มหาภารตะ · อัธยายะ 12.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.22.1
अस्मिन्नेवान्तरे वाक्यं पुनरेवार्जुनोऽब्रवीत् ।
निर्विण्णमनसं ज्येष्ठमिदं भ्रातरमच्युतम् ॥ १२.२२.१ ॥
ในขณะนั้น อรชุนก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้อีกครั้งต่อพี่ชายคนโต ผู้มั่นคง ผู้มีจิตใจท้อแท้ ยุธิษฐิระ ผู้ไม่เคยเสื่อมจากธรรม
12.22.2
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ प्राप्य राज्यं सुदुर्लभम् ।
जित्वा चारीन्नरश्रेष्ठ तप्यते किं भृशं भवान् ॥ १२.२२.२ ॥
ข้าแต่ผู้รู้ธรรม ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์ เมื่อได้ราชสมบัติที่หายากยิ่งมาด้วยธรรมของกษัตริย์ และได้ชนะศัตรูแล้ว ไฉนพระองค์จึงโศกเศร้านักเช่นนี้
12.22.3
क्षत्रियाणां महाराज संग्रामे निधनं मतम् ।
विशिष्टं बहुभिर्यज्ञैः क्षत्रधर्ममनुस्मर ॥ १२.२२.३ ॥
ข้าแต่มหาราช สำหรับกษัตริย์ การสิ้นชีพในสงครามนั้นถือว่าประเสริฐกว่ายัญพิธีจำนวนมาก จงระลึกถึงธรรมของกษัตริย์เถิด
12.22.4
ब्राह्मणानां तपस्त्यागः प्रेत्य धर्मविधिः स्मृतः ।
क्षत्रियाणां च निधनं संग्रामे विहितं प्रभो ॥ १२.२२.४ ॥
สำหรับพราหมณ์ การบำเพ็ญตบะและการสละ ท่านสอนว่าเป็นวิถีแห่งธรรมหลังความตาย ส่วนสำหรับกษัตริย์ การสิ้นชีพในสงครามถูกกำหนดไว้ ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่
12.22.5
क्षात्रधर्मो महारौद्रः शस्त्रनित्य इति स्मृतः ।
वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे ॥ १२.२२.५ ॥
กล่าวกันว่า ธรรมของกษัตริย์นั้นน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก และผูกพันกับอาวุธอยู่เสมอ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต การฆ่าด้วยอาวุธในสงครามตามกาลที่เหมาะสมก็เป็นส่วนหนึ่งของธรรมนั้น
12.22.6
ब्राह्मणस्यापि चेद्राजन्क्षत्रधर्मेण वर्ततः ।
प्रशस्तं जीवितं लोके क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.२२.६ ॥
ข้าแต่พระราชา แม้พราหมณ์คนหนึ่งจะดำเนินชีวิตตามธรรมของกษัตริย์ ชีวิตของเขาก็ยังเป็นที่สรรเสริญในโลก เพราะวรรณะกษัตริย์ก็เกิดจากพรหมันเช่นกัน
12.22.7
न त्यागो न पुनर्यज्ञो न तपो मनुजेश्वर ।
क्षत्रियस्य विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम् ॥ १२.२२.७ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ สำหรับกษัตริย์ มิได้กำหนดให้สละ ให้บูชายัญ หรือบำเพ็ญตบะ และมิได้กำหนดให้ดำรงชีวิตด้วยทรัพย์ของผู้อื่น
12.22.8
स भवान्सर्वधर्मज्ञो धर्मात्मा भरतर्षभ ।
राजा मनीषी निपुणो लोके दृष्टपरावरः ॥ १२.२२.८ ॥
พระองค์ผู้รู้ธรรมทั้งปวง มีจิตใจชอบธรรม ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต ทรงเป็นพระราชาผู้ฉลาด ชำนาญ และได้เห็นทั้งความสูงและความต่ำในโลกมาแล้ว
12.22.9
त्यक्त्वा संतापजं शोकं दंशितो भव कर्मणि ।
क्षत्रियस्य विशेषेण हृदयं वज्रसन्निभम् ॥ १२.२२.९ ॥
จงละความโศกที่เกิดจากความทุกข์ร้อนเสีย แล้วตั้งมั่นพร้อมจะลงมือกระทำหน้าที่ ใจของกษัตริย์โดยเฉพาะนั้นแข็งดั่งสายฟ้า
12.22.10
जित्वाऽरीन्क्षत्रधर्मेण प्राप्य राज्यमकण्टकम् ।
विजितात्मा मनुष्येन्द्र यज्ञदानपरो भव ॥ १२.२२.१० ॥
เมื่อได้ชนะศัตรูด้วยธรรมของกษัตริย์ และได้ราชสมบัติที่ปราศจากหนาม ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ จงมีตนที่ควบคุมได้แล้ว และอุทิศตนแก่ยัญพิธีและการให้ทาน
12.22.11
इन्द्रो वै ब्रह्मणः पुत्रः क्षत्रियः कर्मणाऽभवत् ।
ज्ञातीनां पापवृत्तीनां जघान नवतीर्नव ॥ १२.२२.११ ॥
พระอินทร์ ผู้เป็นบุตรของพระพรหมแท้จริง ได้เป็นกษัตริย์ด้วยกรรมของตน และได้ฆ่าญาติผู้ประพฤติชั่วเก้าสิบเก้าคน
12.22.12
तच्चास्य कर्म पूज्यं च प्रशस्यं च विशांपते ।
तेनेन्द्रत्वं समापेदे देवानामिति नः श्रुतम् ॥ १२.२२.१२ ॥
กรรมนั้นของพระองค์ควรแก่การบูชาและการสรรเสริญ ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน ด้วยกรรมนั้น ตามที่เราได้ฟังมา พระองค์จึงได้ความเป็นพระอินทร์ในหมู่เทวดา
12.22.13
स त्वं यज्ञैर्महाराज यजस्व बहुदक्षिणैः ।
यथैवेन्द्रो मनुष्येन्द्र चिराय विगतज्वरः ॥ १२.२२.१३ ॥
ดังนั้น ข้าแต่มหาราช จงบูชายัญพร้อมด้วยทักษิณามากมายเถิด เพื่อว่า ดุจพระอินทร์ ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ พระองค์จะปราศจากความทุกข์ร้อนไปนาน
12.22.14
मा त्वमेवं गते किंचिच्छोचेथाः क्षत्रियर्षभ ।
गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूताः परां गतिम् ॥ १२.२२.१४ ॥
ข้าแต่วีรกษัตริย์ อย่าโศกเศร้าเลยแม้แต่น้อย ในเมื่อเขาเหล่านั้นจากไปแล้วเช่นนี้ เขาได้ไปสู่คติอันสูงสุดแล้ว บริสุทธิ์ด้วยธรรมของกษัตริย์และด้วยอาวุธ
12.22.15
भवितव्यं तथा तच्च यद्वृत्तं भरतर्षभ ।
दिष्टं हि राजशार्दूल न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ १२.२२.१५ ॥
สิ่งที่เกิดขึ้นนั้นต้องเกิดขึ้นเช่นนั้นเอง ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต ข้าแต่พยัคฆ์ในหมู่กษัตริย์ เพราะชะตาลิขิตนั้นไม่อาจล่วงพ้นไปได้