મહાભારત · અધ્યાય 12.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.2.1
स एवमुक्तस्तु तदा नारदो वदतांवरः ।
कथयामास तत्सर्वं यथा शप्तः स सूतजः ॥ १२.२.१ ॥
આમ પૂછાયા પછી, વક્તાઓમાં શ્રેષ્ઠ નારદે તે સૂતપુત્ર કેવી રીતે શાપિત થયો તે બધું કહ્યું.
12.2.2
एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
न कर्णार्जुनयोः किंचिदविषह्यं भवेद्रणे ॥ १२.२.२ ॥
હે મહાબાહુ ભારત, તું કહે છે તેમ જ છે; યુદ્ધમાં કર્ણ અને અર્જુન વચ્ચે કંઈ પણ અસહ્ય નહીં હોય.
12.2.3
गुह्यमेतत्तु देवानां कथयिष्यामि ते नृप ।
तन्निबोध महाबाहो यथावृत्तमिदं पुरा ॥ १२.२.३ ॥
હે રાજા, દેવોનું આ ગુપ્ત રહસ્ય હું તમને કહીશ; હે મહાબાહુ, પૂર્વે આ કેવી રીતે બન્યું હતું તે સાંભળો.
12.2.4
क्षत्रं स्वर्गं कथं गच्छेच्छस्त्रपूतमिति प्रभो ।
संघर्षजननस्तस्मात्कन्यागर्भो विसर्जितः ॥ १२.२.४ ॥
હે પ્રભુ, શસ્ત્રોથી પવિત્ર થયેલો ક્ષત્રિય સ્વર્ગે કેવી રીતે જાય? તેથી સંઘર્ષથી જન્મેલો, કન્યાના ગર્ભનો તે ત્યજી દેવાયો.
12.2.5
स बालस्तेजसा युक्तः सूतपुत्रत्वमागतः ।
चकाराङ्गिरसां श्रेष्ठे धनुर्वेदं गुरौ तव ॥ १२.२.५ ॥
તે બાળક તેજથી યુક્ત થઈને સૂતપુત્ર તરીકે આવ્યો; તેણે તારા શ્રેષ્ઠ આંગિરસ ગુરુ પાસેથી ધનુર્વેદ શીખ્યો.
12.2.6
स बलं भीमसेनस्य फल्गुनस्यास्त्रलाघवम् ।
बुद्धिं च तव राजेन्द्र यमयोर्विनयं तथा ॥ १२.२.६ ॥
તેણે ભીમસેનનું બળ, ફાલ્ગુન (અર્જુન)નું અસ્ત્રકૌશલ્ય, હે રાજેન્દ્ર, તારી બુદ્ધિ તથા યમોની (નકુલ-સહદેવની) વિનયશીલતા પણ જાણી.
12.2.7
सख्यं च वासुदेवेन बाल्ये गाण्डीवधन्वनः ।
राजानामनुरागं च चिन्तयानो व्यदह्यत ॥ १२.२.७ ॥
બાળપણમાં ગાંડીવધારી (અર્જુન)ની વાસુદેવ સાથેની મિત્રતા અને રાજાઓ પ્રત્યેના તેમના અનુરાગનો વિચાર કરતાં તે અંદરોઅંદર બળી ઊઠ્યો.
12.2.8
स सख्यमगमद्बाल्ये राज्ञा दुर्योधनेन च ।
युष्माभिर्नित्यसंघृष्टो दैवाच्चापि स्वभावतः ॥ १२.२.८ ॥
બાળપણમાં તેણે રાજા દુર્યોધન સાથે મિત્રતા કરી. ભાગ્યથી અને સ્વભાવથી પણ તે તમારી સાથે સતત અથડામણમાં રહેતો.
12.2.9
विद्याधिकमथालक्ष्य धनुर्वेदे धनञ्जयम् ।
द्रोणं रहस्युपागम्य कर्णो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२.९ ॥
ધનુર્વેદમાં ધનંજય (અર્જુન)ને વિદ્યામાં શ્રેષ્ઠ જોઈને કર્ણે એકાંતમાં દ્રોણ પાસે જઈને આ વચન કહ્યાં.
12.2.10
ब्रह्मास्त्रं वेत्तुमिच्छामि सरहस्यनिवर्तनम् ।
अर्जुनेन समो युद्धे भवेयमिति मे मतिः ॥ १२.२.१० ॥
બ્રહ્માસ્ત્ર અને તેના ઉપસંહારનું રહસ્ય જાણવા હું ઇચ્છું છું; યુદ્ધમાં હું અર્જુન સમાન બનું એવો મારો વિચાર છે.
12.2.11
समः पुत्रेषु च स्नेहः शिष्येषु च तव ध्रुवम् ।
त्वत्प्रसादान्न मा ब्रूयुरकृतास्त्रं विचक्षणाः ॥ १२.२.११ ॥
તમારો સ્નેહ પુત્રો અને શિષ્યો પર ખરેખર સમાન છે. તમારી કૃપાથી વિવેકી લોકો મને અસ્ત્રવિહોણો ન કહે.
12.2.12
द्रोणस्तथोक्तः कर्णेन सापेक्षः फल्गुनं प्रति ।
दौरात्म्यं चैव कर्णस्य विदित्वा तमुवाच ह ॥ १२.२.१२ ॥
કર્ણે આમ કહ્યું ત્યારે ફલ્ગુન (અર્જુન) તરફ પક્ષપાત ધરાવતા દ્રોણે કર્ણની દુષ્ટતા જાણીને તેને આ કહ્યું.
12.2.13
ब्रह्मास्त्रं ब्राह्मणो विद्याद्यथावच्चरितव्रतः ।
क्षत्रियो वा तपस्वी यो नान्यो विद्यात्कथंचन ॥ १२.२.१३ ॥
યથાવિધિ વ્રતોનું પાલન કરનાર બ્રાહ્મણ, અથવા તપસ્વી ક્ષત્રિય જ બ્રહ્માસ્ત્ર જાણે; બીજો કોઈ કોઈ પણ રીતે ન જાણે.
12.2.14
इत्युक्तोऽङ्गिरसां श्रेष्ठमामन्त्र्य प्रतिपूज्य च ।
जगाम सहसा राजन्महेन्द्रं पर्वतं प्रति ॥ १२.२.१४ ॥
આમ કહેવાયેલો તે, અંગિરસોમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગુરુ પાસેથી વિદાય લઈ, તેમનું સન્માન કરીને, હે રાજન્, તરત જ મહેન્દ્ર પર્વત તરફ ચાલ્યો ગયો.
12.2.15
स तु राममुपागम्य शिरसाऽभिप्रणम्य च ।
ब्राह्मणो भार्गवोऽस्मीति गौरवेणाभ्यवन्दत ॥ १२.२.१५ ॥
તે રામ પાસે જઈ, માથું નમાવી પ્રણામ કરીને, "હું ભાર્ગવ બ્રાહ્મણ છું" એમ કહી આદરપૂર્વક તેમને વંદન કર્યા.
12.2.16
रामस्तं प्रतिजग्राह पृष्ट्वा गोत्रादि सर्वशः ।
उष्यतां स्वागतं चेति प्रीतिमांश्चाभवद्भृशम् ॥ १२.२.१६ ॥
રામે તેનો સ્વીકાર કર્યો, ગોત્ર વગેરે બધું પૂછીને, "અહીં રહો, સ્વાગત છે" એમ કહ્યું અને તેઓ અત્યંત પ્રસન્ન થયા.
12.2.17
तत्र कर्णस्य वसतो महेन्द्रे स्वर्गसंमिते ।
गन्धर्वै राक्षसैर्यक्षैर्देवैश्चासीत्समागमः ॥ १२.२.१७ ॥
ત્યાં, સ્વર્ગ સમાન મહેન્દ્ર પર્વત પર કર્ણ રહેતો ત્યારે, ગંધર્વો, રાક્ષસો, યક્ષો અને દેવોનો સમાગમ થયો.
12.2.18
स तत्रेष्वस्त्रमकरोद्भृगुश्रेष्ठाद्यथाविधि ।
प्रियश्चाभवदत्यर्थं देवदानवरक्षसाम् ॥ १२.२.१८ ॥
ત્યાં તેણે ભૃગુશ્રેષ્ઠ પાસેથી યથાવિધિ અસ્ત્રવિદ્યા શીખી; અને દેવો, દાનવો તથા રાક્ષસોને તે અત્યંત પ્રિય બન્યો.
12.2.19
स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्नाश्रमान्तिके ।
एकः खङ्गधनुष्पाणिः परिचक्राम सूतजः ॥ १२.२.१९ ॥
એક વાર સમુદ્રકિનારે, આશ્રમની નજીક ફરતાં, એકલો, હાથમાં તલવાર અને ધનુષ્ય લઈને સૂતપુત્ર ફરી રહ્યો હતો.
