ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.225
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.225.1
किं कुर्वन्सुखमाप्नोति किं कुर्वन्दुःखमाप्नुयात् ।
किं कुर्वन्निर्भयो लोके सिद्धश्चरति भारत ॥ १२.२२५.१ ॥
ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ದುಃಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ? ಏನು ಮಾಡಿದರೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯನಾದ ಸಿದ್ಧನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಓ ಭಾರತ?
12.225.2
दममेव प्रशंसन्ति वृद्धाः श्रुतिसमाधयः ।
सर्वेषामेव वर्णानां ब्राह्मणस्य विशेषतः ॥ १२.२२५.२ ॥
ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾದ ಹಿರಿಯರು ದಮವನ್ನೇ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ — ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ.
12.225.3
नादान्तस्य क्रियासिद्धिर्यथावदुपपद्यते ।
क्रिया तपश्च देवाश्च दमे सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ १२.२२५.३ ॥
ದಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸದವನಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಿದ್ಧಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆ, ತಪಸ್ಸು, ದೇವತೆಗಳು — ಎಲ್ಲವೂ ದಮದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
12.225.4
दमस्तेजो वर्धयति पवित्रं दम उच्यते ।
विपाष्मा निर्भयो दान्तः पुरुषो विन्दते महत् ॥ १२.२२५.४ ॥
ದಮವು ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; ದಮವೇ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಾಪರಹಿತನೂ ನಿರ್ಭಯನೂ ಸಂಯಮಿಯೂ ಆದ ಪುರುಷನು ಮಹತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.225.5
सुखं दान्तः प्रस्वपिति सुखं च प्रतिबुध्यते ।
सुखं लोके विपर्येति मनश्चास्य प्रसीदति ॥ १२.२२५.५ ॥
ಸಂಯಮಿಯು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ, ಸುಖವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
12.225.6
तेजो दमन ध्रियते तत्र तीक्ष्णोऽधिगच्छति ।
अमित्रांश्च बहून्नित्यं पृथगात्मनि पश्यति ॥ १२.२२५.६ ॥
ದಮದಿಂದ ತೇಜಸ್ಸು ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನೊಳಗೇ ಅನೇಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸದಾ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
12.225.7
क्रव्याद्भ्य इव भूतानामदान्तेभ्यः सदा भयम् ।
तेषां विप्रतिषेधार्थं राजा सृष्टः स्वयंभुवा ॥ १२.२२५.७ ॥
ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯವಿರುವಂತೆ, ಅದಾಂತರಿಂದ (ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾಗದವರಿಂದ) ಸದಾ ಭಯವಿದೆ. ಅವರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸ್ವಯಂಭುವು ರಾಜನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
12.225.8
आश्रमेषु च सर्वेषु दम एव विशिष्यते ।
धर्मः संरक्ष्यते तैस्तु यतस्ते धर्मसेतवः।
यच्च तेषु फलं धर्म्यं भूयो दान्ते तदुच्यते ॥ १२.२२५.८ ॥
ಎಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ದಮವೇ (ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹ) ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವರಿಂದಲೇ ಧರ್ಮ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಧರ್ಮದ ಸೇತುಗಳು. ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಧರ್ಮಫಲವನ್ನು ಮತ್ತೆ ದಾಂತನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
12.225.9
तेषां लिङ्गानि वक्ष्यानि येषां समुदयो दमः ।
अकार्पण्यमसंरम्भः संतोषः श्रद्दधानता ॥ १२.२२५.९ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ದಮ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅವರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುವುದು: ಲೋಭವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಕೋಪವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಸಂತೋಷ, ಶ್ರದ್ಧೆ.
12.225.10
अक्रोध आर्जवं नित्यं नातिवादोऽभिमानिता ।
गुरुपूजाऽनसूया च दया भूतेष्वपैशुनम् ॥ १२.२२५.१० ॥
ಕೋಪವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಸದಾ ಋಜುತ್ವ, ಅತಿವಾದ ಮಾಡದಿರುವುದು, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಗುರುಪೂಜೆ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ, ಚಾಡಿ ಹೇಳದಿರುವುದು.
