マハーバーラタ · 章 12.22

12.22.1

अस्मिन्नेवान्तरे वाक्यं पुनरेवार्जुनोऽब्रवीत् ।
निर्विण्णमनसं ज्येष्ठमिदं भ्रातरमच्युतम् ॥ १२.२२.१ ॥

その間にアルジュナは、意気消沈した長兄の不動のアチュタに再びこの言葉を語った。

क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ प्राप्य राज्यं सुदुर्लभम् ।
जित्वा चारीन्नरश्रेष्ठ तप्यते किं भृशं भवान् ॥ १२.२२.२ ॥

ダルマを知る者、人の中の最良者よ!クシャトリヤの義務によって極めて得難い王国を得て、敵をも征服したのに、なぜあなたはこれほどまでに深く苦しむのか。

क्षत्रियाणां महाराज संग्रामे निधनं मतम् ।
विशिष्टं बहुभिर्यज्ञैः क्षत्रधर्ममनुस्मर ॥ १२.२२.३ ॥

偉大な王よ、クシャトリヤにとって戦場での死は多くの祭祀にもまさると考えられている。クシャトリヤの義務を思い起こせ。

ब्राह्मणानां तपस्त्यागः प्रेत्य धर्मविधिः स्मृतः ।
क्षत्रियाणां च निधनं संग्रामे विहितं प्रभो ॥ १२.२२.४ ॥

バラモンにとっては苦行と放棄こそが死後のダルマの規定とされ、主よ、クシャトリヤにとっては戦死が定められている。

क्षात्रधर्मो महारौद्रः शस्त्रनित्य इति स्मृतः ।
वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे ॥ १२.२२.५ ॥

クシャトリヤの義務は極めて恐ろしく、常に武器と結びついているとされる。バラタ族の最良者よ、適切な時に戦場で武器により殺すこともその一部である。

ब्राह्मणस्यापि चेद्राजन्क्षत्रधर्मेण वर्ततः ।
प्रशस्तं जीवितं लोके क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.२२.६ ॥

王よ、たとえバラモンがクシャトリヤの義務に従って生きるとしても、その生は世において称賛に値する。クシャトリヤの階級もまたブラフマンから生まれたのだから。

न त्यागो न पुनर्यज्ञो न तपो मनुजेश्वर ।
क्षत्रियस्य विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम् ॥ १२.२२.७ ॥

人の王よ、クシャトリヤには放棄も、再びの祭祀も、苦行も定められておらず、他人の財によって生きることも定められていない。

स भवान्सर्वधर्मज्ञो धर्मात्मा भरतर्षभ ।
राजा मनीषी निपुणो लोके दृष्टपरावरः ॥ १२.२२.८ ॥

あなたは一切の法を知る者、法の心を持つ者、バラタ族の雄牛であり、王であり、賢く、熟達し、世の高低を見てきた方です。

त्यक्त्वा संतापजं शोकं दंशितो भव कर्मणि ।
क्षत्रियस्य विशेषेण हृदयं वज्रसन्निभम् ॥ १२.२२.९ ॥

苦悩から生じた悲しみを捨て、行為に備えよ。クシャトリヤの心は特に雷霆のようである。

जित्वाऽरीन्क्षत्रधर्मेण प्राप्य राज्यमकण्टकम् ।
विजितात्मा मनुष्येन्द्र यज्ञदानपरो भव ॥ १२.२२.१० ॥

クシャトリヤの法によって敵に勝ち、棘のない王国を得たのち、人の王よ、自己を制御して祭祀と布施に専念せよ。

इन्द्रो वै ब्रह्मणः पुत्रः क्षत्रियः कर्मणाऽभवत् ।
ज्ञातीनां पापवृत्तीनां जघान नवतीर्नव ॥ १२.२२.११ ॥

インドラはブラフマーの子であったが、行為によってクシャトリヤとなり、悪行の親族九十九人を打ち倒した。

तच्चास्य कर्म पूज्यं च प्रशस्यं च विशांपते ।
तेनेन्द्रत्वं समापेदे देवानामिति नः श्रुतम् ॥ १२.२२.१२ ॥

彼のその行為は尊敬され称賛されるべきものです、民の主よ。それによって彼は神々の中でインドラの位を得た、と私たちは聞いています。

स त्वं यज्ञैर्महाराज यजस्व बहुदक्षिणैः ।
यथैवेन्द्रो मनुष्येन्द्र चिराय विगतज्वरः ॥ १२.२२.१३ ॥

ゆえに大王よ、多くの布施を伴う祭祀を行え。人間の主インドラのように、長き間憂いなく在れ。

मा त्वमेवं गते किंचिच्छोचेथाः क्षत्रियर्षभ ।
गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूताः परां गतिम् ॥ १२.२२.१४ ॥

クシャトリヤの中の雄牛よ、彼らがこのように去った今、いかなることにも嘆いてはならない。彼らは武士の義務と武器によって清められ、最高の境地に至ったのだ。

भवितव्यं तथा तच्च यद्वृत्तं भरतर्षभ ।
दिष्टं हि राजशार्दूल न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ १२.२२.१५ ॥

バラタの雄牛よ、起きたことはそうなるべきものであった。王者の虎よ、運命は乗り越えることができない。