మహాభారతం · అధ్యాయం 12.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.21.1
अत्रैवोदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
इन्द्रेण समये पृष्टो यदुवाच बृहस्पतिः ॥ १२.२१.१ ॥
ఇక్కడ ప్రజలు ఈ పురాతన గాథను చెబుతారు; ఇంద్రుడు తగిన సమయంలో అడిగినప్పుడు బృహస్పతి చెప్పినది ఇది.
12.21.2
संतोषो वै स्वर्गसमः संतोषः परमं सुखम् ।
तुष्टेर्न किंचित्परतः सा सम्यक्प्रतितिष्ठति ॥ १२.२१.२ ॥
సంతృప్తి నిజంగా స్వర్గంతో సమానం; సంతృప్తియే పరమ సుఖం. సంతృప్తికి మించినది ఏదీ లేదు; అది బాగా స్థిరపడుతుంది.
12.21.3
यदा संहरते कामान्कूर्मोऽङ्गानीव सर्वशः ।
तदाऽऽत्मज्योतिरचिरात्स्वात्मन्येव प्रसीदति ॥ १२.२१.३ ॥
తాబేలు తన అవయవాలను పూర్తిగా ముడుచుకున్నట్లు, ఒకడు కోరికలను పూర్తిగా ఉపసంహరించినప్పుడు, త్వరలోనే ఆత్మజ్యోతి తన లోపలే ప్రసన్నమవుతుంది.
12.21.4
न विभेति यदा चायं यदा चास्मान्न बिभ्यति ।
कामद्वेषौ च जयति तदाऽऽत्मानं च पश्यति ॥ १२.२१.४ ॥
ఒకడు ఎవరికీ భయపడనప్పుడు, అతనికి ఎవరూ భయపడనప్పుడు, కామద్వేషాలను జయించినప్పుడు, అప్పుడు అతడు ఆత్మను చూస్తాడు.
12.21.5
यदाऽसौ सर्वभूतानां न द्रुह्यति न काङ्क्षति ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.२१.५ ॥
అతడు సర్వ ప్రాణులకు ద్రోహం చేయనప్పుడు, వాటిని కోరనప్పుడు, కర్మ, మనస్సు, వాక్కుల ద్వారా, అప్పుడు అతడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
12.21.6
एवं कौन्तेय भूतानि तंतं धर्मं तथातथा ।
तदाऽऽत्मना प्रपश्यन्ति तस्माद्वुध्यस्व भारत ॥ १२.२१.६ ॥
ఈ విధంగా, కౌంతేయా, ప్రాణులు ఆ ఆ ధర్మాన్ని అలా అలా ఆత్మ ద్వారా స్పష్టంగా చూస్తాయి; కాబట్టి, భారతా, తెలుసుకో.
12.21.7
अन्ये साम प्रशंसन्ति व्यायाममपरे जनाः ।
नैकं न चापरं केचिदुभयं च तथाऽपरे ॥ १२.२१.७ ॥
కొందరు సామ (సంధి)ను ప్రశంసిస్తారు, మరికొందరు వ్యాయామాన్ని (ప్రయత్నాన్ని) ప్రశంసిస్తారు. కొందరు ఒకదానినీ, మరొకదానినీ, రెండింటినీ ప్రశంసించరు; ఇతరులూ అలాగే.
12.21.8
यज्ञमेके प्रशंसन्ति संन्यासमपरे जनाः ।
नैकं न चापरं केचिदुभयं च तथाऽपरे ॥ १२.२१.८ ॥
కొందరు యజ్ఞాన్ని ప్రశంసిస్తారు, మరికొందరు సన్న్యాసాన్ని ప్రశంసిస్తారు. కొందరు ఒకదానినీ, మరొకదానినీ, రెండింటినీ ప్రశంసించరు; ఇతరులూ అలాగే.
12.21.9
दानमेके प्रशंसन्ति केचिच्चैव प्रतिग्रहम् ।
केचित्सर्वं परित्यज्य तूष्णीं ध्यायन्त आसते ॥ १२.२१.९ ॥
కొందరు దానాన్ని ప్రశంసిస్తారు, కొందరు ప్రతిగ్రహాన్ని (దానం స్వీకరించడాన్ని) ప్రశంసిస్తారు. కొందరు అన్నింటినీ త్యజించి మౌనంగా ధ్యానిస్తూ కూర్చుంటారు.
12.21.10
राज्यमेके प्रशंसन्ति प्रजानां परिपालनम् ।
हत्वा छित्त्वा च भित्त्वा च केचिदेकान्तशीलिनः ॥ १२.२१.१० ॥
కొందరు రాజ్యాన్ని, ప్రజల పరిపాలనను ప్రశంసిస్తారు; (రాజ్యం కోసం) చంపి, నరికి, చీల్చి (హింస చేస్తారు). కొందరు ఏకాంతంలో నివసించే స్వభావం కలవారు.
12.21.11
एतत्सर्वं समालोक्य बुधानामेव निश्चयः ।
अद्रोहेणैव भूतानां यो धर्मः स सतां मतः ॥ १२.२१.११ ॥
ఇవన్నీ పరిశీలించి, జ్ఞానుల నిశ్చయం ఇది: ప్రాణులకు ద్రోహం చేయకపోవడమే (అహింస) ఆ ధర్మం; అది సజ్జనులచే సమ్మతమైనది.
