マハーバーラタ · 章 12.215
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.215.1
रजसा साध्यते मोहस्तमश्च भरतर्षभ ।
क्रोधलोभौ भयं दर्प एतेषां सादनाच्छुचिः ॥ १२.२१५.१ ॥
バラタの牡牛よ、迷妄は激情（ラジャス）から、また暗黒（タマス）からも生じる。怒り、貪欲、恐れ、高慢を抑えてこそ清浄が得られる。
12.215.2
परमं परमात्मानं देवमक्षयमव्ययम् ।
विष्णुमव्यक्तसंस्थानं विदुस्तं देवसत्तमम् ॥ १२.२१५.२ ॥
彼らは、至高で最高我、不滅不変の神、姿の現れないヴィシュヌこそ神々の中で最も優れた者と知っている。
12.215.3
तस्य मायापिनद्धाङ्गा ज्ञान भ्रष्टा निराशिषः ।
मानवा ज्ञानसंमोहात्ततः कामं प्रयान्ति वै ॥ १२.२१५.३ ॥
彼の幻力に四肢を縛られ、知から落ち、望みを捨てた人々は、知の迷いによって欲望へと向かう。
12.215.4
कामात्क्रोधमवाप्याथ लोभमोहौ च मानवाः ।
मानदर्पावहंकारमहंकारात्ततः क्रियाः ॥ १२.२१५.४ ॥
人は欲望から怒りを得、次に貪欲と迷いを、そして名誉・慢心・我執を得る。我執から行為が生じる。
12.215.5
क्रियाभिः स्नेहसंबन्धः स्नेहाच्छोकमनन्तरम् ।
अथ दुःखसमारम्भा जराजन्मकृतक्षणाः ॥ १२.२१५.५ ॥
行為によって愛着の絆が生じ、愛着からその後に悲しみが生じる。そこで苦の始まりが起こり、その機会は老いと生によって作られる。
12.215.6
जन्मतो गर्भवासं तु शुक्रशोणितसंभवम् ।
पुरीषमूत्रविक्लेदं शोणितप्रभवाविलम् ॥ १२.२१५.६ ॥
生まれる前には胎内の滞在があり、精と血から生じ、糞尿で湿り、血から生じた濁りがある。
12.215.7
तृष्णाभिभूतस्तैर्वद्धस्तानेवाभिपरिप्लवन् ।
तथा नरकगर्तस्थस्तृष्णारज्जुभिराचितः।
पुण्यपापप्रणुन्नाङ्गो जायते स यथा कृमिः ॥ १२.२१५.७ ॥
渇愛に打ち負かされ、まさにその縛めに縛られて、彼はさまよう。地獄の穴に横たわり、渇愛の綱で固く縛られ、善と悪に駆り立てられた手足をもって、彼は虫のように生まれる。
12.215.8
मशकैर्मत्कुणैर्दष्टस्तथा चित्रवधार्दितः ।
नानाव्याधिभिराकीर्णः कथंचिद्यौवनं गतः ॥ १२.२१५.८ ॥
蚊や南京虫に噛まれ、さまざまな責め苦に苦しめられ、多くの病に囲まれて、彼はどうにか若さに至る。
12.215.9
कूर्मोत्सृजति भूयश्च रज्जुः स्वस्वमुखेप्सया ।
योषितं नरकं गृह्य जन्मकर्मवशानुगः ॥ १२.२१५.९ ॥
亀はまた放し、綱もまた己の口を望んで放す。女を地獄としてつかみ、生と業の力に従って彼は従う。
12.215.10
पुरक्षेत्रनिमित्तं यद्दुःखं वक्तुं न शक्यते ।
कस्तत्र निन्दकश्चैव नरके पच्यते भृशम् ॥ १२.२१५.१० ॥
都市と田畑のために生じる苦しみは語り尽くせない。そこでは、中傷する者すら地獄で激しく煮られる。
12.215.11
वार्धक्यमनुलङ्घेत तत्र कर्मारभेत्पुनः ।
भगवान्संस्तुतः पश्चात्किं प्रवक्ष्यामि ते भृशम् ॥ १२.२१५.११ ॥
老いを越えるべきであり、そこで再び行為を始めるべきである。世尊を讃えた後、あなたに何をさらに詳しく語ろうか。
12.215.12
संसारतन्त्रवाहिन्यस्तत्र बुद्ध्येत योषितः ।
प्रकृत्याः क्षेत्रभूतास्ता नराः क्षेत्रज्ञलक्षणाः।
तस्मादेवाविशेषेण नरोऽतीयाद्विशेषतः ॥ १२.२१५.१२ ॥
そこで知るべきである。女は輪廻の織物を運ぶ者であり、田地たる自然（プラクリティ）である。男は田地を知る者の特徴を持つ。ゆえに人は区別なく、とりわけ彼女らを超えるべきである。
12.215.13
कृत्या ह्येता घोररूपा मोहयन्त्यविचक्षणान् ।
रजस्यन्तर्हिता मूर्तिरिन्द्रियाणां सनातनी ॥ १२.२१५.१३ ॥
