മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.200
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.200.1
अक्षरात्खं ततो वायुस्ततो ज्योतिस्ततो जलम् ।
जलात्प्रसूता जगती जगत्या जायते जगत् ॥ १२.२००.१ ॥
അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് ആകാശം, പിന്നെ വായു, പിന്നെ ജ്യോതിസ്സ്, പിന്നെ ജലം. ജലത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമി ഉണ്ടായി; ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ഈ ജഗത്ത് ഉണ്ടാകുന്നു.
12.200.2
इमे शरीरैर्जलमेव गत्वा ।
जलाच्च तेजः पवनान्तरिक्षम्।
खाद्वै निवर्तन्ति न भाविनस्ते ।
ये भाविनस्ते परमाप्नुवन्ति ॥ १२.२००.२ ॥
ശരീരധാരികൾ ജലത്തിൽ ലയിച്ച്, ജലത്തിൽ നിന്ന് തേജസ്സ്, വായു, അന്തരീക്ഷം വരെ പോകുന്നു; ആകാശത്തിൽ നിന്ന് അവർ മടങ്ങുന്നു. ഭാവികൾ മടങ്ങുന്നില്ല; ഭാവിയില്ലാത്തവർ പരമത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.
12.200.3
नोष्णं न शीतं मृदु नापि तीक्ष्णं ।
नाम्लं कषायं मधुरं न तिक्तम्।
न शब्दवन्नापि च गन्धवत्त ।
न्न रूपवत्तत्परमस्वभावम् ॥ १२.२००.३ ॥
ചൂടല്ല, തണുപ്പല്ല; മൃദുവല്ല, തീക്ഷ്ണവുമല്ല; പുളിയല്ല, കയ്പല്ല, മധുരമല്ല, കയ്പുമല്ല; ശബ്ദമുള്ളതല്ല, ഗന്ധമുള്ളതല്ല, രൂപമുള്ളതല്ല — ആ പരമം അങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവമുള്ളതല്ല.
12.200.4
स्पर्शं तनुर्वेद रसं च जिह्वा ।
घ्राणं च गन्धाञ्श्रवणे च शब्दान्।
रूपाणि चक्षुर्नच तत्परं य ।
द्गृह्णन्त्यनध्यात्मविदो मनुष्याः ॥ १२.२००.४ ॥
ത്വക്ക് സ്പർശം അറിയുന്നു, നാക്ക് രസം, മൂക്ക് ഗന്ധം, ചെവി ശബ്ദം, കണ്ണ് രൂപം; എന്നാൽ ആ പരമത്തെയല്ല — ആത്മജ്ഞാനമില്ലാത്ത മനുഷ്യർ അതിനെ ഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.200.5
निवर्तयित्वा रसनां रसेभ्यो ।
घ्राणं च गन्धाच्छ्रवणे च शब्दात्।
स्पर्शात्तनुं रूपगुणात्तु चक्षु ।
स्ततः परं पश्यति तत्स्वभावम् ॥ १२.२००.५ ॥
നാവിനെ രസങ്ങളിൽ നിന്ന്, മൂക്കിനെ ഗന്ധത്തിൽ നിന്ന്, ചെവിയെ ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന്, ശരീരത്തെ സ്പർശത്തിൽ നിന്ന്, കണ്ണിനെ രൂപഗുണത്തിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച് — പിന്നെ ആ പരമത്തെ അതിന്റെ സ്വഭാവത്തോടെ കാണുന്നു.
12.200.6
यतो गृहीत्वा हि करोति यच्च ।
यस्मिंश्च यामारभते प्रवृत्तिम्।
यस्मै च यद्येन च यश्च कर्ता ।
यत्कारणं तं स्वमुपेयमाहुः ॥ १२.२००.६ ॥
ഏതിൽനിന്ന് ഗ്രഹിച്ച് ഏതു ചെയ്യുന്നുവോ, ഏതിൽ ഏത് പ്രവൃത്തി ആരംഭിക്കുന്നുവോ, ഏതിനുവേണ്ടി, ഏതിനാൽ, ആരാണ് കർത്താവ് — ആ കാരണമാണ് സ്വന്തമായി പ്രാപിക്കേണ്ടതെന്ന് പറയുന്നു.
