।
यच्च प्रार्थयते तच्च मनसा प्रतिपद्यते ॥ १२.१९७.१३६ ॥
ਰਾਗਾਤਮਾ ਇੱਛਾ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਉਹ ਮਨ ਨਾਲ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
12.197.137
अथवा चेक्षते लोकान्सर्वान्निरयसंज्ञितान् ।
निस्पृहः सर्वतो मुक्तस्तत्र वै रमते सुखम् ॥ १२.१९७.१३७ ॥
ਜਾਂ ਉਹ ਨਰਕ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਨਿਸਪ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਮਦਾ ਹੈ।
12.197.138
एवमेषा महाराज जापकस्य गतिर्यथा ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमर्हसि ॥ १२.१९७.१३८ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?