മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.215
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.215.1
रजसा साध्यते मोहस्तमश्च भरतर्षभ ।
क्रोधलोभौ भयं दर्प एतेषां सादनाच्छुचिः ॥ १२.२१५.१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, രജസ്സിനാൽ മോഹവും തമസ്സിനാലും ഉണ്ടാകുന്നു. ക്രോധം, ലോഭം, ഭയം, ദർപ്പം ഇവ അടക്കുമ്പോഴേ ശുചിത്വം ഉണ്ടാകൂ.
12.215.2
परमं परमात्मानं देवमक्षयमव्ययम् ।
विष्णुमव्यक्तसंस्थानं विदुस्तं देवसत्तमम् ॥ १२.२१५.२ ॥
പരമനും പരമാത്മാവും അക്ഷയനും അവ്യയനുമായ ദേവനെ, അവ്യക്ത രൂപനായ ആ വിഷ്ണുവിനെ, ദേവശ്രേഷ്ഠനായി അവർ അറിയുന്നു.
12.215.3
तस्य मायापिनद्धाङ्गा ज्ञान भ्रष्टा निराशिषः ।
मानवा ज्ञानसंमोहात्ततः कामं प्रयान्ति वै ॥ १२.२१५.३ ॥
അവന്റെ മായയാൽ അംഗങ്ങൾ ബന്ധിതരായ, ജ്ഞാനത്തിൽനിന്ന് വീണ മനുഷ്യർ ജ്ഞാനമോഹത്താൽ കാമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
12.215.4
कामात्क्रोधमवाप्याथ लोभमोहौ च मानवाः ।
मानदर्पावहंकारमहंकारात्ततः क्रियाः ॥ १२.२१५.४ ॥
കാമത്തിൽനിന്ന് മനുഷ്യർ ക്രോധം നേടുന്നു; പിന്നെ ലോഭവും മോഹവും; മാനവും ദർപ്പവും അഹങ്കാരവും. അഹങ്കാരത്തിൽനിന്ന് പിന്നെ കർമ്മങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.
12.215.5
क्रियाभिः स्नेहसंबन्धः स्नेहाच्छोकमनन्तरम् ।
अथ दुःखसमारम्भा जराजन्मकृतक्षणाः ॥ १२.२१५.५ ॥
കർമ്മങ്ങളാൽ സ്നേഹബന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു; സ്നേഹത്തിൽനിന്ന് പിന്നെ ശോകം. അപ്പോൾ ദുഃഖാരംഭങ്ങൾ; ജരയും ജന്മവും അവയ്ക്കുള്ള അവസരങ്ങളാകുന്നു.
12.215.6
जन्मतो गर्भवासं तु शुक्रशोणितसंभवम् ।
पुरीषमूत्रविक्लेदं शोणितप्रभवाविलम् ॥ १२.२१५.६ ॥
ജനനത്തിനുമുമ്പ് ഗർഭവാസം; അത് ശുക്ലശോണിതങ്ങളിൽനിന്ന് ഉണ്ടായതും മലമൂത്രങ്ങളാൽ നനഞ്ഞതും രക്തത്താൽ കലങ്ങിയതുമാണ്.
12.215.7
तृष्णाभिभूतस्तैर्वद्धस्तानेवाभिपरिप्लवन् ।
तथा नरकगर्तस्थस्तृष्णारज्जुभिराचितः।
पुण्यपापप्रणुन्नाङ्गो जायते स यथा कृमिः ॥ १२.२१५.७ ॥
തൃഷ്ണയാൽ അഭിഭൂതനായവൻ, അവയാൽത്തന്നെ ബന്ധിതനായി അലയുന്നു. നരകക്കുഴിയിൽ കിടന്ന്, തൃഷ്ണയെന്ന കയറുകളാൽ മുറുകെ കെട്ടപ്പെട്ട്, പുണ്യപാപങ്ങളാൽ പ്രേരിതമായ അവയവങ്ങളോടെ അവൻ പുഴുവെന്നപോലെ ജനിക്കുന്നു.
12.215.8
मशकैर्मत्कुणैर्दष्टस्तथा चित्रवधार्दितः ।
नानाव्याधिभिराकीर्णः कथंचिद्यौवनं गतः ॥ १२.२१५.८ ॥
കൊതുകുകളാലും മൂട്ടകളാലും കടിക്കപ്പെട്ട്, പലവിധ പീഡകളാൽ വേദനിച്ച്, നാനാ രോഗങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, എങ്ങനെയോ യൗവനം പ്രാപിക്കുന്നു.
12.215.9
कूर्मोत्सृजति भूयश्च रज्जुः स्वस्वमुखेप्सया ।
योषितं नरकं गृह्य जन्मकर्मवशानुगः ॥ १२.२१५.९ ॥
ആമ വീണ്ടും വിടുന്നു; കയറും തന്റെ തന്റെ വായെ ആഗ്രഹിച്ച് വിടുന്നു. സ്ത്രീയെ നരകമെന്നപോലെ പിടിച്ച്, ജന്മകർമ്മങ്ങളുടെ വശത്ത് അനുസരിച്ച് അവൻ പോകുന്നു.
