Mahābhārata · Adhyāya 12.215
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.215.1
रजसा साध्यते मोहस्तमश्च भरतर्षभ ।
क्रोधलोभौ भयं दर्प एतेषां सादनाच्छुचिः ॥ १२.२१५.१ ॥
Oh toro de los Bharatas, la ilusión se produce por la pasión y también por la oscuridad. La pureza llega al dominar la ira, la codicia, el miedo y el orgullo.
12.215.2
परमं परमात्मानं देवमक्षयमव्ययम् ।
विष्णुमव्यक्तसंस्थानं विदुस्तं देवसत्तमम् ॥ १२.२१५.२ ॥
Lo conocen como el supremo, el Alma Suprema, el dios imperecedero e inmutable, Viṣṇu de forma no manifiesta, el mejor de los dioses.
12.215.3
तस्य मायापिनद्धाङ्गा ज्ञान भ्रष्टा निराशिषः ।
मानवा ज्ञानसंमोहात्ततः कामं प्रयान्ति वै ॥ १२.२१५.३ ॥
Los hombres cuyos miembros están atados por su ilusión, caídos del conocimiento y libres de esperanza, por la confusión del saber se dirigen entonces al deseo.
12.215.4
कामात्क्रोधमवाप्याथ लोभमोहौ च मानवाः ।
मानदर्पावहंकारमहंकारात्ततः क्रियाः ॥ १२.२१५.४ ॥
Del deseo los hombres obtienen la ira, luego la codicia y la ilusión; el honor, el orgullo y el egoísmo. Del egoísmo surgen entonces las acciones.
12.215.5
क्रियाभिः स्नेहसंबन्धः स्नेहाच्छोकमनन्तरम् ।
अथ दुःखसमारम्भा जराजन्मकृतक्षणाः ॥ १२.२१५.५ ॥
Por las acciones surge el vínculo del afecto; del afecto, después, el dolor. Entonces comienzan los sufrimientos, cuyas ocasiones crean la vejez y el nacimiento.
12.215.6
जन्मतो गर्भवासं तु शुक्रशोणितसंभवम् ।
पुरीषमूत्रविक्लेदं शोणितप्रभवाविलम् ॥ १२.२१५.६ ॥
Desde el nacimiento viene la morada en el vientre, surgida del semen y la sangre, húmeda de excrementos y orina, turbia, originada en la sangre.
12.215.7
तृष्णाभिभूतस्तैर्वद्धस्तानेवाभिपरिप्लवन् ।
तथा नरकगर्तस्थस्तृष्णारज्जुभिराचितः।
पुण्यपापप्रणुन्नाङ्गो जायते स यथा कृमिः ॥ १२.२१५.७ ॥
Vencido por el deseo, atado por esos mismos lazos, vaga de un lado a otro; yaciendo en la fosa del infierno, atado firmemente con cuerdas de ansia, con miembros impulsados por el mérito y el demérito, nace como un gusano.
12.215.8
मशकैर्मत्कुणैर्दष्टस्तथा चित्रवधार्दितः ।
नानाव्याधिभिराकीर्णः कथंचिद्यौवनं गतः ॥ १२.२१५.८ ॥
Mordido por mosquitos y chinches, atormentado por múltiples tormentos, asediado por diversas enfermedades, de alguna manera llega a la juventud.
12.215.9
कूर्मोत्सृजति भूयश्च रज्जुः स्वस्वमुखेप्सया ।
योषितं नरकं गृह्य जन्मकर्मवशानुगः ॥ १२.२१५.९ ॥
La tortuga suelta de nuevo, y la cuerda también, cada una deseando su propia boca. Tomando a una mujer como infierno, sigue, sometido al poder del nacimiento y de las acciones.
12.215.10
पुरक्षेत्रनिमित्तं यद्दुःखं वक्तुं न शक्यते ।
कस्तत्र निन्दकश्चैव नरके पच्यते भृशम् ॥ १२.२१५.१० ॥
El sufrimiento causado por la ciudad y los campos no puede describirse; allí, incluso el calumniador es cocido intensamente en el infierno.
12.215.11
वार्धक्यमनुलङ्घेत तत्र कर्मारभेत्पुनः ।
भगवान्संस्तुतः पश्चात्किं प्रवक्ष्यामि ते भृशम् ॥ १२.२१५.११ ॥
Uno debe superar la vejez y allí iniciar de nuevo la acción. Habiendo alabado al Bienaventurado, ¿qué más te diré en abundancia?
12.215.12
संसारतन्त्रवाहिन्यस्तत्र बुद्ध्येत योषितः ।
प्रकृत्याः क्षेत्रभूतास्ता नराः क्षेत्रज्ञलक्षणाः।
तस्मादेवाविशेषेण नरोऽतीयाद्विशेषतः ॥ १२.२१५.१२ ॥
Allí debe entenderse que las mujeres son portadoras de la red del saṃsāra; son la naturaleza, siendo el campo, y los hombres se caracterizan como conocedores del campo. Por ello, el hombre debe ir más allá de ellas sin distinción, y en especial.
12.215.13
कृत्या ह्येता घोररूपा मोहयन्त्यविचक्षणान् ।
रजस्यन्तर्हिता मूर्तिरिन्द्रियाणां सनातनी ॥ १२.२१५.१३ ॥
En verdad, estas Kṛtyās de forma terrible confunden a los necios; la forma eterna de los sentidos, oculta en la pasión, es esta.
