മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.210.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
प्रयाणकाले किं जप्यं मोक्षिभिस्तत्त्वचिन्तकैः ॥ १२.२१०.१ ॥
പിതാമഹാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, സർവശാസ്ത്രവിശാരദാ! മരണസമയത്ത് മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന തത്ത്വചിന്തകർ എന്തു ജപിക്കണം?
12.210.2
किंनु स्मरन्कुरुश्रेष्ठ मरणे समुपस्थिते ।
प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १२.२१०.२ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ! മരണം അടുത്തെത്തുമ്പോൾ ആരെ സ്മരിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ പരമസിദ്ധി നേടും? അത് തത്ത്വത്തിൽ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.210.3
त्वद्युक्तश्च हितः सूक्ष्म उक्तः प्रश्नस्त्वयाऽनघ ।
शृणुष्वावहितो राजन्नारदेन पुरा श्रुतम् ॥ १२.२१०.३ ॥
പാപരഹിതനേ! നീ ചോദിച്ച ചോദ്യം നിനക്ക് യോഗ്യവും ഹിതകരവും സൂക്ഷ്മവുമാണ്. രാജാവേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; പണ്ട് നാരദൻ കേട്ടത് ഇതാണ്.
12.210.4
श्रीवत्साङ्कं जगद्बीजमनन्तं लोकसाक्षिणम् ।
पुरा नारायणं देवं नारदः पर्यपृच्छत ॥ १२.२१०.४ ॥
ശ്രീവത്സ ലക്ഷണമുള്ളവനും ലോകബീജവും അനന്തനും ലോകസാക്ഷിയുമായ ദേവൻ നാരായണനോട് പണ്ട് നാരദൻ ചോദിച്ചു.
12.210.5
अक्षरं परमं ब्रह्म निर्गुणं तमसः परम् ।
आहुर्वैद्यं परं धाम ब्रह्मादिकमलोद्भवम् ॥ १२.२१०.५ ॥
അക്ഷരം, പരമബ്രഹ്മം, നിർഗുണം, തമസ്സിനപ്പുറമുള്ളത്, പണ്ഡിതർ പരമധാമം എന്നു വിളിക്കുന്നത്; ബ്രഹ്മാദികളുടെ താമരയിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചത്.
12.210.6
भगवन्भूतभव्येश श्रद्दधानैर्जितेन्द्रियैः ।
कथं भक्तैर्विचिन्त्योसि योगिभिर्मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ १२.२१०.६ ॥
ഭഗവാനേ, ഭൂതഭാവിയുടെ ഈശ്വരാ! ശ്രദ്ധയുള്ള, ഇന്ദ്രിയജയം നേടിയ ഭക്തരും മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്ന യോഗികളും നിന്നെ എങ്ങനെ ചിന്തിക്കുന്നു?
12.210.7
किंनु जप्यं जपेन्नित्यं काल्यमुत्थाय मानवः ।
स्मरेच्च म्रियमाणो वै विशेषेण महाद्युते ॥ १२.२१०.७ ॥
മനുഷ്യൻ ദിവസവും രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് എന്താണ് ജപിക്കേണ്ടത്? മരിക്കാറാകുമ്പോൾ പ്രത്യേകിച്ച് എന്തിനെ സ്മരിക്കണം, ഓ മഹാതേജസ്വീ?
12.210.8
कथं युञ्जन्समाध्यायेद्ब्रूहि तत्वं सनातनम् ॥ १२.२१०.८ ॥
യോഗം അഭ്യസിച്ച് സമാധിയിൽ എങ്ങനെ ധ്യാനിക്കണം? സനാതനമായ തത്ത്വം പറയൂ.
12.210.9
श्रुत्वा च नारदोक्तं तु देवानामीश्वरः स्वयम् ।
प्रोवाच भगवान्विष्णुर्नारदं वरदः प्रभुः ॥ १२.२१०.९ ॥
നാരദൻ പറഞ്ഞത് കേട്ട്, ദേവന്മാരുടെ ഈശ്വരനായ, വരദായകനായ പ്രഭു ഭഗവാൻ വിഷ്ണു തന്നെ നാരദനോട് പറഞ്ഞു.
12.210.10
हन्त ते कथयिष्यामि इमां दिव्यामनुस्मृतिम् ।
यामधीत्य प्रयाणे तु मद्भावयोपपद्यते ॥ १२.२१०.१० ॥
ശരി, ഈ ദിവ്യമായ അനുസ്മൃതി നിനക്ക് ഞാൻ പറയാം; ഇത് പഠിച്ചാൽ മരണസമയത്ത് എന്റെ ഭാവം പ്രാപിക്കും.
12.210.11
ओंकारमग्रतः कृत्वा मां नमस्कृत्य नारद ।
एकाग्रः प्रयतो भूत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ १२.२१०.११ ॥
നാരദാ, ഓംകാരത്തെ മുന്നിൽ വച്ച്, എന്നെ നമസ്കരിച്ച്, ഏകാഗ്രനും സംയമിയുമായി ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
12.210.12
ओं नमो भगवते वासुदेवायेति ॥ १२.२१०.१२ ॥
ഓം, ഭഗവാൻ വാസുദേവന് നമസ്കാരം.
