ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.21.1
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रेण समये पृष्टो यदुवाच बृहस्पतिः ॥ १२.२१.१ ॥
ଏଠାରେ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କୁହନ୍ତି, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଚାରିବାରେ ବୃହସ୍ପତି ସମୟରେ କହିଥିଲେ।
12.21.2
संतोषो वै स्वर्गसमः संतोषः परमं सुखम् ।
तुष्टेर्न किंचित्परतः सा सम्यक्प्रतितिष्ठति ॥ १२.२१.२ ॥
ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକୃତରେ ସ୍ୱର୍ଗ ସମାନ; ସନ୍ତୋଷ ହିଁ ପରମ ସୁଖ। ସନ୍ତୋଷ ଠାରୁ ପରେ କିଛି ନାହିଁ; ତାହା ଭଲ ଭାବେ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
12.21.3
यदा संहरते कामान्कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
तदाऽऽत्मज्योतिरचिरात्स्वात्मन्येव प्रसीदति ॥ १२.२१.३ ॥
କଇଁଛ ଯେପରି ନିଜ ଅଙ୍ଗ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଟାଇ ନିଏ, ସେପରି ଯେତେବେଳେ ମଣିଷ କାମନାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂହରଣ କରେ, ସେତେବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଆତ୍ମଜ୍ୟୋତି ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ।
12.21.4
न विभेति यदा चायं यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
कामद्वेषौ च जयति तदाऽऽत्मानं च पश्यति ॥ १२.२१.४ ॥
ଯେତେବେଳେ ସେ କାହାକୁ ଭୟ କରେ ନାହିଁ ଓ ତାକୁ କେହି ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ସେ କାମ ଓ ଦ୍ୱେଷକୁ ଜିତେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖେ।
12.21.5
यदाऽसौ सर्वभूतानां न द्रुह्यति न काङ्क्षति ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२१.५ ॥
ଯେତେବେଳେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ରୋହ କରେ ନାହିଁ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ କାମନା କରେ ନାହିଁ, କର୍ମ, ମନ ଓ ବାଣୀରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
12.21.6
एवं कौन्तेय भूतानि तंतं धर्मं तथातथा ।
तदाऽऽत्मना प्रपश्यन्ति तस्माद्वुध्यस्व भारत ॥ १२.२१.६ ॥
ଏହିପରି, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ସେହି ସେହି ଧର୍ମକୁ ସେହି ସେହି ଭାବରେ ଆତ୍ମାଦ୍ୱାରା ଦେଖନ୍ତି; ଅତଏବ ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ବୁଝ।
12.21.7
अन्ये साम प्रशंसन्ति व्यायाममपरे जनाः ।
नैकं न चापरं केचिदुभयं च तथाऽपरे ॥ १२.२१.७ ॥
କେତେକ ଲୋକ ସାମ (ସନ୍ଧି)ର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଆଉ କେତେକ ବ୍ୟାୟାମ (ପ୍ରୟାସ)ର। କେତେକ ଗୋଟିଏକୁ, ଅନ୍ୟଟିକୁ, କିମ୍ବା ଉଭୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
12.21.8
यज्ञमेके प्रशंसन्ति संन्यासमपरे जनाः ।
नैकं न चापरं केचिदुभयं च तथाऽपरे ॥ १२.२१.८ ॥
କେତେକ ଲୋକ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଆଉ କେତେକ ସଂନ୍ୟାସର। କେତେକ ଗୋଟିଏକୁ, ଅନ୍ୟଟିକୁ, କିମ୍ବା ଉଭୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
12.21.9
दानमेके प्रशंसन्ति केचिच्चैव प्रतिग्रहम् ।
केचित्सर्वं परित्यज्य तूष्णीं ध्यायन्त आसते ॥ १२.२१.९ ॥
କେତେକ ଲୋକ ଦାନର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରତିଗ୍ରହର (ଦାନ ଗ୍ରହଣର)। କେତେକ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୌନ ହୋଇ ଧ୍ୟାନରେ ବସି ରହନ୍ତି।
12.21.10
राज्यमेके प्रशंसन्ति प्रजानां परिपालनम् ।
हत्वा छित्त्वा च भित्त्वा च केचिदेकान्तशीलिनः ॥ १२.२१.१० ॥
କେତେକ ଲୋକ ରାଜ୍ୟ ଓ ପ୍ରଜାପାଳନର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; (ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ) ମାରି, କାଟି ଓ ଭାଙ୍ଗି (ହିଂସା କରନ୍ତି)। କେତେକ ଏକାନ୍ତଶୀଳ ହୋଇଥାନ୍ତି।
12.21.11
एतत्सर्वं समालोक्य बुधानामेव निश्चयः ।
अद्रोहेणैव भूतानां यो धर्मः स सतां मतः ॥ १२.२१.११ ॥
ଏହା ସବୁ ବିଚାର କରି ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚୟ ଏହି: ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଦ୍ରୋହ (ଅହିଂସା) ହିଁ ସେହି ଧର୍ମ, ଯାହା ସଜ୍ଜନମାନେ ମାନନ୍ତି।
