Mahābhārata · Adhyāya 12.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.203.1
दुःखोपघाते शारीरे मानसे चाप्युपस्थिते ।
यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तं नानुचिन्तयेत् ॥ १२.२०३.१ ॥
Quando sobrevém um sofrimento do corpo ou da mente que o esforço não pode remediar, não se deve ficar a ruminá-lo.
12.203.2
भैषज्यमेतद्दुःखस्य यदेतन्नानुचिन्तयेत् ।
चिन्त्यमानं हि चाभ्येति भूयश्चापि प्रवर्तते ॥ १२.२०३.२ ॥
O remédio para o sofrimento é este: não ruminá-lo, pois, quando ruminado, ele volta e se renova.
12.203.3
प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः ।
एतद्विज्ञानसामर्थ्यं न बालैः समतामियात् ॥ १२.२०३.३ ॥
O sofrimento da mente deve ser destruído pela sabedoria, o do corpo pelos remédios. Este é o poder do conhecimento, que não se iguala ao dos tolos.
12.203.4
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसंचयः ।
आरोग्यं प्रियसंवासो गृध्येत्तत्र न पण्डितः ॥ १२.२०३.४ ॥
A juventude, a beleza, a vida, o acúmulo de riquezas, a saúde e a convivência com os entes queridos são impermanentes; o sábio não se deve apegar a eles.
12.203.5
न जानपदिकं दुःखमेकः शोचितुमर्हति ।
अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम् ॥ १२.२०३.५ ॥
Um só homem não deve lamentar o sofrimento de um povo. Se vê um meio de remédio, deve agir para contê-lo sem se lamentar.
12.203.6
सुखाद्बहुतरं दुःखं जीविते नास्ति संशयः ।
स्रिग्धस्य चेन्द्रियार्थेषु मोहान्मरणमप्रियम् ॥ १२.२०३.६ ॥
Na vida, o sofrimento supera em muito a felicidade, não há dúvida. E para quem se apega aos objetos dos sentidos, a ilusão traz uma morte indesejada.
12.203.7
परित्यजति यो दुःखं सुखं वाऽप्युभयं नरः ।
अभ्येति ब्रह्म सोत्यन्तं न ते शोचन्ति पण्डिताः ॥ १२.२०३.७ ॥
O homem que abandona tanto a dor quanto o prazer alcança plenamente Brahman; os sábios não o lamentam.
12.203.8
दुःखमर्था हि युज्यन्ते पालने न च ते सुखम् ।
दुःखेन चाधिगम्यन्ते नाशमेषां न चिन्तयेत् ॥ १२.२०३.८ ॥
As posses são obtidas com sofrimento, e nem mesmo na guarda delas há prazer; são conquistadas com dor, portanto não se deve pensar na sua perda.
12.203.9
ज्ञानं ज्ञेयाभिर्निवृत्तं विद्धि ज्ञानगुणं मनः ।
प्रज्ञाकरणसंयुक्तं ततो बुद्धिः प्रवर्तते ॥ १२.२०३.९ ॥
Saiba que a mente, afastada dos objetos do conhecimento, possui a qualidade do saber; unida ao instrumento do discernimento, então surge o intelecto.
12.203.10
यदा कर्मगुणोपेता बुद्धिर्मनसि वर्तते ।
तदा प्रज्ञायते ब्रह्म ध्यानयोगसमाधिना ॥ १२.२०३.१० ॥
Quando o intelecto, dotado das qualidades da ação, permanece na mente, então Brahman é conhecido pela meditação, pelo yoga e pelo samādhi.
12.203.11
सेयं गुणवती बुद्धिर्गुणेष्वेवाभिवर्तते ।
अपरादभिनिः स्रौति गिरेः शृङ्गादिवोदकम् ॥ १२.२०३.११ ॥
Este intelecto, dotado de qualidades, volta-se apenas para as qualidades; jorra da fonte inferior, como a água que escorre do cume de uma montanha.
12.203.12
यदा निर्गुणमाप्नोति ध्यानं मनसि पूर्वजम् ।
तदा प्रज्ञायते ब्रह्म निकषं निकषे यथा ॥ १२.२०३.१२ ॥
Quando a meditação primordial, além das qualidades, é alcançada na mente, então Brahman é conhecido, como o ouro é provado na pedra de toque.
12.203.13
मनस्त्वसंहृतं बुद्ध्या हीन्द्रियार्थनिदर्शकम् ।
न समर्थं गुणापेक्षि निर्गुणस्य निदर्शने ॥ १२.२०३.१३ ॥
Uma mente não contida pelo intelecto apenas aponta para os objetos dos sentidos. Dependente das qualidades, não é capaz de perceber o que não tem qualidades.