12.210.13
इत्युक्तो नारदः प्राह प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ।
सर्वदेवेश्वरं विष्णुं सर्वात्मानं हरिं प्रभुम् ॥ १२.२१०.१३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ നാരദൻ കൈകൂപ്പി, വണങ്ങി നിന്നുകൊണ്ട്, സർവദേവേശ്വരനും സർവാത്മാവുമായ പ്രഭു ഹരി വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു.
12.210.14
अव्ययं शाश्वतं देवं प्रभवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रपद्ये प्राञ्जलिर्विष्णुमक्षरं परमं पदम् ॥ १२.२१०.१४ ॥
അവ്യയനും ശാശ്വതനും ദേവനും പ്രഭവനും പുരുഷോത്തമനുമായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ കൈകൂപ്പി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു; അവൻ അക്ഷരനും പരമപദവുമാണ്.
12.210.15
पुराणं प्रभवं विष्णुमक्षयं लोकसाक्षिणम् ।
प्रपद्ये पुण्डरीकाक्षमीशं भक्तानुकम्पिनम् ॥ १२.२१०.१५ ॥
പുരാതനനും പ്രഭവനും അക്ഷയനും ലോകസാക്ഷിയും താമരക്കണ്ണനും ഭക്തരോട് കരുണയുള്ള ഈശ്വരനുമായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.16
लोकनाथं सहस्राक्षमद्भुतं परदं पदम् ।
भगवन्तं प्रपन्नोऽस्मि भूतभव्यभवत्प्रभुम् ॥ १२.२१०.१६ ॥
ലോകനാഥനും സഹസ്രാക്ഷനും അത്ഭുതനും പരമപദം നൽകുന്നവനും ഭൂത-ഭവ്യ-ഭവത്പ്രഭുവുമായ ഭഗവാനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.210.17
स्रष्टारं सर्वलोकानामनन्तं सर्वतोमुखम् ।
पद्मनाभं हृषीकेशं प्रपद्ये सत्यमच्युतम् ॥ १२.२१०.१७ ॥
സർവലോകങ്ങളുടെയും സ്രഷ്ടാവും അനന്തനും സർവതോമുഖനും പത്മനാഭനും ഹൃഷീകേശനും സത്യനും അച്യുതനുമായവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.18
हिरण्यगर्भममृतं भूगर्भं परतः परम् ।
प्रभोः प्रभुमनाद्यन्तं प्रपद्ये तं रविप्रभम् ॥ १२.२१०.१८ ॥
ഹിരണ്യഗർഭനും അമൃതനും ഭൂഗർഭനും പരാത്പരനും പ്രഭുക്കളുടെ പ്രഭുവും ആദ്യന്തരഹിതനും സൂര്യപ്രഭയുള്ളവനുമായ അവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.19
सहस्रशीर्षं पुरुषं महर्षि तत्वभावनम् ।
प्रपद्ये सूक्ष्ममचलं वरेण्यमभयप्रदम् ॥ १२.२१०.१९ ॥
ആയിരം തലകളുള്ള പുരുഷനും മഹർഷിയും തത്ത്വങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും സൂക്ഷ്മനും അചലനും ശ്രേഷ്ഠനും അഭയം നൽകുന്നവനുമായ അവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.20
नारायणं पुराणर्षि योगात्मानं सनातनम् ।
संस्थानं सर्वतत्वानां प्रपद्ये ध्रुवमीश्वरम् ॥ १२.२१०.२० ॥
നാരായണനും പുരാതന ഋഷിയും യോഗാത്മാവും സനാതനനും സർവതത്ത്വങ്ങളുടെ ആധാരവും സ്ഥിരനായ ഈശ്വരനുമായ അവനെ ഞാൻ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.21
यः प्रभुः सर्वभूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
परावरगुरुर्विष्णुः स मे देवः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२१ ॥
സർവഭൂതങ്ങളുടെയും പ്രഭുവും, ഇതെല്ലാം ആരാൽ വ്യാപിക്കപ്പെട്ടുവോ അവനും, പരാവരങ്ങളുടെ ഗുരുവുമായ വിഷ്ണു — ആ ദേവൻ എന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
12.210.22
यस्मादुत्पद्यते ब्रह्मा पद्मयोनिः सनातनः ।
ब्रह्मयोनिर्हि विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२२ ॥
ആരിൽ നിന്ന് പദ്മയോനിയും സനാതനനുമായ ബ്രഹ്മാവ് ഉണ്ടാകുന്നുവോ, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും വിശ്വാത്മാവുമായ ആ വിഷ്ണു എന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
12.210.23
यः पुरा प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोकपरावरे ॥ १२.२१०.२३ ॥
മുൻകാലത്ത് പ്രളയം വന്നപ്പോൾ, സ്ഥാവര-ജംഗമങ്ങൾ നശിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാദികൾ ലയിച്ചപ്പോൾ, പരാവര ലോകങ്ങൾ നശിച്ചപ്പോൾ — ആര് (നിലനിൽക്കുന്നുവോ)…
12.210.24
आभूतसंप्लवे चैव प्रलीनेऽप्राकृतो महान् ।
एकस्तिष्ठति विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२४ ॥
ഭൂതങ്ങളെല്ലാം നശിച്ച് എല്ലാം ലയിച്ചപ്പോഴും, പ്രകൃതിക്കതീതനായ മഹാനായ വിശ്വാത്മാവ് ഒറ്റയ്ക്ക് നിലകൊള്ളുന്നു — ആ വിഷ്ണു എന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
12.210.25
चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च ।
हुयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२५ ॥
നാലുകൊണ്ടും നാലുകൊണ്ടും, രണ്ടുകൊണ്ടും, അഞ്ചുകൊണ്ടും, വീണ്ടും രണ്ടുകൊണ്ടും ആഹുതി നൽകപ്പെടുന്നവൻ — ആ വിഷ്ണു എന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
12.210.26
पर्जन्यः पृथिवी सस्यं कालो धर्मः क्रियाक्रिये ।
गुणाकरः स मे बभ्रुर्वासुदेवः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२६ ॥
മേഘം, ഭൂമി, വിള, കാലം, ധർമ്മം, കർമ്മം, അകർമ്മം — ഗുണങ്ങളുടെ ഉറവിടമായ ആ ബഭ്രു വാസുദേവൻ എന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
12.210.27
अग्नीषोमार्कताराणां ब्रह्मरुद्रेन्द्रयोगिनाम् ।
यस्तेजयति तेजांसि स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२७ ॥
അഗ്നി, സോമൻ, സൂര്യൻ, താരകൾ, ബ്രഹ്മാവ്, രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, യോഗികൾ എന്നിവരുടെ തേജസ്സിനെ ആര് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുവോ — ആ വിഷ്ണു എന്നിൽ പ്രസാദിക്കട്ടെ.