恐ろしい姿のクリティャーたちは、確かに無知な者を惑わす。激質（ラジャス）に隠れた諸感官の永遠の姿こそ、これである。
12.215.14
तस्मात्तर्षात्मकाद्रागाद्बीजाज्जायन्ति जन्तवः ।
स्वदेहजानस्वसंज्ञान्यद्वदङ्गात्कृमींस्त्यजेत्।
स्वसंज्ञानस्वकांस्तद्वत्सुतसंज्ञान्कृमींस्त्यजेत् ॥ १२.२१५.१४ ॥
それゆえ生きものは渇愛より成る執着の種から生まれる。自分の身体から生じ、自分のものとは思えない虫を肢体から捨てるように、自分のものと思われる親族や息子と呼ばれる虫も同様に捨てるべきである。
12.215.15
शुक्रतो रसतश्चैव देहाज्जायन्ति जन्तवः ।
स्वभावात्कर्मयोगाद्वा तानुपेक्षेत बुद्धिमान् ॥ १२.२१५.१५ ॥
生きものは精液、精気、そして身体そのものから生まれる。賢者は、本性から生じたものであれ、業の結びつきから生じたものであれ、それらを顧みてはならない。
12.215.16
रजस्तमसि पर्यस्तं सत्वं च रजसि स्थितम् ।
ज्ञानाधिष्ठानमज्ञानं बुद्ध्यंहंकारलक्षणम् ॥ १२.२१५.१६ ॥
ラジャスとタマスに覆われ、ラジャスに住するサットヴァは知識の拠り所である。無知は知性と自我を特徴とする。
12.215.17
तद्बीजं देहिनामाद्दुस्तद्बीजं जीवसंज्ञितम् ।
कर्मणा कालयुक्तेन संसारपरिवर्तनम् ॥ १२.२१५.१७ ॥
それが具身者の種子であり、その種子は命我と呼ばれる。業と時間と結びつくとき、輪廻の転変を生じさせる。
12.215.18
रमत्ययं यथा स्वप्ने मनसा देहवानिव ।
कर्मगर्भैर्गुणैर्देही गर्भे तदुपलभ्यते ॥ १२.२१५.१८ ॥
夢の中で、この者は意によって、あたかも身体を持つかのように楽しむ。同様に、業を胎とする諸徳によって具身者は胎内で同じように知覚される。
12.215.19
कर्मणा बीजभूतेन चोद्यते यद्यदिन्द्रियम् ।
जायते तदहंकाराद्रागयुक्तेन चेतसा ॥ १२.२१५.१९ ॥
種子のような業によって駆り立てられ、どの感覚器官も生じる。それは我執と執着に結ばれた心から生まれる。
12.215.20
शब्दरागाच्छ्रोत्रमस्य जायते भावितात्मनः ।
रूपरागात्तथा चक्षुर्घ्राणं गन्धजिघृक्षया ॥ १२.२१५.२० ॥
音への執着から、自己を修めた者には耳が生じ、同様に形への執着から眼が、香りを嗅ぎ取りたい欲求から鼻が生じる。
12.215.21
संस्पर्शेभ्यस्तथा वायुः प्राणापानव्यपाश्रयः ।
व्यानोदानौ समानश्च पञ्चधा देहयापनम् ॥ १२.२१५.२१ ॥
触から同様に風が生じ、それは上気と下気に依る。遍行、上行、平等の気とともに、身体は五つの仕方で保たれる。
12.215.22
संजातैर्जायते गात्रैः कर्मजैर्ब्रह्मणा वृतः ।
दुःखाद्यन्तैर्दुःखमध्यैर्नरः शारीरमानसैः ॥ १२.२१५.२२ ॥
業から生じ、梵天に包まれた肢体とともに人は生まれる。始めにも終わりにも苦があり、中にも苦がある。身体と心の苦である。
12.215.23
दुःखं विद्यादुपादानादभिमानाच्च वर्धते ।
त्यागात्तेभ्यो निरोधः स्यान्निरोधज्ञो विमुच्यते ॥ १२.२१५.२३ ॥
苦は執着（取）から生じ、我慢によって増すと知るべきである。それらを捨てることで止滅が生じ、止滅を知る者は解脱する。
12.215.24
इन्द्रियाणां रजस्येव प्रलयप्रभवावुभौ ।
परीक्ष्य संचरेद्विद्वान्यथावच्छास्त्रचक्षुषा ॥ १२.२१५.२४ ॥
感官の生起と滅尽をいわば塵の中に見て、智者は聖典の眼で正しく吟味し、そのように行うべきである。
12.215.25
ज्ञानेन्द्रियाणीन्द्रियार्थान्नोपसर्पन्त्यतर्षुलम् ।
ज्ञानैश्च करणैर्देही न देहं पुननर्हति ॥ १२.२१५.२५ ॥
渇望のない者には、知の諸感官は感覚対象に近づかない。知と器官をそなえた有身者は、再び身体を受けるに値しない。