مهابهاراتا · أدهيايا 12.213
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.213.1
चतुर्विधानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
अव्यक्तप्रभवान्याहुरव्यक्तनिधनानि च।
अव्यक्तलक्षणं विद्यादव्यक्तात्मात्मकं मनः ॥ १२.२१३.१ ॥
توجد أربعة أصناف من الكائنات، الساكنة والمتحركة. يُقال إنها تنشأ من غير المتجلّي وتنحلّ فيه. ينبغي معرفة علامة غير المتجلّي؛ والعقل، المولود من غير المتجلّي، طبيعته الذات.
12.213.2
यथाऽश्वत्थकणीकायामन्तर्भूतो महाद्रुमः ।
निष्पन्नो दृश्यते व्यक्तमव्यक्तात्संभवस्तथा ॥ १२.२१३.२ ॥
كما تُرى شجرة التين العظيمة، الكامنة في بذرتها، ناميةً تامة ظاهرة، كذلك أصل النشأة من غير المتجلّي.
12.213.3
आत्मानमनुसंयाति बुद्धिरव्यक्तजा तथा ।
तामन्वेति मनो यद्वल्लोहवर्मणि सन्निधौ ॥ १२.२१३.३ ॥
العقل المولود من غير المتجلّي يتبع الذات؛ وكذلك يتبعه العقل، كما يتبع الحديد الدرع عند القرب.
12.213.4
अभिद्रवत्ययस्कान्तमयोनिश्चेतनं यथा ।
स्वभावहेतुजा भावा यद्वदन्यदपीदृशम् ॥ १२.२१३.४ ॥
كما يندفع الحديد غير الواعي، الذي لا ينشأ من أصل، نحو المغناطيس، كذلك الأحوال الناشئة من علل طبيعية وغيرها مما هو مثله.
12.213.5
तद्वदव्यक्तजा भावाः कर्तुः कारणलक्षणाः ।
अचेतनाश्चेतयितुः कारणादभिसंगताः ॥ १२.२१३.५ ॥
وكذلك الأحوال المولودة من غير المتجلّي، الحاملة سمة علة الفاعل، وإن كانت غير واعية، تتصل بعلة المدرِك.
12.213.6
न भूर्न खं द्यौर्भूतानि नर्षयो न सुरासुराः ।
नान्यदासीदृते जीवमासेदुर्न तु संहतिम् ॥ १२.२१३.६ ॥
لم تكن أرض ولا فضاء ولا سماء ولا كائنات ولا حكماء ولا آلهة وشياطين؛ ولم يكن شيء غير الروح الحية، ولم تبلغ تلك الأشياء الاجتماع.
12.213.7
सर्वं नित्यं सर्वगतं मनोहेतुत्वलक्षणम् ।
अज्ञानकर्म निर्दिष्टमेतत्कारणलक्षणम् ॥ १२.२१३.७ ॥
كل شيء أبدي وشامل، يتسم بكونه سبب العقل؛ والفعل الناشئ عن الجهل قد أُعلن علامةً للسبب.
12.213.8
तत्कारणेन संयुक्तं कार्यसंग्रहकारकम् ।
येनैतद्वर्तते चक्रमनादिनिधनं महत् ॥ १२.२१३.८ ॥
مقترن بذلك السبب، جامعٌ للآثار وصانعٌ لها، به تدور هذه العجلة العظيمة التي لا بداية لها ولا نهاية.
12.213.9
येन स्वभावसद्भावं हेतुभूता सकारणा ।
एवं प्राकृतविस्तारो ह्याश्रित्य पुरुषं परम् ॥ १२.२१३.९ ॥
به يقوم وجود الطبيعة الذاتية، سببًا مع أسبابها؛ وهكذا يقع امتداد المادة الأولى مستندًا حقًا إلى البورشا الأسمى.
12.213.10
अव्यक्तनाभं व्यक्तारं विकारपरिमण्डलम् ।
क्षेत्रज्ञाधिष्ठितं चक्रं स्निग्धाक्षं वर्तते ध्रुवम् ॥ १२.२१३.१० ॥
جذره غير المتجلّي، والمُظهِر، محاط بالتحولات؛ هذه العجلة التي يسيطر عليها عارف الحقل تدور بثبات على محورها الأملس.
12.213.11
स्निग्धत्वात्तिलवत्सर्वं चक्रेऽस्मिन्पीड्यते जगत् ।
तिलपीडैरिवाक्रम्य भोगैरज्ञानसंभवैः ॥ १२.२१३.११ ॥
بسبب لزوجته تُعصر الدنيا كلها في هذه العجلة كحبّ السمسم، كأنها تُسحق في معصرة السمسم بملذات نشأت عن الجهل.