12.210.28
योगावास नमस्तुभ्यं सर्वावास वरप्रद ।
यज्ञगर्भ हिरण्याङ्गं पञ्चयज्ञ नमोस्तु ते ॥ १२.२१०.२८ ॥
യോഗത്തിന്റെ ആവാസമേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. സർവ്വത്തിന്റെ ആവാസമേ, വരം നൽകുന്നവനേ. യജ്ഞം ഗർഭത്തിലുള്ളവനേ, സ്വർണ്ണാംഗനേ, പഞ്ചയജ്ഞനേ — നിനക്ക് നമസ്കാരം.
12.210.29
चतुर्मूर्ते परं धाम लक्ष्म्यावास परार्चित ।
सर्वावास नमस्तेऽस्तु वासुदेव प्रधानकृत् ॥ १२.२१०.२९ ॥
ചതുർമൂർത്തേ, പരമ ധാമമേ, ലക്ഷ്മിയുടെ ആവാസമേ, പരന്മാർ പൂജിക്കുന്നവനേ. സർവ്വത്തിന്റെ ആവാസമേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. വാസുദേവാ, പ്രധാനത്തെ സൃഷ്ടിച്ചവനേ.
12.210.30
अजस्त्वनामयः पन्था ह्यमूर्तिर्विश्वमूर्तिधृत् ।
विकर्तः पञ्चकाज्ञ नमस्ते ज्ञानसागर ॥ १२.२१०.३० ॥
അജൻ, നിരാമയൻ, പാതയായവൻ, തീർച്ചയായും അമൂർത്തൻ, വിശ്വരൂപം ധരിക്കുന്നവൻ, വികർത്താവ്, പഞ്ചകന്റെ പ്രഭു. ജ്ഞാനസാഗരമേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം.
12.210.31
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नमव्यक्ताद्यः परोऽक्षरः ।
यस्मात्परतरं नास्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३१ ॥
അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായി ഉത്ഭവിച്ചവനും, അവ്യക്തത്തിനപ്പുറമുള്ള അക്ഷരനായ പരനും, ആരെക്കാൾ ഉയർന്നതായി ഒന്നുമില്ലയോ അവന്റെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.210.32
न प्रधानो न च महान्पुरुषश्चेतनो ह्यजः ।
अनयोर्यः परतरस्तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३२ ॥
അവൻ പ്രധാനനോ മഹത്തോ ചേതനനായ പുരുഷനോ അജനോ അല്ല; ഇവ രണ്ടിനെക്കാളും പരനായവന്റെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.210.33
चिन्तयन्तो हि यं नित्यं ब्रह्मेशानादयः प्रभुम् ।
निश्चयं नाधिगच्छन्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३३ ॥
ബ്രഹ്മാവും ഈശാനനും മറ്റുള്ളവരും എപ്പോഴും ആരെ ചിന്തിച്ചിട്ടും നിശ്ചയം പ്രാപിക്കുന്നില്ലയോ ആ പ്രഭുവിന്റെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.210.34
जितेन्द्रिया महात्मानो ज्ञानध्यानपरायणाः ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३४ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച, ജ്ഞാനധ്യാനപരായണരായ മഹാത്മാക്കൾ ആരെ പ്രാപിച്ചാൽ തിരിച്ചുവരുന്നില്ലയോ അവന്റെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.210.35
एकांशेन जगत्सर्वमवष्टभ्य विभुः स्थितः ।
अग्राह्यं निर्गुणं नित्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३५ ॥
തന്റെ ഒരംശത്താൽ സർവ്വ ജഗത്തിനെയും താങ്ങി വിഭു നിലകൊള്ളുന്നു; ഗ്രഹിക്കാനാകാത്തവനും നിർഗുണനും നിത്യനുമായ അവന്റെ ശരണം ഞാൻ പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
12.210.36
सोमार्काग्निमयं तेजो या च तारमयी द्युतिः ।
दिवि संजायते योऽयं स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३६ ॥
ചന്ദ്രസൂര്യാഗ്നികളാൽ നിറഞ്ഞ തേജസ്സും നക്ഷത്രങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ പ്രഭയും ദ്യോവിൽ ഉദിക്കുന്നു; ആ മഹാത്മാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ.