12.21.12
अद्रोहः सत्यवचनं संविभागो दया दमः ।
प्रजनं स्वेषु दारेषु मार्दवं हीरचापलम् ॥ १२.२१.१२ ॥
ଅଦ୍ରୋହ, ସତ୍ୟବଚନ, ସଂବିଭାଗ (ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ବଣ୍ଟନ), ଦୟା, ଦମ (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ), ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କଠାରୁ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ, ମାର୍ଦ୍ଦବ (କୋମଳତା), ଲଜ୍ଜା ଓ ଚପଳତାର ଅଭାବ।
12.21.13
एवं धर्मं प्रधानेष्टं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ।
तस्मादेतत्प्रयत्नेन कौन्तेय प्रतिपालय ॥ १२.२१.१३ ॥
ଏହିପରି ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ପ୍ରଧାନ ଓ ପ୍ରିୟ ଧର୍ମ କହିଥିଲେ। ତେଣୁ, ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହାକୁ ଯତ୍ନରେ ପାଳନ କର।
12.21.14
यो हि राज्ये स्थितः शश्वद्वशी तुल्यप्रियाप्रियः ।
क्षत्रियो यज्ञशिष्टाशी राजा शास्त्रार्थतत्त्ववित् ॥ १२.२१.१४ ॥
ଯିଏ ସଦା ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ, ସଂଯମୀ, ପ୍ରିୟ ଓ ଅପ୍ରିୟକୁ ସମାନ ଜାଣେ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଯଜ୍ଞଶେଷ ଭୋଜନ କରେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ, ସେ ହିଁ ରାଜା।
12.21.15
असाधुनिग्रहरतः साधूनां प्रग्रहे रतः ।
धर्मवर्त्मनि संस्थाप्य प्रजा वर्तेत धर्मतः ॥ १२.२१.१५ ॥
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ଦମନ ଓ ସାଧୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷାରେ ରତ ହୋଇ, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଧର୍ମମାର୍ଗରେ ସ୍ଥାପନ କରି ଧର୍ମାନୁସାରେ ଚଳାଇବା ଉଚିତ।
12.21.16
पुत्रसंक्रामितश्रीश्च वने वन्येन वर्तयेत् ।
विधानमाश्रमाणां वै कुर्यात्कर्माण्यतन्द्रितः ॥ १२.२१.१६ ॥
ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମର୍ପଣ କରି ବନରେ ବନ୍ୟ ଆହାରରେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଆଶ୍ରମ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅଳସ ନ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା ଉଚିତ।
12.21.17
य एवं वर्तते राजन्स राजा धर्मनिश्चितः ।
तस्यायं च परश्चैव लोकः स्यात्संफलोदयः ॥ १२.२१.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯିଏ ଏପରି ଆଚରଣ କରେ, ସେ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରାଜା; ତାହାର ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଉଭୟ ଫଳଦାୟୀ ଉଦୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
12.21.18
निर्वाणं हि सुदुष्प्राप्यं बहुविघ्नं च मे मतम् ॥ १२.२१.१८ ॥
ନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ମୋ ମତରେ ଏଥିରେ ଅନେକ ବିଘ୍ନ ଅଛି।
12.21.19
एवं धर्ममनुक्रान्ताः सत्यदानतपः पराः ।
आनृशंस्यगुणैर्युक्ताः कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १२.२१.१९ ॥
ଏହିପରି ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ସତ୍ୟ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ, ଦୟା ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, କାମ ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ (ଲୋକେ)।
12.21.20
प्रजानां पालने युक्ता धर्ममुत्तममास्थिताः ।
गोब्राह्मणार्थे युध्यन्तः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ॥ १२.२१.२० ॥
ପ୍ରଜାପାଳନରେ ନିଯୁକ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା, ଗାଈ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା (ଲୋକେ) ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଇଲେ।
12.21.21
एवं रुद्राः सवसवस्तथाऽऽदित्याः परंतप ।
साध्या राजर्षिसङ्घाश्च धर्ममेतं समाश्रिताः।
अप्रमत्तास्ततः स्वर्गं प्राप्ताः पुण्यैः स्वकर्मभिः ॥ १२.२१.२१ ॥
ଏହିପରି ରୁଦ୍ରଗଣ, ବସୁଗଣ, ଆଦିତ୍ୟଗଣ, ହେ ପରନ୍ତପ, ସାଧ୍ୟଗଣ ଓ ରାଜର୍ଷିସଂଘ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସାବଧାନ ରହି, ନିଜ ପୁଣ୍ୟ କର୍ମଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ।