મહાભારત · અધ્યાય 12.198
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.198.1
किमुत्तरं तदा तौ स्म चक्रतुस्तस्य भाषिते ।
ब्राह्मणो वाऽथवा राजा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१९८.१ ॥
તેના કથન પછી તે બન્નેએ શું ઉત્તર આપ્યો? તે બ્રાહ્મણ હતો કે રાજા? હે પિતામહ, તે મને કહો.
12.198.2
अथवा तौ गतौ तत्र यदेतत्कीर्तितं त्वया ।
संवादो वा तयोः कोऽभूत्किं वा तौ तत्र चक्रतुः ॥ १२.१९८.२ ॥
અથવા તમે વર્ણવ્યું તેમ તે બન્ને ત્યાં ગયા હતા? તેમની વચ્ચે કયો સંવાદ થયો, અથવા તેઓએ ત્યાં શું કર્યું?
12.198.3
तथेत्येवं प्रतिश्रुत्य धर्मं संपूज्य जापकः ।
यमं कालं च मृत्युं च स्वर्गं संपूज्य चार्हतः ॥ १२.१९८.३ ॥
'તેમ થાઓ' એમ વચન આપીને, ધર્મનો સત્કાર કરીને, જપ કરનાર યમ, કાળ, મૃત્યુ અને સ્વર્ગનો સત્કાર કરીને યોગ્ય બન્યો.
12.198.4
पूर्वं ये चापरे तत्र समेता ब्राह्मणर्षभाः ।
सर्वान्संपूज्य शिरसा राजानं सोऽब्रवीद्द्विजः ॥ १२.१९८.४ ॥
ત્યાં અગાઉ ભેગા થયેલા અન્ય શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોનો મસ્તક નમાવીને સત્કાર કરીને તે દ્વિજે રાજાને કહ્યું.
12.198.5
फलेनानेन संयुक्तो राजर्षे गच्छ मुख्यताम् ।
भवता चाभ्यनुज्ञातो जपेयं भूय एव ह ॥ १२.१९८.५ ॥
હે રાજર્ષિ, આ ફળથી યુક્ત થઈને તમે શ્રેષ્ઠ સ્થાને જાઓ. તમારી અનુમતિથી હું ફરી જપ કરીશ.
12.198.6
वरश्च मम पूर्वं हि दत्तो देव्या महाबल ।
श्रद्धा ते जपतो नित्यं भवत्विति विशांपते ॥ १२.१९८.६ ॥
હે મહાબળી, પૂર્વે દેવીએ મને વર આપ્યો હતો: હે પ્રજાપતિ, તમે જપ કરતાં તમારી શ્રદ્ધા સદા રહો.
12.198.7
यद्येवं सफला सिद्धिः श्रद्धा च जपितुं तव ।
गच्छ विप्र मया सार्धं जापकं फलमाप्नुहि ॥ १२.१९८.७ ॥
જો એમ હોય, તો જપમાં તારી સિદ્ધિ અને શ્રદ્ધા સફળ થઈ છે. હે વિપ્ર, મારી સાથે ચાલ; જપ કરનારને તેનું ફળ મળો.
12.198.8
कृतः प्रयत्नः सुमहान्सर्वेषां सन्निधाविह ।
सह तुल्यफलावावां गच्छावो यत्र नौ गतिः ॥ १२.१९८.८ ॥
અહીં બધાની હાજરીમાં મેં ખૂબ મોટો પ્રયત્ન કર્યો છે. આપણે બંને સમાન ફળના અધિકારી છીએ; ચાલો, જ્યાં આપણી ગતિ છે ત્યાં જઈએ.
12.198.9
व्यवसायं तयोस्तत्र विदित्वा त्रिदशेश्वरः ।
सह देवैरुपययौ लोकपालैस्तथैव च ॥ १२.१९८.९ ॥
ત્યાં તે બંનેનો નિશ્ચય જાણીને ત્રિદશેશ્વર દેવો અને લોકપાલો સાથે આવ્યા.
12.198.10
साध्याश्च विश्वे मरुतो वाक्यानि सुमहान्ति च ।
नद्यः शैलाः समुद्राश्च तीर्थानि विविधानि च ॥ १२.१९८.१० ॥
સાધ્યો, વિશ્વદેવો અને મરુદ્ગણો, અત્યંત મહાન વચનો, નદીઓ, પર્વતો, સમુદ્રો અને વિવિધ તીર્થો (ત્યાં આવ્યાં).
12.198.11
तपांसि संयोगविधिर्वेदास्तोभाः सरस्वती ।
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः ॥ १२.१९८.११ ॥
તપ, સંયોગવિધિ, વેદો, સ્તોભો, સરસ્વતી, નારદ, પર્વત, વિશ્વાવસુ, હહા-હુહૂ (ત્યાં આવ્યા).
12.198.12
गन्धर्वश्चित्रसेनश्च परिवारगणैर्युतः ।
नागाः सिद्धाश्च मुनयो देवदेवः प्रजापतिः ॥ १२.१९८.१२ ॥
પરિવારગણો સહિત ગંધર્વ ચિત્રસેન, નાગો, સિદ્ધો, મુનિઓ અને દેવદેવ પ્રજાપતિ (ત્યાં આવ્યા).
12.198.13
आजगाम च देवेशो ब्रह्मा वेदमयोऽव्ययः ।
विष्णुः सहस्रशीर्षश्च देवोऽचिन्त्यः समागमत्।
अवाद्यन्तान्तरिक्षे च भेर्यस्तूर्याणि वा विभो ॥ १२.१९८.१३ ॥
વેદમય, અવ્યય દેવેશ બ્રહ્મા આવ્યા; સહસ્રશીર્ષ વિષ્ણુ અને અચિંત્ય દેવ પણ એકત્ર થયા. હે વિભો, આકાશમાં ભેરીઓ અને વાજિંત્રો વાગ્યાં.
12.198.14
पुष्पवर्षाणि दिव्यानि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
ननृतुश्चाप्सरः सङ्घास्तत्रतत्र समन्ततः ॥ १२.१९८.१४ ॥
ત્યાં તે મહાત્માઓ પર દિવ્ય પુષ્પવર્ષા થઈ; અપ્સરાઓના સમૂહો ચારે બાજુ ઠેરઠેર નૃત્ય કરવા લાગ્યા.
12.198.15
अथ स्वर्गस्तथा रूपी ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ।
संसिद्धस्त्वं महाभाग त्वं च सिद्धस्तथा नृप ॥ १२.१९८.१५ ॥
ત્યારે રૂપધારી સ્વર્ગે બ્રાહ્મણને કહ્યું: 'હે મહાભાગ, તું સંસિદ્ધ છે; હે રાજન, તું પણ એવો જ સિદ્ધ છે.'
12.198.16
अथ तौ सहितौ राजन्नन्योन्यस्य विधानतः ।
विषयप्रतिसंहारमुभावेव प्रचक्रतुः ॥ १२.१९८.१६ ॥
પછી તે બંને, હે રાજન, પરસ્પર વિધિ પ્રમાણે સાથે મળીને, વિષયોમાંથી ઇન્દ્રિયોને સમેટવાની સાધના બંનેએ કરી.
12.198.17
प्राणापानौ तथोदानं समानं व्यानमेव च ।
एवं तौ मनसि स्थाप्य दधतुः प्राणयोर्मनः ॥ १२.१९८.१७ ॥
પ્રાણ, અપાન, ઉદાન, સમાન અને વ્યાન — આમને પણ તેવી રીતે મનમાં સ્થાપિત કરીને, બંનેએ પ્રાણો પર મન ધારણ કર્યું.
12.198.18
उपस्थितकृतौ तौ च नासिकाग्रमधो भ्रुवोः ।
भ्रुकुट्याक्ष्णोश्च मनसा शनैर्धारयतस्तदा ॥ १२.१९८.१८ ॥
તે બંને આસન વાળીને, ભમરોની નીચે નાકના અગ્રભાગ પર, ભ્રૂકુટિથી આંખોને તથા મનથી, ત્યારે ધીમે ધીમે ધારણ કરવા લાગ્યા.
12.198.19
निश्चेष्टाभ्यां शरीराभ्यां स्थिरदृष्टी समाहितौ ।
जितासनौ समाधाय र्मूर्धन्यात्मानमेव च ॥ १२.१९८.१९ ॥
નિશ્ચલ શરીરોથી, સ્થિર દૃષ્ટિથી, એકાગ્ર ચિત્તથી, આસન જીતીને, આત્માને મસ્તકમાં સ્થાપીને.
12.198.20
तालुदेशमथोद्दाल्य ब्राह्मणस्य महात्मनः ।
ज्योतिर्ज्वाला सुमहती जगाम त्रिदिवं तदा ॥ १२.१९८.२० ॥
મહાત્મા બ્રાહ્મણનો તાલુપ્રદેશ ભેદીને, ત્યારે એક અતિ મહાન જ્યોતિની જ્વાળા સ્વર્ગે ગઈ.
12.198.21
हाहाकारस्तथा दिक्षु सर्वासु सुमहानभूत् ।
तज्ज्योतिः स्तूयमानं स्म ब्रह्माणं प्राविशत्तदा ॥ १२.१९८.२१ ॥
ત્યારે બધી દિશાઓમાં મહા હાહાકાર થયો. સ્તુતિ પામતો તે પ્રકાશ ત્યારે બ્રહ્મામાં પ્રવેશ્યો.
12.198.22
ततः स्वागतमित्याह तत्तेजः प्रपितामहः ।
प्रादेशमात्रं पुरुषं प्रत्युद्गम्य विशांपते ॥ १२.१९८.२२ ॥
ત્યારે પ્રપિતામહે તે તેજને કહ્યું, 'સ્વાગત'. હે પ્રજાપતિ, એક વેંત ઊંચા તે પુરુષને સામે જઈને તેમણે આમ કહ્યું.
12.198.23
भूयश्चैवापरं प्राह वचनं मधुरं स्मयन् ।
जापकैस्तुल्यफलता योगानां नात्र संशयः ॥ १२.१९८.२३ ॥
ફરી તેમણે હસીને મધુર બીજું વચન કહ્યું: 'યોગોનું ફળ જપ કરનારાઓના ફળ જેટલું જ છે; આમાં સંશય નથી.'
