Mahābhārata · Adhyāya 12.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.200.1
अक्षरात्खं ततो वायुस्ततो ज्योतिस्ततो जलम् ।
जलात्प्रसूता जगती जगत्या जायते जगत् ॥ १२.२००.१ ॥
De lo imperecedero surgió el espacio; luego el aire; luego la luz; luego el agua. Del agua nació la tierra, y de la tierra surge este mundo.
12.200.2
इमे शरीरैर्जलमेव गत्वा ।
जलाच्च तेजः पवनान्तरिक्षम्।
खाद्वै निवर्तन्ति न भाविनस्ते ।
ये भाविनस्ते परमाप्नुवन्ति ॥ १२.२००.२ ॥
Los seres encarnados, habiéndose disuelto en el agua, pasan del agua al fuego, al viento y al espacio, y regresan desde el espacio. Los sujetos al devenir no regresan; los que no están sujetos al devenir alcanzan lo supremo.
12.200.3
नोष्णं न शीतं मृदु नापि तीक्ष्णं ।
नाम्लं कषायं मधुरं न तिक्तम्।
न शब्दवन्नापि च गन्धवत्त ।
न्न रूपवत्तत्परमस्वभावम् ॥ १२.२००.३ ॥
No es caliente ni frío; ni suave ni penetrante; ni ácido, ni astringente, ni dulce, ni amargo; no posee sonido, ni olor, ni forma. Lo supremo no es de tal naturaleza.
12.200.4
स्पर्शं तनुर्वेद रसं च जिह्वा ।
घ्राणं च गन्धाञ्श्रवणे च शब्दान्।
रूपाणि चक्षुर्नच तत्परं य ।
द्गृह्णन्त्यनध्यात्मविदो मनुष्याः ॥ १२.२००.४ ॥
La piel conoce el tacto, la lengua el sabor, la nariz el olor, el oído los sonidos, el ojo las formas; pero no lo supremo. Los hombres ignorantes del yo lo aprehenden así.
12.200.5
निवर्तयित्वा रसनां रसेभ्यो ।
घ्राणं च गन्धाच्छ्रवणे च शब्दात्।
स्पर्शात्तनुं रूपगुणात्तु चक्षु ।
स्ततः परं पश्यति तत्स्वभावम् ॥ १२.२००.५ ॥
Habiendo apartado la lengua de los sabores, la nariz de los olores, el oído de los sonidos, el cuerpo del tacto y el ojo de la cualidad de la forma, entonces se ve lo supremo en su propia naturaleza.
12.200.6
यतो गृहीत्वा हि करोति यच्च ।
यस्मिंश्च यामारभते प्रवृत्तिम्।
यस्मै च यद्येन च यश्च कर्ता ।
यत्कारणं तं स्वमुपेयमाहुः ॥ १२.२००.६ ॥
Tomando aquello de lo que procede, lo que hace, aquello en lo que inicia su actividad, para quién, por medio de qué y quién es el agente — a esa causa la llaman lo que ha de alcanzarse como propio.
12.200.7
यद्वाऽप्यभूद्व्यापकं साधकं च ।
यन्मन्त्रवत्स्थास्यति चापि लोके।
यः सर्वहेतुः परमार्थकारी ।
तत्कारणं कार्यमतो यदन्यत् ॥ १२.२००.७ ॥
Lo que ha sido omnipresente y realizador, o lo que permanecerá en el mundo como un mantra, aquello que es causa de todo y lleva a cabo el fin supremo — eso es la causa; lo que es otro que ello es el efecto.
12.200.8
यथा हि कश्चित्सुकृतैर्मनुष्यः ।
शुभाशुभं प्राप्नुते चाविरोधात्।
एवं शरीरेषु शुभाशुभेषु ।
स्वकर्मभिर्ज्ञानमिदं निवद्धम् ॥ १२.२००.८ ॥
Así como un hombre, por sus buenas obras, obtiene lo bueno y lo malo sin contradicción, así en los cuerpos lo bueno y lo malo llegan por las propias acciones — así está ligado este conocimiento.