12.200.7
यद्वाऽप्यभूद्व्यापकं साधकं च ।
यन्मन्त्रवत्स्थास्यति चापि लोके।
यः सर्वहेतुः परमार्थकारी ।
तत्कारणं कार्यमतो यदन्यत् ॥ १२.२००.७ ॥
ഏതാണോ വ്യാപകവും സാധകവും ആയിരുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ മന്ത്രംപോലെ ലോകത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നത്, ആരാണോ സർവ്വകാരണനായി പരമാർത്ഥം സാധിക്കുന്നവൻ — അതാണ് കാരണം; ഇതിൽനിന്ന് വേറെയായത് കാര്യം.
12.200.8
यथा हि कश्चित्सुकृतैर्मनुष्यः ।
शुभाशुभं प्राप्नुते चाविरोधात्।
एवं शरीरेषु शुभाशुभेषु ।
स्वकर्मभिर्ज्ञानमिदं निवद्धम् ॥ १२.२००.८ ॥
ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ സുകൃതങ്ങളാൽ ശുഭാശുഭങ്ങൾ വിരോധമില്ലാതെ നേടുന്നതുപോലെ, ശരീരങ്ങളിൽ ശുഭാശുഭങ്ങൾ സ്വകർമ്മങ്ങളാൽ — ഈ ജ്ഞാനം ഇങ്ങനെ ബന്ധിതമാണ്.
12.200.9
यथा प्रदीप्तः पुरतः प्रदीपः ।
प्रकाशमन्यस्य करोति दीप्यन्।
तथेह पञ्चेन्द्रियदीपवृक्षा ।
ज्ञानप्रदीप्ताः परवन्त एव ॥ १२.२००.९ ॥
മുന്നിൽ കത്തുന്ന വിളക്ക് പ്രകാശിച്ച് മറ്റൊന്നിന് വെളിച്ചം നൽകുന്നതുപോലെ, ഇവിടെ പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങൾ — ദീപവൃക്ഷങ്ങൾ — ജ്ഞാനത്താൽ ജ്വലിച്ചാലും മറ്റൊന്നിനെ ആശ്രയിച്ചവയാണ്.
12.200.10
यथा च राज्ञो बहवो ह्यमात्याः ।
पृथक् प्रमाणं प्रवदन्ति युक्ताः।
तद्वच्छरीरेषु भवन्ति पञ्च ।
ज्ञानैकदेशाः परमः स तेभ्यः ॥ १२.२००.१० ॥
രാജാവിന്റെ പല മന്ത്രിമാർ യോഗ്യമായി വെവ്വേറെ പ്രമാണങ്ങൾ പറയുന്നതുപോലെ, ശരീരങ്ങളിൽ പഞ്ച ജ്ഞാനഭാഗങ്ങളുണ്ട്; പരമൻ അവയിൽനിന്ന് വേറെയാണ്.
12.200.11
यथार्चिषोऽग्नेः पवनस्य वेगा ।
मरीचयोऽर्कस्य नदीषु चापः।
गच्छन्ति चायान्ति च संयताश्च ।
तद्वच्छरीराणि शरीरिणां तु ॥ १२.२००.११ ॥
അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ, കാറ്റിന്റെ വേഗങ്ങൾ, സൂര്യന്റെ രശ്മികൾ, നദികളിലെ ജലം എന്നിവ പോകുന്നു, വരുന്നു, നിയന്ത്രിതമായിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ ദേഹധാരികളുടെ ശരീരങ്ങളും.
