మహాభారతం · అధ్యాయం 12.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.210.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
प्रयाणकाले किं जप्यं मोक्षिभिस्तत्त्वचिन्तकैः ॥ १२.२१०.१ ॥
పితామహా, మహాప్రాజ్ఞా, సర్వశాస్త్ర విశారదా! ప్రయాణ సమయంలో మోక్షాన్ని కోరే తత్త్వచింతకులు ఏమి జపించాలి?
12.210.2
किंनु स्मरन्कुरुश्रेष्ठ मरणे समुपस्थिते ।
प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १२.२१०.२ ॥
కురుశ్రేష్ఠా! మరణం సమీపించినప్పుడు దేనిని స్మరిస్తూ మనుషుడు పరమ సిద్ధిని పొందగలడు? దానిని తత్త్వతః వినాలనుకుంటున్నాను.
12.210.3
त्वद्युक्तश्च हितः सूक्ष्म उक्तः प्रश्नस्त्वयाऽनघ ।
शृणुष्वावहितो राजन्नारदेन पुरा श्रुतम् ॥ १२.२१०.३ ॥
పాపరహితుడా! నీవు అడిగిన ప్రశ్న నీకు తగినది, హితకరమైనది, సూక్ష్మమైనది. రాజా, శ్రద్ధగా వినుము; పూర్వం నారదుడు విన్నది ఇది.
12.210.4
श्रीवत्साङ्कं जगद्बीजमनन्तं लोकसाक्षिणम् ।
पुरा नारायणं देवं नारदः पर्यपृच्छत ॥ १२.२१०.४ ॥
శ్రీవత్స చిహ్నం ధరించినవాడు, జగత్తుకు బీజమైనవాడు, అనంతుడు, లోకసాక్షి అయిన దేవుడు నారాయణుని పూర్వం నారదుడు అడిగాడు.
12.210.5
अक्षरं परमं ब्रह्म निर्गुणं तमसः परम् ।
आहुर्वैद्यं परं धाम ब्रह्मादिकमलोद्भवम् ॥ १२.२१०.५ ॥
అక్షరము, పరమ బ్రహ్మము, నిర్గుణము, తమస్సుకు అతీతము, విద్వాంసులు పరమ ధామము అని పిలిచేది; బ్రహ్మాదుల కమలం నుండి జన్మించినది.
12.210.6
भगवन्भूतभव्येश श्रद्दधानैर्जितेन्द्रियैः ।
कथं भक्तैर्विचिन्त्योसि योगिभिर्मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ १२.२१०.६ ॥
భగవంతుడా, భూత భవిష్యత్తుల ఈశ్వరా! శ్రద్ధగల, ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగిన భక్తులు, మోక్షాన్ని కోరే యోగులు నిన్ను ఎలా చింతిస్తారు?
12.210.7
किंनु जप्यं जपेन्नित्यं काल्यमुत्थाय मानवः ।
स्मरेच्च म्रियमाणो वै विशेषेण महाद्युते ॥ १२.२१०.७ ॥
మానవుడు ప్రతిరోజు ఉదయం లేచి ఏమి జపించాలి? మరణించబోయే సమయంలో ప్రత్యేకంగా దేనిని స్మరించాలి, ఓ మహాతేజస్వీ?
12.210.8
कथं युञ्जन्समाध्यायेद्ब्रूहि तत्वं सनातनम् ॥ १२.२१०.८ ॥
యోగం అభ్యసిస్తూ సమాధిలో ఎలా ధ్యానించాలి? సనాతన తత్త్వాన్ని చెప్పండి.
12.210.9
श्रुत्वा च नारदोक्तं तु देवानामीश्वरः स्वयम् ।
प्रोवाच भगवान्विष्णुर्नारदं वरदः प्रभुः ॥ १२.२१०.९ ॥
నారదుడు చెప్పిన మాటలు విని, దేవతల ఈశ్వరుడు, వరములిచ్చే ప్రభువైన భగవానుడు విష్ణువు స్వయంగా నారదునితో పలికెను.
12.210.10
हन्त ते कथयिष्यामि इमां दिव्यामनुस्मृतिम् ।
यामधीत्य प्रयाणे तु मद्भावयोपपद्यते ॥ १२.२१०.१० ॥
సరే, ఈ దివ్య అనుస్మృతిని నీకు చెబుతాను; దీనిని అధ్యయనం చేసినవాడు ప్రయాణ సమయంలో నా భావాన్ని పొందుతాడు.
12.210.11
ओंकारमग्रतः कृत्वा मां नमस्कृत्य नारद ।
एकाग्रः प्रयतो भूत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ १२.२१०.११ ॥
నారదా, ఓంకారాన్ని ముందుంచుకుని, నన్ను నమస్కరించి, ఏకాగ్రతతో, నియమంతో ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.
12.210.12
ओं नमो भगवते वासुदेवायेति ॥ १२.२१०.१२ ॥
ఓం, భగవానుడైన వాసుదేవునికి నమస్కారం.
12.210.13
इत्युक्तो नारदः प्राह प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ।
सर्वदेवेश्वरं विष्णुं सर्वात्मानं हरिं प्रभुम् ॥ १२.२१०.१३ ॥
ఇలా అనగా నారదుడు చేతులు జోడించి, వినమ్రుడై నిలిచి, సర్వదేవుల ఈశ్వరుడు, సర్వాత్ముడు, ప్రభువు హరి విష్ణువుతో ఇలా పలికాడు.
12.210.14
अव्ययं शाश्वतं देवं प्रभवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रपद्ये प्राञ्जलिर्विष्णुमक्षरं परमं पदम् ॥ १२.२१०.१४ ॥
అవ్యయుడు, శాశ్వతుడు, దేవుడు, ప్రభవుడు, పురుషోత్తముడు అయిన విష్ణువును నేను చేతులు జోడించి శరణు పొందుతున్నాను; ఆయన అక్షరుడు, పరమపదము.
12.210.15
पुराणं प्रभवं विष्णुमक्षयं लोकसाक्षिणम् ।
प्रपद्ये पुण्डरीकाक्षमीशं भक्तानुकम्पिनम् ॥ १२.२१०.१५ ॥
పురాతనుడు, ప్రభవుడు, అక్షయుడు, లోకసాక్షి, పుండరీకాక్షుడు, భక్తులపై దయగల ఈశ్వరుడు అయిన విష్ణువును నేను శరణు పొందుతున్నాను.
12.210.16
लोकनाथं सहस्राक्षमद्भुतं परदं पदम् ।
भगवन्तं प्रपन्नोऽस्मि भूतभव्यभवत्प्रभुम् ॥ १२.२१०.१६ ॥
లోకనాథుడు, సహస్రాక్షుడు, అద్భుతుడు, పరమపదమిచ్చువాడు, భూత-భవ్య-భవత్ప్రభువు అయిన భగవంతుని నేను శరణు పొందాను.
12.210.17
स्रष्टारं सर्वलोकानामनन्तं सर्वतोमुखम् ।
पद्मनाभं हृषीकेशं प्रपद्ये सत्यमच्युतम् ॥ १२.२१०.१७ ॥
సర్వలోకాలను సృష్టించువాడు, అనంతుడు, సర్వతోముఖుడు, పద్మనాభుడు, హృషీకేశుడు, సత్యుడు, అచ్యుతుడు అయిన ఆయనను నేను శరణు పొందుతున్నాను.
12.210.18
हिरण्यगर्भममृतं भूगर्भं परतः परम् ।
प्रभोः प्रभुमनाद्यन्तं प्रपद्ये तं रविप्रभम् ॥ १२.२१०.१८ ॥
హిరణ్యగర్భుడు, అమృతుడు, భూగర్భుడు, పరాత్పరుడు, ప్రభువులకు ప్రభువు, ఆదిఅంతములు లేనివాడు, సూర్యప్రభుడు అయిన ఆయనను నేను శరణు పొందుతున్నాను.
12.210.19
सहस्रशीर्षं पुरुषं महर्षि तत्वभावनम् ।
प्रपद्ये सूक्ष्ममचलं वरेण्यमभयप्रदम् ॥ १२.२१०.१९ ॥
వేయి శిరస్సులు గల పురుషుడు, మహర్షి, తత్త్వాలకు మూలమైనవాడు, సూక్ష్ముడు, అచలుడు, శ్రేష్ఠుడు, అభయాన్ని ఇచ్చువాడు — ఆయనను నేను శరణు పొందుతున్నాను.
12.210.20
नारायणं पुराणर्षि योगात्मानं सनातनम् ।
संस्थानं सर्वतत्वानां प्रपद्ये ध्रुवमीश्वरम् ॥ १२.२१०.२० ॥
నారాయణుడు, పురాతన ఋషి, యోగాత్మ, సనాతనుడు, సర్వతత్త్వాలకు ఆధారమైనవాడు, స్థిరుడైన ఈశ్వరుడు — ఆయనను నేను శరణు పొందుతున్నాను.
12.210.21
यः प्रभुः सर्वभूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
परावरगुरुर्विष्णुः स मे देवः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२१ ॥
సర్వ ప్రాణులకు ప్రభువు, ఇదంతా ఎవరి చేత వ్యాపించబడిందో, పర-అపరాలకు గురువైన విష్ణువు — ఆ దేవుడు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక.
12.210.22
यस्मादुत्पद्यते ब्रह्मा पद्मयोनिः सनातनः ।
ब्रह्मयोनिर्हि विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२२ ॥
ఎవరి నుండి పద్మయోనియైన సనాతన బ్రహ్మ జన్మిస్తాడో, బ్రహ్మకు మూలమూ విశ్వాత్మయూ అయిన ఆ విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక.
12.210.23
यः पुरा प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोकपरावरे ॥ १२.२१०.२३ ॥
పూర్వం ప్రళయం వచ్చినప్పుడు, స్థావర-జంగమాలు నశించినప్పుడు, బ్రహ్మాది దేవతలు లీనమైనప్పుడు, పర-అపర లోకాలు నశించినప్పుడు — ఎవరు (ఉండునో)…
12.210.24
आभूतसंप्लवे चैव प्रलीनेऽप्राकृतो महान् ।
एकस्तिष्ठति विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२४ ॥
ప్రాణులన్నీ నశించి సర్వం లీనమైనప్పుడు కూడా, ప్రకృతికి అతీతుడైన మహానుభావుడు, విశ్వాత్మ ఒంటరిగా నిలిచి ఉంటాడు — ఆ విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక.
12.210.25
चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च ।
हुयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२५ ॥
నాలుగు చేత, నాలుగు చేత, రెండు చేత, ఐదు చేత, మళ్ళీ రెండు చేత హవిస్సు అర్పించబడే వారు — ఆ విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడు అగుగాక.
12.210.26
पर्जन्यः पृथिवी सस्यं कालो धर्मः क्रियाक्रिये ।
गुणाकरः स मे बभ्रुर्वासुदेवः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२६ ॥
మేఘం, భూమి, పంట, కాలం, ధర్మం, క్రియ మరియు అక్రియ — గుణాల ఆకరుడైన ఆ బభ్రు వాసుదేవుడు నాపై ప్రసన్నుడు అగుగాక.
12.210.27
अग्नीषोमार्कताराणां ब्रह्मरुद्रेन्द्रयोगिनाम् ।
यस्तेजयति तेजांसि स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२७ ॥
అగ్ని, సోమ, సూర్య, తారల తేజస్సును, బ్రహ్మ, రుద్ర, ఇంద్ర, యోగుల తేజస్సును ఎవరు పెంచుతాడో — ఆ విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడు అగుగాక.
12.210.28
योगावास नमस्तुभ्यं सर्वावास वरप्रद ।
यज्ञगर्भ हिरण्याङ्गं पञ्चयज्ञ नमोस्तु ते ॥ १२.२१०.२८ ॥
యోగానికి ఆవాసమైన నీకు నమస్కారం. సర్వానికి ఆవాసమైన, వరదుడా. యజ్ఞం గర్భంలో కలవాడా, బంగారు అంగాలవాడా, పంచయజ్ఞుడా — నీకు నమస్కారం.
12.210.29
चतुर्मूर्ते परं धाम लक्ष्म्यावास परार्चित ।
सर्वावास नमस्तेऽस्तु वासुदेव प्रधानकृत् ॥ १२.२१०.२९ ॥
చతుర్మూర్తీ, పరమ ధామమా, లక్ష్మికి ఆవాసమా, పరములచే పూజితుడా. సర్వానికి ఆవాసమైన నీకు నమస్కారం. వాసుదేవా, ప్రధానాన్ని సృష్టించేవాడా.
12.210.30
अजस्त्वनामयः पन्था ह्यमूर्तिर्विश्वमूर्तिधृत् ।
विकर्तः पञ्चकाज्ञ नमस्ते ज्ञानसागर ॥ १२.२१०.३० ॥
అజుడు, నిరామయుడు, మార్గమైనవాడు, నిజంగా అమూర్తుడు, విశ్వరూపాన్ని ధరించేవాడు, వికర్తుడు, పంచకానికి ప్రభువు. జ్ఞానసాగరా, నీకు నమస్కారం.
12.210.31
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नमव्यक्ताद्यः परोऽक्षरः ।
यस्मात्परतरं नास्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३१ ॥
అవ్యక్తం నుండి వ్యక్తంగా ఉద్భవించినవాడు, అవ్యక్తానికి కూడా పరమైన అక్షరుడు, ఎవరికంటే ఉన్నతమైనది లేదో, ఆయనను నేను శరణు పొందాను.
12.210.32
न प्रधानो न च महान्पुरुषश्चेतनो ह्यजः ।
अनयोर्यः परतरस्तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३२ ॥
ఆయన ప్రధానుడు కాదు, మహత్తు కాదు, చేతనుడైన పురుషుడు కూడా కాదు, జన్మరహితుడు కూడా కాదు; ఈ రెండింటికంటే ఉన్నతుడైనవానిని నేను శరణు పొందాను.
12.210.33
चिन्तयन्तो हि यं नित्यं ब्रह्मेशानादयः प्रभुम् ।
निश्चयं नाधिगच्छन्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३३ ॥
బ్రహ్మ, ఈశానుడు మొదలైనవారు నిత్యం ఎవరిని ధ్యానించినా నిశ్చయాన్ని పొందలేకపోతారో, ఆ ప్రభువుకు నేను శరణు పొందాను.
12.210.34
जितेन्द्रिया महात्मानो ज्ञानध्यानपरायणाः ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३४ ॥
ఇంద్రియాలను జయించిన, జ్ఞాన ధ్యానాలలో నిమగ్నమైన మహాత్ములు ఎవరిని పొంది తిరిగి రారో, ఆయనకు నేను శరణు పొందాను.
12.210.35
एकांशेन जगत्सर्वमवष्टभ्य विभुः स्थितः ।
अग्राह्यं निर्गुणं नित्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३५ ॥
తన ఒక అంశంతో సమస్త జగత్తును ఆవరించి విభువు స్థితిలో ఉన్నాడు; గ్రహించలేనివాడు, నిర్గుణుడు, నిత్యుడైన ఆయనకు నేను శరణు పొందాను.