12.225.11
जनवादमृषावादस्तुतिनिन्दाविवर्जनम् ।
साधुकामांश्च स्पृहयेन्नायतिं प्रत्ययेषु च ॥ १२.२२५.११ ॥
ಲೋಕನಿಂದೆ, ಸುಳ್ಳು ಮಾತು, ಹೊಗಳಿಕೆ ನಿಂದೆ ಇವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು; ಸಾಧುಗಳ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು, ಭವಿಷ್ಯದ ಲಾಭವನ್ನಲ್ಲ, ನಂಬಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ.
12.225.12
अवैरकृत्सूपचारः समो निन्दाप्रशंसयोः ।
सुवृत्तः शीलसंपन्नः प्रसन्नात्माऽऽत्मवाञ्शुचिः ॥ १२.२२५.१२ ॥
ವೈರವನ್ನು ಮಾಡದವನು, ಉತ್ತಮ ನಡತೆಯುಳ್ಳವನು, ನಿಂದೆ ಹೊಗಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಚಿತ್ತನು, ಸದಾಚಾರಿ, ಶೀಲಸಂಪನ್ನ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿ ಮತ್ತು ಶುಚಿ.
12.225.13
प्राप्य लोके च सत्कारं स्वर्गं वै प्रेत्य गच्छति ।
दुर्गमं सर्वभूतानां प्रापयन्मोदते सुखी ॥ १२.२२५.१३ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದು ಮರಣದ ನಂತರ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ದುರ್ಗಮವಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಿಸಿ ಅವನು ಸುಖಿಯಾಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.225.14
सर्वभूतहिते युक्तो न स्म यो द्विषते जनम् ।
महाह्रद इवाक्षोभ्यः प्राज्ञस्तृप्तः प्रसीदति ॥ १२.२२५.१४ ॥
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನು ಯಾರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸದವನು, ಮಹಾಸರೋವರದಂತೆ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಾಜ್ಞನು ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
12.225.15
अभयं यस्य भूतेभ्यः सर्वेषामभयं यतः ।
नमस्यः सर्वभूतानां दान्तो भवति बुद्धिमान् ॥ १२.२२५.१५ ॥
ಯಾವ ಜೀವಿಯಿಂದಲೂ ಅವನಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಅವನಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವವನಾಗಿ ಅವನು ದಾಂತನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
12.225.16
न हृष्यति महत्यर्थे व्यसने च न शोचति ।
सदाऽपरिमितप्रज्ञः स दान्तो द्विज उच्यते ॥ १२.२२५.१६ ॥
ದೊಡ್ಡ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳವನು ದಾಂತನಾದ ದ್ವಿಜ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.225.17
कर्मभिः श्रुतसंपन्नः सद्भिराचारेतः शुचिः ।
सदैव दमसंयुक्तस्तस्य भुङ्क्ते महाफलम् ॥ १२.२२५.१७ ॥
ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ಸತ್ಪುರುಷರ ಆಚಾರದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿರಬೇಕು. ಸದಾ ದಮದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ಅದರ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.225.18
अनसूयाऽक्षमा शान्तिः संतोषः प्रियवादिता ।
सत्यं दानमनायासो नैष मार्गो दुरात्मनाम् ॥ १२.२२५.१८ ॥
ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಕ್ಷಮೆ, ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ, ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಯ, ಸತ್ಯ, ದಾನ, ಸಹಜ ಸುಲಭತೆ — ಇದು ದುರಾತ್ಮರ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ.
12.225.19
कामक्रोधौ च लोभश्च परस्येर्ष्या विकत्थना ।
अतुष्टिरनृतं मोह एष मार्गो दुरात्मनाम् ॥ १२.२२५.१९ ॥
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಇತರರ ಮೇಲಿನ ಅಸೂಯೆ, ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆ, ಅತೃಪ್ತಿ, ಸುಳ್ಳು, ಮೋಹ — ಇದು ದುರಾತ್ಮರ ಮಾರ್ಗ.
12.225.20
कामक्रोधौ वशे कृत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः ।
विक्रम्य घोरे तमसि ब्राह्मणः संशितव्रतः।
कालाकाङ्क्षी चरेल्लोकान्निरपाय इवात्मवान् ॥ १२.२२५.२० ॥
ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಘೋರ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದು, ಕಠಿಣ ವ್ರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಾ ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಂತೆ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಲಿ.