มหาภารตะ · อัธยายะ 12.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.210.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
प्रयाणकाले किं जप्यं मोक्षिभिस्तत्त्वचिन्तकैः ॥ १२.२१०.१ ॥
ปิตามหะ ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ ผู้ชำนาญในพระศาสตร์ทั้งปวง ในเวลาจะละจากร่างนี้ ผู้แสวงโมกษะและผู้ครุ่นคิดถึงสัจธรรมควรท่องบทใดเล่า
12.210.2
किंनु स्मरन्कुरुश्रेष्ठ मरणे समुपस्थिते ।
प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १२.२१०.२ ॥
ข้าแต่ผู้เลิศแห่งกุรุ เมื่อความตายมาถึงใกล้ มนุษย์ควรระลึกถึงสิ่งใด จึงจะบรรลุความสมบูรณ์อันสูงสุด ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังโดยแท้จริง
12.210.3
त्वद्युक्तश्च हितः सूक्ष्म उक्तः प्रश्नस्त्वयाऽनघ ।
शृणुष्वावहितो राजन्नारदेन पुरा श्रुतम् ॥ १२.२१०.३ ॥
ข้าแต่ผู้ปราศจากบาป คำถามของท่านเหมาะสม เป็นประโยชน์ และลึกซึ้ง ข้าแต่พระราชา จงตั้งใจฟังสิ่งที่พระนารทได้ฟังมาในกาลก่อน
12.210.4
श्रीवत्साङ्कं जगद्बीजमनन्तं लोकसाक्षिणम् ।
पुरा नारायणं देवं नारदः पर्यपृच्छत ॥ १२.२१०.४ ॥
ในกาลก่อน พระนารทได้ทูลถามพระนารายณ์ผู้ทรงเครื่องหมายศรีวัตสะ ผู้เป็นเมล็ดพันธุ์แห่งโลก ไม่มีที่สุด เป็นพยานของโลกทั้งหลาย
12.210.5
अक्षरं परमं ब्रह्म निर्गुणं तमसः परम् ।
आहुर्वैद्यं परं धाम ब्रह्मादिकमलोद्भवम् ॥ १२.२१०.५ ॥
ท่านกล่าวว่าพรหมันอันเป็นอักษรสูงสุด ไร้คุณลักษณะ เหนือความมืด เป็นที่ควรรู้ เป็นที่พำนักอันสูงสุด เกิดจากดอกบัวของพระพรหมและเทพองค์อื่น ๆ
12.210.6
भगवन्भूतभव्येश श्रद्दधानैर्जितेन्द्रियैः ।
कथं भक्तैर्विचिन्त्योसि योगिभिर्मोक्षकाङ्क्षिभिः ॥ १२.२१०.६ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงโชค เป็นใหญ่เหนือสิ่งที่เคยมีและจะมี ผู้ศรัทธาที่ข่มอินทรีย์ได้แล้ว และโยคีผู้ปรารถนาโมกษะ จะทรงพระองค์ไว้ในใจได้อย่างไร
12.210.7
किंनु जप्यं जपेन्नित्यं काल्यमुत्थाय मानवः ।
स्मरेच्च म्रियमाणो वै विशेषेण महाद्युते ॥ १२.२१०.७ ॥
มนุษย์ควรท่องบทใดทุกวัน เมื่อตื่นขึ้นในยามเช้า และควรระลึกถึงสิ่งใดเป็นพิเศษเมื่อกำลังจะสิ้นชีวิต ข้าแต่ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่
12.210.8
कथं युञ्जन्समाध्यायेद्ब्रूहि तत्वं सनातनम् ॥ १२.२१०.८ ॥
ผู้ประกอบโยคะควรภาวนาในสมาธิอย่างไร ขอโปรดบอกสัจธรรมนิรันดร์แก่ข้าพเจ้า
12.210.9
श्रुत्वा च नारदोक्तं तु देवानामीश्वरः स्वयम् ।
प्रोवाच भगवान्विष्णुर्नारदं वरदः प्रभुः ॥ १२.२१०.९ ॥
เมื่อได้ฟังคำที่พระนารทกล่าว พระวิษณุผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งหลายผู้ทรงพระองค์เอง ผู้ทรงโชค ผู้ประทานพร ผู้เป็นใหญ่ ได้ตรัสแก่พระนารท
12.210.10
हन्त ते कथयिष्यामि इमां दिव्यामनुस्मृतिम् ।
यामधीत्य प्रयाणे तु मद्भावयोपपद्यते ॥ १२.२१०.१० ॥
ดีแล้ว เราจะบอกอนุสสติอันศักดิ์สิทธิ์นี้แก่ท่าน ผู้ศึกษาแล้วย่อมบรรลุภาวะของเราในเวลาจากไป
12.210.11
ओंकारमग्रतः कृत्वा मां नमस्कृत्य नारद ।
एकाग्रः प्रयतो भूत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ १२.२१०.११ ॥
ข้าแต่พระนารท ให้ตั้งโอมไว้ข้างหน้า นมัสการเรา ทำจิตให้มีอารมณ์เดียวและสำรวมแล้ว จึงควรเปล่งมนตร์นี้
12.210.12
ओं नमो भगवते वासुदेवायेति ॥ १२.२१०.१२ ॥
