महाभारत · अध्याय 12.198
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.198.1
किमुत्तरं तदा तौ स्म चक्रतुस्तस्य भाषिते ।
ब्राह्मणो वाऽथवा राजा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१९८.१ ॥
त्याचे भाषण झाल्यावर ते दोघे काय उत्तर देते झाले? तो ब्राह्मण होता की राजा? हे पितामह, ते मला सांगा.
12.198.2
अथवा तौ गतौ तत्र यदेतत्कीर्तितं त्वया ।
संवादो वा तयोः कोऽभूत्किं वा तौ तत्र चक्रतुः ॥ १२.१९८.२ ॥
किंवा आपण वर्णिल्याप्रमाणे ते दोघे तेथे गेले होते काय? त्यांच्यात कोणता संवाद झाला, किंवा ते तेथे काय करते झाले?
12.198.3
तथेत्येवं प्रतिश्रुत्य धर्मं संपूज्य जापकः ।
यमं कालं च मृत्युं च स्वर्गं संपूज्य चार्हतः ॥ १२.१९८.३ ॥
'तसेच होवो' असे वचन देऊन, धर्माचा सत्कार करून, जप करणारा यम, काल, मृत्यू आणि स्वर्ग यांचा सत्कार करून योग्य ठरला.
12.198.4
पूर्वं ये चापरे तत्र समेता ब्राह्मणर्षभाः ।
सर्वान्संपूज्य शिरसा राजानं सोऽब्रवीद्द्विजः ॥ १२.१९८.४ ॥
तेथे आधीपासून जमलेल्या इतर श्रेष्ठ ब्राह्मणांचा मस्तक नमवून सत्कार करून तो द्विज राजाला म्हणाला.
12.198.5
फलेनानेन संयुक्तो राजर्षे गच्छ मुख्यताम् ।
भवता चाभ्यनुज्ञातो जपेयं भूय एव ह ॥ १२.१९८.५ ॥
हे राजर्षी, या फलाने युक्त होऊन आपण श्रेष्ठ स्थानाकडे जा. आपल्या अनुज्ञेने मी पुन्हा जप करीन.
12.198.6
वरश्च मम पूर्वं हि दत्तो देव्या महाबल ।
श्रद्धा ते जपतो नित्यं भवत्विति विशांपते ॥ १२.१९८.६ ॥
हे महाबळी, पूर्वी देवीने मला वर दिला होता: हे विशांपते, तू जप करताना तुझी श्रद्धा नेहमी टिकून राहो.
12.198.7
यद्येवं सफला सिद्धिः श्रद्धा च जपितुं तव ।
गच्छ विप्र मया सार्धं जापकं फलमाप्नुहि ॥ १२.१९८.७ ॥
जर तसे असेल, तर जपातील तुझी सिद्धी आणि श्रद्धा सफल झाली आहे. हे विप्रा, माझ्यासोबत चल; जप करणाऱ्याला त्याचे फळ मिळो.
12.198.8
कृतः प्रयत्नः सुमहान्सर्वेषां सन्निधाविह ।
सह तुल्यफलावावां गच्छावो यत्र नौ गतिः ॥ १२.१९८.८ ॥
येथे सर्वांच्या उपस्थितीत मी फार मोठा प्रयत्न केला आहे. आपण दोघेही समान फळाचे अधिकारी आहोत; चला, जिथे आपली गती आहे तिकडे जाऊ.
12.198.9
व्यवसायं तयोस्तत्र विदित्वा त्रिदशेश्वरः ।
सह देवैरुपययौ लोकपालैस्तथैव च ॥ १२.१९८.९ ॥
तेथे त्या दोघांचा निश्चय जाणून त्रिदशेश्वर देव आणि लोकपालांसह आला.
12.198.10
साध्याश्च विश्वे मरुतो वाक्यानि सुमहान्ति च ।
नद्यः शैलाः समुद्राश्च तीर्थानि विविधानि च ॥ १२.१९८.१० ॥
साध्य, विश्वेदेव आणि मरुद्गण, अत्यंत महान वचने, नद्या, पर्वत, समुद्र आणि विविध तीर्थे (तेथे आली).
12.198.11
तपांसि संयोगविधिर्वेदास्तोभाः सरस्वती ।
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः ॥ १२.१९८.११ ॥
तपे, संयोगविधी, वेद, स्तोभ, सरस्वती, नारद, पर्वत, विश्वावसू, हहा-हुहू (तेथे आले).
12.198.12
गन्धर्वश्चित्रसेनश्च परिवारगणैर्युतः ।
नागाः सिद्धाश्च मुनयो देवदेवः प्रजापतिः ॥ १२.१९८.१२ ॥
परिवारगणांसह गंधर्व चित्रसेन, नाग, सिद्ध, मुनी आणि देवदेव प्रजापती (तेथे आले).
12.198.13
आजगाम च देवेशो ब्रह्मा वेदमयोऽव्ययः ।
विष्णुः सहस्रशीर्षश्च देवोऽचिन्त्यः समागमत्।
अवाद्यन्तान्तरिक्षे च भेर्यस्तूर्याणि वा विभो ॥ १२.१९८.१३ ॥
वेदमय, अव्यय देवेश ब्रह्मा आले; सहस्रशीर्ष विष्णू आणि अचिंत्य देवही एकत्र आले. हे विभो, आकाशात भेरी व वाद्ये वाजू लागली.
12.198.14
पुष्पवर्षाणि दिव्यानि तत्र तेषां महात्मनाम् ।
ननृतुश्चाप्सरः सङ्घास्तत्रतत्र समन्ततः ॥ १२.१९८.१४ ॥
तेथे त्या महात्म्यांवर दिव्य पुष्पवृष्टी झाली; अप्सरांचे समूह चोहीकडे ठिकठिकाणी नाचू लागले.
12.198.15
अथ स्वर्गस्तथा रूपी ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ।
संसिद्धस्त्वं महाभाग त्वं च सिद्धस्तथा नृप ॥ १२.१९८.१५ ॥
मग रूपधारी स्वर्गाने ब्राह्मणाला म्हटले: 'हे महाभागा, तू संसिद्ध आहेस; हे राजा, तूही तसाच सिद्ध आहेस.'
12.198.16
अथ तौ सहितौ राजन्नन्योन्यस्य विधानतः ।
विषयप्रतिसंहारमुभावेव प्रचक्रतुः ॥ १२.१९८.१६ ॥
मग ते दोघे, हे राजा, एकमेकांच्या विधीनुसार एकत्र होऊन, विषयांपासून इंद्रियांना आवरण्याची साधना दोघांनीही केली.
12.198.17
प्राणापानौ तथोदानं समानं व्यानमेव च ।
एवं तौ मनसि स्थाप्य दधतुः प्राणयोर्मनः ॥ १२.१९८.१७ ॥
प्राण, अपान, उदान, समान आणि व्यान यांनाही तसेच मनात स्थिर करून, त्या दोघांनी प्राणांवर मन धारण केले.
12.198.18
उपस्थितकृतौ तौ च नासिकाग्रमधो भ्रुवोः ।
भ्रुकुट्याक्ष्णोश्च मनसा शनैर्धारयतस्तदा ॥ १२.१९८.१८ ॥
ते दोघे आसनस्थ होऊन, भुवयांच्या खाली नाकाच्या टोकावर, भुवया आक्रसून डोळे व मन धरून, तेव्हा हळूहळू स्थिर करू लागले.
12.198.19
निश्चेष्टाभ्यां शरीराभ्यां स्थिरदृष्टी समाहितौ ।
जितासनौ समाधाय र्मूर्धन्यात्मानमेव च ॥ १२.१९८.१९ ॥
निश्चल शरीरांनी, स्थिर दृष्टीने, एकाग्र चित्ताने, आसन जिंकून, आत्म्याला मस्तकावर स्थापून.
12.198.20
तालुदेशमथोद्दाल्य ब्राह्मणस्य महात्मनः ।
ज्योतिर्ज्वाला सुमहती जगाम त्रिदिवं तदा ॥ १२.१९८.२० ॥
महात्म्या ब्राह्मणाचा तालुप्रदेश फोडून, तेव्हा एक अतिशय मोठी तेजोज्वाला स्वर्गाकडे गेली.
12.198.21
हाहाकारस्तथा दिक्षु सर्वासु सुमहानभूत् ।
तज्ज्योतिः स्तूयमानं स्म ब्रह्माणं प्राविशत्तदा ॥ १२.१९८.२१ ॥
तेव्हा सर्व दिशांमध्ये मोठा हाहाकार उठला. स्तुती होत असलेले ते तेज तेव्हा ब्रह्मदेवात प्रविष्ट झाले.
12.198.22
ततः स्वागतमित्याह तत्तेजः प्रपितामहः ।
प्रादेशमात्रं पुरुषं प्रत्युद्गम्य विशांपते ॥ १२.१९८.२२ ॥
तेव्हा प्रपितामह त्या तेजाला म्हणाले, 'स्वागत'. हे प्रजाधिपा, वीत मात्र उंचीच्या त्या पुरुषाला सामोरे जाऊन ते असे बोलले.
12.198.23
भूयश्चैवापरं प्राह वचनं मधुरं स्मयन् ।
जापकैस्तुल्यफलता योगानां नात्र संशयः ॥ १२.१९८.२३ ॥
पुन्हा ते हसत मधुर शब्दांत दुसरे काही म्हणाले: 'योगांचे फल जप करणाऱ्यांच्या फलासमान आहे; यात संशय नाही.'
