マハーバーラタ · 章 12.199
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.199.1
किं फलं ज्ञानयोगस्य वेदानां नियमस्य च ।
भूतात्मा च कथं ज्ञेयस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.१९९.१ ॥
知識のヨーガ、ヴェーダ、そして戒律の果報は何か。また、万物の魂はどのように知られるべきか。祖父よ、それを私に説いてください。
12.199.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
मनोः प्रजापतेर्वादं महर्षेश्च बृहस्पतेः ॥ १२.१९९.२ ॥
ここでもこの古い物語が語られている。マヌ、プラジャーパティ、そして大仙ブリハスパティの対話である。
12.199.3
प्रजापतिं श्रेष्ठतमं प्रजानां ।
देवर्षिसङप्रवरो महर्षिः।
बृहस्पतिः प्रश्नमिमं पुराणं ।
प्रपच्छ शिष्योऽथ गुरुं प्रणम्य ॥ १२.१९९.३ ॥
神々と仙人の集いで最も優れた大仙ブリハスパティは、生き物の中で最も尊い師プラジャーパティに礼拝し、弟子として、この古い問いを発した。
12.199.4
यत्कारणं मन्त्रविधिः प्रवृत्तो ।
ज्ञाने फलं यत्प्रवदन्ति विप्राः।
यन्मन्त्रशब्दैरकृतप्रकाशं ।
तदुच्यतां मे भगवन्यथावत् ॥ १२.१९९.४ ॥
マントラの規則はいかなる原因で生じたのか、バラモンが説く知識の果報は何か、マントラの言葉によって明らかにされないものは何か。尊き方よ、ありのままに私に説いてください。
12.199.5
यत्स्तोत्रशास्त्रागममन्त्रिविद्भि ।
र्यज्ञैरनेकैरथ गोप्रदानैः।
फलं महद्भिर्यदुपास्यते च ।
किं तत्कथं वा भविता क्व वा तत् ॥ १२.१९९.५ ॥
讃歌、聖典、伝承、マントラに通じた人々が、多くの祭祀と牛の布施によって求める大いなる果報とは何か。それは何か、どのようにして成るのか、あるいはどこで成るのか。
12.199.6
मही महीजाः पवनोऽन्तरिक्षं ।
जलौकसश्चैव जलं तथा द्यौः।
दिवौकसश्चापि यतः प्रसूता ।
स्तदुच्यतां मे भगवन्पुराणम् ॥ १२.१९९.६ ॥
大地、大地から生まれたもの、風、虚空、水に棲む生き物と水、そして天と天界の住人、これらすべてがそれから生じた、その古の伝承を私に語ってください、尊き方よ。
12.199.7
ज्ञानं यतः प्रार्थयते नरो वै ।
ततस्तदर्था भवति प्रवृत्तिः।
न चाप्यहं वेद परं पुराणं ।
मिथ्याप्रवृत्तिं च कथं नु कुर्याम् ॥ १२.१९९.७ ॥
人が求める知識があれば、その目的に向けて努力が起こる。しかし私はその最上の古の伝承を知らない。ではどうして無益な努力をしようか。
12.199.8
ऋक्सामसङ्घांश्च यजूंषि चाहं ।
छन्दांसि नक्षत्रगतिं निरुक्तम्।
अधीत्य च व्याकरणं सकल्पं ।
शिक्षां च भूतप्रकृतिं न वेद्मि ॥ १२.१९९.८ ॥
リグ・サーマ・ヤジュルの聖句集、韻律、星宿の運行、ニルクタ、儀軌を伴う文法、音声学を学びましたが、それでも生き物の本性を私は知りません。
12.199.9
स मे भवाञ्शंसतु सर्वमेत ।
त्सामान्यशब्दैश्च विशेषणैश्च।
स मे भवाञ्शंसतु तावदेत ।
ज्ज्ञाने फलं कर्मणि वा यदस्ति ॥ १२.१९९.९ ॥
どうか、これらすべてを総論の言葉と各論の言葉で私に説き明かしてください。また、知識にあるのか行為にあるのか、その果報が何であるかも教えてください。
12.199.10
यथा च देहाच्च्यवते शरीरी ।
पुनः शरीरं च यथाऽभ्युपैति।