12.215.10
पुरक्षेत्रनिमित्तं यद्दुःखं वक्तुं न शक्यते ।
कस्तत्र निन्दकश्चैव नरके पच्यते भृशम् ॥ १२.२१५.१० ॥
നഗരത്തിനും നിലത്തിനും വേണ്ടി ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം പറയാനാവില്ല. അവിടെ നിന്ദിക്കുന്നവനും നരകത്തിൽ വളരെ വേവിക്കപ്പെടുന്നു.
12.215.11
वार्धक्यमनुलङ्घेत तत्र कर्मारभेत्पुनः ।
भगवान्संस्तुतः पश्चात्किं प्रवक्ष्यामि ते भृशम् ॥ १२.२१५.११ ॥
വാർദ്ധക്യം കടന്നുപോകണം; അവിടെ വീണ്ടും കർമ്മം ആരംഭിക്കണം. ഭഗവാനെ സ്തുതിച്ചശേഷം നിന്നോട് ഇനി എന്ത് വളരെ പറയണം?
12.215.12
संसारतन्त्रवाहिन्यस्तत्र बुद्ध्येत योषितः ।
प्रकृत्याः क्षेत्रभूतास्ता नराः क्षेत्रज्ञलक्षणाः।
तस्मादेवाविशेषेण नरोऽतीयाद्विशेषतः ॥ १२.२१५.१२ ॥
അവിടെ സ്ത്രീകൾ സംസാരതന്ത്രം വഹിക്കുന്നവരാണെന്ന് അറിയണം; അവർ പ്രകൃതിയും ക്ഷേത്രസ്വരൂപരുമാണ്; പുരുഷന്മാർ ക്ഷേത്രജ്ഞന്റെ ലക്ഷണമുള്ളവർ. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ വിവേചനമില്ലാതെയും, വിശേഷിച്ചും, അവരെ കടക്കണം.
12.215.13
कृत्या ह्येता घोररूपा मोहयन्त्यविचक्षणान् ।
रजस्यन्तर्हिता मूर्तिरिन्द्रियाणां सनातनी ॥ १२.२१५.१३ ॥
ഭയങ്കര രൂപമുള്ള ഈ കൃത്യകൾ വിവേകമില്ലാത്തവരെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു. രജോഗുണത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശാശ്വത രൂപമാണിത്.
12.215.14
तस्मात्तर्षात्मकाद्रागाद्बीजाज्जायन्ति जन्तवः ।
स्वदेहजानस्वसंज्ञान्यद्वदङ्गात्कृमींस्त्यजेत्।
स्वसंज्ञानस्वकांस्तद्वत्सुतसंज्ञान्कृमींस्त्यजेत् ॥ १२.२१५.१४ ॥
അതിനാൽ തൃഷ്ണാമയമായ രാഗബീജത്തിൽനിന്ന് ജീവികൾ ജനിക്കുന്നു. സ്വശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച്, സ്വന്തമല്ലെന്ന് കരുതുന്ന പുഴുക്കളെ അവയവത്തിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്നതുപോലെ, സ്വന്തമെന്നും മക്കളെന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന പുഴുക്കളെയും ഒഴിവാക്കണം.
12.215.15
शुक्रतो रसतश्चैव देहाज्जायन्ति जन्तवः ।
स्वभावात्कर्मयोगाद्वा तानुपेक्षेत बुद्धिमान् ॥ १२.२१५.१५ ॥
ശുക്ലത്തിൽനിന്നും രസത്തിൽനിന്നും ശരീരത്തിൽനിന്നുതന്നെയും ജീവികൾ ജനിക്കുന്നു. സ്വഭാവത്താലോ കർമയോഗത്താലോ ഉണ്ടാകുന്ന അവയെ ബുദ്ധിമാൻ അവഗണിക്കണം.
12.215.16
रजस्तमसि पर्यस्तं सत्वं च रजसि स्थितम् ।
ज्ञानाधिष्ठानमज्ञानं बुद्ध्यंहंकारलक्षणम् ॥ १२.२१५.१६ ॥
രജസ്സിലും തമസ്സിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നതും രജസ്സിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമായ സത്ത്വം ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാനമാണ്. അജ്ഞാനം ബുദ്ധിയും അഹങ്കാരവും ലക്ഷണമായുള്ളതാണ്.
12.215.17
तद्बीजं देहिनामाद्दुस्तद्बीजं जीवसंज्ञितम् ।
कर्मणा कालयुक्तेन संसारपरिवर्तनम् ॥ १२.२१५.१७ ॥
അതാണ് ദേഹികളുടെ ബീജം. ആ ബീജം ജീവൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. കർമ്മവും കാലവും ചേരുമ്പോൾ സംസാരത്തിന്റെ പരിവർത്തനം സംഭവിക്കുന്നു.