12.210.36
सोमार्काग्निमयं तेजो या च तारमयी द्युतिः ।
दिवि संजायते योऽयं स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३६ ॥
చంద్ర, సూర్య, అగ్నులతో కూడిన తేజస్సు, నక్షత్రాలతో కూడిన కాంతి ఆకాశంలో ఉద్భవిస్తాయి; ఆ మహాత్ముడు ప్రసన్నుడు కావాలి.
12.210.37
गुणादिर्निर्गुणश्चाद्यो लक्ष्मीवांश्चेतनो ह्यजः ।
सूक्ष्मः सर्वगतो योगी स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३७ ॥
గుణాలకు ఆదియైనవాడు, గుణరహితుడు, ఆదిపురుషుడు, శ్రీమంతుడు, చైతన్యస్వరూపుడు, నిశ్చయంగా జన్మరహితుడు, సూక్ష్ముడు, సర్వవ్యాపి, యోగి — ఆ మహాత్ముడు ప్రసన్నుడు కావాలి.
12.210.38
साङ्ख्ययोगाश्च ये चान्ये सिद्धाश्च परमर्षयः ।
यं विदित्वा विमुच्यन्ते स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३८ ॥
సాంఖ్య, యోగ మార్గాలను అనుసరించేవారు, ఇతర సిద్ధులు, పరమ ఋషులు ఎవరిని తెలుసుకొని విముక్తులవుతారో — ఆ మహాత్ముడు ప్రసన్నుడు కావాలి.
12.210.39
अव्यक्तः समधिष्ठाता अचिन्त्यः सदसत्परः ।
अस्थितिः प्रकृतिश्रेष्ठः स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३९ ॥
అవ్యక్తుడు, సమ్యక్ అధిష్ఠాత, అచింత్యుడు, సత్తు-అసత్తుల కంటే పరుడు, స్థిరమైన ఆధారం లేనివాడు, ప్రకృతికి శ్రేష్ఠుడు — ఆ మహాత్ముడు ప్రసన్నుడు కావాలి.
12.210.40
क्षेत्रज्ञः पञ्चधा भुङ्क्ते प्रकृतिं पञ्चभिर्मुखैः ।
महान्गुणांश्च यो भुङ्क्ते स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.४० ॥
క్షేత్రజ్ఞుడు ఐదు విధాలుగా, ఐదు ముఖాల ద్వారా ప్రకృతిని అనుభవిస్తాడు; మహత్తును, గుణాలను అనుభవించేవాడైన ఆ మహాత్ముడు ప్రసన్నుడు కావాలి.
12.210.41
सूर्यमध्ये स्थितः सोमस्तस्य मध्ये च या स्थिता ।
भूतबाह्या च या दीप्तिः स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.४१ ॥
సూర్యుని మధ్యలో స్థితుడైన సోముడు, అతని మధ్యలో ఉన్నది, భూతాలకు బయట ఉన్న ప్రకాశం — ఆ మహాత్ముడు ప్రసన్నుడు కావాలి.
12.210.42
नमस्ते सर्वतः सर्वं सर्वतोक्षिशिरोमुख ।
निर्विकार नमस्तेऽस्तु साक्षी क्षेत्रध्रुवस्थितिः ॥ १२.२१०.४२ ॥
అన్ని వైపులా ఉన్న మీకు నమస్కారం; సర్వమూ అయినవాడా, కన్నులు శిరస్సులు ముఖాలు అన్ని దిక్కులలో ఉన్నవాడా; నిర్వికారుడా, మీకు నమస్కారం. క్షేత్రంలో ధ్రువంగా స్థిరమై సాక్షిగా ఉన్నవాడా.
12.210.43
अतीन्द्रिय नमस्तुभ्यं लिङ्गैर्व्यक्तैर्न मीयसे ।
ये च त्वां नाभिजानन्ति संसारे संसरन्ति ते ॥ १२.२१०.४३ ॥
ఇంద్రియాతీతుడా, నీకు నమస్కారం. వ్యక్త లక్షణాలతో నీవు కొలవబడవు. నిన్ను తెలియనివారు సంసారంలో తిరుగుతారు.
12.210.44
कामक्रोधविनिर्मुक्ता रागद्वेषविवर्जिताः ।
मान्यभक्ता विजानन्ति न पुनर्भवका द्विजाः ॥ १२.२१०.४४ ॥
కామక్రోధాలు విడిచినవారు, రాగద్వేషాలు లేనివారు, పూజ్యుని భక్తులైన ద్విజులు తెలుసుకుంటారు; పునర్జన్మ పొందేవారు కాదు.
12.210.45
एकान्तिनो हि निर्द्वन्द्वा निराशीःकर्मकारिणः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणस्त्वां विशन्ति विचिन्तकाः ॥ १२.२१०.४५ ॥
ఏకాగ్రులు, ద్వంద్వరహితులు, ఫలాపేక్ష లేక కర్మలు చేసేవారు, జ్ఞానాగ్నితో కర్మలను దహించినవారు, ధ్యానశీలురు నీలో ప్రవేశిస్తారు.
