മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.201
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.201.1
यदिन्द्रियैस्तूपगतैः पुरस्ता ।
त्प्राप्तान्गुणान्संस्मरते चिराय।
तेष्विन्द्रियेषूपहतेषु पश्चा ।
त्स बुद्धिरूपः परमः स्वभावः ॥ १२.२०१.१ ॥
മുമ്പ് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അടുത്തുവന്ന് നൽകിയ ഗുണങ്ങളെ അവൻ ദീർഘകാലം ഓർക്കുന്നു; ആ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നശിച്ചശേഷവും അവന്റെ സ്വഭാവം ബുദ്ധിരൂപവും പരമവുമായി നിലനിൽക്കുന്നു.
12.201.2
य इन्द्रियार्थान्युगपत्समन्ता ।
न्नावेक्षते कृत्स्नशस्तुल्यकालम्।
यथाक्रमं संचरते स विद्वां ।
स्तस्मात्स एकः परमः शरीरी ॥ १२.२०१.२ ॥
ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ ഒരേസമയം, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും, പൂർണ്ണമായി നോക്കാതെ ക്രമമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവനാണ് വിദ്വാൻ; അതിനാൽ അവൻ തന്നെ ഏകനും പരമനുമായ ശരീരിയാണ്.
12.201.3
हुताशनं वायुरिवेन्धनस्थम् ॥ १२.२०१.३ ॥
കാറ്റ് ഇന്ധനത്തിലുള്ള അഗ്നിയെ (ജ്വലിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ).
12.201.4
न चक्षुषा पश्यति रूपमात्मनो ।
न पश्यति स्पर्शनमिन्द्रियेन्द्रियम्।
न श्रोत्रलिङ्गं श्रवणेन दर्शनं ।
तथा कृतं पश्यति तद्विनश्यति ॥ १२.२०१.४ ॥
കണ്ണുകൊണ്ട് ആത്മാവിന്റെ രൂപം കാണുന്നില്ല; ഒരു ഇന്ദ്രിയം മറ്റൊന്നിന്റെ സ്പർശം കാണുന്നില്ല; കേൾവിയുടെ ലക്ഷണമായ ചെവികൊണ്ട് ദർശനമില്ല. അങ്ങനെ ചെയ്യപ്പെട്ടതായി കാണുന്നത് നശിക്കുന്നു.
12.201.5
श्रोत्रादीनि न पश्यन्ति स्वंस्वमात्मानमात्मना ।
सर्वज्ञः सर्वदर्शी च क्षेत्रज्ञस्तानि पश्यति ॥ १२.२०१.५ ॥
ചെവി മുതലായ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അവയവ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ ആത്മാവുകൊണ്ട് കാണുന്നില്ല; സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വദർശിയുമായ ക്ഷേത്രജ്ഞൻ അവയെ കാണുന്നു.
12.201.6
यथा हिमवतः पार्श्वे पृष्ठं चन्द्रमसो यथा ।
न दृष्टपूर्वं मनुजैर्न च तन्नास्ति तावता ॥ १२.२०१.६ ॥
ഹിമാലയത്തിന്റെ പാർശ്വത്തിന്റെ പിൻഭാഗവും ചന്ദ്രന്റെ പുറംഭാഗവും മനുഷ്യർ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ല; അത്രമാത്രംകൊണ്ട് അവ ഇല്ലെന്നാകുന്നില്ല.
12.201.7
तद्वद्भूतेषु भूतात्मा सूक्ष्मो ज्ञानात्मवानसौ ।
अदृष्टपूर्वश्चक्षुर्म्यां न चासौ नास्ति तावता ॥ १२.२०१.७ ॥
അതുപോലെ ഭൂതങ്ങളിൽ ഭൂതാത്മാവ് സൂക്ഷ്മനും ജ്ഞാനസ്വരൂപനുമാണ്. കണ്ണുകൾകൊണ്ട് മുമ്പ് ഒരിക്കലും കാണപ്പെടാത്തവനാണ്; എങ്കിലും അത്രമാത്രംകൊണ്ട് അവൻ ഇല്ലെന്നല്ല.