โอม ขอนอบน้อมแด่พระผู้เป็นเจ้าวาสุเทพ
12.210.13
इत्युक्तो नारदः प्राह प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः ।
सर्वदेवेश्वरं विष्णुं सर्वात्मानं हरिं प्रभुम् ॥ १२.२१०.१३ ॥
เมื่อได้รับการกล่าวเช่นนั้น พระนารทประนมมือ ก้มกราบนอบน้อม ได้ทูลพระวิษณุหริ ผู้เป็นเจ้าแห่งเทพทั้งปวง ผู้เป็นอาตมันของสรรพสัตว์ ผู้เป็นใหญ่
12.210.14
अव्ययं शाश्वतं देवं प्रभवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रपद्ये प्राञ्जलिर्विष्णुमक्षरं परमं पदम् ॥ १२.२१०.१४ ॥
ข้าพเจ้าประนมมือขอถึงพระวิษณุ ผู้เป็นเทพอมตะนิรันดร์ ผู้เป็นต้นกำเนิด เป็นปุรุโษดมที่สุด พระองค์ทรงเป็นอักษร เป็นที่ตั้งอันสูงสุด
12.210.15
पुराणं प्रभवं विष्णुमक्षयं लोकसाक्षिणम् ।
प्रपद्ये पुण्डरीकाक्षमीशं भक्तानुकम्पिनम् ॥ १२.२१०.१५ ॥
ข้าพเจ้าขอถึงพระวิษณุ ผู้เก่าแก่ เป็นต้นกำเนิด ไม่เสื่อมสลาย เป็นพยานของโลก ผู้มีพระเนตรดุจดอกบุณฑริก พระผู้เป็นใหญ่ ผู้ทรงเอ็นดูต่อผู้ภักดี
12.210.16
लोकनाथं सहस्राक्षमद्भुतं परदं पदम् ।
भगवन्तं प्रपन्नोऽस्मि भूतभव्यभवत्प्रभुम् ॥ १२.२१०.१६ ॥
ข้าพเจ้าได้ถึงพระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงโชค เป็นพระนาถแห่งโลก มีพันพระเนตร น่าอัศจรรย์ ผู้ประทานที่สูงสุด ทรงเป็นใหญ่เหนือสิ่งที่เคยมี สิ่งที่จะมี และสิ่งที่เป็นอยู่
12.210.17
स्रष्टारं सर्वलोकानामनन्तं सर्वतोमुखम् ।
पद्मनाभं हृषीकेशं प्रपद्ये सत्यमच्युतम् ॥ १२.२१०.१७ ॥
ข้าพเจ้าขอถึงพระองค์ผู้สร้างโลกทั้งปวง ไม่มีที่สุด มีพระพักตร์ไปทุกทิศ มีพระนาภีเป็นดอกบัว เป็นใหญ่เหนืออินทรีย์ เป็นความจริง ไม่เสื่อมคลาย
12.210.18
हिरण्यगर्भममृतं भूगर्भं परतः परम् ।
प्रभोः प्रभुमनाद्यन्तं प्रपद्ये तं रविप्रभम् ॥ १२.२१०.१८ ॥
ข้าพเจ้าขอถึงพระองค์ผู้มีครรภ์เป็นทองคำ เป็นอมตะ มีแผ่นดินเป็นครรภ์ สูงกว่าสิ่งที่สูงที่สุด เป็นใหญ่เหนือผู้เป็นใหญ่ ไม่มีต้นและปลาย มีรัศมีดุจพระอาทิตย์
12.210.19
सहस्रशीर्षं पुरुषं महर्षि तत्वभावनम् ।
प्रपद्ये सूक्ष्ममचलं वरेण्यमभयप्रदम् ॥ १२.२१०.१९ ॥
ข้าพเจ้าขอถึงปุรุษะผู้มีพันเศียร ผู้เป็นมหาฤๅษี ผู้เป็นที่ตั้งแห่งหลักธรรมทั้งหลาย ละเอียด ไม่หวั่นไหว ประเสริฐที่สุด ประทานความไม่กลัว
12.210.20
नारायणं पुराणर्षि योगात्मानं सनातनम् ।
संस्थानं सर्वतत्वानां प्रपद्ये ध्रुवमीश्वरम् ॥ १२.२१०.२० ॥
ข้าพเจ้าขอถึงพระนารายณ์ ฤๅษีผู้เก่าแก่ ผู้มีอาตมันเป็นโยคะ นิรันดร ผู้เป็นที่ตั้งแห่งสัจธรรมทั้งปวง พระผู้เป็นเจ้าผู้คงที่
12.210.21
यः प्रभुः सर्वभूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
परावरगुरुर्विष्णुः स मे देवः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२१ ॥
ขอให้พระวิษณุทรงโปรดข้าพเจ้า พระองค์ทรงเป็นเจ้าแห่งภูตทั้งปวง ทรงแผ่ซ่านสรรพสิ่งนี้ไปทั่ว และทรงเป็นครูแห่งสิ่งที่สูงและสิ่งที่ต่ำ
12.210.22
यस्मादुत्पद्यते ब्रह्मा पद्मयोनिः सनातनः ।
ब्रह्मयोनिर्हि विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२२ ॥
ขอให้พระวิษณุทรงโปรดข้าพเจ้า จากพระองค์พระพรหมผู้เกิดจากดอกบัวและเป็นนิรันดร์ย่อมเกิดขึ้น พระองค์ทรงเป็นต้นกำเนิดของพรหมัน ทรงเป็นอาตมันของจักรวาล
12.210.23
यः पुरा प्रलये प्राप्ते नष्टे स्थावरजङ्गमे ।
ब्रह्मादिषु प्रलीनेषु नष्टे लोकपरावरे ॥ १२.२१०.२३ ॥