12.210.46
अशरीरं शरीरस्थं समं सर्वेषु देहिषु ।
पुण्यपापविनिर्मुक्ता भक्तास्त्वां प्राविशन्त्युत ॥ १२.२१०.४६ ॥
శరీరరహితుడవైనా శరీరంలో నెలకొన్నవాడవు, అన్ని దేహధారులపట్ల సమానుడవు. పుణ్యపాపాలు విడిచిన భక్తులు నీలో ప్రవేశిస్తారు.
12.210.47
अव्यक्तं बुद्ध्यहङ्कारमनोभूतेन्द्रियाणि च ।
त्वयि तानि च तेषु त्वं न तेषु त्वं न ते त्वयि ॥ १२.२१०.४७ ॥
అవ్యక్తం, బుద్ధి, అహంకారం, మనస్సు, భూతాలు, ఇంద్రియాలు — అవి నీలో ఉన్నాయి; నీవు వాటిలో ఉన్నావు. నీవు వాటిలో లేవు; అవి నీలో లేవు.
12.210.48
एकत्वान्यत्वनानात्वं ये विदुर्यान्ति ते परम् ।
समोसि सर्वभूतेषु न ते द्वेष्योस्ति न प्रियः ॥ १२.२१०.४८ ॥
ఏకత్వం, భిన్నత్వం, నానాత్వం తెలిసినవారు పరమాన్ని పొందుతారు. నీవు సర్వ భూతాలలో సమానుడవు; నీకు ద్వేష్యుడూ లేడు, ప్రియుడూ లేడు.
12.210.49
समत्वमभिकाङ्क्षेऽहं भक्त्या वै नान्यचेतसा ।
चराचरमिदं सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्।
त्वया त्वय्येव तत्प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ १२.२१०.४९ ॥
నేను భక్తితో, అనన్యచిత్తుడనై, సమత్వాన్ని కోరుతున్నాను. చరాచరమైన ఈ సమస్తం, నాలుగు విధాల ప్రాణిసమూహం, నీచేత నీలోనే దారంలో మణులవలె గుచ్చబడింది.
12.210.50
स्रष्टा भोक्तासि कूटस्थो ह्यतत्वं तत्वसंज्ञिकः ।
अकर्ता हेतुरचलः पृथगात्मन्यवस्थितः ॥ १२.२१०.५० ॥
నీవు సృష్టికర్తవు, భోక్తవు, కూటస్థుడవు; అతత్త్వమే తత్త్వమని పిలవబడుతుంది. నీవు అకర్తవు, హేతువు, అచలుడవు, నీ ఆత్మలో వేరుగా స్థితుడవు.
12.210.51
न ते भूतेषु संयोगो भूततत्वगुणाधिकः ।
अहङ्कारेण बुद्ध्या वा न ते योगस्त्रिभिर्गुणैः ॥ १२.२१०.५१ ॥
భూతాలతో నీకు సంయోగం లేదు; నీవు భూత-తత్త్వ గుణాలకు అతీతుడవు. అహంకారంతో గాని బుద్ధితో గాని నీకు యోగం లేదు, మూడు గుణాలతోనూ లేదు.
12.210.52
न मोक्षधर्मो वा न त्वं नारम्भो जन्म वा पुनः ।
जरामरणमोक्षार्थं त्वां प्रपन्नोस्मि सर्वग ॥ १२.२१०.५२ ॥
మోక్షధర్మమూ లేదు, నీవూ లేవు, ఆరంభమూ లేదు, జన్మమూ లేదు, మళ్ళీ జన్మమూ లేదు. ముసలితనం, మరణం నుండి విముక్తి కోసం నీకు శరణు పొందాను, సర్వవ్యాపీ.
12.210.53
ईश्वरोसि जगन्नाथ ततः परम उच्यसे ।
भक्तानां यद्धितं देव तद्ध्याहि त्रिदशेश्वर ॥ १२.२१०.५३ ॥
నీవు ఈశ్వరుడవు, జగన్నాథుడవు; అందుచేత పరముడవని పిలువబడతావు. దేవా, భక్తులకు ఏది హితమో అది చెప్పు, దేవతల ఈశ్వరా.
12.210.54
विषयैरिन्द्रियैर्वाऽपि न मे भूयः समागमः ।
पृथिवीं यातु गन्धो वै रसं यातु जलं तथा ॥ १२.२१०.५४ ॥
విషయాలతోనూ ఇంద్రియాలతోనూ ఇక నాకు మళ్ళీ సంయోగం ఉండదు. గంధం భూమికి వెళ్ళుగాక; రసం కూడా జలానికి వెళ్ళుగాక.
12.210.55
तेजो हुताशनं यातु स्पर्शो यातु च मारुतम् ।
श्रोत्रमाकाशमप्येतु मनो वैकारिकं पुनः ॥ १२.२१०.५५ ॥
తేజస్సు అగ్నిలో లీనమగుగాక; స్పర్శ వాయువులో లీనమగుగాక; శ్రవణం ఆకాశంలో లీనమగుగాక; వికారజన్యమైన మనస్సు మళ్ళీ (తన మూలంలో) లీనమగుగాక.
