مهابهاراتا · أدهيايا 12.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.203.1
दुःखोपघाते शारीरे मानसे चाप्युपस्थिते ।
यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तं नानुचिन्तयेत् ॥ १२.२०३.१ ॥
إذا نزل بالمرء ألمٌ جسديٌّ أو نفسيٌّ لا يُستطاع دفعه بالسعي، فلا ينبغي له أن يُكثر التفكير فيه.
12.203.2
भैषज्यमेतद्दुःखस्य यदेतन्नानुचिन्तयेत् ।
चिन्त्यमानं हि चाभ्येति भूयश्चापि प्रवर्तते ॥ १२.२०३.२ ॥
دواء الألم هو هذا: ألّا يُفكَّر فيه، فإنه إذا فُكِّر فيه عاد وانبعث من جديد.
12.203.3
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः ।
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतामियात् ॥ १२.२०३.३ ॥
يُزال الألم النفسي بالحكمة، والألم الجسدي بالأدوية. هذه قوة المعرفة، ولا ينبغي أن يُساوى صاحبها بالجهلاء.
12.203.4
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसंचयः ।
आरोग्यं प्रियसंवासो गृध्येत्तत्र न पण्डितः ॥ १२.२०३.४ ॥
الشباب والجمال والحياة وجمع المال والصحة والعيش مع الأحبة كلها زائلة، فلا ينبغي للحكيم أن يتعلق بها.
12.203.5
न जानपदिकं दुःखमेकः शोचितुमर्हति ।
अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम् ॥ १२.२०३.५ ॥
لا يحق لواحدٍ وحده أن يحزن على بلاء أهل البلد؛ فإن رأى سبيلًا إلى العلاج فليعالجه دون حزن.
12.203.6
सुखाद्बहुतरं दुःखं जीविते नास्ति संशयः ।
स्रिग्धस्य चेन्द्रियार्थेषु मोहान्मरणमप्रियम् ॥ १२.२०३.६ ॥
لا ريب أن في الحياة من الألم أضعاف ما فيها من اللذة؛ ومن تعلّق بمتع الحواس أتاه الموت غير المرغوب فيه من الغفلة.
12.203.7
परित्यजति यो दुःखं सुखं वाऽप्युभयं नरः ।
अभ्येति ब्रह्म सोत्यन्तं न ते शोचन्ति पण्डिताः ॥ १२.२०३.७ ॥
الإنسان الذي يترك الألم والمتعة معًا يبلغ البراهمن تمامًا، والحكماء لا يحزنون عليه.
12.203.8
दुःखमर्था हि युज्यन्ते पालने न च ते सुखम् ।
दुःखेन चाधिगम्यन्ते नाशमेषां न चिन्तयेत् ॥ १२.२०३.८ ॥
تُكتسب الأموال بالألم، ولا لذة حتى في حراستها؛ وإنما تُنال بالمشقة، فلا ينبغي أن يُفكَّر في زوالها.
12.203.9
ज्ञानं ज्ञेयाभिर्निवृत्तं विद्धि ज्ञानगुणं मनः ।
प्रज्ञाकरणसंयुक्तं ततो बुद्धिः प्रवर्तते ॥ १२.२०३.९ ॥
اعلم أن العقل المنصرف عن موضوعات المعرفة يتصف بصفة العلم؛ فإذا اتحد بأداة التمييز، عندئذ تنبثق الفطنة.
12.203.10
यदा कर्मगुणोपेता बुद्धिर्मनसि वर्तते ।
तदा प्रज्ञायते ब्रह्म ध्यानयोगसमाधिना ॥ १२.२०३.१० ॥
عندما يستقر العقل، المتصف بصفات الفعل، في الذهن، عندئذ يُعرف البراهمن بالتأمل واليوغا والسماذي.
12.203.11
सेयं गुणवती बुद्धिर्गुणेष्वेवाभिवर्तते ।
अपरादभिनिः स्रौति गिरेः शृङ्गादिवोदकम् ॥ १२.२०३.११ ॥
هذا العقل المتصف بالصفات لا يتجه إلا نحو الصفات؛ إنه ينبثق من المصدر الأدنى كما يتدفق الماء من قمة الجبل.
12.203.12
यदा निर्गुणमाप्नोति ध्यानं मनसि पूर्वजम् ।
तदा प्रज्ञायते ब्रह्म निकषं निकषे यथा ॥ १२.२०३.१२ ॥
عندما يبلغ الذهن التأمل الأولي المتجاوز للصفات، عندئذ يُعرف البراهمن كما يُختبر الذهب على حجر المحك.
12.203.13
मनस्त्वसंहृतं बुद्ध्या हीन्द्रियार्थनिदर्शकम् ।
न समर्थं गुणापेक्षि निर्गुणस्य निदर्शने ॥ १२.२०३.१३ ॥
العقل الذي لم تضبطه البصيرة لا يدل إلا على موضوعات الحواس. وهو المرتبط بالصفات لا يقدر على رؤية ما لا صفة له.
