Mahābhārata · Adhyāya 12.201
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.201.1
यदिन्द्रियैस्तूपगतैः पुरस्ता ।
त्प्राप्तान्गुणान्संस्मरते चिराय।
तेष्विन्द्रियेषूपहतेषु पश्चा ।
त्स बुद्धिरूपः परमः स्वभावः ॥ १२.२०१.१ ॥
Manu: Cuando los sentidos, habiéndose acercado antes, le han traído las cualidades que obtuvo, las recuerda durante mucho tiempo; pero cuando esos sentidos son destruidos, después su naturaleza, que tiene la forma del intelecto, permanece suprema.
12.201.2
य इन्द्रियार्थान्युगपत्समन्ता ।
न्नावेक्षते कृत्स्नशस्तुल्यकालम्।
यथाक्रमं संचरते स विद्वां ।
स्तस्मात्स एकः परमः शरीरी ॥ १२.२०१.२ ॥
Manu: Aquel que no observa los objetos de los sentidos todos a la vez, por todos lados, por completo y en el mismo tiempo, sino que se mueve entre ellos en orden debido, ese es sabio; por eso él solo es el único ser encarnado supremo.
12.201.3
हुताशनं वायुरिवेन्धनस्थम् ॥ १२.२०१.३ ॥
Manu: Como el viento (aviva) el fuego que reposa en el combustible.
12.201.4
न चक्षुषा पश्यति रूपमात्मनो ।
न पश्यति स्पर्शनमिन्द्रियेन्द्रियम्।
न श्रोत्रलिङ्गं श्रवणेन दर्शनं ।
तथा कृतं पश्यति तद्विनश्यति ॥ १२.२०१.४ ॥
Manu: La forma del yo no es vista por el ojo; un sentido no ve el tacto de otro sentido; la visión no llega por el oído, que es la marca del oír. Lo que se ve así hecho, perece.
12.201.5
श्रोत्रादीनि न पश्यन्ति स्वंस्वमात्मानमात्मना ।
सर्वज्ञः सर्वदर्शी च क्षेत्रज्ञस्तानि पश्यति ॥ १२.२०१.५ ॥
Manu: Los oídos y los demás sentidos no ven su propio yo mediante el yo; el conocedor del campo, que todo lo sabe y todo lo ve, los ve.
12.201.6
यथा हिमवतः पार्श्वे पृष्ठं चन्द्रमसो यथा ।
न दृष्टपूर्वं मनुजैर्न च तन्नास्ति तावता ॥ १२.२०१.६ ॥
Manu: Como la parte trasera del costado del Himālaya y la espalda de la luna nunca han sido vistas antes por los hombres, y sin embargo no por eso no existen.
12.201.7
तद्वद्भूतेषु भूतात्मा सूक्ष्मो ज्ञानात्मवानसौ ।
अदृष्टपूर्वश्चक्षुर्म्यां न चासौ नास्ति तावता ॥ १२.२०१.७ ॥
Del mismo modo, entre los seres el ātman de los seres es sutil y de naturaleza de conocimiento; nunca antes fue visto por los ojos, pero por eso no deja de existir.
12.201.8
पश्यन्नपि यथा लक्ष्म जनः सोमेन विन्दति ।
एवमस्ति न चोत्पन्नं न च तन्न परायणम् ॥ १२.२०१.८ ॥
Así como una persona, aunque vea la señal por medio de la luna, la conoce, así existe; no es algo surgido, ni deja de ser el refugio supremo.
12.201.9
रूपवन्तमरूपत्वादुदयास्तमने बुधाः ।
धिया समनुपश्यन्ति तद्गताः सवितुर्गतिम् ॥ १२.२०१.९ ॥
Porque lo que tiene forma es sin forma, los sabios lo ven claramente con la inteligencia en la salida y la puesta, habiendo seguido el curso del sol.
12.201.10
तथा बुद्धिप्रदीपेन दूरस्थं सुविपश्चितः ।
प्रत्यासन्नं निषीदन्ति ज्ञेयं ज्ञानाभिसंहितम् ॥ १२.२०१.१० ॥
Asimismo, los muy eruditos, por la lámpara del intelecto, se sientan y conocen lo lejano como si estuviera cerca; lo cognoscible unido al conocimiento.
12.201.11
न हि स्वल्वनुपायेन कश्चिदर्थोऽभिसिद्ध्यति ।
सूत्रजालैर्यथा मत्स्यान्बध्नन्ति जलजीविनः ॥ १२.२०१.११ ॥
Ciertamente, ningún fin se cumple por medios inadecuados, así como los que viven del agua atrapan a los peces con redes de hilo.