12.210.37
गुणादिर्निर्गुणश्चाद्यो लक्ष्मीवांश्चेतनो ह्यजः ।
सूक्ष्मः सर्वगतो योगी स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३७ ॥
ഗുണങ്ങൾക്ക് ആദിയായവനും ഗുണരഹിതനും ആദ്യനും ശ്രീമാനും ചേതനനും തീർച്ചയായും അജനും സൂക്ഷ്മനും സർവ്വവ്യാപിയും യോഗിയുമായ ആ മഹാത്മാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ.
12.210.38
साङ्ख्ययोगाश्च ये चान्ये सिद्धाश्च परमर्षयः ।
यं विदित्वा विमुच्यन्ते स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३८ ॥
സാംഖ്യരും യോഗികളും മറ്റ് സിദ്ധന്മാരും പരമർഷികളും ആരെ അറിഞ്ഞ് വിമുക്തരാകുന്നുവോ ആ മഹാത്മാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ.
12.210.39
अव्यक्तः समधिष्ठाता अचिन्त्यः सदसत्परः ।
अस्थितिः प्रकृतिश्रेष्ठः स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३९ ॥
അവ്യക്തനും സമ്യക് അധിഷ്ഠാതാവും അചിന്ത്യനും സത്-അസത്തുകൾക്കപ്പുറമുള്ളവനും സ്ഥിരമായ ആധാരമില്ലാത്തവനും പ്രകൃതിയിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ആ മഹാത്മാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ.
12.210.40
क्षेत्रज्ञः पञ्चधा भुङ्क्ते प्रकृतिं पञ्चभिर्मुखैः ।
महान्गुणांश्च यो भुङ्क्ते स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.४० ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞൻ അഞ്ചു വിധത്തിൽ അഞ്ചു മുഖങ്ങളാൽ പ്രകൃതിയെ അനുഭവിക്കുന്നു; മഹത്തിനെയും ഗുണങ്ങളെയും അനുഭവിക്കുന്ന ആ മഹാത്മാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ.
12.210.41
सूर्यमध्ये स्थितः सोमस्तस्य मध्ये च या स्थिता ।
भूतबाह्या च या दीप्तिः स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.४१ ॥
സൂര്യന്റെ മധ്യത്തിൽ സ്ഥിതനായ സോമനും, അവന്റെ മധ്യത്തിലുള്ളതും, ഭൂതങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള പ്രകാശവുമായ ആ മഹാത്മാവ് പ്രസന്നനാകട്ടെ.
12.210.42
नमस्ते सर्वतः सर्वं सर्वतोक्षिशिरोमुख ।
निर्विकार नमस्तेऽस्तु साक्षी क्षेत्रध्रुवस्थितिः ॥ १२.२१०.४२ ॥
എല്ലായിടത്തുമുള്ള നിനക്ക് നമസ്കാരം; സർവ്വവും ആയവനേ, എല്ലായിടത്തും കണ്ണും തലയും മുഖവുമുള്ളവനേ; നിർവികാരനേ, നിനക്ക് നമസ്കാരം. സാക്ഷിയും ക്ഷേത്രത്തിൽ ധ്രുവമായി സ്ഥിതനുമായവനേ.
12.210.43
अतीन्द्रिय नमस्तुभ्यं लिङ्गैर्व्यक्तैर्न मीयसे ।
ये च त्वां नाभिजानन्ति संसारे संसरन्ति ते ॥ १२.२१०.४३ ॥
ഇന്ദ്രിയാതീതനേ, നിനക്കു നമസ്കാരം. വ്യക്തമായ ലക്ഷണങ്ങളാൽ നീ അളക്കപ്പെടുന്നില്ല. നിന്നെ അറിയാത്തവർ സംസാരത്തിൽ അലയുന്നു.
12.210.44
कामक्रोधविनिर्मुक्ता रागद्वेषविवर्जिताः ।
मान्यभक्ता विजानन्ति न पुनर्भवका द्विजाः ॥ १२.२१०.४४ ॥
കാമക്രോധങ്ങൾ വിട്ടവരും രാഗദ്വേഷരഹിതരും പൂജ്യന്റെ ഭക്തരുമായ ദ്വിജർ അറിയുന്നു; പുനർജന്മമെടുക്കുന്നവരല്ല.
12.210.45
एकान्तिनो हि निर्द्वन्द्वा निराशीःकर्मकारिणः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणस्त्वां विशन्ति विचिन्तकाः ॥ १२.२१०.४५ ॥
ഏകാഗ്രരും ദ്വന്ദ്വരഹിതരും ഫലേച്ഛയില്ലാതെ കർമം ചെയ്യുന്നവരും ജ്ഞാനാഗ്നിയാൽ കർമം ദഹിപ്പിച്ചവരുമായ ചിന്തകർ നിന്നിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.210.46
अशरीरं शरीरस्थं समं सर्वेषु देहिषु ।
पुण्यपापविनिर्मुक्ता भक्तास्त्वां प्राविशन्त्युत ॥ १२.२१०.४६ ॥
ശരീരമില്ലാത്തവനെങ്കിലും ശരീരത്തിൽ സ്ഥിതനായവൻ, എല്ലാ ദേഹികളിലും സമനായവൻ. പുണ്യപാപങ്ങൾ വിട്ട ഭക്തർ നിന്നിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.