12.200.9
यथा प्रदीप्तः पुरतः प्रदीपः ।
प्रकाशमन्यस्य करोति दीप्यन्।
तथेह पञ्चेन्द्रियदीपवृक्षा ।
ज्ञानप्रदीप्ताः परवन्त एव ॥ १२.२००.९ ॥
Como una lámpara encendida delante ilumina a otro mientras ella misma resplandece, así aquí los cinco sentidos — árboles de lámparas — aunque encendidos por el conocimiento, dependen de otro.
12.200.10
यथा च राज्ञो बहवो ह्यमात्याः ।
पृथक् प्रमाणं प्रवदन्ति युक्ताः।
तद्वच्छरीरेषु भवन्ति पञ्च ।
ज्ञानैकदेशाः परमः स तेभ्यः ॥ १२.२००.१० ॥
Así como los muchos ministros de un rey declaran pruebas diversas y adecuadas, así en los cuerpos hay cinco porciones parciales del conocimiento, y el Supremo es distinto de ellas.
12.200.11
यथार्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा ।
मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चापः।
गच्छन्ति चायान्ति च संयताश्च ।
तद्वच्छरीराणि शरीरिणां तु ॥ १२.२००.११ ॥
Como las llamas del fuego, las corrientes del viento, los rayos del sol y las aguas de los ríos van y vienen y permanecen sujetos, así también los cuerpos de los seres encarnados.
12.200.12
यथा च कश्चित्परशुं गृहीत्वा ।
धूमं न पश्येज्ज्वलनं च काष्ठे।
तद्वच्छरीरोदरपाणिपादं ।
छित्त्वा न पश्यन्ति ततो यदन्य ॥ १२.२००.१२ ॥
Así como alguien que toma un hacha no ve humo ni fuego en la leña, así también, habiendo cortado el cuerpo, el vientre, las manos y los pies, no ven nada distinto de ellos.
12.200.13
तान्येव काष्ठानि यथा विमथ्य ।
धूमं च पश्येज्ज्वलनं च योगात्।
तद्वत्सुबुद्धिः सममिन्द्रियार्थै ।
र्बुद्धः परं पश्यति तत्स्वभावम् ॥ १२.२००.१३ ॥
Así como, frotando esos mismos trozos de madera con esfuerzo, se ven el humo y el fuego, así también el hombre sabio, despierto e imparcial ante los objetos de los sentidos, ve lo supremo en su verdadera naturaleza.
12.200.14
यथात्मनोऽङ्गं पतितं पृथिव्यां ।
स्वप्नान्तरे पश्यति चात्मनोऽन्यत्।
श्रोत्रादियुक्तः सुमनाः सुबुद्धि ।
र्लिङ्गात्तथा गच्छति लिङ्गमन्यत् ॥ १२.२००.१४ ॥
Así como en un sueño uno ve un miembro propio caído en el suelo y algo distinto de sí mismo, así el ser dotado de oído y demás sentidos, de mente serena y buen entendimiento, pasa de un cuerpo sutil a otro cuerpo sutil.
12.200.15
उत्पत्तिवृद्धिक्षयमसन्निपातै ।
र्न युज्यतेऽसौ परमः शरीरी।
अनेन लिङ्गेन तु लिङ्गमन्य ।
द्गच्छत्यदृष्टः प्रतिसन्धियोगात् ॥ १२.२००.१५ ॥
El supremo ser encarnado no se une al nacimiento, al crecimiento, a la decadencia ni a la unión y separación. Mediante este cuerpo sutil pasa a otro cuerpo sutil, invisible, por la conexión de la continuidad.
12.200.16
न चक्षुषा पश्यति रूपमात्मनो ।
न चापि संस्पर्शमुपैति किंचित्।
न चापि तैः साधयते स्वकार्यं ।
ते तं न पश्यन्ति स पश्यते तान् ॥ १२.२००.१६ ॥
No ve la forma del yo con el ojo, ni percibe ningún contacto. Por medio de ellos no cumple su propia tarea. Ellos no lo ven a él; él los ve a ellos.
12.200.17
यथा समीपे ज्वलतोऽनलस्य ।
संतापजं रूपमुपैति कश्चित्।
न चान्तरा रूपगुणं बिभर्ति ।
तथैव तद्दृश्यते रूपमस्य ॥ १२.२००.१७ ॥
Como cerca de un fuego ardiente alguien adquiere una forma nacida del calor, y en el intervalo no conserva la cualidad de la forma, así se ve esa forma suya.
12.200.18
तथा मनुष्यः परिमुच्य काय ।
मदृश्यमन्यद्विशते शरीरम्।
विसृज्य भूतेषु महत्सु देहं ।
तदाश्रयं चैव बिभर्ति रूपम् ॥ १२.२००.१८ ॥
Del mismo modo, el hombre, habiendo abandonado su cuerpo, entra en otro cuerpo invisible; dejando su cuerpo entre los grandes elementos y apoyándose en ellos, adopta una forma.
12.200.19
खं वायुमग्निं सलिलं तथोर्वी ।
समन्ततोऽभ्याविशते शरीरी।
नान्याश्रयाः कर्मसु वर्तमानाः ।
श्रोत्रादयः पञ्चगुणाञ्श्रयन्ते ॥ १२.२००.१९ ॥
El ser encarnado penetra por todas partes en el espacio, el aire, el fuego, el agua y la tierra. Los sentidos, comenzando por el oído, ocupados en sus acciones y sin otro apoyo, se apoyan en las cinco cualidades.
12.200.20
श्रोत्रं नभो घ्राणमथो पृथिव्या ।
स्तेजोमयं रूपमथो विपाकः।
जलाश्रयं तेज उक्तं रसं च ।
वाय्वात्मकः स्पर्शकृतो गुणश्च ॥ १२.२००.२० ॥
El oído procede del éter, el olfato de la tierra; la forma está hecha de luz de fuego, y también su maduración; se dice que el fuego descansa en el agua, y también el sabor; y la cualidad de naturaleza aérea, producida por el tacto.
12.200.21
महत्सु भूतेषु च सन्ति पञ्च ।
पञ्चेन्द्रियार्थेषु तथेन्द्रियाणि।
सर्वाणि चैतानि मनोनुगानि ।
बुद्धिं मनोऽन्वेति मतिः स्वभावम् ॥ १२.२००.२१ ॥
Entre los grandes elementos hay cinco; asimismo hay sentidos en los cinco objetos de los sentidos. Todos estos siguen a la mente; la mente sigue al intelecto, y el entendimiento sigue a la naturaleza propia.
12.200.22
शुभाशुभं कर्म कृतं यदस्य ।
तदेव प्रेत्याददतेऽन्यदेहे।
मनोऽनुवर्तन्ति परावराणि ।
जलौकसः स्रोत इवानुकूलम् ॥ १२.२००.२२ ॥
Cualquier acción buena o mala que éste haya hecho, esa misma es tomada tras la muerte en otro cuerpo. Lo elevado y lo inferior siguen a la mente, como una corriente favorable para las criaturas acuáticas.
12.200.23
चलं यथा दृष्टिपथं परैति ।
सूक्ष्मं महद्रूपमिवावभाति।
तातप्यमानो न पतेच्च धीरः ।
परं तथा बुद्धिपथं परैति ॥ १२.२००.२३ ॥
Como un objeto en movimiento pasa más allá del alcance de la vista, y aunque sutil aparece como una forma grande, así el sabio firme, aunque atormentado, no debe caer. Del mismo modo, lo supremo se escapa del camino del intelecto.