12.215.14
तस्मात्तर्षात्मकाद्रागाद्बीजाज्जायन्ति जन्तवः ।
स्वदेहजानस्वसंज्ञान्यद्वदङ्गात्कृमींस्त्यजेत्।
स्वसंज्ञानस्वकांस्तद्वत्सुतसंज्ञान्कृमींस्त्यजेत् ॥ १२.२१५.१४ ॥
Por ello, los seres vivos nacen de la semilla del apego, que consiste en ansia. Así como uno desecha de un miembro los gusanos nacidos de su propio cuerpo que no se consideran suyos, así también se debe desechar a los gusanos considerados propios, llamados hijos.
12.215.15
शुक्रतो रसतश्चैव देहाज्जायन्ति जन्तवः ।
स्वभावात्कर्मयोगाद्वा तानुपेक्षेत बुद्धिमान् ॥ १२.२१५.१५ ॥
Los seres vivos nacen del semen, de la esencia y del propio cuerpo. El sabio debe desatenderlos, nazcan de su naturaleza o del vínculo de la acción.
12.215.16
रजस्तमसि पर्यस्तं सत्वं च रजसि स्थितम् ।
ज्ञानाधिष्ठानमज्ञानं बुद्ध्यंहंकारलक्षणम् ॥ १२.२१५.१६ ॥
El sattva, cubierto por rajas y tamas y asentado en rajas, es el fundamento del conocimiento; la ignorancia se caracteriza por el intelecto y el ego.
12.215.17
तद्बीजं देहिनामाद्दुस्तद्बीजं जीवसंज्ञितम् ।
कर्मणा कालयुक्तेन संसारपरिवर्तनम् ॥ १२.२१५.१७ ॥
Esa es la semilla de los seres encarnados, y esa semilla se llama alma individual. Unida a la acción y al tiempo, produce la rotación del saṃsāra.
12.215.18
रमत्ययं यथा स्वप्ने मनसा देहवानिव ।
कर्मगर्भैर्गुणैर्देही गर्भे तदुपलभ्यते ॥ १२.२१५.१८ ॥
Como en un sueño éste se deleita con la mente, como si estuviera encarnado, así el ser encarnado, preñado de acción por las cualidades, se percibe en el vientre de la misma manera.
12.215.19
कर्मणा बीजभूतेन चोद्यते यद्यदिन्द्रियम् ।
जायते तदहंकाराद्रागयुक्तेन चेतसा ॥ १२.२१५.१९ ॥
Impulsado por la acción, que es como una semilla, surge cualquier órgano de los sentidos; nace del ahaṃkāra y de una mente unida al apego.
12.215.20
शब्दरागाच्छ्रोत्रमस्य जायते भावितात्मनः ।
रूपरागात्तथा चक्षुर्घ्राणं गन्धजिघृक्षया ॥ १२.२१५.२० ॥
Por el apego al sonido nace en él el oído de quien ha cultivado el ser; asimismo, por el apego a la forma nace el ojo, y por el deseo de percibir el olor, la nariz.
12.215.21
संस्पर्शेभ्यस्तथा वायुः प्राणापानव्यपाश्रयः ।
व्यानोदानौ समानश्च पञ्चधा देहयापनम् ॥ १२.२१५.२१ ॥
De los contactos surge asimismo el aire, que se apoya en prāṇa y apāna; con vyāna, udāna y samāna, el cuerpo se sostiene de cinco modos.
12.215.22
संजातैर्जायते गात्रैः कर्मजैर्ब्रह्मणा वृतः ।
दुःखाद्यन्तैर्दुःखमध्यैर्नरः शारीरमानसैः ॥ १२.२१५.२२ ॥
Con miembros nacidos de la acción y envuelto por Brahmā, nace el hombre: sufrimiento al principio y al final, sufrimiento en medio, corporal y mental.
12.215.23
दुःखं विद्यादुपादानादभिमानाच्च वर्धते ।
त्यागात्तेभ्यो निरोधः स्यान्निरोधज्ञो विमुच्यते ॥ १२.२१५.२३ ॥
Debe saberse que el sufrimiento nace del apego y crece con el orgullo; por el abandono de ellos surge la cesación, y quien conoce la cesación queda liberado.
12.215.24
इन्द्रियाणां रजस्येव प्रलयप्रभवावुभौ ।
परीक्ष्य संचरेद्विद्वान्यथावच्छास्त्रचक्षुषा ॥ १२.२१५.२४ ॥
Habiendo visto ambos, el origen y la disolución de los sentidos como si estuvieran en el polvo, el sabio debe examinarlos rectamente con el ojo de la escritura y conducirse en consecuencia.
12.215.25
ज्ञानेन्द्रियाणीन्द्रियार्थान्नोपसर्पन्त्यतर्षुलम् ।
ज्ञानैश्च करणैर्देही न देहं पुननर्हति ॥ १२.२१५.२५ ॥
Los órganos del conocimiento no se acercan a los objetos de los sentidos en quien está libre de sed. El ser encarnado, dotado de conocimiento e instrumentos, ya no merece tomar de nuevo un cuerpo.