మహాభారతం · అధ్యాయం 12.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.22.1
अस्मिन्नेवान्तरे वाक्यं पुनरेवार्जुनोऽब्रवीत् ।
निर्विण्णमनसं ज्येष्ठमिदं भ्रातरमच्युतम् ॥ १२.२२.१ ॥
ఇంతలో అర్జునుడు మళ్లీ మనసు కుంగిపోయిన జ్యేష్ఠ సోదరుడైన అచ్యుతునితో ఈ మాట చెప్పాడు.
12.22.2
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ प्राप्य राज्यं सुदुर्लभम् ।
जित्वा चारीन्नरश्रेष्ठ तप्यते किं भृशं भवान् ॥ १२.२२.२ ॥
ధర్మజ్ఞా, నరశ్రేష్ఠా! క్షత్రధర్మంతో అత్యంత దుర్లభమైన రాజ్యాన్ని పొంది, శత్రువులను జయించి కూడా మీరు ఎందుకు ఇంతగా బాధపడుతున్నారు?
12.22.3
क्षत्रियाणां महाराज संग्रामे निधनं मतम् ।
विशिष्टं बहुभिर्यज्ञैः क्षत्रधर्ममनुस्मर ॥ १२.२२.३ ॥
మహారాజా! క్షత్రియులకు యుద్ధంలో మరణం అనేక యజ్ఞాల కంటే శ్రేష్ఠమైనదిగా భావింపబడింది. క్షత్రధర్మాన్ని స్మరించండి.
12.22.4
ब्राह्मणानां तपस्त्यागः प्रेत्य धर्मविधिः स्मृतः ।
क्षत्रियाणां च निधनं संग्रामे विहितं प्रभो ॥ १२.२२.४ ॥
బ్రాహ్మణులకు తపస్సు, త్యాగం మరణానంతర ధర్మవిధిగా చెప్పబడ్డాయి; ప్రభూ, క్షత్రియులకు యుద్ధంలో మరణం విధింపబడింది.
12.22.5
क्षात्रधर्मो महारौद्रः शस्त्रनित्य इति स्मृतः ।
वधश्च भरतश्रेष्ठ काले शस्त्रेण संयुगे ॥ १२.२२.५ ॥
క్షాత్రధర్మం అత్యంత భయంకరమైనదని, నిత్యం శస్త్రాలతో ముడిపడినదని చెప్పబడింది; భరతశ్రేష్ఠా, తగిన సమయంలో యుద్ధంలో ఆయుధంతో వధించడం కూడా అందులో భాగమే.
12.22.6
ब्राह्मणस्यापि चेद्राजन्क्षत्रधर्मेण वर्ततः ।
प्रशस्तं जीवितं लोके क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.२२.६ ॥
ఓ రాజా! బ్రాహ్మణుడు కూడా క్షాత్రధర్మం ప్రకారం జీవిస్తే, లోకంలో అతని జీవితం ప్రశంసనీయమే; ఎందుకంటే క్షత్రవర్గం కూడా బ్రహ్మం నుండే పుట్టింది.
12.22.7
न त्यागो न पुनर्यज्ञो न तपो मनुजेश्वर ।
क्षत्रियस्य विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम् ॥ १२.२२.७ ॥
మనుజేశ్వరా, క్షత్రియునికి త్యాగము, మరల యజ్ఞము, తపస్సు విధించబడలేదు; పరుల ధనముపై జీవించడమూ విధించబడలేదు.
12.22.8
स भवान्सर्वधर्मज्ञो धर्मात्मा भरतर्षभ ।
राजा मनीषी निपुणो लोके दृष्टपरावरः ॥ १२.२२.८ ॥
నీవు సర్వధర్మజ్ఞుడవు, ధర్మాత్ముడవు, భరతశ్రేష్ఠా; రాజువు, మనీషివి, నిపుణుడవు, లోకంలో ఉన్నత నీచములను చూచినవాడవు.
12.22.9
त्यक्त्वा संतापजं शोकं दंशितो भव कर्मणि ।
क्षत्रियस्य विशेषेण हृदयं वज्रसन्निभम् ॥ १२.२२.९ ॥
సంతాపంవల్ల కలిగిన శోకాన్ని విడిచి, కర్మకు సన్నద్ధుడవు కమ్ము; క్షత్రియునికి ముఖ్యంగా హృదయం వజ్రసమానం.
12.22.10
जित्वाऽरीन्क्षत्रधर्मेण प्राप्य राज्यमकण्टकम् ।
विजितात्मा मनुष्येन्द्र यज्ञदानपरो भव ॥ १२.२२.१० ॥
క్షత్రధర్మంతో శత్రువులను జయించి, కంటకములు లేని రాజ్యాన్ని పొంది, మనుష్యేంద్రా, ఆత్మవిజేతవై యజ్ఞదానములలో నిమగ్నుడవు కమ్ము.
12.22.11
इन्द्रो वै ब्रह्मणः पुत्रः क्षत्रियः कर्मणाऽभवत् ।
ज्ञातीनां पापवृत्तीनां जघान नवतीर्नव ॥ १२.२२.११ ॥
ఇంద్రుడు బ్రహ్మ కుమారుడు; కర్మవల్ల క్షత్రియుడయ్యాడు. పాపవర్తనులైన జ్ఞాతులలో తొంభైతొమ్మిది మందిని సంహరించాడు.
12.22.12
तच्चास्य कर्म पूज्यं च प्रशस्यं च विशांपते ।
तेनेन्द्रत्वं समापेदे देवानामिति नः श्रुतम् ॥ १२.२२.१२ ॥
ఆయన ఆ కర్మ పూజ్యమైనది, ప్రశంసనీయమైనది, విశాంపతీ; దానివల్లనే దేవతలలో ఇంద్రత్వాన్ని పొందాడని మేము విన్నాము.
12.22.13
स त्वं यज्ञैर्महाराज यजस्व बहुदक्षिणैः ।
यथैवेन्द्रो मनुष्येन्द्र चिराय विगतज्वरः ॥ १२.२२.१३ ॥
మహారాజా, నీవు బహుదక్షిణలతో యజ్ఞాలు చేయి; ఇంద్రుడు వలె, మనుష్యేంద్రా, చిరకాలం దుఃఖరహితుడవై ఉండు.
12.22.14
मा त्वमेवं गते किंचिच्छोचेथाः क्षत्रियर्षभ ।
गतास्ते क्षत्रधर्मेण शस्त्रपूताः परां गतिम् ॥ १२.२२.१४ ॥
క్షత్రియ వృషభా, ఇలా వారు వెళ్ళిపోయిన తర్వాత నీవు ఏమాత్రమూ దుఃఖించకు; వారు క్షాత్రధర్మం వల్ల, ఆయుధాలచే పవిత్రులై పరమ గతిని పొందారు.
12.22.15
भवितव्यं तथा तच्च यद्वृत्तं भरतर्षभ ।
दिष्टं हि राजशार्दूल न शक्यमतिवर्तितुम् ॥ १२.२२.१५ ॥
భరతవృషభా, జరిగినది అలాగే జరగవలసినది; రాజశార్దూలా, విధిని అతిక్రమించడం సాధ్యం కాదు.