ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.229
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.229.1
यदिदं कर्म लोकेऽस्मिञ्शुभं वा यदि वाऽशुभम् ।
पुरुषं योजयत्येव फलयोगेन भारत ॥ १२.२२९.१ ॥
ಭಾರತ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕರ್ಮ ಶುಭವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಅಶುಭವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಫಲದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಪುರುಷನನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
12.229.2
कर्ता स्वित्तस्य पुरुष उताहो नेति संशयः ।
एतदिच्छामि तत्त्वेन त्वत्तः श्रोतुं पितामह ॥ १२.२२९.२ ॥
ಅದಕ್ಕೆ ಕರ್ತೃ ಪುರುಷನೇ, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ? ಇದು ಸಂಶಯ. ಪಿತಾಮಹ, ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.229.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
प्रह्लादस्य च संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥ १२.२२९.३ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರರ ಸಂವಾದವಿದು.
12.229.4
असक्तं धूतपाप्मानं कुले जातं बहुश्रुतम् ।
अस्तब्धमनहंकारं सत्वस्थं संयतेन्द्रियम् ॥ १२.२२९.४ ॥
ಅಸಕ್ತನಾದವನು, ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕೊಡವಿದವನು, ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬಹುಶ್ರುತನಾದವನು, ಗರ್ವವಿಲ್ಲದವನು, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವನು, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವನು.
12.229.5
तुल्यनिन्दास्तुतिं दान्तं शून्यागारसमाकृतिम् ।
चराचराणां भूतानां विदितप्रभवाप्ययम् ॥ १२.२२९.५ ॥
ನಿಂದೆ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ದಮನಶೀಲನು, ಶೂನ್ಯ ಗೃಹದಂತೆ ರೂಪವುಳ್ಳವನು, ಚರಾಚರ ಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನು.
12.229.6
अक्रुध्यन्तमहृष्यन्तमप्रियेषु प्रियेषु च ।
काञ्चने वाऽथ लोष्ठे वा उभयोः समदर्शनम् ॥ १२.२२९.६ ॥
ಅಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸದವನು, ಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹರ್ಷಿಸದವನು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆಯನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು.
12.229.7
आत्मनि श्रेयसि ज्ञाने धीरं निश्चितनिश्चयम् ।
परावरज्ञं भूतानां सर्वज्ञं सर्वदर्शनम् ॥ १२.२२९.७ ॥
ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವನಾಗಿ, ಜೀವಿಗಳ ಉನ್ನತ-ನೀಚ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅರಿತವನಾಗಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ, ಸರ್ವದರ್ಶಿಯಾಗಿರುವವನು.
12.229.8
अव्यक्तात्मनि गोविन्दे वासुदेवे महात्मनि ।
हृदयेन समाविष्टं सर्वभावप्रियंकरम् ॥ १२.२२९.८ ॥
ಅವ್ಯಕ್ತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳವನು, ಗೋವಿಂದ ವಾಸುದೇವ ಮಹಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಹೃದಯದಿಂದ ತಲ್ಲೀನನಾದವನು, ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವವನು.
12.229.9
भक्तं भागवतं नित्यं नारायणपरायणम् ।
ध्यायन्तं परमात्मानं हिरण्यकशिपोः सुतम् ॥ १२.२२९.९ ॥
ಸದಾ ಭಕ್ತನಾದ, ಭಾಗವತನಾದ, ನಾರಾಯಣ ಪರಾಯಣನಾದ, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಮಗ.
12.229.10
शक्रः प्रह्लादमासीनमेकान्ते संयतेन्द्रियम् ।
बुभुत्समानस्तत्प्रज्ञामभिगम्येदमब्रवीत् ॥ १२.२२९.१० ॥
ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿ ಇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು.
12.229.11
यैः कैश्चित्संमतो लोके गुणैः स्यात्पुरुषो नृषु ।
भवत्यनपगान्सर्वांस्तान्गुणाँल्लक्षयामहे ॥ १२.२२९.११ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಗುಣಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಗೌರವಿತನಾಗುತ್ತಾನೋ, ಆ ಬೇರ್ಪಡದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಾವು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇವೆ.