यद्यत्प्रियं यस्य सुखं तदाहु ।
स्तदेव दुःखं प्रवदन्त्यनिष्टम् ॥ १२.१९९.१० ॥
肉体を持つ者が身体から離れ、再び身体を得るように、人にとって好ましく楽しいものを人々は楽と呼び、同じものが好ましくないとき、それを苦と呼ぶ。
12.199.11
इष्टं च मे स्यादितरच्च न स्या ।
देतत्कृते कर्मविधिः प्रवृत्तः।
इष्टं त्वनिष्टं च न मां भजेते ।
त्येतत्कृते ज्ञानविधिः प्रवृत्तः ॥ १२.१९९.११ ॥
好ましいものは私にあれ、そうでないものはあるな。このためにこそ行為の規範が働き出した。好ましいものと好ましくないものは私に近づくな。このためにこそ知識の規範が働き出した。
12.199.12
कामात्मकाश्छन्दसि कर्मयोगा ।
एभिर्विमुक्तः परमश्नुवीत्।
नानाविधे कर्मपथे सुखार्थी ।
नरः प्रवृत्तो निरयं प्रयाति।
इष्टं त्वनिष्टं च सुखासुखे च ।
साशीस्तपश्छन्दति कर्मभिश्च ॥ १२.१९९.१२ ॥
ヴェーダの規定における行為の道は欲望を本性とする。それらから解放された者は至上に達すべきである。幸福を求め、種々の業の道に従事する人は地獄へ行く。ヴェーダの規定は、報いを期待する苦行や行為、好ましいものと好ましくないもの、快と苦をも定める。
12.199.13
एभिर्विमुक्तः परमाविवेश ।
एतत्कृते कर्मविधिः प्रवृत्तः।
कामात्मकांश्छन्दति कर्मयोग ।
एभिर्विमुक्तः परमाददीत ॥ १२.१९९.१३ ॥
これらから解放された者は至上に入るべきである。このためにこそ行為の規範が働き出した。ヴェーダの規定は、欲望を本性とする業のヨーガを定める。これらから解放された者は至上を受け取るべきである。
12.199.14
आत्मादिभिः कर्मभिरिध्यमानो ।
धर्मे प्रवृत्तो द्युतिमान्सुखार्थी।
परं हि तत्कर्मफलादपेतं ।
निराशिषो यत्पदमाप्नुवन्ति ॥ १२.१९९.१४ ॥
自我などの行為によって燃え立ち、ダルマに従事し、輝き、幸福を求める人は至上を得る。その至上は行為の果から離れており、無欲の人々が到達する境地である。
12.199.15
प्रजाः सृष्टा मनसा कर्मणा च ।
द्वावेवैतौ सत्पथौ लोकजुष्टौ।
दृष्टं कर्माशाश्वतं चान्तवच्च ।
मनस्त्यागे कारणं नान्यदस्ति ॥ १२.१९९.१५ ॥
衆生は意と業によって造られた。世の人々が従う善き道はこの二つだけである。目に見える業は無常で終わりがある。心を捨てる原因は他にない。
12.199.16
निराशिषो ब्रह्म परं ह्युपेतम् ॥ १२.१९९.१६ ॥
無欲の者は最高のブラフマンに至る。
12.199.17
स्वेनात्मना चक्षुरिव प्रणेता ।
निशात्यये तमसा संवृतात्मा।
ज्ञानं तु विज्ञानगुणेन युक्तं ।
कर्माशुभं पश्यति वर्जनीयम् ॥ १२.१९९.१७ ॥
自らの自己が、眼のように導き手となる。夜の終わりに闇に覆われた自己をもつ者。しかし分別の徳を備えた知識は、避けるべき不吉な行為を見る。
12.199.18
सर्पान्कृशाग्राणि तथोदपानं ।
त्वा मनुष्याः परिवर्जयन्ति।
अज्ञामतस्तत्र पतन्ति मूढा ।
ज्ञाने फलं पश्य यथा विशिष्टम् ॥ १२.१९९.१८ ॥
人が蛇や鋭い草の先、井戸を避けるように、無知と分別の欠如により愚かな者はまさにそこに落ちる。知識の果実がいかに優れているかを見よ。
12.199.19
कृत्स्नस्तु मन्त्रो विधिवत्प्रयुक्तो ।
यज्ञा यथोक्तास्त्विह दक्षिणाश्च।
अन्नप्रदानं मनसः समाधिः ।
पञ्चात्मकं कर्मफलं वदन्ति ॥ १२.१९९.१९ ॥