12.203.14
सर्वाण्येतानि संवार्य द्वाराणि मनसि स्थितः ।
मनस्येकाग्रतां कृत्वा तत्परं प्रतिपद्यते ॥ १२.२०३.१४ ॥
بعد أن يغلق جميع هذه الأبواب، ويثبت في العقل، ويجعل العقل أحادي التوجه، يبلغ ذلك المقام الأسمى.
12.203.15
यथा महान्ति भूतानि निवर्तन्ते गुणक्षये ।
तथेन्द्रियाण्युपादाय बुद्धिर्मनसि वर्तते ॥ १२.२०३.१५ ॥
كما تنسحب العناصر العظمى عند فناء الصفات، كذلك يبقى العقل في النفس بعد أن يأخذ الحواس.
12.203.16
यदा मनसि सा बुद्धिर्वर्ततेऽन्तरचारिणी ।
व्यवसायगुणोपेता तदा संपद्यते मनः ॥ १२.२०३.१६ ॥
حين تقيم تلك البصيرة، الجائلة في الباطن، المتصفة بصفة العزم، في النفس، عندئذ يتحد العقل بها.
12.203.17
गुणवद्भिर्गुणोपेतं यदा ध्यानगतं मनः ।
तदा सर्वान्गुणान्हित्वा निर्गुणं प्रतिपद्यते ॥ १२.२०३.१७ ॥
حين يكون العقل، المتعلق بالأشياء ذات الصفات، مستغرقاً في التأمل، عندئذ يترك جميع الصفات ويبلغ ما لا صفة له.
12.203.18
अव्यक्तस्येह विज्ञाने नास्ति तुल्यं निदर्शनम् ।
यत्र नास्ति पदन्यासः कस्तं विषयमाप्नुयात् ॥ १२.२०३.१८ ॥
ليس هنا مثال يضاهي معرفة غير المتجلّي. فحيث لا أثر لقدم، من يستطيع أن يبلغ ذلك الميدان؟
12.203.19
तपसा चानुमानेन गुणैर्जात्या श्रुतेन च ।
निनीषेत्परमं ब्रह्म विशुद्धेनान्तरात्मना ॥ १२.२०३.१९ ॥
بالتقشف والاستدلال والصفات والمولد والعلم، بذات داخلية مطهّرة، ينبغي للمرء أن يسعى إلى الارتقاء بنفسه نحو البراهمان الأسمى.
12.203.20
गुणहीनो हि तं मार्गं बहिः समनुवर्तते ।
गुणाभावात्प्रकृत्या वा निस्तर्क्यं ज्ञेयसंमितम् ॥ १२.२०३.२० ॥
من لا صفات له يتبع ذلك الطريق من الظاهر فقط؛ لفقد الصفات أو بحكم الطبع، فهو يتجاوز الاستدلال ويساوي ما ينبغي معرفته.
12.203.21
नैर्गुण्याद्ब्रह्म चाप्नोति सगुणत्वान्निवर्तते ।
गुणप्रसारिणी बुद्धिर्हुताशन इवेन्धने ॥ १२.२०३.२१ ॥
بالتجرد من الصفات يبلغ المرء البراهمان، وبالاتصاف بالصفات يرتد. والعقل المنتشر في الصفات كالنار في الوقود.
12.203.22
यदा पञ्च वियुक्तानि इन्द्रियाणि स्वकर्मभिः ।
तदा तत्परमं ब्रह्म संमुक्तं प्रकृतेः परम् ॥ १२.२०३.२२ ॥
عندما تنفصل الحواس الخمس عن وظائفها الخاصة، يتحرر ذلك البراهمان الأسمى تماماً، متجاوزاً البراكريتي.
12.203.23
एवं प्रकृतितः सर्वे संभवन्ति शरीरिणः ।
निवर्तन्ते निवृत्तौ च स्वर्गे नैवोपयान्ति च ॥ १२.२०३.२३ ॥
وهكذا تنشأ جميع الكائنات المتجسدة من البراكريتي؛ وعند الانقطاع ترتد، ولا تبلغ حتى السماء.
12.203.24
पुरुषप्रकृतिर्बुद्धिर्विशेषाश्चेन्द्रियाणि च ।
अहंकारोऽभिमानश्च संभूतो भूतसंज्ञकः ॥ १२.२०३.२४ ॥
نشأ بورُشا والبراكريتي والعقل والعناصر الخاصة والحواس وأنا الذات والغرور، وتسمى الكائنات (بهوتا).
12.203.25
एतस्याद्या प्रवृत्तिस्तु प्रधानात्संप्रवर्तते ।
द्वितीया मिथुनव्यक्तिमविशेषान्नियच्छति ॥ १२.२०३.२५ ॥
ينبثق نشاطه الأول من الأصل الأولي (برادهانا). أما الثاني فيضبط ظهور الزوج من غير المتمايز (أفيشيشا).
12.203.26
धर्मादुत्कृष्यते श्रेयस्तथा धर्मोऽष्यधर्मतः ।
रागवान्प्रकृतिं ह्येति विरक्तो ज्ञानवान्भवम् ॥ १२.२०३.२६ ॥
من الدهرما يُرفع الخير الأسمى (شريياس)، وكذلك تُرفع الدهرما من الأدهرما. المتعلق يعود إلى الطبيعة (برakriti)، أما المتجرد العالِم فيتجاوز الكون (بهافا).