12.229.12
अथ ते लक्ष्यते बुद्धिः समा बालजनैरिह ।
आत्मानं मन्यमानः सञ्श्रेयः किमिह मन्यसे ॥ १२.२२९.१२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಮೂಢರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತನ್ನನ್ನು (ಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು) ಭಾವಿಸುತ್ತಾ, ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವುದನ್ನು ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀ?
12.229.13
बद्धः पाशैश्च्युतः स्थानाद्द्विषतां वशमागतः ।
श्रिया विहीनः प्रह्लाद शोचितव्ये न शोचसि ॥ १२.२२९.१३ ॥
ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಜಾರಿ, ಶತ್ರುಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಶ್ರೀಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನೇ, ದುಃಖಿಸಬೇಕಾದುದಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ದುಃಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.14
प्रज्ञालाभेन दैतेय उताहो धृतिमत्तथा ।
प्रह्लाद स्वस्थरूपोऽसि पश्यन्व्यसनमात्मनः ॥ १२.२२९.१४ ॥
ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಲಾಭದಿಂದ, ಅಥವಾ ಧೃತಿಯಿಂದ, ದೈತ್ಯಪುತ್ರನೇ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನೇ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂಕಟವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ನೀನು ಸ್ಥಿರಸ್ವರೂಪನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
12.229.15
इति संचोदितस्तेन धीरो निश्चितनिश्चयः ।
उवाच श्लक्ष्णया वाचा स्वां प्रज्ञामनुवर्णयन् ॥ १२.२२९.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಧೀರನೂ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವುಳ್ಳವನೂ ಮೃದುವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ನುಡಿದನು.
12.229.16
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च भूतानां यो न बुध्यते ।
तस्य स्तम्भो भवेद्बाल्यान्नास्ति स्तंभोऽनुपश्यतः ॥ १२.२२९.१६ ॥
ಭೂತಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಮೂಢತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನೋಡುವವನಿಗೆ ಮೂಢತೆ ಇಲ್ಲ.
12.229.17
गहनं सर्वभूतानां ध्येयं नित्यं सनातनम् ।
अनिग्रहमनौपम्यं सर्वाकारं परात्परम् ॥ १२.२२९.१७ ॥
ಸಕಲ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಗಹನವಾದುದು, ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದುದು, ನಿತ್ಯವಾದುದು, ಸನಾತನವಾದುದು, ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾಗದುದು, ಅನುಪಮವಾದುದು, ಸರ್ವಾಕಾರವುಳ್ಳುದು, ಪರಾತ್ಪರವಾದುದು.
12.229.18
सर्वावरणसंभूतं तस्मादेतत्प्रवर्तते ।
तन्मया अपि संपश्य नानालक्षणलक्षिताः ॥ १२.२२९.१८ ॥
ಸರ್ವ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದುದರಿಂದ ಇದೇ ಪ್ರವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದ ತುಂಬಿರುವ, ನಾನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳನ್ನು ನೋಡು.
12.229.19
स वै पाति जगत्स्रष्टा विष्णुरित्यभिशब्दितः ।
पुनर्दर्शति संप्राप्ते…सुरेश्चरः ॥ १२.२२९.१९ ॥
ಅವರೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪಾಲಿಸುವವರು; ಅವರನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ… ದೇವತೆಗಳ ಒಡೆಯ.
12.229.20
स्वभावात्संप्रवर्तन्ते निवर्तन्ते तथैव च ।
सर्वे भावास्तथा भावाः पुरुषार्थो न विद्यते ॥ १२.२२९.२० ॥
ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳು ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ, ಅಡಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳೂ. ಪುರುಷಾರ್ಥವಿಲ್ಲ.