12.210.47
अव्यक्तं बुद्ध्यहङ्कारमनोभूतेन्द्रियाणि च ।
त्वयि तानि च तेषु त्वं न तेषु त्वं न ते त्वयि ॥ १२.२१०.४७ ॥
അവ്യക്തം, ബുദ്ധി, അഹങ്കാരം, മനസ്സ്, ഭൂതങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ — അവ നിന്നിലുണ്ട്; നീ അവയിലുണ്ട്. നീ അവയിലില്ല; അവ നിന്നിലില്ല.
12.210.48
एकत्वान्यत्वनानात्वं ये विदुर्यान्ति ते परम् ।
समोसि सर्वभूतेषु न ते द्वेष्योस्ति न प्रियः ॥ १२.२१०.४८ ॥
ഏകത്വം, അന്യത്വം, നാനാത്വം അറിയുന്നവർ പരമത്തിൽ എത്തുന്നു. നീ സർവഭൂതങ്ങളിലും സമനാണ്; നിനക്കു ദ്വേഷ്യനുമില്ല, പ്രിയനുമില്ല.
12.210.49
समत्वमभिकाङ्क्षेऽहं भक्त्या वै नान्यचेतसा ।
चराचरमिदं सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्।
त्वया त्वय्येव तत्प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ १२.२१०.४९ ॥
ഞാൻ ഭക്തിയോടെ, മറ്റൊന്നിലേക്കും മനസ്സ് തിരിക്കാതെ, സമത്വം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ചരാചരമായ ഈ സർവ്വവും, നാലുവിധമായ ഭൂതസമൂഹം, നിന്നാൽ നിന്നിൽത്തന്നെ നൂലിൽ മണികൾ എന്നപോലെ കോർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.210.50
स्रष्टा भोक्तासि कूटस्थो ह्यतत्वं तत्वसंज्ञिकः ।
अकर्ता हेतुरचलः पृथगात्मन्यवस्थितः ॥ १२.२१०.५० ॥
നീ സ്രഷ്ടാവും ഭോക്താവും കൂടസ്ഥനും ആകുന്നു; അതത്വം തത്വം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. നീ അകർത്താവും ഹേതുവും അചലനും ആകുന്നു, നിന്റെ ആത്മാവിൽ പ്രത്യേകമായി നിലകൊള്ളുന്നവൻ.
12.210.51
न ते भूतेषु संयोगो भूततत्वगुणाधिकः ।
अहङ्कारेण बुद्ध्या वा न ते योगस्त्रिभिर्गुणैः ॥ १२.२१०.५१ ॥
ഭൂതങ്ങളുമായി നിനക്ക് സംയോഗമില്ല; ഭൂതതത്വഗുണങ്ങൾക്കപ്പുറമാണ് നീ. അഹങ്കാരത്താലോ ബുദ്ധിയാലോ നിനക്ക് യോഗമില്ല, മൂന്നു ഗുണങ്ങളോടും ഇല്ല.
12.210.52
न मोक्षधर्मो वा न त्वं नारम्भो जन्म वा पुनः ।
जरामरणमोक्षार्थं त्वां प्रपन्नोस्मि सर्वग ॥ १२.२१०.५२ ॥
മോക്ഷധർമ്മവുമില്ല, നീയുമില്ല, ആരംഭവുമില്ല, ജന്മവുമില്ല, വീണ്ടും ജന്മവുമില്ല. വാർദ്ധക്യത്തിൽനിന്നും മരണത്തിൽനിന്നും മോചനത്തിനായി ഞാൻ നിന്നിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു, സർവ്വഗാ.
12.210.53
ईश्वरोसि जगन्नाथ ततः परम उच्यसे ।
भक्तानां यद्धितं देव तद्ध्याहि त्रिदशेश्वर ॥ १२.२१०.५३ ॥
നീ ഈശ്വരനും ജഗന്നാഥനും ആകുന്നു; അതിനാൽ നീ പരമൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവാ, ഭക്തർക്ക് എന്താണോ ഹിതം അത് പറയൂ, ദേവേശ്വരാ.
12.210.54
विषयैरिन्द्रियैर्वाऽपि न मे भूयः समागमः ।
पृथिवीं यातु गन्धो वै रसं यातु जलं तथा ॥ १२.२१०.५४ ॥
വിഷയങ്ങളാലും ഇന്ദ്രിയങ്ങളാലും ഇനി എനിക്ക് വീണ്ടും സംയോഗമില്ല. ഗന്ധം ഭൂമിയിലേക്ക് പോകട്ടെ; രസം ജലത്തിലേക്കും പോകട്ടെ.
12.210.55
तेजो हुताशनं यातु स्पर्शो यातु च मारुतम् ।
श्रोत्रमाकाशमप्येतु मनो वैकारिकं पुनः ॥ १२.२१०.५५ ॥
തേജസ്സ് അഗ്നിയിൽ ലയിക്കട്ടെ; സ്പർശം വായുവിൽ ലയിക്കട്ടെ; ശ്രവണം ആകാശത്തിൽ ലയിക്കട്ടെ; വികാരജമായ മനസ്സ് വീണ്ടും (അതിന്റെ മൂലത്തിൽ) ലയിക്കട്ടെ.