12.210.56
इन्द्रियाण्यपि संयान्तु स्वासुस्वासु च योनिषु ।
पृथिवी यातु सलिलमापोग्निमनलोऽनिलम् ॥ १२.२१०.५६ ॥
ఇంద్రియాలు కూడా తమ తమ మూలాలలో లీనమగుగాక. భూమి జలంలో, జలం అగ్నిలో, అగ్ని వాయువులో లీనమగుగాక.
12.210.57
वायुराकाशमप्येतु मनश्चाकाश एव च ।
अहंकारं मनो यातु मोहनं सर्वदेहिनाम् ॥ १२.२१०.५७ ॥
వాయువు ఆకాశంలో లీనమగుగాక; మనస్సు కూడా ఆకాశంలోనే లీనమగుగాక. మనస్సు అహంకారంలో లీనమగుగాక — అది దేహధారులందరినీ మోహింపజేసేది.
12.210.58
अहंकारस्ततो बुद्धिं बुद्धिरव्यक्तमच्युत ॥ १२.२१०.५८ ॥
అప్పుడు అహంకారం బుద్ధిలో లీనమగుగాక; బుద్ధి అవ్యక్తంలో లీనమగుగాక — ఓ అచ్యుతా.
12.210.59
प्रधाने प्रकृतिं याते गुणसाम्ये व्यवस्थिते ।
वियोगः सर्वकरणैर्गुणैर्भूतैश्च मे भवेत् ॥ १२.२१०.५९ ॥
ప్రకృతి ప్రధానంలో లీనమై, గుణాల సామ్యం స్థిరపడినప్పుడు, నాకు సమస్త కరణాల నుండీ, గుణాల నుండీ, భూతాల నుండీ వియోగం కలుగుగాక.
12.210.60
निष्केवलं पदं तात काङ्क्षेऽहं परमं तव ।
एकीभावस्त्वया मेऽस्तु न मे जन्म भवेत्पुनः ॥ १२.२१०.६० ॥
ఓ తాతా, నీ ఆ పరమమైన, నిష్కేవలమైన స్థితిని నేను కోరుతున్నాను. నీతో నాకు ఐక్యం కలుగుగాక; నాకు మళ్ళీ జన్మ కలుగకుండుగాక.
12.210.61
त्वद्बुद्धिस्त्वद्गतप्राणस्त्वद्भक्तिस्त्वत्परायणः ।
त्वामेवाहं स्मरिष्यामि मरणे पर्युपस्थिते ॥ १२.२१०.६१ ॥
నీపై నిలిచిన బుద్ధి, నీలో లీనమైన ప్రాణం, నీ పట్ల భక్తి, నిన్నే పరమ ఆశ్రయంగా కలిగిన స్థితితో—మరణం సమీపించినప్పుడు నేను నిన్నే స్మరిస్తాను.
12.210.62
पूर्वदेहकृता ये तु व्याधयः प्रविशन्तु माम् ।
अर्दयन्तु च दुःखानि ऋणं मे प्रविमुञ्चतु ॥ १२.२१०.६२ ॥
పూర్వ దేహాలలో చేసిన కర్మఫలంగా వచ్చిన వ్యాధులు నాలో ప్రవేశించుగాక; దుఃఖాలను బాధించుగాక; నా ఋణం పూర్తిగా విముక్తమగుగాక.
12.210.63
अनुध्यातोऽसि देवेश न मे जन्म भवेत्पुनः ।
तस्माद्ब्रवीमि कर्माणि ऋणं मे न भवेदिति ॥ १२.२१०.६३ ॥
దేవేశా, నీవే ధ్యానింపబడినవాడవు; నాకు మళ్ళీ జన్మ కలుగకూడదు. అందుచేత చెబుతున్నాను—నా కర్మలు నాకు ఋణంగా మారకూడదు.
12.210.64
नोपतिष्ठन्तु मां सर्वे व्याधयः पूर्वसंचिताः ।
अनृणो गन्तुमिच्छामि तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२.२१०.६४ ॥
పూర్వం కూడబెట్టిన రోగాలన్నీ నా దగ్గరకు రాకూడదు; ఋణ విముక్తుడనై ఆ విష్ణువు పరమపదానికి వెళ్లాలనుకుంటున్నాను.
12.210.65
अहं भगवतस्तस्य मम चासौ सनातनः ।
तस्याहं न प्रणश्यासि स च मे न प्रणश्यति ॥ १२.२१०.६५ ॥
నేను ఆ భగవానుడిది; ఆయన నావాడు—ఆయన సనాతనుడు. నేను ఆయన నుండి నశించను; ఆయన నా నుండి నశించడు.
12.210.66
कर्मेन्द्रियामि संयम्य पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि च ।
दशेन्द्रियाणि मनसि अहंकारे तथा मनः ॥ १२.२१०.६६ ॥
కర్మేంద్రియాలను, ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలను నిగ్రహించి, పది ఇంద్రియాలను మనస్సులో, మనస్సును అహంకారంలో లయింపజేయాలి.
12.210.67
अहंकारं तथा बुद्धौ बुद्धिमात्मनि योजयेत् ।
यतबुद्धीन्द्रियः पश्येद्बुद्ध्या बुद्ध्येत्परात्पम् ॥ १२.२१०.६७ ॥
అహంకారాన్ని బుద్ధిలో, బుద్ధిని ఆత్మలో నిలపాలి. జ్ఞానేంద్రియాలను నియమించినవాడు బుద్ధితో చూసి, పరముకంటే పరమైనదాన్ని తెలుసుకోవాలి.
12.210.68
ममायमिति यस्याहं येन सर्वमिदं तततम् ।
ततो बुद्धेः परं बुद्ध्वा लभते न पुनर्भवम् ॥ १२.२१०.६८ ॥
'ఇది నాది' అని ఎవనికి నేను ఉన్నానో, ఎవనిచేత ఇదంతా వ్యాపించబడిందో, బుద్ధికి పరమైనదాన్ని తెలుసుకుని అతడు మళ్లీ జన్మను పొందడు.
12.210.69
मरणे समनुप्राप्ते यश्चैवं मामनुस्मरेत् ।
अपि पापसमाचारः स याति परमां गतिम् ॥ १२.२१०.६९ ॥
మరణం సమీపించినప్పుడు ఎవడు ఈ విధంగా నన్ను స్మరిస్తాడో, పాపాచారి అయినా అతడు పరమ గతిని పొందుతాడు.
12.210.70
ओं नमो भगवते तस्मै देहिनां परमात्मने ।
नारायणाय भक्तानामेकनिष्ठाय शाश्वते ॥ १२.२१०.७० ॥
ఓం, దేహధారులకు పరమాత్మ అయిన ఆ భగవంతునికి నమస్కారం; భక్తులకు ఏకనిష్ఠ అయిన, శాశ్వతుడైన నారాయణునికి నమస్కారం.
12.210.71
इमामनुस्मृतिं दिव्यां वैष्णवीं सुसमाहितः ।
स्वपन्विबुद्धश्च पठेद्यत्र तत्र समभ्यसेत् ॥ १२.२१०.७१ ॥
ఈ దివ్యమైన వైష్ణవ స్మృతిని ఏకాగ్రంగా, నిద్రలో మరియు మేల్కొని ఉన్నప్పుడూ పఠించాలి; ఎక్కడున్నా దీన్ని అభ్యసించాలి.
12.210.72
पौर्णमास्याममावास्यां द्वादश्यां च विशेषतः ।
श्रावयेच्छ्रद्दधानांश्च मद्भक्तांश्च विशेषतः ॥ १२.२१०.७२ ॥
పౌర్ణమి, అమావాస్య, ముఖ్యంగా ద్వాదశి రోజుల్లో శ్రద్ధగల వారికి, ప్రత్యేకించి నా భక్తులకు దీన్ని వినిపించాలి.
12.210.73
यद्यहंकारमाश्रित्य यज्ञदानतपः क्रियाः ।
कुर्वंस्तत्फलमाप्नोति पुनरावर्तनं न तु ॥ १२.२१०.७३ ॥
ఎవడైనా అహంకారాన్ని ఆశ్రయించి యజ్ఞ, దాన, తపస్సు కర్మలను చేస్తే, అతడు వాటి ఫలాన్ని పొందుతాడు; కానీ పునర్జన్మ చక్రం నుండి విముక్తి పొందడు.
12.210.74
अभ्यर्चयन्पितॄन्देवान्पठञ्जुह्वन्यलिं ददत् ।
ज्वलन्नग्निं स्मरेद्यो मां स याति परमां गतिम् ॥ १२.२१०.७४ ॥
పితృదేవతలను, దేవతలను పూజించి, పఠించి, హోమం చేసి, అంజలి ఇచ్చి, జ్వలించే అగ్నిలో నన్ను స్మరించేవాడు పరమ గతిని పొందుతాడు.
12.210.75
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि शरीरिणाम् ।
यज्ञं दानं तपस्तस्मात्कुर्यादाशीर्विवर्जितः ॥ १२.२१०.७५ ॥
యజ్ఞం, దానం, తపస్సు దేహధారులను పవిత్రులుగా చేస్తాయి. కావున ఫలాశ లేకుండా యజ్ఞ, దాన, తపస్సులను చేయాలి.
12.210.76
नम इत्येव यो ब्रूयान्मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः ।
तस्याक्षयो भवेल्लोकः श्वपाकस्यापि नारद ॥ १२.२१०.७६ ॥
నా భక్తుడు శ్రద్ధతో 'నమః' అని మాత్రమే అన్నా, అతనికి అక్షయ లోకం లభిస్తుంది; అతడు చండాలుడైనా సరే, ఓ నారదా.
12.210.77
किं पुनर्ये यजन्ते मां साधका विधिपूर्वकम् ।
श्रद्धावन्तो यतात्मानस्ते मां यान्ति मदाश्रिताः ॥ १२.२१०.७७ ॥
శ్రద్ధ కలిగి, మనస్సును నియంత్రించుకొని, విధిప్రకారం నన్ను పూజించే సాధకులు నన్నే ఆశ్రయించి నన్ను చేరుతారు — వారి విషయం చెప్పనేల!
12.210.78
कर्माण्याद्यन्तवन्तीह मद्भक्तोऽमृतमश्नुते ।
मामेव तस्माद्देवर्षे ध्याहि नित्यमतन्द्रितः।
अवाप्स्यसि ततः सिद्धिं द्रक्ष्यस्येव पदं मम ॥ १२.२१०.७८ ॥
ఇక్కడి కర్మలకు ఆది అంతం ఉంటుంది; కానీ నా భక్తుడు అమృతాన్ని పొందుతాడు. కావున, ఓ దేవర్షి, అలసట లేకుండా నిరంతరం నన్నే ధ్యానించు; అప్పుడు సిద్ధిని పొందుతావు, నా స్థానాన్ని చూస్తావు.
12.210.79
अज्ञानिने च यो ज्ञानं दद्याद्धर्मोपदेशनम् ।
कृत्स्नां वा पृथिवीं दद्यात्तेन तुल्यं न तत्फलम् ॥ १२.२१०.७९ ॥
అజ్ఞానికి జ్ఞానాన్ని, ధర్మోపదేశాన్ని ఇచ్చేవాడు, లేదా సమస్త భూమినే దానం చేసేవాడు — వారికి ఆ ఫలానికి సమానమైన ఫలం లేదు.
12.210.80
तस्मात्प्रेदयं साधुभ्यो जन्मबन्धभयापहम् ।
एवं दत्त्वा नरश्रेष्ठ श्रेयो वीर्यं च विन्दति ॥ १२.२१०.८० ॥
కాబట్టి జన్మబంధభయాన్ని తొలగించే ఈ జ్ఞానాన్ని సజ్జనులకు ఇవ్వాలి. ఓ నరశ్రేష్ఠా, ఇలా ఇచ్చినవాడు శ్రేయస్సును, బలాన్ని పొందుతాడు.
12.210.81
अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् ।
नासौ पदमवाप्नोति मद्भक्तैर्यदवाप्यते ॥ १२.२१०.८१ ॥
వేల అశ్వమేధ యాగాలు చేసినవాడు కూడా నా భక్తులు పొందే ఆ స్థితిని పొందడు.
12.210.82
एवं पृष्टः पुरा तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
यदुवाच तदाऽसौ भो तदुक्तं तव सुव्रत ॥ १२.२१०.८२ ॥
పూర్వం దేవర్షి నారదుడు ఇలా అడిగినప్పుడు ఆయన చెప్పినదే, ఓ సువ్రతా, నేను నీకు చెప్పాను.
12.210.83
त्वमप्येकमना भूत्वा ध्याहि ज्ञेयं गुणातिगम् ।
भजस्व सर्वभावेन परमात्मानमव्ययम् ॥ १२.२१०.८३ ॥
నువ్వు కూడా ఏకాగ్రచిత్తుడవై గుణాతీతమైన జ్ఞేయుడిని ధ్యానించు. సర్వభావంతో నాశరహితమైన పరమాత్మను భజించు.
12.210.84
श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं दिव्यं नारायणेरितम् ।
अत्यन्तभक्तिमान्देव एकान्तत्वमुपेयिवान् ॥ १२.२१०.८४ ॥
నారాయణుడు చెప్పిన ఈ దివ్య వాక్యాన్ని విని, అత్యంత భక్తిమంతుడైన నారదుడు ఏకాంత భక్తిని పొందాడు.
12.210.85
नारायणमृषिं देवं दशवर्षाण्यनन्यभाक् ।
इदं जपन्वै प्राप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२.२१०.८५ ॥
నారాయణ ఋషి దేవుడిని పది సంవత్సరాలు అనన్య భావంతో సేవించి, ఈ (మంత్రాన్ని) జపించి విష్ణువు ఆ పరమ పదాన్ని నిశ్చయంగా పొందుతాడు.
12.210.86
किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने ।
नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः ॥ १२.२१०.८६ ॥
జనార్దనుడిపై భక్తి ఉన్నవానికి అనేక మంత్రాలతో ఏమి పని? 'నమో నారాయణాయ' అనే ఈ మంత్రమే అన్ని కోరికలను సిద్ధింపజేస్తుంది.
12.210.87
इमां रहस्यां परमामनुस्मृति ।
मधीत्य बुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम्।
विहाय दुःखान्यवमुच्य सङ्कटा ।
त्स वीतरागो विगतज्वरः सुखी ॥ १२.२१०.८७ ॥
ఈ పరమ రహస్య స్మృతిని అధ్యయనం చేసి మనిషి స్థిరమైన బుద్ధిని పొందుతాడు. దుఃఖాలను, కష్టాలను విడిచి, రాగరహితుడై, తాపరహితుడై సుఖంగా ఉంటాడు.