12.21.12
अद्रोहः सत्यवचनं संविभागो दया दमः ।
प्रजनं स्वेषु दारेषु मार्दवं हीरचापलम् ॥ १२.२१.१२ ॥
అద్రోహం, సత్య వచనం, సంవిభాగం (న్యాయమైన పంపిణీ), దయ, దమం (ఇంద్రియ నిగ్రహం), తన భార్యలవల్ల సంతానం కనడం, మార్దవం (మృదుత్వం), సిగ్గు, చపలత్వం లేకపోవడం.
12.21.13
एवं धर्मं प्रधानेष्टं मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् ।
तस्मादेतत्प्रयत्नेन कौन्तेय प्रतिपालय ॥ १२.२१.१३ ॥
ఈ విధంగా స్వాయంభువ మనువు ప్రధానమైనదీ ప్రియమైనదీ అయిన ధర్మాన్ని చెప్పాడు. కాబట్టి, కౌంతేయా, దీన్ని ప్రయత్నపూర్వకంగా కాపాడుము.
12.21.14
यो हि राज्ये स्थितः शश्वद्वशी तुल्यप्रियाप्रियः ।
क्षत्रियो यज्ञशिष्टाशी राजा शास्त्रार्थतत्त्ववित् ॥ १२.२१.१४ ॥
రాజ్యంలో సదా స్థిరంగా ఉండి, జితేంద్రియుడై, ప్రియాప్రియాలను సమానంగా చూస్తూ, క్షత్రియుడై, యజ్ఞశేషాన్ని భుజించి, శాస్త్రార్థ తత్త్వాన్ని తెలిసినవాడే రాజు.
12.21.15
असाधुनिग्रहरतः साधूनां प्रग्रहे रतः ।
धर्मवर्त्मनि संस्थाप्य प्रजा वर्तेत धर्मतः ॥ १२.२१.१५ ॥
దుష్టులను అణచడంలో, సాధువులను ఆదరించడంలో రతుడై, ప్రజలను ధర్మమార్గంలో నిలిపి, ధర్మానుసారంగా నడిపించాలి.
12.21.16
पुत्रसंक्रामितश्रीश्च वने वन्येन वर्तयेत् ।
विधानमाश्रमाणां वै कुर्यात्कर्माण्यतन्द्रितः ॥ १२.२१.१६ ॥
కుమారునికి రాజలక్ష్మిని అప్పగించి, అరణ్యంలో అరణ్య ఆహారంతో జీవించాలి; ఆశ్రమ విధానాన్ని అనుసరించి, అలసత్వం లేకుండా కర్మలు చేయాలి.
12.21.17
य एवं वर्तते राजन्स राजा धर्मनिश्चितः ।
तस्यायं च परश्चैव लोकः स्यात्संफलोदयः ॥ १२.२१.१७ ॥
ఓ రాజా, ఈ విధంగా ప్రవర్తించేవాడు ధర్మంలో స్థిరుడైన రాజు; అతనికి ఈ లోకమూ పరలోకమూ ఫలవంతమైన అభ్యుదయంతో ఉంటాయి.
12.21.18
निर्वाणं हि सुदुष्प्राप्यं बहुविघ्नं च मे मतम् ॥ १२.२१.१८ ॥
నిర్వాణం పొందడం అత్యంత దుర్లభం; నా అభిప్రాయంలో దానికి అనేక విఘ్నాలు ఉన్నాయి.
12.21.19
एवं धर्ममनुक्रान्ताः सत्यदानतपः पराः ।
आनृशंस्यगुणैर्युक्ताः कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १२.२१.१९ ॥
ఈ విధంగా ధర్మాన్ని అనుసరించినవారు, సత్యం, దానం, తపస్సులలో నిష్ఠ కలవారు, దయ అనే గుణాలతో కూడినవారు, కామక్రోధాలు లేనివారు.
12.21.20
प्रजानां पालने युक्ता धर्ममुत्तममास्थिताः ।
गोब्राह्मणार्थे युध्यन्तः प्राप्ता गतिमनुत्तमाम् ॥ १२.२१.२० ॥
ప్రజలను పాలించడంలో నిమగ్నులై, ఉత్తమ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి, గోవులు బ్రాహ్మణుల కోసం పోరాడినవారు అత్యుత్తమ గతిని పొందారు.
12.21.21
एवं रुद्राः सवसवस्तथाऽऽदित्याः परंतप ।
साध्या राजर्षिसङ्घाश्च धर्ममेतं समाश्रिताः।
अप्रमत्तास्ततः स्वर्गं प्राप्ताः पुण्यैः स्वकर्मभिः ॥ १२.२१.२१ ॥
ఈ విధంగా రుద్రులు, వసువులు, ఆదిత్యులు, ఓ పరంతపా, సాధ్యులు, రాజర్షుల సమూహాలు కూడా ఈ ధర్మాన్ని ఆశ్రయించి అప్రమత్తులై, తమ పుణ్యకర్మల ద్వారా స్వర్గాన్ని పొందారు.