12.210.56
इन्द्रियाण्यपि संयान्तु स्वासुस्वासु च योनिषु ।
पृथिवी यातु सलिलमापोग्निमनलोऽनिलम् ॥ १२.२१०.५६ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ മൂലങ്ങളിൽ ലയിക്കട്ടെ. ഭൂമി ജലത്തിലും ജലം അഗ്നിയിലും അഗ്നി വായുവിലും ലയിക്കട്ടെ.
12.210.57
वायुराकाशमप्येतु मनश्चाकाश एव च ।
अहंकारं मनो यातु मोहनं सर्वदेहिनाम् ॥ १२.२१०.५७ ॥
വായു ആകാശത്തിൽ ലയിക്കട്ടെ; മനസ്സും ആകാശത്തിൽ തന്നെ ലയിക്കട്ടെ. മനസ്സ് അഹങ്കാരത്തിൽ ലയിക്കട്ടെ — അത് എല്ലാ ദേഹികളെയും മോഹിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
12.210.58
अहंकारस्ततो बुद्धिं बुद्धिरव्यक्तमच्युत ॥ १२.२१०.५८ ॥
പിന്നെ അഹങ്കാരം ബുദ്ധിയിൽ ലയിക്കട്ടെ; ബുദ്ധി അവ്യക്തത്തിൽ ലയിക്കട്ടെ — ഹേ അച്യുത.
12.210.59
प्रधाने प्रकृतिं याते गुणसाम्ये व्यवस्थिते ।
वियोगः सर्वकरणैर्गुणैर्भूतैश्च मे भवेत् ॥ १२.२१०.५९ ॥
പ്രകൃതി പ്രധാനത്തിൽ ലയിച്ച്, ഗുണസാമ്യം സ്ഥിരപ്പെടുമ്പോൾ, എനിക്ക് എല്ലാ കരണങ്ങളിൽനിന്നും ഗുണങ്ങളിൽനിന്നും ഭൂതങ്ങളിൽനിന്നും വിയോഗം ഉണ്ടാകട്ടെ.
12.210.60
निष्केवलं पदं तात काङ्क्षेऽहं परमं तव ।
एकीभावस्त्वया मेऽस्तु न मे जन्म भवेत्पुनः ॥ १२.२१०.६० ॥
അല്ലയോ വത്സ, നിന്റെ ആ പരമമായ, നിഷ്കേവലമായ പദത്തെ ഞാൻ കാംക്ഷിക്കുന്നു. നിന്നോടൊപ്പം എനിക്ക് ഏകീഭാവമുണ്ടാകട്ടെ; എനിക്ക് വീണ്ടും ജന്മം ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ.
12.210.61
त्वद्बुद्धिस्त्वद्गतप्राणस्त्वद्भक्तिस्त्वत्परायणः ।
त्वामेवाहं स्मरिष्यामि मरणे पर्युपस्थिते ॥ १२.२१०.६१ ॥
നിന്നിൽ ഉറച്ച ബുദ്ധിയും നിന്നിൽ ലയിച്ച പ്രാണനും നിന്നോടുള്ള ഭക്തിയും നിന്നെ പരമ ആശ്രയമാക്കിയ നിഷ്ഠയുമായി—മരണം അടുത്തെത്തുമ്പോൾ ഞാൻ നിന്നെ മാത്രം സ്മരിക്കും.
12.210.62
पूर्वदेहकृता ये तु व्याधयः प्रविशन्तु माम् ।
अर्दयन्तु च दुःखानि ऋणं मे प्रविमुञ्चतु ॥ १२.२१०.६२ ॥
മുൻ ശരീരങ്ങളിൽ ചെയ്ത കർമഫലമായ രോഗങ്ങൾ എന്നിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ; ദുഃഖങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കട്ടെ; എന്റെ കടം പൂർണമായി തീരട്ടെ.
12.210.63
अनुध्यातोऽसि देवेश न मे जन्म भवेत्पुनः ।
तस्माद्ब्रवीमि कर्माणि ऋणं मे न भवेदिति ॥ १२.२१०.६३ ॥
ദേവേശാ, നീ ധ്യാനിക്കപ്പെട്ടവനാണ്; എനിക്ക് വീണ്ടും ജന്മമുണ്ടാകരുത്. അതിനാൽ പറയുന്നു—എന്റെ കർമങ്ങൾ എനിക്ക് കടമാകരുത്.
12.210.64
नोपतिष्ठन्तु मां सर्वे व्याधयः पूर्वसंचिताः ।
अनृणो गन्तुमिच्छामि तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२.२१०.६४ ॥
മുൻകാലങ്ങളിൽ സഞ്ചിതമായ രോഗങ്ങളൊന്നും എന്റെ അടുത്ത് വരാതിരിക്കട്ടെ; കടമില്ലാതെ ആ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തിലേക്ക് പോകാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.210.65
अहं भगवतस्तस्य मम चासौ सनातनः ।
तस्याहं न प्रणश्यासि स च मे न प्रणश्यति ॥ १२.२१०.६५ ॥
ഞാൻ ആ ഭഗവാന്റേതാണ്; അവൻ എന്റേതാണ്—അവൻ സനാതനൻ. ഞാൻ അവനിൽ നിന്ന് നശിക്കുന്നില്ല; അവൻ എന്നിൽ നിന്ന് നശിക്കുന്നില്ല.