12.198.24
योगस्य तावदेतेभ्यः प्रत्यक्षं फलदर्शनम् ।
जापकानां विशिष्टं तु प्रत्युत्थानं समाहितम् ॥ १२.१९८.२४ ॥
યોગનું ફળ તો આમનામાંથી જ પ્રત્યક્ષ દેખાય છે. પરંતુ જપ કરનારાઓ માટેનું ઊભા થઈ સત્કાર કરવું એકાગ્ર અને વિશિષ્ટ છે.
12.198.25
उष्यतां मयि चेत्युक्त्वा व्याददे स ततो मुखम् ।
अथास्यं प्रविवेशास्य ब्राह्मणो विगतज्वरः ॥ १२.१९८.२५ ॥
"મારામાં રહેવું હોય તો રહે" એમ કહીને તેણે મોં ખોલ્યું. પછી તાપ વિનાનો તે બ્રાહ્મણ તેના મુખમાં પ્રવેશ્યો.
12.198.26
राजाऽप्येतेन विधिना भगवन्तं पितामहम् ।
यथैव द्विजशार्दूलस्तथैव प्राविशत्तदा ॥ १२.१९८.२६ ॥
રાજાએ પણ આ જ વિધિથી ભગવાન પિતામહને પ્રાપ્ત કર્યા. જેમ દ્વિજશ્રેષ્ઠ પ્રવેશ્યો, તેમ તે સમયે તે પણ પ્રવેશ્યો.
12.198.27
स्वयंभुवमथो देवा अभिवाद्य ततोऽब्रुवन् ॥ १२.१९८.२७ ॥
પછી દેવોએ સ્વયંભુને અભિવાદન કરીને કહ્યું.
12.198.28
जापकार्थमयं यत्नो यदर्थं वयमागताः ।
कृतपूजाविमौ तुल्यौ त्वया तुल्यफलान्वितौ ॥ १२.१९८.२८ ॥
જપ માટે જ આ પ્રયત્ન છે, જેના માટે અમે આવ્યા છીએ. તમારા દ્વારા પૂજાયેલા આ બંને સમાન છે અને સમાન ફળથી યુક્ત છે.
12.198.29
योगजापकयोस्तुल्यं फलं सुमहदद्य वै ।
सर्वांल्लोकानतिक्रम्य गच्छेतां यत्र वाञ्छितम् ॥ १२.१९८.२९ ॥
યોગી અને જપ કરનારને સમાન, અતિ મહાન ફળ આજે જરૂર મળશે. સર્વ લોકોને ઓળંગીને તમે બંને જ્યાં ઇચ્છો ત્યાં જાઓ.
12.198.30
महास्मृतिं पठेद्यस्तु तथैवानुस्मृतिं शुभाम् ।
तावप्येतेन विधिना गच्छेतां मत्सलोकताम् ॥ १२.१९८.३० ॥
જે મહાસ્મૃતિ અને તેવી જ શુભ અનુસ્મૃતિ પાઠ કરે, તે બંને પણ આ જ વિધિથી મારા લોકને પામો.
12.198.31
यश्च योगे भवेद्भक्तः सोऽपि नास्त्यत्र संशयः ।
विधिनानेन देहान्ते मम लोकानवाप्नुयात्।
साधये गम्यतां चैव यथा स्थानानि सिद्धये ॥ १२.१९८.३१ ॥
જે યોગમાં ભક્ત હોય, તેમાં પણ આમાં કોઈ સંશય નથી. આ વિધિથી દેહાંતે તે મારા લોકો પ્રાપ્ત કરશે. હું સિદ્ધિ માટે સાધના કરીશ; સ્થાનો જેવાં છે તેવાં સિદ્ધિ માટે જાઓ.
12.198.32
इत्युक्त्वा स तदा देवस्तत्रैवान्तरधीयत ।
आमन्त्र्य च ततो देवा ययुः स्वंस्वं निवेशनम् ॥ १२.१९८.३२ ॥
આમ કહીને તે દેવ ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. પછી દેવોએ વિદાય લઈ પોતપોતાના નિવાસ તરફ પ્રયાણ કર્યું.
12.198.33
ते च सर्वे महात्मानो धर्मं सत्कृत्य तत्र वै ।
पृष्ठतोऽनुययू राजन्सर्वे सुप्रीतचेतसः ॥ १२.१९८.३३ ॥
તે બધા મહાત્માઓ ત્યાં ધર્મનો સત્કાર કરીને, હે રાજન, પ્રસન્ન ચિત્તે પાછળ પાછળ ગયા.
12.198.34
एतत्फलं जापकानां गतिश्चैषा प्रकीर्तिता ।
यथाश्रुतं महाराज किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१९८.३४ ॥
આ જપ કરનારાઓનું ફળ છે, અને આ જ ગતિ કહેવામાં આવી છે. જેમ સાંભળ્યું, હે મહારાજ, હવે બીજું શું સાંભળવા ઇચ્છો છો?