12.201.8
पश्यन्नपि यथा लक्ष्म जनः सोमेन विन्दति ।
एवमस्ति न चोत्पन्नं न च तन्न परायणम् ॥ १२.२०१.८ ॥
ചന്ദ്രനാൽ അടയാളം കണ്ടിട്ടും മനുഷ്യൻ അതറിയുന്നതുപോലെ, അതും അങ്ങനെതന്നെ ഉണ്ട്; അത് ഉണ്ടായതല്ല, അത് പരമലക്ഷ്യമല്ലാത്തതുമല്ല.
12.201.9
रूपवन्तमरूपत्वादुदयास्तमने बुधाः ।
धिया समनुपश्यन्ति तद्गताः सवितुर्गतिम् ॥ १२.२०१.९ ॥
രൂപമുള്ളതിനെ അരൂപമായതിനാൽ, ഉദയാസ്തമയങ്ങളിൽ ജ്ഞാനികൾ ബുദ്ധികൊണ്ട് നന്നായി കാണുന്നു; സവിതാവിന്റെ ഗതിയെ പ്രാപിച്ചവരായി.
12.201.10
तथा बुद्धिप्रदीपेन दूरस्थं सुविपश्चितः ।
प्रत्यासन्नं निषीदन्ति ज्ञेयं ज्ञानाभिसंहितम् ॥ १२.२०१.१० ॥
അതുപോലെ ബുദ്ധിയാകുന്ന വിളക്കിനാൽ അതിവിദ്വാന്മാർ ദൂരെയുള്ളതിനെ സമീപസ്ഥമെന്നപോലെ ഇരുന്ന് അറിയുന്നു; ജ്ഞാനത്താൽ ചേർന്ന ജ്ഞേയത്തെ.
12.201.11
न हि स्वल्वनुपायेन कश्चिदर्थोऽभिसिद्ध्यति ।
सूत्रजालैर्यथा मत्स्यान्बध्नन्ति जलजीविनः ॥ १२.२०१.११ ॥
അനുചിതമായ ഉപായത്താൽ ഒരു ലക്ഷ്യവും സിദ്ധിക്കുന്നില്ല; ജലത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ നൂൽവലകളാൽ മത്സ്യങ്ങളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ.
12.201.12
मृगैर्मृगाणां ग्रहणं पक्षिणां पक्षिभिर्यथा ।
गजानां च गजैरेव ज्ञेयं ज्ञानेन गृह्यते ॥ १२.२०१.१२ ॥
മൃഗങ്ങൾ മൃഗങ്ങളെയും പക്ഷികൾ പക്ഷികളെയും ആനകൾ ആനകളെയും പിടിക്കുന്നതുപോലെ; ജ്ഞേയം ജ്ഞാനത്താൽ മാത്രമാണ് ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നത്.
12.201.13
अहिरेव ह्यहेः पादान्पश्यतीति निदर्शनम् ।
तद्वन्मूर्तिषु मूर्तिस्थं ज्ञेयं ज्ञानेन पश्यति ॥ १२.२०१.१३ ॥
പാമ്പ് തന്നെയാണ് പാമ്പിന്റെ പാദങ്ങളെ കാണുന്നത് എന്നത് ഒരു ദൃഷ്ടാന്തം. അതുപോലെ രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രൂപവാനെ ജ്ഞാനത്താൽ അറിയണം; ജ്ഞാനത്താൽ തന്നെ അത് കാണപ്പെടുന്നു.
12.201.14
नोत्सहन्ते यथा वेत्तुमिन्द्रियैरिन्द्रियाण्यपि ।
तथैवेह परा बुद्धिः परं बुद्ध्या न पश्यति ॥ १२.२०१.१४ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെത്തന്നെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളാൽ അറിയാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, ഇവിടെ ഉന്നത ബുദ്ധി പരമത്തെ ബുദ്ധിയാൽ കാണുന്നില്ല.
12.201.15
यथा चन्द्रो ह्यमावास्यामलिङ्गत्वान्न दृश्यते ।
न च नाशोऽस्य भवति तथा विद्धि शरीरिणम् ॥ १२.२०१.१५ ॥
അമാവാസി രാത്രിയിൽ ചന്ദ്രൻ രൂപമില്ലായ്മയാൽ കാണപ്പെടുന്നില്ല; എന്നിട്ടും അവന് നാശം സംഭവിക്കുന്നില്ല. അതുപോലെ ശരീരിയെ അറിയുക.