12.213.12
प्राणेनायं हि शान्ते तु विरोधात्प्रतिपालनम् ।
देहस्येषून्य आस्ते यः शुद्धोऽचिन्त्यः सनातनः ॥ १२.२१३.१२ ॥
وهذا حقًا بالنفَس؛ أما إذا سكن، فيُحفظ الجسد بالتضاد. والذي هو طاهر، لا يُدرَك، أبدي، يبقى في الجسد بلا سيّد.
12.213.13
भ्रामयन्नेषतो याति कालचक्रसमन्वितः ।
भूतानि मोहयन्नित्यं चक्रस्य च रयं गतः ॥ १२.२१३.१३ ॥
متصلًا بعجلة الزمان، يديرها في لحظة ويمضي، مضللاً الكائنات دائمًا، ومبلغًا سرعة العجلة.
12.213.14
स्नेहद्रव्यसमायोगे क्षेत्रपाचं न वस्तुषु ।
तिलवत्पीडिते चक्रे ह्याधियन्त्रनिपीडिते।
बहिश्चाधिष्ठिते यद्वज्ज्ञानिनां कर्मसंभवम् ॥ १२.२१३.१४ ॥
كما أنه عند اجتماع مواد زيتية، وعصر السمسم في العجلة، لا ينضج محصول في الأشياء، كذلك من عصر آلة الألم الذهني، ومن كونه مُدارًا من الخارج، ينشأ فعل الحكماء.
12.213.15
कर्म तत्कुरुते तर्षादहंकारपरिग्रहम् ।
कार्यकारणसंयोगे स हेतुरुपपादितः ॥ १२.२१३.१५ ॥
يفعل ذلك الفعل من العطش، آخذًا الأنانية؛ وفي اتحاد المعلول والعلة، يُثبَت ذلك هو السبب.
12.213.16
यथाऽऽकर्ण्य च तच्छिष्यस्तत्वज्ञानमनुत्तमम् ।
नात्येति कारणं कार्यं न कार्यं कारणं तथा।
कार्याण्यमूनि करणे कालो भवति हेतुमान् ॥ १२.२१३.१६ ॥
إذ سمع التلميذ تلك المعرفة العليا بالحقيقة، فهم: أن العلة لا تتجاوز المعلول، ولا يصير المعلول علة؛ وكذلك هذه المعلولات في الآلة؛ والزمان وحده يصير ذا علة.
12.213.17
हेतुयुक्ताः प्रकृतयो विकाराश्च परस्परम् ।
अन्योन्यमभिवर्तन्ते पुरुषाधिष्ठिताः सदा ॥ १२.२१३.१७ ॥
الطبائع المتصلة بالعلل وتحولاتها تتجه بعضها نحو بعض؛ وهي دائمًا مُدارة بالبوروشا.
12.213.18
सत्वरजस्तामसैर्भावैश्च्युतो हेतुबलान्वितः ।
क्षेत्रज्ञमेवानयाति पांसुर्वातेरितो यथा ॥ १२.२१३.१८ ॥
متساقطًا من أحوال السattva والrajas والtamas، متصفًا بقوة العلل، يبلغ العارف بالحقل وحده، كالغبار تحركه الريح.
12.213.19
न च तैः स्पृश्यते भावैर्न ते तेन महात्मना ।
सरजस्कोऽरजस्कश्च स वै वायुर्भवेद्यथा ॥ १२.२१३.१९ ॥
لا يمسّه تلك الأحوال، ولا يمسّه ذلك العظيم النفس. سواء كان مشوبًا بالغبار أو غير مشوب، فإن ذلك الهواء يظل هواءً.
12.213.20
तथैतदन्तरं विद्यात्सत्वक्षेत्रज्ञयोर्बुधः ।
अभ्यासात्स तथा युक्तो न गच्छेत्प्रकृतिं पुनः ॥ १२.२१३.२० ॥
هكذا ينبغي للحكيم أن يعرف الفرق بين السattva وعارف الحقل. ومن اتحد بذلك بالممارسة، لا يعود ثانيةً إلى الطبيعة.
12.213.21
संदेहमेतमुत्पन्नमच्छिनद्भगवानृषिः ।
तथा वार्तां समीक्षेत कृतलक्षणसंविदम् ॥ १२.२१३.२१ ॥
هذا الشك الذي نشأ قطعه الحكيم الجليل. وكذلك ينبغي فحص ذلك الخبر الذي له علاماته ومعرفته.
12.213.22
बीजान्यग्न्युपदग्धानि नरो हन्ति यथा पुनः ।
ज्ञानदग्धैस्तथा क्लेशैर्नात्मा संपद्यते पुनः ॥ १२.२१३.२२ ॥
كما يُهلك الإنسان البذور المحترقة بالنار فلا تنبت ثانية، كذلك الذات، إذ أحرقت آلامها بالمعرفة، لا تُولد ثانية.