Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

12.2.1

स एवमुक्तस्तु तदा नारदो वदतांवरः ।
कथयामास तत्सर्वं यथा शप्तः स सूतजः ॥ १२.२.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।

12.2.2

एवमेतन्महाबाहो यथा वदसि भारत ।
न कर्णार्जुनयोः किंचिदविषह्यं भवेद्रणे ॥ १२.२.२ ॥

ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭਾਰਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ ਇਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸਹਿ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

12.2.3

गुह्यमेतत्तु देवानां कथयिष्यामि ते नृप ।
तन्निबोध महाबाहो यथावृत्तमिदं पुरा ॥ १२.२.३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰਹੱਸ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਸੁਣ।

12.2.4

क्षत्रं स्वर्गं कथं गच्छेच्छस्त्रपूतमिति प्रभो ।
संघर्षजननस्तस्मात्कन्यागर्भो विसर्जितः ॥ १२.२.४ ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਖੱਤਰੀ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇ? ਇਸ ਲਈ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਗਰਭ ਦਾ ਉਹ ਬੱਚਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

12.2.5

स बालस्तेजसा युक्तः सूतपुत्रत्वमागतः ।
चकाराङ्गिरसां श्रेष्ठे धनुर्वेदं गुरौ तव ॥ १२.२.५ ॥

ਉਹ ਬਾਲਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ; ਉਸਨੇ ਤੇਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਂਗਿਰਸ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਧਨੁਰਵੇਦ ਸਿੱਖਿਆ।

12.2.6

स बलं भीमसेनस्य फल्गुनस्यास्त्रलाघवम् ।
बुद्धिं च तव राजेन्द्र यमयोर्विनयं तथा ॥ १२.२.६ ॥

ਉਸਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਬਲ, ਫਲਗੁਣ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਸ਼ਸਤਰ-ਨਿਪੁੰਨਤਾ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਯਮਾਂ (ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ) ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵੀ ਜਾਣੀ।

12.2.7

सख्यं च वासुदेवेन बाल्ये गाण्डीवधन्वनः ।
राजानामनुरागं च चिन्तयानो व्यदह्यत ॥ १२.२.७ ॥

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵਧਨਵਾ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਗਿਆ।

12.2.8

स सख्यमगमद्बाल्ये राज्ञा दुर्योधनेन च ।
युष्माभिर्नित्यसंघृष्टो दैवाच्चापि स्वभावतः ॥ १२.२.८ ॥

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕੀਤੀ। ਕਿਸਮਤ ਅਤੇ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।

12.2.9

विद्याधिकमथालक्ष्य धनुर्वेदे धनञ्जयम् ।
द्रोणं रहस्युपागम्य कर्णो वचनमब्रवीत् ॥ १२.२.९ ॥

ਧਨੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰਨ ਨੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

12.2.10

ब्रह्मास्त्रं वेत्तुमिच्छामि सरहस्यनिवर्तनम् ।
अर्जुनेन समो युद्धे भवेयमिति मे मतिः ॥ १२.२.१० ॥

ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਉਪਸੰਹਾਰ ਦੇ ਭੇਦ ਸਮੇਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵਾਂ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਹੈ।

12.2.11

समः पुत्रेषु च स्नेहः शिष्येषु च तव ध्रुवम् ।
त्वत्प्रसादान्न मा ब्रूयुरकृतास्त्रं विचक्षणाः ॥ १२.२.११ ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਅਸਤਰ-ਵਿਹੂਣਾ ਨਾ ਆਖਣ।

12.2.12

द्रोणस्तथोक्तः कर्णेन सापेक्षः फल्गुनं प्रति ।
दौरात्म्यं चैव कर्णस्य विदित्वा तमुवाच ह ॥ १२.२.१२ ॥

ਕਰਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਕਰਨ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।

12.2.13

ब्रह्मास्त्रं ब्राह्मणो विद्याद्यथावच्चरितव्रतः ।
क्षत्रियो वा तपस्वी यो नान्यो विद्यात्कथंचन ॥ १२.२.१३ ॥

ਯਥਾਵਿਧੀ ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਤਪਸਵੀ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ ਜਾਣੇ; ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਜਾਣੇ।

12.2.14

इत्युक्तोऽङ्गिरसां श्रेष्ठमामन्त्र्य प्रतिपूज्य च ।
जगाम सहसा राजन्महेन्द्रं पर्वतं प्रति ॥ १२.२.१४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਉਹ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਰੰਤ ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

12.2.15

स तु राममुपागम्य शिरसाऽभिप्रणम्य च ।
ब्राह्मणो भार्गवोऽस्मीति गौरवेणाभ्यवन्दत ॥ १२.२.१५ ॥

ਉਹ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, "ਮੈਂ ਭਾਰਗਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ" ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ।

12.2.16

रामस्तं प्रतिजग्राह पृष्ट्वा गोत्रादि सर्वशः ।
उष्यतां स्वागतं चेति प्रीतिमांश्चाभवद्भृशम् ॥ १२.२.१६ ॥

ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਗੋਤਰ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁੱਛ ਕੇ, "ਇੱਥੇ ਰਹੋ, ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ" ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।

12.2.17

तत्र कर्णस्य वसतो महेन्द्रे स्वर्गसंमिते ।
गन्धर्वै राक्षसैर्यक्षैर्देवैश्चासीत्समागमः ॥ १२.२.१७ ॥

ਉੱਥੇ, ਸਵਰਗ ਸਮਾਨ ਮਹੇਂਦਰ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਦੇ ਵੱਸਣ ਸਮੇਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਯਕ੍ਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹੋਇਆ।

12.2.18

स तत्रेष्वस्त्रमकरोद्भृगुश्रेष्ठाद्यथाविधि ।
प्रियश्चाभवदत्यर्थं देवदानवरक्षसाम् ॥ १२.२.१८ ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੂ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੋਂ ਯਥਾਵਿਧੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਸਿੱਖੀ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।

12.2.19

स कदाचित्समुद्रान्ते विचरन्नाश्रमान्तिके ।
एकः खङ्गधनुष्पाणिः परिचक्राम सूतजः ॥ १२.२.१९ ॥

ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਘੁੰਮਦਿਆਂ, ਇਕੱਲਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲਈ ਸੂਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

12.2.20

सोऽग्निहोत्रप्रसक्तस्य कस्यचिद्ब्रह्मवादिनः ।
जघानाज्ञानतः पार्थ होमधेनुं यदृच्छया ॥ १२.२.२० ॥

ਹੇ ਪਾਰਥ! ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੋਮਧੇਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਅਣਜਾਣਪਣ ਵਿੱਚ, ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

12.2.21

तदज्ञानकृतं मत्वा ब्राह्मणाय न्यवेदयत् ।
कर्णः प्रसादयंश्चैनमिदमित्यब्रवीद्वचः ॥ १२.२.२१ ॥

ਇਹ ਅਣਜਾਣਪਣ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ ਕਰਨ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

12.2.22

अबुद्धिपूर्वं भगवन्धेनुरेषा हता तव ।
मया तत्र प्रसादं मे कुरुष्वेति पुनः पुनः ॥ १२.२.२२ ॥

ਹੇ ਭਗਵਨ! ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਧੇਨੂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਇਹ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ।

12.2.23

तं स विप्रोऽब्रवीत्क्रुद्धो वाचा निर्भर्त्सयन्निव ।
दुराचार वधार्हस्त्वं फलं प्राप्स्यसि दुर्मते ॥ १२.२.२३ ॥

ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਝਿੜਕਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੁਰਾਚਾਰੀ! ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ; ਹੇ ਦੁਰਮਤੀ! ਤੂੰ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪਾਏਂਗਾ।

12.2.24

येन विस्पर्धसे नित्यं यदर्थं घटसेऽनिशम् ।
युध्यतस्तेन ते पाप भूमिश्चक्रं ग्रसिष्यति ॥ १२.२.२४ ॥

ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਲਈ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਾਪੀ! ਲੜਦਿਆਂ ਉਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਤੀ ਤੇਰਾ ਰਥ-ਚੱਕਰ ਨਿਗਲ ਲਵੇਗੀ।

12.2.25

ततश्चक्रे महीग्रस्ते मूर्धानं ते विचेष्टतः ।
पातयिष्यति विक्रम्य शत्रुर्गच्छ नराधम ॥ १२.२.२५ ॥

ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਲੜਦੇ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਵੈਰੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਾ, ਹੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ।

12.2.26

यथेयं गौर्हता मूढ प्रमत्तस्य त्वया मम ।
प्रमत्तस्यैव मे वाचा शिरस्ते पातयिष्यति ॥ १२.२.२६ ॥

ਹੇ ਮੂਰਖ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇਹ ਗਾਂ ਮਾਰੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗੇਗਾ।

12.2.27

शप्तः प्रसादयामास कर्णस्तं द्विजसत्तमम् ।
गोभिर्धनैश्च रत्नैश्च स चैनं पुनरब्रवीत् ॥ १२.२.२७ ॥

ਸਰਾਪਿਤ ਕਰਨ ਨੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਗਾਵਾਂ, ਧਨ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

12.2.28

नेदमव्याहृतं कुर्याद्ब्रह्मलोकेऽपि केवलम् ।
गच्छ वा तिष्ठ वा यद्वा कार्यं यत्तत्समाचर ॥ १२.२.२८ ॥

ਕਹੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੇਵਲ। ਜਾਹ ਜਾਂ ਰਹਿ, ਜਾਂ ਜੋ ਕਰਮ ਹੈ ਉਹੀ ਕਰ।

12.2.29

इत्युक्तो ब्राह्मणेनाथ कर्णो दैन्यादधोमुखः ।
राममभ्यागमद्भीतस्तदेव मनसा स्मरन् ॥ १२.२.२९ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਕਰਨ ਦੀਨਤਾ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਕੋਲ ਗਿਆ।