12.203.14
सर्वाण्येतानि संवार्य द्वाराणि मनसि स्थितः ।
मनस्येकाग्रतां कृत्वा तत्परं प्रतिपद्यते ॥ १२.२०३.१४ ॥
Tendo fechado todas essas portas, estabelecido na mente e tornado a mente unipontual, alcança aquele estado supremo.
12.203.15
यथा महान्ति भूतानि निवर्तन्ते गुणक्षये ।
तथेन्द्रियाण्युपादाय बुद्धिर्मनसि वर्तते ॥ १२.२०३.१५ ॥
Assim como os grandes elementos se retiram quando as qualidades se dissolvem, assim o intelecto, tendo tomado os sentidos, permanece na mente.
12.203.16
यदा मनसि सा बुद्धिर्वर्ततेऽन्तरचारिणी ।
व्यवसायगुणोपेता तदा संपद्यते मनः ॥ १२.२०३.१६ ॥
Quando aquele intelecto, que se move interiormente e é dotado da qualidade da resolução, permanece na mente, então a mente se une a ele.
12.203.17
गुणवद्भिर्गुणोपेतं यदा ध्यानगतं मनः ।
तदा सर्वान्गुणान्हित्वा निर्गुणं प्रतिपद्यते ॥ १२.२०३.१७ ॥
Quando a mente, unida às coisas qualificadas, está absorta na meditação, então, abandonando todas as qualidades, alcança o que não tem qualidades.
12.203.18
अव्यक्तस्येह विज्ञाने नास्ति तुल्यं निदर्शनम् ।
यत्र नास्ति पदन्यासः कस्तं विषयमाप्नुयात् ॥ १२.२०३.१८ ॥
Aqui não há ilustração comparável ao conhecimento do não manifesto. Onde não há nem pegada, quem poderia alcançar aquele domínio?
12.203.19
तपसा चानुमानेन गुणैर्जात्या श्रुतेन च ।
निनीषेत्परमं ब्रह्म विशुद्धेनान्तरात्मना ॥ १२.२०३.१९ ॥
Pela austeridade, pela inferência, pelas qualidades, pelo nascimento e pelo estudo, com um eu interior purificado, deve-se buscar conduzir-se ao Brahman supremo.
12.203.20
गुणहीनो हि तं मार्गं बहिः समनुवर्तते ।
गुणाभावात्प्रकृत्या वा निस्तर्क्यं ज्ञेयसंमितम् ॥ १२.२०३.२० ॥
Quem não tem qualidades segue esse caminho apenas exteriormente; por falta de qualidades ou por natureza, ele está além do raciocínio e é igual ao que deve ser conhecido.
12.203.21
नैर्गुण्याद्ब्रह्म चाप्नोति सगुणत्वान्निवर्तते ।
गुणप्रसारिणी बुद्धिर्हुताशन इवेन्धने ॥ १२.२०३.२१ ॥
Pela ausência de qualidades alcança-se o brahman; pela presença de qualidades retorna-se. O intelecto que se espalha pelas qualidades é como o fogo no combustível.
12.203.22
यदा पञ्च वियुक्तानि इन्द्रियाणि स्वकर्मभिः ।
तदा तत्परमं ब्रह्म संमुक्तं प्रकृतेः परम् ॥ १२.२०३.२२ ॥
Quando os cinco sentidos se separam de suas próprias funções, então aquele brahman supremo está completamente liberado, além de prakṛti.
12.203.23
एवं प्रकृतितः सर्वे संभवन्ति शरीरिणः ।
निवर्तन्ते निवृत्तौ च स्वर्गे नैवोपयान्ति च ॥ १२.२०३.२३ ॥
Assim, todos os seres corporais surgem de prakṛti; ao cessar, retornam, e nem sequer alcançam o céu.
12.203.24
पुरुषप्रकृतिर्बुद्धिर्विशेषाश्चेन्द्रियाणि च ।
अहंकारोऽभिमानश्च संभूतो भूतसंज्ञकः ॥ १२.२०३.२४ ॥
Puruṣa e prakṛti, o intelecto, os elementos específicos, os sentidos, o sentido do eu e a vaidade surgiram, e são chamados de seres (bhūta).
12.203.25
एतस्याद्या प्रवृत्तिस्तु प्रधानात्संप्रवर्तते ।
द्वितीया मिथुनव्यक्तिमविशेषान्नियच्छति ॥ १२.२०३.२५ ॥
Sua primeira atividade surge do princípio primordial (pradhāna). A segunda governa a manifestação do par a partir do indiferenciado (aviśeṣa).
12.203.26
धर्मादुत्कृष्यते श्रेयस्तथा धर्मोऽष्यधर्मतः ।
रागवान्प्रकृतिं ह्येति विरक्तो ज्ञानवान्भवम् ॥ १२.२०३.२६ ॥
Do dharma se eleva o bem supremo (śreyas); da mesma forma, o dharma também se eleva do adharma. O apaixonado vai à natureza (prakṛti); o desapegado, dotado de conhecimento, transcende o devir (bhava).