മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.22.1
अस्मिन्नेवान्तरे वाक्यं पुनरेवार्जुनोऽब्रवीत् ।
निर्विण्णमनसं ज्येष्ठमिदं भ्रातरमच्युतम् ॥ १२.२२.१ ॥
ഇതിനിടയിൽ അർജുനൻ മനസ്സ് തളർന്നിരുന്ന ജ്യേഷ്ഠസഹോദരനായ അച്യുതനോട് ഈ വാക്ക് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
12.22.2
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ प्राप्य राज्यं सुदुर्लभम् ।
जित्वा चारीन्नरश्रेष्ठ तप्यते किं भृशं भवान् ॥ १२.२२.२ ॥
ധർമ്മജ്ഞനേ, നരശ്രേഷ്ഠനേ! ക്ഷത്രധർമ്മത്താൽ അതിദുർലഭമായ രാജ്യം നേടി ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചിട്ടും നിങ്ങൾ എന്തിനിത്ര അതിയായി സന്താപിക്കുന്നു?
12.22.3
क्षत्रियाणां महाराज संग्रामे निधनं मतम् ।
विशिष्टं बहुभिर्यज्ञैः क्षत्रधर्ममनुस्मर ॥ १२.२२.३ ॥
മഹാരാജാവേ! ക്ഷത്രിയർക്ക് യുദ്ധത്തിലെ മരണം പല യജ്ഞങ്ങളെക്കാളും ശ്രേഷ്ഠമായി കരുതപ്പെടുന്നു. ക്ഷത്രധർമ്മം ഓർക്കുക.
12.22.4
ब्राह्मणानां तपस्त्यागः प्रेत्य धर्मविधिः स्मृतः ।
क्षत्रियाणां च निधनं संग्रामे विहितं प्रभो ॥ १२.२२.४ ॥
ബ്രാഹ്മണർക്ക് തപസ്സും ത്യാഗവും മരണാനന്തര ധർമ്മവിധിയായി പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പ്രഭോ, ക്ഷത്രിയർക്ക് യുദ്ധത്തിലെ മരണമാണ് വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
12.22.5
क्षात्रधर्मो महारौद्रः शस्त्रनित्य इति स्मृतः ।
वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे ॥ १२.२२.५ ॥
ക്ഷാത്രധർമ്മം അതിഭയങ്കരവും എപ്പോഴും ആയുധങ്ങളോടു ബന്ധപ്പെട്ടതുമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, യഥാസമയം യുദ്ധത്തിൽ ആയുധംകൊണ്ടുള്ള വധവും അതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
12.22.6
ब्राह्मणस्यापि चेद्राजन्क्षत्रधर्मेण वर्ततः ।
प्रशस्तं जीवितं लोके क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.२२.६ ॥
രാജാവേ! ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം ജീവിച്ചാൽ ലോകത്തിൽ അവന്റെ ജീവിതം പ്രശംസനീയമാണ്; കാരണം ക്ഷത്രവും ബ്രഹ്മത്തിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതാണ്.
12.22.7
न त्यागो न पुनर्यज्ञो न तपो मनुजेश्वर ।
क्षत्रियस्य विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम् ॥ १२.२२.७ ॥
മനുജേശ്വരാ, ക്ഷത്രിയന് ത്യാഗവും വീണ്ടും യജ്ഞവും തപസ്സും വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല; മറ്റുള്ളവരുടെ ധനംകൊണ്ട് ജീവിക്കുന്നതും വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
12.22.8
स भवान्सर्वधर्मज्ञो धर्मात्मा भरतर्षभ ।
राजा मनीषी निपुणो लोके दृष्टपरावरः ॥ १२.२२.८ ॥
നീ സർവധർമ്മജ്ഞനും ധർമ്മാത്മാവും ഭരതശ്രേഷ്ഠനുമാണ്; രാജാവും മനീഷിയും നിപുണനും ലോകത്തിലെ ഉന്നതാധമങ്ങൾ കണ്ടവനുമാണ്.
12.22.9
त्यक्त्वा संतापजं शोकं दंशितो भव कर्मणि ।
क्षत्रियस्य विशेषेण हृदयं वज्रसन्निभम् ॥ १२.२२.९ ॥
സന്താപത്തിൽനിന്ന് ജനിച്ച ശോകം ത്യജിച്ച് കർമ്മത്തിന് സന്നദ്ധനാകൂ; ക്ഷത്രിയന്റെ ഹൃദയം വിശേഷിച്ചും വജ്രതുല്യമാണ്.
12.22.10
जित्वाऽरीन्क्षत्रधर्मेण प्राप्य राज्यमकण्टकम् ।
विजितात्मा मनुष्येन्द्र यज्ञदानपरो भव ॥ १२.२२.१० ॥
ക്ഷത്രധർമ്മത്താൽ ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച്, മുള്ളില്ലാത്ത രാജ്യം നേടി, മനുഷ്യേന്ദ്രാ, ആത്മജയിയായി യജ്ഞദാനങ്ങളിൽ തത്പരനാകൂ.
12.22.11
इन्द्रो वै ब्रह्मणः पुत्रः क्षत्रियः कर्मणाऽभवत् ।
ज्ञातीनां पापवृत्तीनां जघान नवतीर्नव ॥ १२.२२.११ ॥
ഇന്ദ്രൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനാണ്; കർമ്മത്താൽ ക്ഷത്രിയനായി. പാപവൃത്തികളുള്ള ബന്ധുക്കളിൽ തൊണ്ണൂറ്റിഒൻപതുപേരെ വധിച്ചു.
12.22.12
तच्चास्य कर्म पूज्यं च प्रशस्यं च विशांपते ।
तेनेन्द्रत्वं समापेदे देवानामिति नः श्रुतम् ॥ १२.२२.१२ ॥
അവന്റെ ആ കർമ്മം പൂജ്യവും പ്രശംസനീയവുമാണ്, വിശാംപതേ; അതിനാൽ ദേവന്മാരിൽ ഇന്ദ്രത്വം നേടിയെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
12.22.13
स त्वं यज्ञैर्महाराज यजस्व बहुदक्षिणैः ।
यथैवेन्द्रो मनुष्येन्द्र चिराय विगतज्वरः ॥ १२.२२.१३ ॥
മഹാരാജാവേ, നീ ധാരാളം ദക്ഷിണകളോടെ യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുക; ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, മനുഷ്യേന്ദ്രാ, ദീർഘകാലം ദുഃഖരഹിതനായിരിക്കുക.
12.22.14
मा त्वमेवं गते किंचिच्छोचेथाः क्षत्रियर्षभ ।
गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूताः परां गतिम् ॥ १२.२२.१४ ॥
ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ അവർ പോയ ശേഷം നീ ഒന്നിലും ദുഃഖിക്കരുത്; ക്ഷാത്രധർമ്മത്താലും ആയുധങ്ങളാലും ശുദ്ധരായി അവർ പരമഗതി പ്രാപിച്ചു.
12.22.15
भवितव्यं तथा तच्च यद्वृत्तं भरतर्षभ ।
दिष्टं हि राजशार्दूल न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ १२.२२.१५ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സംഭവിച്ചത് അങ്ങനെതന്നെ സംഭവിക്കേണ്ടതായിരുന്നു; രാജശാർദൂലാ, വിധി അതിക്രമിക്കുക സാധ്യമല്ല.