พระองค์ผู้ในกาลก่อน เมื่อการดับสลายมาถึง เมื่อสิ่งที่ไม่เคลื่อนและที่เคลื่อนได้สูญสิ้นไป เมื่อพระพรหมและเทพอื่นๆ ได้รวมลงแล้ว เมื่อโลกทั้งที่สูงและที่ต่ำถูกทำลาย พระองค์ยังคงดำรงอยู่
12.210.24
आभूतसंप्लवे चैव प्रलीनेऽप्राकृतो महान् ।
एकस्तिष्ठति विश्वात्मा स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२४ ॥
แม้เมื่อสรรพสัตว์ถูกทำลายและทุกสิ่งรวมลงแล้ว อาตมันของจักรวาลผู้ไม่มีรูปธรรมและยิ่งใหญ่ยังคงดำรงอยู่เพียงองค์เดียว ขอให้พระวิษณุทรงโปรดข้าพเจ้า
12.210.25
चतुर्भिश्च चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च ।
हुयते च पुनर्द्वाभ्यां स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२५ ॥
ด้วยสี่ และด้วยสี่ ด้วยสอง และด้วยห้าเช่นกัน และอีกครั้งด้วยสอง ยัญย่อมถูกถวาย ขอให้พระวิษณุองค์นั้นทรงโปรดข้าพเจ้า
12.210.26
पर्जन्यः पृथिवी सस्यं कालो धर्मः क्रियाक्रिये ।
गुणाकरः स मे बभ्रुर्वासुदेवः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२६ ॥
เมฆฝน แผ่นดิน พืชผล กาล ธรรม การกระทำและการไม่กระทำ ขอให้พระวาสุเทพผู้มีสีน้ำตาลอ่อน ผู้เป็นแหล่งกำเนิดของคุณสมบัติทั้งปวง ทรงโปรดข้าพเจ้า
12.210.27
अग्नीषोमार्कताराणां ब्रह्मरुद्रेन्द्रयोगिनाम् ।
यस्तेजयति तेजांसि स मे विष्णुः प्रसीदतु ॥ १२.२१०.२७ ॥
พระองค์ผู้ทรงทำให้ความรุ่งโรจน์ของพระอัคนี พระโสม พระอาทิตย์ และดวงดาว รวมทั้งของพระพรหม พระรุทร พระอินทร์ และโยคีทั้งหลาย ส่องประกายยิ่งขึ้น ขอให้พระวิษณุองค์นั้นทรงโปรดข้าพเจ้า
12.210.28
योगावास नमस्तुभ्यं सर्वावास वरप्रद ।
यज्ञगर्भ हिरण्याङ्गं पञ्चयज्ञ नमोस्तु ते ॥ १२.२१०.२८ ॥
ข้าพระองค์ขอนอบน้อมต่อพระองค์ ผู้เป็นที่อาศัยแห่งโยคะ ผู้เป็นที่อาศัยของทุกสิ่ง ผู้ประทานพร ผู้มีครรภ์คือยัญ มีพระกายสีทอง ผู้เป็นเจ้าแห่งปัญจยัญ ขอนอบน้อมต่อพระองค์
12.210.29
चतुर्मूर्ते परं धाम लक्ष्म्यावास परार्चित ।
सर्वावास नमस्तेऽस्तु वासुदेव प्रधानकृत् ॥ १२.२१०.२९ ॥
ข้าพระองค์ขอนอบน้อมต่อพระองค์ ผู้มีสี่พระรูป ผู้เป็นที่สถิตอันสูงสุด ผู้เป็นที่อาศัยของพระลักษมี ผู้ที่ผู้ประเสริฐบูชา ผู้เป็นที่อาศัยของทุกสิ่ง ข้าแต่พระวาสุเทพ ผู้ทรงสร้างปธาน ขอนอบน้อมต่อพระองค์
12.210.30
अजस्त्वनामयः पन्था ह्यमूर्तिर्विश्वमूर्तिधृत् ।
विकर्तः पञ्चकाज्ञ नमस्ते ज्ञानसागर ॥ १२.२१०.३० ॥
ผู้ไม่เกิด ปราศจากโรค เป็นหนทาง แท้จริงไม่มีรูป ทรงถือรูปแห่งจักรวาล ผู้ทำลาย ผู้เป็นเจ้าแห่งห้า ข้าแต่มหาสมุทรแห่งปัญญา ขอนอบน้อมต่อพระองค์
12.210.31
अव्यक्ताद्व्यक्तमुत्पन्नमव्यक्ताद्यः परोऽक्षरः ।
यस्मात्परतरं नास्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३१ ॥
จากอวยกตะเกิดเป็นวยกตะ พระองค์ผู้เหนือกว่าอวยกตะ ผู้เป็นอักษรสูงสุดที่ไม่เสื่อมสลาย ไม่มีสิ่งใดสูงกว่าพระองค์ ข้าพเจ้าขอพึ่งพระองค์เป็นที่พึ่ง
12.210.32
न प्रधानो न च महान्पुरुषश्चेतनो ह्यजः ।
अनयोर्यः परतरस्तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३२ ॥
พระองค์มิใช่ปธาน มิใช่มหัต มิใช่บุรุษผู้มีจิตสำนึก และมิใช่ผู้ไม่เกิด ผู้ที่สูงกว่าทั้งสองนี้ ข้าพเจ้าขอพึ่งพระองค์เป็นที่พึ่ง
12.210.33
चिन्तयन्तो हि यं नित्यं ब्रह्मेशानादयः प्रभुम् ।
निश्चयं नाधिगच्छन्ति तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३३ ॥
พระพรหม พระอีศานะ และเทพอื่นๆ ที่ระลึกถึงพระผู้เป็นเจ้าเสมอ ยังไม่อาจบรรลุความแน่ใจได้ ข้าพเจ้าขอพึ่งพระองค์เป็นที่พึ่ง
12.210.34
जितेन्द्रिया महात्मानो ज्ञानध्यानपरायणाः ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३४ ॥
มหาตมะทั้งหลายผู้ข่มอินทรีย์ได้แล้ว อุทิศตนแด่ปัญญาและฌาน เมื่อได้บรรลุพระองค์แล้วย่อมไม่กลับ ข้าพเจ้าขอพึ่งพระองค์เป็นที่พึ่ง
12.210.35
एकांशेन जगत्सर्वमवष्टभ्य विभुः स्थितः ।
अग्राह्यं निर्गुणं नित्यं तमस्मि शरणं गतः ॥ १२.२१०.३५ ॥
ด้วยส่วนหนึ่งของพระองค์ พระองค์ทรงแผ่ซ่านและค้ำจุนโลกทั้งปวง ทรงดำรงอยู่ในฐานะผู้ยิ่งใหญ่ ไม่อาจจับต้องได้ ปราศจากคุณสมบัติ เป็นนิรันดร์ ข้าพเจ้าขอพึ่งพระองค์เป็นที่พึ่ง
12.210.36
सोमार्काग्निमयं तेजो या च तारमयी द्युतिः ।
दिवि संजायते योऽयं स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३६ ॥
ขอให้มหาตมะองค์นั้นทรงโปรด ผู้ซึ่งมีแสงที่ประกอบด้วยพระจันทร์ พระอาทิตย์ และพระอัคนี และความรุ่งเรืองที่ประกอบด้วยดวงดาว ซึ่งบังเกิดขึ้นในสวรรค์
12.210.37
गुणादिर्निर्गुणश्चाद्यो लक्ष्मीवांश्चेतनो ह्यजः ।
सूक्ष्मः सर्वगतो योगी स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३७ ॥
มีคุณสมบัติเป็นต้นเหตุ แต่ไม่มีคุณสมบัติ เป็นปฐมเหตุ ทรงมีพระลักษมี มีจิตสำนึก และเป็นผู้ไม่เกิด ละเอียดอ่อน แผ่ซ่านไปทั่ว เป็นโยคี ขอให้มหาตมะองค์นั้นทรงโปรด
12.210.38
साङ्ख्ययोगाश्च ये चान्ये सिद्धाश्च परमर्षयः ।
यं विदित्वा विमुच्यन्ते स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३८ ॥
ผู้ยึดถือสางขยะและโยคะ และเทพอื่น บรรดาผู้สำเร็จและมหาฤๅษี เมื่อรู้จักพระองค์แล้วย่อมหลุดพ้น ขอให้มหาตมะองค์นั้นทรงโปรด
12.210.39
अव्यक्तः समधिष्ठाता अचिन्त्यः सदसत्परः ।
अस्थितिः प्रकृतिश्रेष्ठः स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.३९ ॥
ไม่ปรากฏ ทรงเป็นผู้ปกครองสูงสุด ไม่อาจคิดได้ สูงกว่าทั้งที่เป็นและที่ไม่เป็น ไม่มีที่ตั้งถาวร เป็นเลิศแห่งประกฤติ ขอให้มหาตมะองค์นั้นทรงโปรด
12.210.40
क्षेत्रज्ञः पञ्चधा भुङ्क्ते प्रकृतिं पञ्चभिर्मुखैः ।
महान्गुणांश्च यो भुङ्क्ते स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.४० ॥
ผู้รู้แห่งเขต เสวยประกฤติในห้าลักษณะ ผ่านห้าหน้า และผู้ที่เสวยมหัตและคุณสมบัติด้วย ขอให้มหาตมะองค์นั้นทรงโปรด
12.210.41
सूर्यमध्ये स्थितः सोमस्तस्य मध्ये च या स्थिता ।
भूतबाह्या च या दीप्तिः स महात्मा प्रसीदतु ॥ १२.२१०.४१ ॥
โสมผู้ประทับอยู่กลางดวงอาทิตย์ และสิ่งที่ดำรงอยู่ท่ามกลางนั้น กับความรุ่งโรจน์ที่อยู่นอกธาตุทั้งหลาย ขอให้มหาตมานั้นทรงพอพระทัย
12.210.42
नमस्ते सर्वतः सर्वं सर्वतोक्षिशिरोमुख ।
निर्विकार नमस्तेऽस्तु साक्षी क्षेत्रध्रुवस्थितिः ॥ १२.२१०.४२ ॥
ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้เป็นทุกสิ่งทุกทาง ผู้มีพระเนตร พระเศียร และพระพักตร์อยู่ทุกหนทุกแห่ง โอ้ผู้ไม่แปรเปลี่ยน ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้เป็นพยาน ผู้มีที่ตั้งมั่นคงคือเขตแห่งสนาม
12.210.43
अतीन्द्रिय नमस्तुभ्यं लिङ्गैर्व्यक्तैर्न मीयसे ।
ये च त्वां नाभिजानन्ति संसारे संसरन्ति ते ॥ १२.२१०.४३ ॥
ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้อยู่เหนืออินทรีย์ พระองค์ไม่อาจถูกวัดด้วยเครื่องหมายที่ปรากฏ ผู้ที่ไม่รู้จักพระองค์ย่อมท่องเที่ยวอยู่ในสังสารวัฏ
12.210.44
कामक्रोधविनिर्मुक्ता रागद्वेषविवर्जिताः ।
मान्यभक्ता विजानन्ति न पुनर्भवका द्विजाः ॥ १२.२१०.४४ ॥
ผู้หลุดพ้นจากกามและความโกรธ ปราศจากราคะและโทสะ บรรดาพราหมณ์ผู้เป็นภักตะของผู้ทรงเกียรติ ย่อมรู้จักพระองค์ พวกเขาไม่กลับไปสู่การเกิดอีก
12.210.45
एकान्तिनो हि निर्द्वन्द्वा निराशीःकर्मकारिणः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणस्त्वां विशन्ति विचिन्तकाः ॥ १२.२१०.४५ ॥
แท้จริงผู้มีจิตแน่วแน่ปราศจากคู่ตรงข้าม ปฏิบัติกรรมโดยไม่หวังผล มีกรรมที่ถูกเผาด้วยไฟแห่งปัญญา ผู้ใคร่ครวญย่อมเข้าถึงพระองค์
12.210.46
अशरीरं शरीरस्थं समं सर्वेषु देहिषु ।
पुण्यपापविनिर्मुक्ता भक्तास्त्वां प्राविशन्त्युत ॥ १२.२१०.४६ ॥
ไม่มีกาย แต่ดำรงอยู่ในกาย เสมอกันในสรรพสัตว์ที่มีร่างกาย บรรดาภักตะผู้หลุดพ้นจากบุญและบาป ย่อมเข้าถึงพระองค์เช่นกัน
12.210.47
अव्यक्तं बुद्ध्यहङ्कारमनोभूतेन्द्रियाणि च ।
त्वयि तानि च तेषु त्वं न तेषु त्वं न ते त्वयि ॥ १२.२१०.४७ ॥
อวยักตะ พุทธิ อหังการ มนัส ธาตุทั้งหลาย และอินทรีย์ทั้งหลาย สิ่งเหล่านั้นอยู่ในพระองค์ และพระองค์อยู่ในสิ่งเหล่านั้น พระองค์ไม่ได้อยู่ในสิ่งเหล่านั้น และสิ่งเหล่านั้นก็ไม่ได้อยู่ในพระองค์
12.210.48
एकत्वान्यत्वनानात्वं ये विदुर्यान्ति ते परम् ।
समोसि सर्वभूतेषु न ते द्वेष्योस्ति न प्रियः ॥ १२.२१०.४८ ॥
ผู้ที่รู้ความเป็นหนึ่ง ความเป็นอื่น และความเป็นหลากหลาย ย่อมบรรลุสิ่งสูงสุด พระองค์เสมอกันในสรรพสัตว์ สำหรับพระองค์ไม่มีผู้ที่ควรเกลียด และไม่มีผู้เป็นที่รัก
12.210.49
समत्वमभिकाङ्क्षेऽहं भक्त्या वै नान्यचेतसा ।
चराचरमिदं सर्वं भूतग्रामं चतुर्विधम्।
त्वया त्वय्येव तत्प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ १२.२१०.४९ ॥
ข้าพระองค์ปรารถนาความเสมอภาค ด้วยภักตินั้นเท่านั้น ไม่มีจิตอื่นใดอีก หมู่สัตว์ทั้งสี่ประเภท ทั้งเคลื่อนที่และไม่เคลื่อนที่ ทั้งหมดนี้พระองค์ทรงร้อยไว้ในพระองค์เอง ดุจเม็ดแก้วร้อยอยู่บนด้าย
12.210.50
स्रष्टा भोक्तासि कूटस्थो ह्यतत्वं तत्वसंज्ञिकः ।
अकर्ता हेतुरचलः पृथगात्मन्यवस्थितः ॥ १२.२१०.५० ॥
พระองค์ทรงเป็นผู้สร้างและผู้เสวย ทรงเป็นผู้ไม่เปลี่ยนแปลง สิ่งที่มิใช่ความจริงถูกเรียกด้วยชื่อแห่งความจริง พระองค์ทรงเป็นผู้ไม่กระทำ เป็นเหตุ ไม่หวั่นไหว ดำรงอยู่แยกต่างหากในอาตมันของพระองค์เอง
12.210.51
न ते भूतेषु संयोगो भूततत्वगुणाधिकः ।
अहङ्कारेण बुद्ध्या वा न ते योगस्त्रिभिर्गुणैः ॥ १२.२१०.५१ ॥
พระองค์ไม่มีการประสานกับสรรพสัตว์ พระองค์ทรงเหนือกว่าธาตุและคุณสมบัติของธาตุ พระองค์ไม่มีการประสานกับอหังการหรือพุทธิ และไม่มีการประสานกับคุณทั้งสาม
12.210.52
न मोक्षधर्मो वा न त्वं नारम्भो जन्म वा पुनः ।
जरामरणमोक्षार्थं त्वां प्रपन्नोस्मि सर्वग ॥ १२.२१०.५२ ॥
ไม่มีโมกษธรรม ไม่มีพระองค์ ไม่มีการเริ่มต้น ไม่มีการเกิด หรือการเกิดอีก ข้าพระองค์ได้เข้าพึ่งพระองค์เพื่อความหลุดพ้นจากความแก่และความตาย โอ้ผู้แผ่ไปทั่วทุกสิ่ง
12.210.53
ईश्वरोसि जगन्नाथ ततः परम उच्यसे ।
भक्तानां यद्धितं देव तद्ध्याहि त्रिदशेश्वर ॥ १२.२१०.५३ ॥
พระองค์ทรงเป็นอิศวร เป็นเจ้าแห่งโลก เพราะฉะนั้นจึงถูกเรียกว่าผู้สูงสุด โอ้พระเจ้า ขอทรงตรัสถึงสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ภักตะของพระองค์ โอ้เจ้าแห่งเทวดาทั้งหลาย
12.210.54
विषयैरिन्द्रियैर्वाऽपि न मे भूयः समागमः ।
पृथिवीं यातु गन्धो वै रसं यातु जलं तथा ॥ १२.२१०.५४ ॥
ข้าพระองค์จะไม่กลับมาประสานกับวิสัยหรืออินทรีย์อีกเลย ขอให้กลิ่นกลับไปสู่แผ่นดิน และขอให้รสกลับไปสู่น้ำเช่นกัน
12.210.55
तेजो हुताशनं यातु स्पर्शो यातु च मारुतम् ।
श्रोत्रमाकाशमप्येतु मनो वैकारिकं पुनः ॥ १२.२१०.५५ ॥
ขอให้รูปกลับไปสู่ไฟ ขอให้สัมผัสกลับไปสู่ลม ขอให้การได้ยินกลับไปสู่อากาศ และขอให้มนัสอันเกิดจากการแปรเปลี่ยนกลับไปอีกครั้ง
12.210.56
इन्द्रियाण्यपि संयान्तु स्वासुस्वासु च योनिषु ।
पृथिवी यातु सलिलमापोग्निमनलोऽनिलम् ॥ १२.२१०.५६ ॥
ขอให้อินทรีย์ทั้งหลายกลับไปสู่ต้นกำเนิดของตนเอง ขอให้แผ่นดินกลับไปสู่น้ำ น้ำกลับไปสู่ไฟ ไฟกลับไปสู่ลม
12.210.57
वायुराकाशमप्येतु मनश्चाकाश एव च ।
अहंकारं मनो यातु मोहनं सर्वदेहिनाम् ॥ १२.२१०.५७ ॥
ขอให้ลมกลับไปสู่อากาศ และขอให้มนัสกลับไปสู่อากาศเช่นกัน ขอให้มนัสกลับไปสู่อหังการ อันทำให้สรรพสัตว์ที่มีร่างกายหลงผิด
12.210.58
अहंकारस्ततो बुद्धिं बुद्धिरव्यक्तमच्युत ॥ १२.२१०.५८ ॥
ขอให้อหังการกลับไปสู่พุทธิ และพุทธิกลับไปสู่อวยักตะ โอ้อัจยุตะ
12.210.59
प्रधाने प्रकृतिं याते गुणसाम्ये व्यवस्थिते ।
वियोगः सर्वकरणैर्गुणैर्भूतैश्च मे भवेत् ॥ १२.२१०.५९ ॥
เมื่อประกฤติกลับไปสู่ปรธาน และสมดุลแห่งคุณทั้งหลายดำรงอยู่ ขอให้ข้าพระองค์แยกออกจากเครื่องมือทั้งปวง จากคุณทั้งหลาย และจากธาตุทั้งหลาย
12.210.60
निष्केवलं पदं तात काङ्क्षेऽहं परमं तव ।
एकीभावस्त्वया मेऽस्तु न मे जन्म भवेत्पुनः ॥ १२.२१०.६० ॥
ลูกรัก ข้าพระองค์ปรารถนาสถานะสูงสุดอันบริสุทธิ์ของพระองค์ ขอให้ข้าพระองค์รวมเป็นหนึ่งกับพระองค์ และขอให้ข้าพระองค์ไม่มีการเกิดอีกต่อไป
12.210.61
त्वद्बुद्धिस्त्वद्गतप्राणस्त्वद्भक्तिस्त्वत्परायणः ।
त्वामेवाहं स्मरिष्यामि मरणे पर्युपस्थिते ॥ १२.२१०.६१ ॥
จิตของเจ้าจงมั่นอยู่ที่เจ้า ลมปราณของข้าจงไปรวมอยู่ในเจ้า ความภักดีของข้าอยู่ที่เจ้า และเจ้าคือที่พึ่งสูงสุดของข้า เมื่อความตายมาใกล้ ข้าจะระลึกถึงเพียงเจ้าเท่านั้น
12.210.62
पूर्वदेहकृता ये तु व्याधयः प्रविशन्तु माम् ।
अर्दयन्तु च दुःखानि ऋणं मे प्रविमुञ्चतु ॥ १२.२१०.६२ ॥
ขอให้โรคภัยที่เกิดจากกรรมที่ทำในร่างก่อนๆ เข้ามาสู่ข้า และให้ทรมานความทุกข์ของข้า ขอให้หนี้ของข้าได้รับการปลดปล่อยโดยสิ้นเชิง
12.210.63
अनुध्यातोऽसि देवेश न मे जन्म भवेत्पुनः ।
तस्माद्ब्रवीमि कर्माणि ऋणं मे न भवेदिति ॥ १२.२१०.६३ ॥
โอ้ เจ้าแห่งเทวดา เจ้าคือผู้ที่ข้าระลึกถึง ขออย่าให้ข้าเกิดใหม่อีก เพราะฉะนั้นข้าจึงกล่าวว่า ขอให้กรรมทั้งหลายของข้าไม่กลายเป็นหนี้แก่ข้า
12.210.64
नोपतिष्ठन्तु मां सर्वे व्याधयः पूर्वसंचिताः ।
अनृणो गन्तुमिच्छामि तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२.२१०.६४ ॥
ขออย่าให้โรคภัยทั้งหลายที่สะสมมาในอดีตเข้าใกล้ข้าเลย ข้าปรารถนาจะไปสู่ฐานะอันสูงสุดของพระวิษณุนั้น โดยปราศจากหนี้
12.210.65
अहं भगवतस्तस्य मम चासौ सनातनः ।
तस्याहं न प्रणश्यासि स च मे न प्रणश्यति ॥ १२.२१०.६५ ॥
ข้าเป็นของพระผู้เป็นเจ้าองค์นั้น และพระองค์นั้นเป็นของข้า พระองค์เป็นนิรันดร ข้าไม่หายไปจากพระองค์ และพระองค์ก็ไม่หายไปจากข้า
12.210.66
कर्मेन्द्रियामि संयम्य पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि च ।
दशेन्द्रियाणि मनसि अहंकारे तथा मनः ॥ १२.२१०.६६ ॥
เมื่อได้ควบคุมอินทรีย์แห่งการกระทำทั้งห้า และอินทรีย์แห่งการรับรู้ทั้งห้าแล้ว ควรรวมอินทรีย์ทั้งสิบเข้าไว้ในใจ และรวมใจเข้าไว้ในอหังการ
12.210.67
अहंकारं तथा बुद्धौ बुद्धिमात्मनि योजयेत् ।
यतबुद्धीन्द्रियः पश्येद्बुद्ध्या बुद्ध्येत्परात्पम् ॥ १२.२१०.६७ ॥
อหังการก็ควรประสานไว้ในปัญญาเช่นกัน และปัญญาไว้ในอาตมัน ผู้ควบคุมอินทรีย์แห่งปัญญาได้แล้ว ควรเห็นด้วยปัญญา และรู้สิ่งที่เหนือสิ่งสูงสุด
12.210.68
ममायमिति यस्याहं येन सर्वमिदं तततम् ।
ततो बुद्धेः परं बुद्ध्वा लभते न पुनर्भवम् ॥ १२.२१०.६८ ॥
ผู้ที่กล่าวว่า นี่เป็นของข้า ผู้ที่ข้าเป็นของผู้นั้น และผู้ที่สิ่งทั้งปวงนี้แผ่ซ่านไปด้วย เมื่อรู้สิ่งที่อยู่เหนือปัญญาแล้ว ย่อมไม่ได้รับการเกิดใหม่
12.210.69
मरणे समनुप्राप्ते यश्चैवं मामनुस्मरेत् ।
अपि पापसमाचारः स याति परमां गतिम् ॥ १२.२१०.६९ ॥
เมื่อความตายมาถึง ผู้ที่ระลึกถึงข้าเช่นนี้ แม้จะเป็นผู้มีความประพฤติชั่ว ก็ย่อมไปถึงคติอันสูงสุด
12.210.70
ओं नमो भगवते तस्मै देहिनां परमात्मने ।
नारायणाय भक्तानामेकनिष्ठाय शाश्वते ॥ १२.२१०.७० ॥
โอม ข้าขอนอบน้อมแด่พระผู้เป็นเจ้าองค์นั้น ผู้เป็นอาตมันสูงสุดของสรรพสัตว์ที่มีกาย ข้าขอนอบน้อมแด่นารายณ์ ผู้เป็นที่พึ่งเดียวของผู้ภักดี ผู้เป็นนิรันดร
12.210.71
इमामनुस्मृतिं दिव्यां वैष्णवीं सुसमाहितः ।
स्वपन्विबुद्धश्च पठेद्यत्र तत्र समभ्यसेत् ॥ १२.२१०.७१ ॥
ผู้มีใจตั้งมั่นดี ควรสวดการระลึกถึงอันเป็นทิพย์และไวษณพนี้ ทั้งในขณะหลับและตื่น และฝึกฝนไปทุกแห่งหนที่ตนอยู่
12.210.72
पौर्णमास्याममावास्यां द्वादश्यां च विशेषतः ।
श्रावयेच्छ्रद्दधानांश्च मद्भक्तांश्च विशेषतः ॥ १२.२१०.७२ ॥
ในวันเพ็ญ วันดับ และโดยเฉพาะวันที่สิบสอง ควรให้ผู้มีศรัทธาได้ฟัง และโดยเฉพาะผู้ภักดีต่อข้า
12.210.73
यद्यहंकारमाश्रित्य यज्ञदानतपः क्रियाः ।
कुर्वंस्तत्फलमाप्नोति पुनरावर्तनं न तु ॥ १२.२१०.७३ ॥
หากผู้ใดอาศัยอหังการ ประกอบพิธียัญ การให้ทาน และตบะ ผู้นั้นย่อมได้รับผลของสิ่งเหล่านั้น แต่ไม่พ้นจากการกลับมาเกิดใหม่
12.210.74
अभ्यर्चयन्पितॄन्देवान्पठञ्जुह्वन्यलिं ददत् ।
ज्वलन्नग्निं स्मरेद्यो मां स याति परमां गतिम् ॥ १२.२१०.७४ ॥
ผู้ใดบูชาปิตฤและเทวดา สวดมนต์ บูชาด้วยการถวายเครื่องเซ่นในไฟ ถวายอัญชลี และระลึกถึงข้าในกองไฟที่ลุกโชน ผู้นั้นย่อมถึงคติอันสูงสุด
12.210.75
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि शरीरिणाम् ।
यज्ञं दानं तपस्तस्मात्कुर्यादाशीर्विवर्जितः ॥ १२.२१०.७५ ॥
ยัญ การให้ทาน และตบะเท่านั้นที่ชำระสรรพสัตว์ที่มีกายให้บริสุทธิ์ เพราะฉะนั้น ควรประกอบยัญ การให้ทาน และตบะโดยปราศจากความปรารถนาผล
12.210.76
नम इत्येव यो ब्रूयान्मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः ।
तस्याक्षयो भवेल्लोकः श्वपाकस्यापि नारद ॥ १२.२१०.७६ ॥
ผู้ภักดีต่อข้าที่มีศรัทธา เพียงกล่าวว่า นมะ โอ นารท แม้เขาจะเป็นจัณฑาล เขาก็มีโลกที่ไม่เสื่อมสลาย
12.210.77
किं पुनर्ये यजन्ते मां साधका विधिपूर्वकम् ।
श्रद्धावन्तो यतात्मानस्ते मां यान्ति मदाश्रिताः ॥ १२.२१०.७७ ॥
ยิ่งกว่านั้นเล่า ผู้ปฏิบัติที่บูชาข้าตามวิธีที่กำหนด มีศรัทธา และควบคุมตนได้ ย่อมไปหาข้า เพราะพึ่งพาข้า นับประสาอะไรอีกเล่า
12.210.78
कर्माण्याद्यन्तवन्तीह मद्भक्तोऽमृतमश्नुते ।
मामेव तस्माद्देवर्षे ध्याहि नित्यमतन्द्रितः।
अवाप्स्यसि ततः सिद्धिं द्रक्ष्यस्येव पदं मम ॥ १२.२१०.७८ ॥
การกระทำในโลกนี้มีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุด แต่ผู้ภักดีของข้าย่อมได้รับอมฤต เพราะฉะนั้น โอ ฤๅษีผู้เป็นทิพย์ จงระลึกถึงข้าเสมอโดยไม่เกียจคร้าน แล้วเจ้าจะได้บรรลุความสำเร็จ และจะเห็นที่สถิตของข้า
12.210.79
अज्ञानिने च यो ज्ञानं दद्याद्धर्मोपदेशनम् ।
कृत्स्नां वा पृथिवीं दद्यात्तेन तुल्यं न तत्फलम् ॥ १२.२१०.७९ ॥
ผู้ใดให้ความรู้และคำสั่งสอนเรื่องธรรมแก่ผู้ที่ขาดปัญญา หรือให้แผ่นดินทั้งผืนเป็นทาน ผลนั้นก็ไม่เทียบเท่ากับผลของการนั้นเลย
12.210.80
तस्मात्प्रेदयं साधुभ्यो जन्मबन्धभयापहम् ।
एवं दत्त्वा नरश्रेष्ठ श्रेयो वीर्यं च विन्दति ॥ १२.२१०.८० ॥
เพราะฉะนั้น ความรู้นี้ซึ่งขจัดความกลัวต่อพันธนาการแห่งการเกิด ควรมอบให้แก่ผู้ดี โอ นรศรษฐ เมื่อได้มอบให้เช่นนี้แล้ว ย่อมได้รับความเจริญและกำลัง
12.210.81
अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत् ।
नासौ पदमवाप्नोति मद्भक्तैर्यदवाप्यते ॥ १२.२१०.८१ ॥
ผู้ที่ประกอบพิธีอัศวเมธนับพันครั้งนับพัน ก็ไม่บรรลุฐานะที่บรรดาผู้ภักดีต่อเราบรรลุได้
12.210.82
एवं पृष्टः पुरा तेन नारदेन सुरर्षिणा ।
यदुवाच तदाऽसौ भो तदुक्तं तव सुव्रत ॥ १२.२१०.८२ ॥
ครั้งหนึ่งในกาลก่อน เมื่อพระนารทฤๅษีผู้เป็นเทพฤๅษีทูลถามเช่นนี้ ท่านได้ตรัสสิ่งใด สิ่งนั้นได้ถูกกล่าวแก่ท่านแล้ว โอ้ผู้มีวัตรอันงดงาม
12.210.83
त्वमप्येकमना भूत्वा ध्याहि ज्ञेयं गुणातिगम् ।
भजस्व सर्वभावेन परमात्मानमव्ययम् ॥ १२.२१०.८३ ॥
แม้ท่านเอง จงมีใจแน่วแน่เพียงหนึ่งเดียว แล้วเพ่งพินิจถึงสิ่งที่พึงรู้ ซึ่งอยู่เหนือคุณทั้งหลาย จงภักดีต่อพระปรมาตมันผู้ไม่เสื่อมสลายด้วยความภักดีทั้งสิ้นของตน
12.210.84
श्रुत्वैतन्नारदो वाक्यं दिव्यं नारायणेरितम् ।
अत्यन्तभक्तिमान्देव एकान्तत्वमुपेयिवान् ॥ १२.२१०.८४ ॥
นารทะได้สดับถ้อยคำอันศักดิ์สิทธิ์ซึ่งพระนารายณ์ตรัสไว้นี้แล้ว ก็เกิดความภักดีอย่างยิ่ง และได้บรรลุความภักดีโดยเอกเทศ
12.210.85
नारायणमृषिं देवं दशवर्षाण्यनन्यभाक् ।
इदं जपन्वै प्राप्नोति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२.२१०.८५ ॥
ผู้ที่อุทิศตนแด่พระนารายณ์ผู้เป็นฤๅษีและเทพเพียงผู้เดียวเป็นเวลาสิบปี พร้อมสวดมนต์บทนี้ ย่อมบรรลุฐานอันสูงสุดของพระวิษณุนั้นแลได้
12.210.86
किं तस्य बहुभिर्मन्त्रैर्भक्तिर्यस्य जनार्दने ।
नमो नारायणायेति मन्त्रः सर्वार्थसाधकः ॥ १२.२१०.८६ ॥
ผู้ที่มีความภักดีต่อพระชนารทนะ จะต้องใช้มนตร์มากมายไปทำไม มนตร์ว่า นโม นารายณายะ เพียงบทเดียวก็บรรลุประโยชน์ทั้งปวงได้
12.210.87
इमां रहस्यां परमामनुस्मृति ।
मधीत्य बुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम्।
विहाय दुःखान्यवमुच्य सङ्कटा ।
त्स वीतरागो विगतज्वरः सुखी ॥ १२.२१०.८७ ॥
เมื่อได้ศึกษาการระลึกถึงอันสูงสุดและเป็นความลับนี้แล้ว ผู้นั้นย่อมได้รับปัญญาอันมั่นคง ละทิ้งความทุกข์ และพ้นจากความยากลำบาก ผู้นั้นย่อมปราศจากราคะ ปราศจากความกระวนกระวาย และมีความสุข