12.201.12
मृगैर्मृगाणां ग्रहणं पक्षिणां पक्षिभिर्यथा ।
गजानां च गजैरेव ज्ञेयं ज्ञानेन गृह्यते ॥ १२.२०१.१२ ॥
Como los ciervos atrapan a los ciervos, las aves a las aves y los elefantes a los elefantes, así lo cognoscible se capta solo por el conocimiento.
12.201.13
अहिरेव ह्यहेः पादान्पश्यतीति निदर्शनम् ।
तद्वन्मूर्तिषु मूर्तिस्थं ज्ञेयं ज्ञानेन पश्यति ॥ १२.२०१.१३ ॥
Solo la serpiente ve los pies de la serpiente: este es el ejemplo. Del mismo modo, el ser encarnado que reside entre las cosas encarnadas debe ser conocido, y se percibe mediante el conocimiento.
12.201.14
नोत्सहन्ते यथा वेत्तुमिन्द्रियैरिन्द्रियाण्यपि ।
तथैवेह परा बुद्धिः परं बुद्ध्या न पश्यति ॥ १२.२०१.१४ ॥
Así como los sentidos no pueden conocer ni siquiera a los sentidos mediante los sentidos, de igual modo aquí el intelecto superior no ve lo supremo mediante el intelecto.
12.201.15
यथा चन्द्रो ह्यमावास्यामलिङ्गत्वान्न दृश्यते ।
न च नाशोऽस्य भवति तथा विद्धि शरीरिणम् ॥ १२.२०१.१५ ॥
Así como la luna en la noche de luna nueva no se ve por carecer de forma visible, y sin embargo no perece, así debes conocer al ser encarnado.
12.201.16
क्षीणकोशो ह्यमावास्यां चन्द्रमा न प्रकाशते ।
तद्वन्मूर्तिविमुक्तोऽसौ शरीरी नोपलभ्यते ॥ १२.२०१.१६ ॥
La luna, con su disco menguado, no brilla en la noche de luna nueva; de igual modo, el ser encarnado, liberado de la forma, no es percibido.
12.201.17
यथा कोशान्तरं प्राप्य चन्द्रमा भ्राजते पुनः ।
तद्वल्लिङ्गान्तरं प्राप्य शरीरी भ्राजते पुनः ॥ १२.२०१.१७ ॥
Así como la luna, habiendo alcanzado otro disco, vuelve a brillar, así el ser encarnado, habiendo alcanzado otra forma, vuelve a brillar.
12.201.18
जन्म बुद्धिः क्षयश्चास्य प्रत्यक्षेणोपलभ्यते ।
सा तु चन्द्रमसो व्यक्तिर्न तु तस्य शरीरिणः ॥ १२.२०१.१८ ॥
Su nacimiento, crecimiento y menguante se perciben directamente; pero esa manifestación pertenece a la luna, no al ser encarnado.
12.201.19
उत्पत्तिवृद्धिव्ययतो यथा स इति गृह्यते ।
चन्द्र एव त्वमावास्यां तथा भवति मूर्तिमान् ॥ १२.२०१.१९ ॥
Así como la luna se reconoce por su salida, crecimiento y menguante, así en el día de luna nueva se vuelve visible en forma corpórea.
12.201.20
नाभिसर्पद्विमुञ्चद्वा शशिनं दृश्यते तमः ।
विसृजंश्चोपसर्पंश्च तद्वत्पश्य शरीरिणम् ॥ १२.२०१.२० ॥
Como la oscuridad se ve cuando se acerca a la luna o se aleja de ella, así observa al ser encarnado que se emite y se aproxima.
12.201.21
यथा चन्द्रार्कसंयुक्तं तमस्तदुपलभ्यते ।
तद्वच्छरीरसंयुक्तं ज्ञानं तदुपलभ्यते ॥ १२.२०१.२१ ॥
Así como la oscuridad unida a la luna y al sol se percibe, así se percibe el conocimiento unido al cuerpo.
12.201.22
यथा चन्द्रार्कनिर्मुक्तः स राहुर्नोपलभ्यते ।
तद्वच्छरीरनिर्मुक्तः शरीरी नोपलभ्यते ॥ १२.२०१.२२ ॥
Como Rāhu, liberado de la luna y del sol, no se percibe, así el ser encarnado, liberado del cuerpo, no se percibe.
12.201.23
यथा चन्द्रो ह्यमावास्यां नक्षत्रैर्युज्यते गतः ।
तद्वच्छरीरनिर्मुक्तः फलैर्युज्यति कर्मणः ॥ १२.२०१.२३ ॥
Como la luna, en el día de luna nueva, se une a las mansiones lunares, así quien está liberado del cuerpo se une a los frutos de la acción.