12.198.24
योगस्य तावदेतेभ्यः प्रत्यक्षं फलदर्शनम् ।
जापकानां विशिष्टं तु प्रत्युत्थानं समाहितम् ॥ १२.१९८.२४ ॥
योगाचे फल तर यांच्यापासूनच प्रत्यक्ष दिसते. परंतु जप करणाऱ्यांना सामोरे उठणे हे एकाग्र आणि विशिष्ट असते.
12.198.25
उष्यतां मयि चेत्युक्त्वा व्याददे स ततो मुखम् ।
अथास्यं प्रविवेशास्य ब्राह्मणो विगतज्वरः ॥ १२.१९८.२५ ॥
"माझ्यात राहायचे असेल तर राहा" असे म्हणून त्याने तोंड उघडले. मग तो दुःखमुक्त ब्राह्मण त्याच्या तोंडात शिरला.
12.198.26
राजाऽप्येतेन विधिना भगवन्तं पितामहम् ।
यथैव द्विजशार्दूलस्तथैव प्राविशत्तदा ॥ १२.१९८.२६ ॥
राजानेही याच पद्धतीने भगवान पितामहांकडे धाव घेतली. ज्याप्रमाणे द्विजश्रेष्ठ प्रविष्ट झाला, त्याचप्रमाणे त्या वेळी तोही प्रविष्ट झाला.
12.198.27
स्वयंभुवमथो देवा अभिवाद्य ततोऽब्रुवन् ॥ १२.१९८.२७ ॥
मग देवांनी स्वयंभू यांना अभिवादन करून म्हटले.
12.198.28
जापकार्थमयं यत्नो यदर्थं वयमागताः ।
कृतपूजाविमौ तुल्यौ त्वया तुल्यफलान्वितौ ॥ १२.१९८.२८ ॥
जपासाठीच हा प्रयत्न आहे, त्यासाठीच आम्ही आलो आहोत. तुझ्याकडून पूजिलेले हे दोघे समान असून समान फल देणारे आहेत.
12.198.29
योगजापकयोस्तुल्यं फलं सुमहदद्य वै ।
सर्वांल्लोकानतिक्रम्य गच्छेतां यत्र वाञ्छितम् ॥ १२.१९८.२९ ॥
योगी आणि जपकर्ता यांना समान, अत्यंत महान फल आज निश्चितच मिळेल. सर्व लोक ओलांडून तुम्ही दोघे जिथे इच्छा असेल तिथे जा.
12.198.30
महास्मृतिं पठेद्यस्तु तथैवानुस्मृतिं शुभाम् ।
तावप्येतेन विधिना गच्छेतां मत्सलोकताम् ॥ १२.१९८.३० ॥
जो महास्मृती आणि तशीच शुभ अनुस्मृती वाचतो, तेही दोघे याच पद्धतीने माझ्या लोकाला जावोत.
12.198.31
यश्च योगे भवेद्भक्तः सोऽपि नास्त्यत्र संशयः ।
विधिनानेन देहान्ते मम लोकानवाप्नुयात्।
साधये गम्यतां चैव यथा स्थानानि सिद्धये ॥ १२.१९८.३१ ॥
जो योगात भक्त असतो, तोही यात संशय नाही. या विधीने देहान्ती तो माझे लोक प्राप्त करील. मी सिद्धीसाठी साधना करीन; स्थाने जशी आहेत तसेच सिद्धीसाठी जा.
12.198.32
इत्युक्त्वा स तदा देवस्तत्रैवान्तरधीयत ।
आमन्त्र्य च ततो देवा ययुः स्वंस्वं निवेशनम् ॥ १२.१९८.३२ ॥
असे बोलून तो देव तेथेच अंतर्धान पावला. नंतर देवांनी निरोप घेऊन आपापल्या निवासस्थानी प्रयाण केले.
12.198.33
ते च सर्वे महात्मानो धर्मं सत्कृत्य तत्र वै ।
पृष्ठतोऽनुययू राजन्सर्वे सुप्रीतचेतसः ॥ १२.१९८.३३ ॥
ते सर्व महात्मे तेथे धर्माचा सत्कार करून, हे राजा, प्रसन्न मनाने मागोमाग गेले.
12.198.34
एतत्फलं जापकानां गतिश्चैषा प्रकीर्तिता ।
यथाश्रुतं महाराज किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १२.१९८.३४ ॥
हे जप करणाऱ्यांचे फल आहे, आणि हीच गती सांगितली आहे. जसे ऐकले तसे, हे महाराजा, आणखी काय ऐकण्याची इच्छा आहे?