12.201.16
क्षीणकोशो ह्यमावास्यां चन्द्रमा न प्रकाशते ।
तद्वन्मूर्तिविमुक्तोऽसौ शरीरी नोपलभ्यते ॥ १२.२०१.१६ ॥
ക്ഷയിച്ച മണ്ഡലമുള്ള ചന്ദ്രൻ അമാവാസിയിൽ പ്രകാശിക്കുന്നില്ല; അതുപോലെ രൂപത്തിൽനിന്ന് മുക്തനായ ആ ശരീരി കാണപ്പെടുന്നില്ല.
12.201.17
यथा कोशान्तरं प्राप्य चन्द्रमा भ्राजते पुनः ।
तद्वल्लिङ्गान्तरं प्राप्य शरीरी भ्राजते पुनः ॥ १२.२०१.१७ ॥
മറ്റൊരു മണ്ഡലം പ്രാപിച്ച് ചന്ദ്രൻ വീണ്ടും പ്രകാശിക്കുന്നതുപോലെ, മറ്റൊരു രൂപം പ്രാപിച്ച് ശരീരി വീണ്ടും പ്രകാശിക്കുന്നു.
12.201.18
जन्म बुद्धिः क्षयश्चास्य प्रत्यक्षेणोपलभ्यते ।
सा तु चन्द्रमसो व्यक्तिर्न तु तस्य शरीरिणः ॥ १२.२०१.१८ ॥
അതിന്റെ ജനനവും വളർച്ചയും ക്ഷയവും പ്രത്യക്ഷത്താൽ അറിയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ ആ പ്രകടനം ചന്ദ്രന്റേതാണ്, ശരീരിയുടേതല്ല.
12.201.19
उत्पत्तिवृद्धिव्ययतो यथा स इति गृह्यते ।
चन्द्र एव त्वमावास्यां तथा भवति मूर्तिमान् ॥ १२.२०१.१९ ॥
ചന്ദ്രൻ ഉദയം, വളർച്ച, ക്ഷയം എന്നിവയാൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അമാവാസിയിൽ അവൻ രൂപരഹിതനായി മാറുന്നു.
12.201.20
नाभिसर्पद्विमुञ्चद्वा शशिनं दृश्यते तमः ।
विसृजंश्चोपसर्पंश्च तद्वत्पश्य शरीरिणम् ॥ १२.२०१.२० ॥
ചന്ദ്രനെ അടുക്കുമ്പോഴും വിട്ടുപോകുമ്പോഴും ഇരുട്ട് കാണുന്നതുപോലെ, വരികയും പോകുകയും ചെയ്യുന്ന ദേഹധാരിയെ കാണുക.
12.201.21
यथा चन्द्रार्कसंयुक्तं तमस्तदुपलभ्यते ।
तद्वच्छरीरसंयुक्तं ज्ञानं तदुपलभ्यते ॥ १२.२०१.२१ ॥
ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരോടു ചേർന്ന ഇരുട്ട് അറിയപ്പെടുന്നതുപോലെ, ശരീരത്തോടു ചേർന്ന ജ്ഞാനം അറിയപ്പെടുന്നു.
12.201.22
यथा चन्द्रार्कनिर्मुक्तः स राहुर्नोपलभ्यते ।
तद्वच्छरीरनिर्मुक्तः शरीरी नोपलभ्यते ॥ १२.२०१.२२ ॥
ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരിൽ നിന്ന് മോചിതനായ രാഹു കാണപ്പെടാത്തതുപോലെ, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ദേഹധാരി കാണപ്പെടുന്നില്ല.
12.201.23
यथा चन्द्रो ह्यमावास्यां नक्षत्रैर्युज्यते गतः ।
तद्वच्छरीरनिर्मुक्तः फलैर्युज्यति कर्मणः ॥ १२.२०१.२३ ॥
അമാവാസിയിൽ ചന്ദ്രൻ നക്ഷത്രങ്ങളോടു ചേരുന്നതുപോലെ, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതൻ കർമഫലങ്ങളോടു ചേരുന്നു.