12.210.66
कर्मेन्द्रियामि संयम्य पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि च ।
दशेन्द्रियाणि मनसि अहंकारे तथा मनः ॥ १२.२१०.६६ ॥
കർമേന്ദ്രിയങ്ങളെയും അഞ്ച് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച്, പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ മനസ്സിലും മനസ്സിനെ അഹങ്കാരത്തിലും ലയിപ്പിക്കണം.
12.210.67
अहंकारं तथा बुद्धौ बुद्धिमात्मनि योजयेत् ।
यतबुद्धीन्द्रियः पश्येद्बुद्ध्या बुद्ध्येत्परात्पम् ॥ १२.२१०.६७ ॥
അഹങ്കാരത്തെ ബുദ്ധിയിലും ബുദ്ധിയെ ആത്മാവിലും നിറുത്തണം. ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചവൻ ബുദ്ധിയാൽ കണ്ട് പരത്തിനുമപ്പുറമുള്ളതിനെ അറിയണം.
12.210.68
ममायमिति यस्याहं येन सर्वमिदं तततम् ।
ततो बुद्धेः परं बुद्ध्वा लभते न पुनर्भवम् ॥ १२.२१०.६८ ॥
'ഇത് എന്റേതാണ്' എന്ന് ആർക്ക് ഞാൻ ആണോ, ആരാൽ ഇതെല്ലാം വ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവോ, ബുദ്ധിക്കപ്പുറമുള്ളതറിഞ്ഞ് അവൻ വീണ്ടും ജന്മം നേടുന്നില്ല.
12.210.69
मरणे समनुप्राप्ते यश्चैवं मामनुस्मरेत् ।
अपि पापसमाचारः स याति परमां गतिम् ॥ १२.२१०.६९ ॥
മരണം അടുക്കുമ്പോൾ ആരെങ്കിലും ഇങ്ങനെ എന്നെ ഓർക്കുന്നുവോ, പാപകർമ്മിയാണെങ്കിലും അവൻ പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.70
ओं नमो भगवते तस्मै देहिनां परमात्मने ।
नारायणाय भक्तानामेकनिष्ठाय शाश्वते ॥ १२.२१०.७० ॥
ഓം, ദേഹികളുടെ പരമാത്മാവായ ആ ഭഗവാന് നമസ്കാരം; ഭക്തരുടെ ഏകനിഷ്ഠയായ, ശാശ്വതനായ നാരായണന് നമസ്കാരം.
12.210.71
इमामनुस्मृतिं दिव्यां वैष्णवीं सुसमाहितः ।
स्वपन्विबुद्धश्च पठेद्यत्र तत्र समभ्यसेत् ॥ १२.२१०.७१ ॥
ഈ ദിവ്യവൈഷ്ണവസ്മൃതി ഏകാഗ്രചിത്തനായി, ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ചൊല്ലണം; എവിടെയായാലും ഇത് അഭ്യസിക്കണം.
12.210.72
पौर्णमास्याममावास्यां द्वादश्यां च विशेषतः ।
श्रावयेच्छ्रद्दधानांश्च मद्भक्तांश्च विशेषतः ॥ १२.२१०.७२ ॥
പൗർണ്ണമിയിലും അമാവാസ്യയിലും, വിശേഷിച്ച് ദ്വാദശിയിലും, ശ്രദ്ധയുള്ളവരെയും വിശേഷിച്ച് എന്റെ ഭക്തരെയും ഇത് കേൾപ്പിക്കണം.
12.210.73
यद्यहंकारमाश्रित्य यज्ञदानतपः क्रियाः ।
कुर्वंस्तत्फलमाप्नोति पुनरावर्तनं न तु ॥ १२.२१०.७३ ॥
ഒരാൾ അഹങ്കാരത്തെ ആശ്രയിച്ച് യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സ് എന്നിവ ചെയ്താൽ അവൻ അവയുടെ ഫലം നേടുന്നു; എന്നാൽ പുനർജന്മച്ചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നില്ല.
12.210.74
अभ्यर्चयन्पितॄन्देवान्पठञ्जुह्वन्यलिं ददत् ।
ज्वलन्नग्निं स्मरेद्यो मां स याति परमां गतिम् ॥ १२.२१०.७४ ॥
പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ച്, പഠിച്ച്, ഹോമം ചെയ്ത്, അഞ്ജലി നൽകി, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ എന്നെ സ്മരിക്കുന്നവൻ പരമഗതി നേടുന്നു.
12.210.75
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि शरीरिणाम् ।
यज्ञं दानं तपस्तस्मात्कुर्यादाशीर्विवर्जितः ॥ १२.२१०.७५ ॥
യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സ് തന്നെയാണ് ശരീരധാരികളെ പവിത്രമാക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഫലാശയില്ലാതെ യജ്ഞവും ദാനവും തപസ്സും ചെയ്യണം.
12.210.76
नम इत्येव यो ब्रूयान्मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः ।
तस्याक्षयो भवेल्लोकः श्वपाकस्यापि नारद ॥ १२.२१०.७६ ॥
എന്റെ ഭക്തൻ ശ്രദ്ധയോടെ 'നമഃ' എന്നുമാത്രം പറഞ്ഞാലും അവന് അക്ഷയലോകം ലഭിക്കും; അവൻ ചണ്ഡാലനായാലും ശരി, ഹേ നാരദാ.