12.2.20
सोऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य कस्यचिद्ब्रह्मवादिनः ।
जघानाज्ञानतः पार्थ होमधेनुं यदृच्छया ॥ १२.२.२० ॥
હે પાર્થ! અગ્નિહોત્રમાં લીન એક બ્રહ્મવાદી બ્રાહ્મણની હોમધેનુને તેણે અજ્ઞાનથી, અકસ્માતે મારી નાખી.
12.2.21
तदज्ञानकृतं मत्वा ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ।
कर्णः प्रसादयंश्चैनमिदमित्यब्रवीद्वचः ॥ १२.२.२१ ॥
તે અજ્ઞાનથી થયું છે એમ માની કર્ણે બ્રાહ્મણને તે જણાવ્યું; તેને પ્રસન્ન કરતાં આ વચન બોલ્યો.
12.2.22
अबुद्धिपूर्वं भगवन्धेनुरेषा हता तव ।
मया तत्र प्रसादं मे कुरुष्वेति पुनः पुनः ॥ १२.२.२२ ॥
હે ભગવન્! જાણીબૂજીને નહીં, આપની આ ધેનુ મારાથી મરાઈ ગઈ. મારા પર પ્રસન્ન થાઓ, એમ તે વારંવાર બોલ્યો.
12.2.23
तं स विप्रोऽब्रवीत्क्रुद्धो वाचा निर्भर्त्सयन्निव ।
दुराचार वधार्हस्त्वं फलं प्राप्स्यसि दुर्मते ॥ १२.२.२३ ॥
ક્રોધિત થયેલો તે બ્રાહ્મણ જાણે વાણીથી તેને ધિક્કારતો હોય તેમ બોલ્યો: હે દુરાચારી! તું વધને યોગ્ય છે; હે દુર્મતિ! તું તેનું ફળ પામીશ.
12.2.24
येन विस्पर्धसे नित्यं यदर्थं घटसेऽनिशम् ।
युध्यतस्तेन ते पाप भूमिश्चक्रं ग्रसिष्यति ॥ १२.२.२४ ॥
જેની સાથે તું સદા હરીફાઈ કરે છે, જેને માટે રાતદિવસ પ્રયત્ન કરે છે, હે પાપી! યુદ્ધ કરતાં તેના દ્વારા જ ભૂમિ તારા રથચક્રને ગળી જશે.
12.2.25
ततश्चक्रे महीग्रस्ते मूर्धानं ते विचेष्टतः ।
पातयिष्यति विक्रम्य शत्रुर्गच्छ नराधम ॥ १२.२.२५ ॥
પછી પૃથ્વી દ્વારા ગ્રસ્ત ચક્રથી, સંઘર્ષ કરતા તારું માથું શત્રુ બળપૂર્વક પાડી દેશે. જા, હે નરાધમ.
12.2.26
यथेयं गौर्हता मूढ प्रमत्तस्य त्वया मम ।
प्रमत्तस्यैव मे वाचा शिरस्ते पातयिष्यति ॥ १२.२.२६ ॥
હે મૂઢ, તેં અસાવધાનીથી મારી આ ગાયને મારી, તેમ જ અસાવધ એવા મારા વચનથી તારું માથું પડશે.
12.2.27
शप्तः प्रसादयामास कर्णस्तं द्विजसत्तमम् ।
गोभिर्धनैश्च रत्नैश्च स चैनं पुनरब्रवीत् ॥ १२.२.२७ ॥
શાપિત કર્ણે તે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણને ગાયો, ધન અને રત્નો વડે પ્રસન્ન કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. તે ફરી તેને બોલ્યો.
12.2.28
नेदमव्याहृतं कुर्याद्ब्रह्मलोकेऽपि केवलम् ।
गच्छ वा तिष्ठ वा यद्वा कार्यं यत्तत्समाचर ॥ १२.२.२८ ॥
બોલેલું વચન વ્યર્થ ન કરવું જોઈએ, બ્રહ્મલોકમાં પણ કેવળ. જા અથવા રહે, અથવા જે કર્તવ્ય હોય તે કર.
12.2.29
इत्युक्तो ब्राह्मणेनाथ कर्णो दैन्यादधोमुखः ।
राममभ्यागमद्भीतस्तदेव मनसा स्मरन् ॥ १२.२.२९ ॥
બ્રાહ્મણે આમ કહ્યું ત્યારે કર્ણ દીનતાથી મુખ નીચું કરીને, ભયભીત થઈને, તે જ મનમાં સ્મરતા રામ પાસે ગયો.