12.200.12
यथा च कश्चित्परशुं गृहीत्वा ।
धूमं न पश्येज्ज्वलनं च काष्ठे।
तद्वच्छरीरोदरपाणिपादं ।
छित्त्वा न पश्यन्ति ततो यदन्य ॥ १२.२००.१२ ॥
ഒരാൾ കോടാലിയെടുത്ത് മരത്തിൽ പുകയോ തീയോ കാണാത്തതുപോലെ, ശരീരത്തെയും ഉദരത്തെയും കൈകാലുകളെയും വെട്ടിമുറിച്ചാലും അവർ അവയിൽനിന്ന് വേറെയുള്ളതിനെ കാണുന്നില്ല.
12.200.13
तान्येव काष्ठानि यथा विमथ्य ।
धूमं च पश्येज्ज्वलनं च योगात्।
तद्वत्सुबुद्धिः सममिन्द्रियार्थै ।
र्बुद्धः परं पश्यति तत्स्वभावम् ॥ १२.२००.१३ ॥
ആ മരക്കഷണങ്ങൾതന്നെ കടഞ്ഞാൽ പ്രയത്നത്താൽ പുകയും തീയും കാണുന്നതുപോലെ, സുബുദ്ധിയുള്ളവൻ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ സമചിത്തനായി ഉണർന്ന് ആ സ്വഭാവമുള്ള പരമതത്ത്വത്തെ കാണുന്നു.
12.200.14
यथात्मनोऽङ्गं पतितं पृथिव्यां ।
स्वप्नान्तरे पश्यति चात्मनोऽन्यत्।
श्रोत्रादियुक्तः सुमनाः सुबुद्धि ।
र्लिङ्गात्तथा गच्छति लिङ्गमन्यत् ॥ १२.२००.१४ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ ഒരാൾ തന്റെ അവയവം നിലത്തുവീണുകിടക്കുന്നതും തന്നിൽനിന്ന് വേറെയുള്ളതും കാണുന്നതുപോലെ, ശ്രവണാദി ഇന്ദ്രിയങ്ങളോടു കൂടിയവനും പ്രസന്നമനസ്സും സുബുദ്ധിയുമുള്ളവൻ ലിംഗത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു ലിംഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
12.200.15
उत्पत्तिवृद्धिक्षयमसन्निपातै ।
र्न युज्यतेऽसौ परमः शरीरी।
अनेन लिङ्गेन तु लिङ्गमन्य ।
द्गच्छत्यदृष्टः प्रतिसन्धियोगात् ॥ १२.२००.१५ ॥
ജനനം, വളർച്ച, ക്ഷയം, സംയോഗ-വിയോഗങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ആ പരമശരീരി ചേരുന്നില്ല. ഈ സൂക്ഷ്മ ശരീരത്താൽ അവൻ മറ്റൊരു സൂക്ഷ്മ ശരീരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; പ്രതിസന്ധിയോഗത്താൽ അദൃശ്യനായി.
12.200.16
न चक्षुषा पश्यति रूपमात्मनो ।
न चापि संस्पर्शमुपैति किंचित्।
न चापि तैः साधयते स्वकार्यं ।
ते तं न पश्यन्ति स पश्यते तान् ॥ १२.२००.१६ ॥
ആത്മാവിന്റെ രൂപം അവൻ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നില്ല, ഒരു സ്പർശവും അവൻ പ്രാപിക്കുന്നുമില്ല. അവയാൽ തന്റെ കർമവും അവൻ സാധിക്കുന്നില്ല. അവ അവനെ കാണുന്നില്ല; അവൻ അവയെ കാണുന്നു.
12.200.17
यथा समीपे ज्वलतोऽनलस्य ।
संतापजं रूपमुपैति कश्चित्।
न चान्तरा रूपगुणं बिभर्ति ।
तथैव तद्दृश्यते रूपमस्य ॥ १२.२००.१७ ॥
ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ സമീപത്ത് ആരെങ്കിലും താപത്താൽ ജനിച്ച രൂപം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ; ഇടയിൽ അത് രൂപഗുണം വഹിക്കുന്നില്ല. അതുപോലെ ഇവന്റെ ആ രൂപം കാണപ്പെടുന്നു.