12.229.21
पुरुषार्थस्य चाभावे नास्ति कश्चित्स्वकारकः ।
स्वयं च कुर्वतस्तस्य जातु मानो भवेदिह ॥ १२.२२९.२१ ॥
ಪುರುಷಾರ್ಥವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮಾಡುವ ಕರ್ತೃ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ತಾನೇ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
12.229.22
यस्तु कर्तारमात्मानं मन्यते साध्वसाधु वा ।
तस्य दोषवती प्रज्ञा अतत्त्वज्ञेति मे मतिः ॥ १२.२२९.२२ ॥
ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಲಿ, ತನ್ನನ್ನು ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನ ಬುದ್ಧಿ ದೋಷಯುಕ್ತ; ಅವನು ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿಯದವನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
12.229.23
यदि स्यात्पुरुषः कर्ता शक्रात्मश्रेयसे ध्रुवम् ।
आरम्भास्तस्य सिद्ध्येयुर्न तु जातु पराभवेत् ॥ १२.२२९.२३ ॥
ಮನುಷ್ಯನೇ ಕರ್ತೃ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಓ ಶಕ್ರನೇ, ತನ್ನ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಖಂಡಿತ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
12.229.24
अनिष्टस्य हि निर्वृत्तिरनिवृत्तिः प्रियस्य च ।
लक्ष्यते यतमानानां पुरुषार्थस्ततः कुतः ॥ १२.२२९.२४ ॥
ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಅನಿಷ್ಟ ತೊಲಗದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟ ನಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಪುರುಷಾರ್ಥ ಎಲ್ಲಿಂದ?
12.229.25
अनिष्टस्याभिनिर्वृत्तिमिष्टसंवृतिमेव च ।
अप्रयत्नेन पश्यामः केषां चित्तत्स्वभावतः ॥ १२.२२९.२५ ॥
ಅನಿಷ್ಟದ ಉದಯ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟದ ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಆಗುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.
12.229.26
प्रतिरूपतराः केचिद्दृस्यन्ते बुद्धिमत्तराः ।
विरूपेभ्योऽल्पबुद्धिभ्यो लिप्समाना धनागमं ॥ १२.२२९.२६ ॥
ಕೆಲವರು ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯರಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಅಯೋಗ್ಯರೂ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರೂ ಧನಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
12.229.27
स्वभावप्रेरिताः सर्वे निविशन्ते गुणा यदा ।
शुभाशुभास्तदा तत्र तस्य किं मानकारणम् ॥ १२.२२९.२७ ॥
ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಾಶುಭ ಗುಣಗಳು ಒಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?
12.229.28
स्वभावादेव तत्सर्वमिति मे निश्चिता मतिः ।
आत्मप्रतिष्ठा प्रज्ञा वा मम नास्ति ततोऽन्यथा ॥ १२.२२९.२८ ॥
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆತ್ಮಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನನ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆ.
12.229.29
कर्मजं त्विह मन्यन्ते पलयोगं शुभाशुभम् ।
कर्मणां विषयं कृत्स्नमहं वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ १२.२२९.२९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ಶುಭಾಶುಭ ಫಲಸಂಯೋಗವು ಕರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ಮಗಳ ಸಮಗ್ರ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
12.229.30
यथा वेदयते कश्चिदोदनं पायसं ह्यदन् ।
एवं सर्वाणि कर्माणि स्वभावस्यैव लक्षणम् ॥ १२.२२९.३० ॥
ಯಾರೋ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಪಾಯಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳೂ ಸ್ವಭಾವದ ಲಕ್ಷಣವೇ.
12.229.31
विकारानेव यो वेद न वेद प्रकृतिं पराम् ।
तस्य स्तंभोऽभवेद्बाल्यान्नास्ति स्तंभोऽनुपश्यतः ॥ १२.२२९.३१ ॥
ಕೇವಲ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ಪರಮ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯದವನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಹಂಕಾರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ನೋಡುವವನಿಗೆ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ.
12.229.32
स्वभावभाविनो भावान्सर्वानेवेह निश्चये ।
बुद्ध्यमानस्य दर्पो वा मानो वा किं करिष्यति ॥ १२.२२९.३२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಭಾವಗಳೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಇದನ್ನು ಅರಿತವನಿಗೆ ದರ್ಪ ಅಥವಾ ಮಾನ ಏನು ಮಾಡೀತು?
12.229.33
वेद धर्मविधिं कृत्स्नं भूतानां चाप्यनित्यताम् ।
तस्माच्छक्र न शोचारि सर्वं ह्येवेदमन्तवत् ॥ १२.२२९.३३ ॥
ಧರ್ಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅನಿತ್ಯತೆಯನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು ನಾನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಶಕ್ರನೇ, ಶೋಕಿಸಬೇಡ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಂತ್ಯವುಳ್ಳವು.