12.215.18
रमत्ययं यथा स्वप्ने मनसा देहवानिव ।
कर्मगर्भैर्गुणैर्देही गर्भे तदुपलभ्यते ॥ १२.२१५.१८ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ മനസ്സുകൊണ്ട് ദേഹിയെപ്പോലെ ഇവൻ രമിക്കുന്നു. അതുപോലെ കർമ്മഗർഭമായ ഗുണങ്ങളാൽ ദേഹി ഗർഭത്തിൽ അതേപോലെ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു.
12.215.19
कर्मणा बीजभूतेन चोद्यते यद्यदिन्द्रियम् ।
जायते तदहंकाराद्रागयुक्तेन चेतसा ॥ १२.२१५.१९ ॥
വിത്തുപോലുള്ള കർമ്മത്താൽ ഏതേത് ഇന്ദ്രിയം പ്രേരിതമാകുന്നുവോ, അത് അഹങ്കാരത്തിൽനിന്നും രാഗയുക്തമായ മനസ്സിൽനിന്നും ജനിക്കുന്നു.
12.215.20
शब्दरागाच्छ्रोत्रमस्य जायते भावितात्मनः ।
रूपरागात्तथा चक्षुर्घ्राणं गन्धजिघृक्षया ॥ १२.२१५.२० ॥
ശബ്ദത്തോടുള്ള രാഗത്താൽ ഭാവിതാത്മാവിന് ശ്രോത്രം ജനിക്കുന്നു; അതുപോലെ രൂപരാഗത്താൽ ചക്ഷുസ്സും, ഗന്ധം അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഘ്രാണവും ജനിക്കുന്നു.
12.215.21
संस्पर्शेभ्यस्तथा वायुः प्राणापानव्यपाश्रयः ।
व्यानोदानौ समानश्च पञ्चधा देहयापनम् ॥ १२.२१५.२१ ॥
സ്പർശങ്ങളിൽനിന്ന് അതുപോലെ വായു ജനിക്കുന്നു; അത് പ്രാണനെയും അപാനനെയും ആശ്രയിക്കുന്നു. വ്യാനനും ഉദാനനും സമാനനും ചേർന്ന് അഞ്ചു വിധത്തിൽ ദേഹയാപനം നടത്തുന്നു.
12.215.22
संजातैर्जायते गात्रैः कर्मजैर्ब्रह्मणा वृतः ।
दुःखाद्यन्तैर्दुःखमध्यैर्नरः शारीरमानसैः ॥ १२.२१५.२२ ॥
കർമ്മത്താൽ ജനിച്ച, ബ്രഹ്മാവ് ആവരണം ചെയ്ത അവയവങ്ങളോടെ മനുഷ്യൻ ജനിക്കുന്നു; ആദിയിലും അന്ത്യത്തിലും ദുഃഖം, മധ്യത്തിലും ദുഃഖം—ശരീരികവും മാനസികവുമായത്.
12.215.23
दुःखं विद्यादुपादानादभिमानाच्च वर्धते ।
त्यागात्तेभ्यो निरोधः स्यान्निरोधज्ञो विमुच्यते ॥ १२.२१५.२३ ॥
ദുഃഖം ഉപാദാനത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്നു എന്നറിയണം; അഭിമാനത്താൽ അത് വളരുന്നു. അവയെ ത്യജിക്കുന്നതിനാൽ നിരോധം ഉണ്ടാകുന്നു; നിരോധം അറിയുന്നവൻ മോചിതനാകുന്നു.
12.215.24
इन्द्रियाणां रजस्येव प्रलयप्रभवावुभौ ।
परीक्ष्य संचरेद्विद्वान्यथावच्छास्त्रचक्षुषा ॥ १२.२१५.२४ ॥
ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഉത്പത്തിയും ലയവും ഇരുതും ധൂളിയിൽ എന്നപോലെ കണ്ട്, ശാസ്ത്രമാകുന്ന കണ്ണുകൊണ്ട് പരിശോധിച്ച്, വിദ്വാൻ യഥാവിധി സഞ്ചരിക്കണം.
12.215.25
ज्ञानेन्द्रियाणीन्द्रियार्थान्नोपसर्पन्त्यतर्षुलम् ।
ज्ञानैश्च करणैर्देही न देहं पुननर्हति ॥ १२.२१५.२५ ॥
തൃഷ്ണയില്ലാത്തവനെ ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിലേക്ക് അടുക്കുന്നില്ല. ജ്ഞാനവും ഉപകരണങ്ങളുമുള്ള ദേഹി വീണ്ടും ഒരു ദേഹത്തിന് അർഹനാകുന്നില്ല.