完全な真言を規定どおりに用い、定められた祭祀を行い、ここでは供物の謝礼、食物の布施、心の集中——これらを、行為の果は五つからなると人々は語る。
12.199.20
गुणात्मकं कर्म वदन्ति वेदा ।
स्तस्मान्मन्त्रो मन्नपूर्वं हि कर्म।
विधिर्विधेयं मनसोपपत्तिः ।
फलस्य भोक्ता तु तथा शरीरी ॥ १२.१९९.२० ॥
ヴェーダは行為をグナの性質をもつものと説く。ゆえに真言と行為は心に先立たれる。規定、為されるべきもの、心による成就がある。そして果実を享受するのは身を持つ者である。
12.199.21
शब्दाश्च रूपाणि रसाश्च पुण्याः ।
स्पर्शाश्च गन्धाश्च शुभास्तथैव।
नरोऽत्र हि स्थानगतः प्रभुः स्या ।
देतत्फलं सिद्ध्यति कर्मणोऽस्य ॥ १२.१९९.२१ ॥
音声、形色、好ましい味、触れ、香り、吉祥なるものも同様である。ここで自分の場にとどまる人は主となりうる。この行為のこの果報は成就する。
12.199.22
यद्यच्छरीरेण करोति कर्म ।
शरीरयुक्तः समुपाश्नुते तत्।
शरीरमेवायतनं सुखस्य ।
दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् ॥ १२.१९९.२२ ॥
身体によって行うどのような行為も、身を持つ者はすべて受ける。身体こそ幸福の住処であり、身体はまた苦しみの住処でもある。
12.199.23
वाचा तु यत्कर्म करोति किंचि ।
द्वाचैव सर्वं समुपाश्नुते तत्।
मनस्तु यत्कर्म करोति किंचि ।
न्मनःस्थ एवायमुपाश्नुते तत् ॥ १२.१९९.२३ ॥
言葉によって行うどのような行為も、言葉によって全て受ける。心によって行うどのような行為も、心の内にあるこの者がそれを受ける。
12.199.24
यथायथा कर्मगुणां फलार्थी ।
करोत्ययं कर्मफले निविष्टः।
तथातथाऽयं गुणसंप्रयुक्तः ।
शुभाशुभं कर्मफलं भुनस्ति ॥ १२.१९९.२४ ॥
この者は果実を求めて行為の性質に応じて行い、行為の果実に執着する。そのように、グナに結びついて、善悪の行為の果実を享受する。
12.199.25
मत्स्यो यथा स्रोत इवाभिपाती ।
तथा कृतं पूर्वमुपैति कर्म।
शुभे त्वसौ तुष्यति दुष्कृते तु ।
न तुष्यते वै परमः शरीरी ॥ १२.१९९.२५ ॥
魚が流れに逆らって泳ぐように、以前になされた行為は行為者に至る。彼は善行に喜び、悪行には喜ばない。しかし至高の有身者は喜ばない。
12.199.26
यतो जगत्सर्वमिदं प्रसूतं ।
ज्ञात्वाऽऽत्मवन्तो ह्युपयान्ति शान्तिम्।
यन्मन्त्रशब्देरकृतप्रकाशं ।
तदुच्यमानं शणु मे परं यत् ॥ १२.१९९.२६ ॥
この全世界がそれから生じたものを知って、自己を制する者たちは寂静に至る。マントラの音によって示されなかった、私がいま語るその至高のものを聞け。
12.199.27
रसैर्विमुक्तं विविधैश्च गन्धै ।
रशब्दमस्पर्शमरूपवच्च।
अग्राह्यमव्यक्तमवर्णमेकं ।
पञ्चप्रकारान्ससृजे प्रजानाम् ॥ १२.१९९.२७ ॥
諸味と種々の香りを離れ、音も触れも形もなく、把握されず、顕れず、色なく、ただ一つであるものが、衆生の五種を創造した。
12.199.28
न स्त्री पुमान्नापि नपुंसकं च ।
न सन्न चासत्सदसच्च तन्न।
पश्यन्ति तद्ब्रह्मविदो मनुष्या ।
स्तदक्षरं न क्षरतीति विद्धि ॥ १२.१९९.२८ ॥
それは女でも男でも中性でもなく、有でも無でも、有と無の両方でもない。ブラフマンを知る人々はそれを見る。知れ、それは不滅であり、衰えることがないと。