12.210.77
किं पुनर्ये यजन्ते मां साधका विधिपूर्वकम् ।
श्रद्धावन्तो यतात्मानस्ते मां यान्ति मदाश्रिताः ॥ १२.२१०.७७ ॥
ശ്രദ്ധയും ആത്മനിയന്ത്രണവുമുള്ള സാധകർ വിധിപ്രകാരം എന്നെ ആരാധിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എന്നെ ആശ്രയിച്ചവരായി അവർ എന്നിലേക്കുതന്നെ എത്തുന്നു — അവരെക്കുറിച്ച് പറയേണ്ടതുണ്ടോ!
12.210.78
कर्माण्याद्यन्तवन्तीह मद्भक्तोऽमृतमश्नुते ।
मामेव तस्माद्देवर्षे ध्याहि नित्यमतन्द्रितः।
अवाप्स्यसि ततः सिद्धिं द्रक्ष्यस्येव पदं मम ॥ १२.२१०.७८ ॥
ഇവിടത്തെ കർമ്മങ്ങൾക്ക് ആദിയും അന്തവുമുണ്ട്; എന്നാൽ എന്റെ ഭക്തൻ അമൃതം നേടുന്നു. അതിനാൽ, ഹേ ദേവർഷേ, മടിയില്ലാതെ എപ്പോഴും എന്നെത്തന്നെ ധ്യാനിക്കുക; അപ്പോൾ സിദ്ധി നേടും, എന്റെ പദം കാണും.
12.210.79
अज्ञानिने च यो ज्ञानं दद्याद्धर्मोपदेशनम् ।
कृत्स्नां वा पृथिवीं दद्यात्तेन तुल्यं न तत्फलम् ॥ १२.२१०.७९ ॥
അജ്ഞാനിക്ക് ജ്ഞാനവും ധർമോപദേശവും നൽകുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ സമസ്ത ഭൂമിയും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ — അതിന് തുല്യമായ ഫലമില്ല.
12.210.80
तस्मात्प्रेदयं साधुभ्यो जन्मबन्धभयापहम् ।
एवं दत्त्वा नरश्रेष्ठ श्रेयो वीर्यं च विन्दति ॥ १२.२१०.८० ॥
അതിനാൽ ജന്മബന്ധഭയം നീക്കുന്ന ഈ ജ്ഞാനം സജ്ജനങ്ങൾക്ക് നൽകണം. നരശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ നൽകുന്നവൻ ശ്രേയസ്സും വീര്യവും നേടുന്നു.
12.210.81
अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् ।
नासौ पदमवाप्नोति मद्भक्तैर्यदवाप्यते ॥ १२.२१०.८१ ॥
ആയിരം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ ആയിരം തവണ ചെയ്യുന്നവനും എന്റെ ഭക്തർ നേടുന്ന ആ പദം നേടുന്നില്ല.
12.210.82
एवं पृष्टः पुरा तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
यदुवाच तदाऽसौ भो तदुक्तं तव सुव्रत ॥ १२.२१०.८२ ॥
പണ്ട് ദേവർഷിയായ നാരദൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതുതന്നെ, ഓ സുവ്രതാ, ഞാൻ നിന്നോടു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
12.210.83
त्वमप्येकमना भूत्वा ध्याहि ज्ञेयं गुणातिगम् ।
भजस्व सर्वभावेन परमात्मानमव्ययम् ॥ १२.२१०.८३ ॥
നീയും ഏകാഗ്രചിത്തനായി ഗുണാതീതനായ ജ്ഞേയനെ ധ്യാനിക്കുക. സർവഭാവത്തോടെ നശ്വരമല്ലാത്ത പരമാത്മാവിനെ ഭജിക്കുക.
12.210.84
श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं दिव्यं नारायणेरितम् ।
अत्यन्तभक्तिमान्देव एकान्तत्वमुपेयिवान् ॥ १२.२१०.८४ ॥
നാരായണൻ പറഞ്ഞ ഈ ദിവ്യവാക്യം കേട്ട്, അത്യന്തം ഭക്തിമാനായ നാരദൻ ഏകാന്ത ഭക്തി പ്രാപിച്ചു.
12.210.85
नारायणमृषिं देवं दशवर्षाण्यनन्यभाक् ।
इदं जपन्वै प्राप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२.२१०.८५ ॥
നാരായണ ഋഷിയായ ദേവനെ പത്തു വർഷം അനന്യഭാവത്തോടെ ഭജിക്കുന്നവൻ, ഈ (മന്ത്രം) ജപിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ ആ പരമപദം തീർച്ചയായും പ്രാപിക്കുന്നു.
12.210.86
किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने ।
नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः ॥ १२.२१०.८६ ॥
ജനാർദനനിൽ ഭക്തിയുള്ളവന് പല മന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് എന്തു പ്രയോജനം? 'നമോ നാരായണായ' എന്ന ഈ മന്ത്രമാണ് എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്നത്.
12.210.87
इमां रहस्यां परमामनुस्मृति ।
मधीत्य बुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम्।
विहाय दुःखान्यवमुच्य सङ्कटा ।
त्स वीतरागो विगतज्वरः सुखी ॥ १२.२१०.८७ ॥
ഈ പരമരഹസ്യ സ്മൃതി പഠിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ സ്ഥിരബുദ്ധി നേടുന്നു. ദുഃഖങ്ങളും കഷ്ടതകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, രാഗരഹിതനും സന്താപരഹിതനുമായി സുഖിയാകുന്നു.