12.200.18
तथा मनुष्यः परिमुच्य काय ।
मदृश्यमन्यद्विशते शरीरम्।
विसृज्य भूतेषु महत्सु देहं ।
तदाश्रयं चैव बिभर्ति रूपम् ॥ १२.२००.१८ ॥
അതുപോലെ മനുഷ്യൻ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് കാണാത്ത മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. മഹാഭൂതങ്ങളിൽ തന്റെ ദേഹം വിട്ട്, അവയെത്തന്നെ ആശ്രയമാക്കി അവൻ രൂപം ധരിക്കുന്നു.
12.200.19
खं वायुमग्निं सलिलं तथोर्वी ।
समन्ततोऽभ्याविशते शरीरी।
नान्याश्रयाः कर्मसु वर्तमानाः ।
श्रोत्रादयः पञ्चगुणाञ्श्रयन्ते ॥ १२.२००.१९ ॥
ആകാശം, വായു, അഗ്നി, ജലം, ഭൂമി എന്നിവയിൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ദേഹധാരി പ്രവേശിക്കുന്നു. കർമങ്ങളിൽ വ്യാപൃതമായ ശ്രവണാദികൾ മറ്റൊരു ആശ്രയമില്ലാതെ അഞ്ചു ഗുണങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു.
12.200.20
श्रोत्रं नभो घ्राणमथो पृथिव्या ।
स्तेजोमयं रूपमथो विपाकः।
जलाश्रयं तेज उक्तं रसं च ।
वाय्वात्मकः स्पर्शकृतो गुणश्च ॥ १२.२००.२० ॥
ശ്രോത്രം ആകാശത്തിൽ നിന്നും, ഘ്രാണം ഭൂമിയിൽ നിന്നും; രൂപം തേജോമയം, പരിപാകവും അങ്ങനെ തന്നെ; ജലത്തെ ആശ്രയിച്ച തേജസ്സ് പറയപ്പെട്ടു, രസവും; വായുസ്വഭാവമുള്ള, സ്പർശത്താൽ ജനിക്കുന്ന ഗുണവും.
12.200.21
महत्सु भूतेषु च सन्ति पञ्च ।
पञ्चेन्द्रियार्थेषु तथेन्द्रियाणि।
सर्वाणि चैतानि मनोनुगानि ।
बुद्धिं मनोऽन्वेति मतिः स्वभावम् ॥ १२.२००.२१ ॥
മഹാഭൂതങ്ങളിൽ അഞ്ചുണ്ട്; അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലും, അതുപോലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇവയെല്ലാം മനസ്സിനെ പിന്തുടരുന്നു; മനസ്സ് ബുദ്ധിയെ പിന്തുടരുന്നു, മതി സ്വഭാവത്തെ പിന്തുടരുന്നു.
12.200.22
शुभाशुभं कर्म कृतं यदस्य ।
तदेव प्रेत्याददतेऽन्यदेहे।
मनोऽनुवर्तन्ति परावराणि ।
जलौकसः स्रोत इवानुकूलम् ॥ १२.२००.२२ ॥
ഇവൻ ചെയ്ത ശുഭാശുഭകർമം ഏതാണോ, അതുതന്നെ മരണശേഷം മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഉന്നതവും അധമവും മനസ്സിനെ പിന്തുടരുന്നു, ജലജീവികൾക്ക് അനുകൂലമായ പ്രവാഹം പോലെ.
12.200.23
चलं यथा दृष्टिपथं परैति ।
सूक्ष्मं महद्रूपमिवावभाति।
तातप्यमानो न पतेच्च धीरः ।
परं तथा बुद्धिपथं परैति ॥ १२.२००.२३ ॥
ചലിക്കുന്ന വസ്തു ദൃഷ്ടിപഥം കടന്നുപോകുന്നതുപോലെ, സൂക്ഷ്മമായാലും വലിയ രൂപം പോലെ തോന്നുന്നു; തപിക്കുന്നവനായാലും ധീരൻ വീഴരുത്. അതുപോലെ പരമം ബുദ്ധിപഥം കടന്നുപോകുന്നു.