12.229.34
निर्ममो निरहंकारो निरीहो मुक्तबन्धनः ।
स्वस्थो व्यपेतः पश्यामि भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥ १२.२२९.३४ ॥
ಮಮತೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಅಹಂಕಾರ ಇಲ್ಲದವನು, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವನು, ಸ್ವಸ್ಥನು, ಅಗಲಿದವನು; ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ.
12.229.35
कृतप्रज्ञस्य दान्तस्य वितृष्णाय निराशिषः ।
नायासो विद्यते शक्र पश्यतो योगवित्तया ॥ १२.२२९.३५ ॥
ಶಕ್ರನೇ, ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳವನು, ದಮನಗೊಂಡವನು, ತೃಷ್ಣೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಆಶೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಯೋಗಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೋಡುವವನಿಗೆ ಆಯಾಸವಿಲ್ಲ.
12.229.36
प्रकृतौ च विकारे च न मे प्रीतिर्न च द्विषे ।
द्वेष्टारं च न पश्यामि यो ममाद्य विरुध्यति ॥ १२.२२९.३६ ॥
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಯೂ ದ್ವೇಷವೂ ಇಲ್ಲ; ಇಂದು ನನ್ನನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವನನ್ನೂ ನಾನು ದ್ವೇಷಿಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.37
नोर्ध्वं नावाङ्वतिर्यक्च न क्वचिच्छक्र कामये ।
न हि ज्ञेये न विज्ञाने नाज्ञाने विद्यतेऽन्तरम् ॥ १२.२२९.३७ ॥
ಓ ಶಕ್ರ, ನಾನು ಮೇಲೆ, ಕೆಳಗೆ, ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಏನನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದರಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭೇದವಿಲ್ಲ.
12.229.38
येनैषा लभ्यते प्रज्ञा येन शान्तिरवाप्यते ।
प्रब्रूहि तमुपायं मे सम्यक्प्रह्लाद पृच्छते ॥ १२.२२९.३८ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಜ್ಞೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೋ, ಯಾವುದರಿಂದ ಶಾಂತಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ಉಪಾಯವನ್ನು ಓ ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳು.
12.229.39
आर्जवेनाप्रमादेन प्रसादेनात्मवत्तया ।
गुरुशुश्रूषया शक्र पुरुषो लभते महत् ॥ १२.२२९.३९ ॥
ಸರಳತೆಯಿಂದ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ, ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಿಂದ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ, ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ, ಓ ಶಕ್ರ, ಮನುಷ್ಯನು ಮಹತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.229.40
स्वभावाल्लभते प्रज्ञां शान्तिमेति स्वभावतः ।
स्वभावादेव तत्सर्वं यत्किंचिदनुपश्यति ॥ १२.२२९.४० ॥
ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಅವನು ಏನನ್ನು ಕಂಡರೂ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
12.229.41
नैवान्तरं विजानाति श्रुत्वा गुरुमुखात्ततः ।
वाक्यं वाक्यार्थविज्ञानमालोक्य मनसा यतिः ॥ १२.२२९.४१ ॥
ಗುರುವಿನ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಯತಿಯು ವಾಕ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಯಾರ್ಥದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಭೇದವನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.229.42
विवेकप्रत्ययापन्नमात्मानमनुपश्यति ।
विरज्यति ततो भीत्या परमेश्वरमृच्छति ॥ १२.२२९.४२ ॥
ವಿವೇಕ-ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದವನಾಗಿ ಅವನು ಆತ್ಮನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಭಯದಿಂದ (ಸಂಸಾರದಿಂದ) ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
12.229.43
त्रातारं सर्वदुःखानां तत्सुखान्वेषणं ततः ।
करोति सद्भिः संसर्गमलं सन्तः सुखाय वै ॥ १२.२२९.४३ ॥
ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಆ ಸುಖವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅವನು ಸಜ್ಜನರೊಡನೆ ಸಹವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಜ್ಜನರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
12.229.44
सतां सकाशादाज्ञाय मार्गं लक्षणवत्तया ।
सर्वसङ्गविनिर्मुक्तः परमात्मानमृच्छति ॥ १२.२२९.४४ ॥
ಸಜ್ಜನರ ಸಮೀಪದಿಂದ ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
12.229.45
विषयेच्छाकृतो धर्मं सरजस्को भयावहः ।
धर्महानिमवाप्नोति क्रमात्तेन नरः पुनः ॥ १२.२२९.४५ ॥
ವಿಷಯ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ, ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಭಯವನ್ನು ತರುವ ಧರ್ಮ — ಅದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕ್ರಮೇಣ ಮತ್ತೆ ಧರ್ಮಹಾನಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
12.229.46
भक्तिहीनो भवत्येव परमात्मनि चाच्युत ।
वाचके वाऽपि च स्थानं न हन्त्येव विमोचितः ॥ १२.२२९.४६ ॥
ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಾಚಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ — ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.47
सार्क्ष्ये चास्य रतिर्नित्यं संसारे च रतिर्भवेत् ।
तस्य नित्यमविज्ञानादात्माचैव न सिद्ध्यति ॥ १२.२२९.४७ ॥
ಅವನಿಗೆ ಸಾರ್ಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನಿಗೆ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆತ್ಮವೂ ಎಂದಿಗೂ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.48
उन्मत्तवृत्तिर्भवति क्रमादेवं प्रवर्तते ।
आशौचं वर्धते नित्यं न शाम्यति कथंचन ॥ १२.२२९.४८ ॥
ಅವನು ಕ್ರಮೇಣ ಉನ್ಮತ್ತ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅಶುಚಿತ್ವ ಸದಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಶಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.49
विषये चान्वितस्यास्य मोक्षवाञ्छा न जायते ।
हेत्वाभासेषु संलीनः स्तौति वैषयिकान्गुणान् ॥ १२.२२९.४९ ॥
ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಇವನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷದ ಬಯಕೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಳ್ಳು ತರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಅವನು ವಿಷಯಜನ್ಯ ಗುಣಗಳನ್ನೇ ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ.
12.229.50
न शास्त्राणि शृणोत्येव मानदर्पसमन्वितः ।
स्वतःसिद्धं न भोगस्तं स्वतः सिद्धं न वेत्ति च।
चिद्रूपधारणं चैव परसृष्टिमथाव्ययम् ॥ १२.२२९.५० ॥
ಮಾನ-ದರ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಿದ್ಧವಾದುದನ್ನೂ, ತಾನಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಲ್ಲದ ಭೋಗವನ್ನೂ ಅವನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಚಿದ್ರೂಪ ಧಾರಣವನ್ನೂ ಅವ್ಯಯವಾದ ಪರಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಅವನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.51
नानायोनिगतस्तेन भ्राम्यमाणः स्वकर्मभिः ।
तीर्णपारं न जानाति महामोहसमन्वितः।
आचार्यसंश्रयाद्विद्याद्विनयं समुपागतः ॥ १२.२२९.५१ ॥
ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅಲೆದಾಡುವ, ಮಹಾಮೋಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವನು ದಾಟುವ ತೀರವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದರಿಂದ ವಿನಯವನ್ನು ಪಡೆದು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
12.229.52
अनुकूलेषु धर्मेषु चिनोत्येनं ततस्ततः ।
आचार्य इति च ख्यातस्तेनासौ बलवृत्रहन् ॥ १२.२२९.५२ ॥
ಅನುಕೂಲವಾದ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಇವನನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಆಚಾರ್ಯನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಓ ಬಲವೃತ್ರಹನೇ.
12.229.53
नियतेनैव सद्भावस्तेन जन्मान्तरादिषु ।
कर्मसञ्चयतूलौघः क्षिप्यते ज्ञानवायुना ॥ १२.२२९.५३ ॥
ನಿಯತವಾದ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೇ ಸದ್ಭಾವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಜನ್ಮಾಂತರಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದ ಕರ್ಮಸಂಚಯದ ಹತ್ತಿರಾಶಿ ಜ್ಞಾನವಾಯುವಿನಿಂದ ಚದುರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.229.54
एवं युक्तसमाचारः संसारविनिवर्तकः ।
अनुकूलवृत्तिं सततं छिनत्त्येव भृगुर्यथा ॥ १२.२२९.५४ ॥
ಹೀಗೆ ಯುಕ್ತ ಆಚಾರವುಳ್ಳವನು, ಸಂಸಾರದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ನೀಡುವವನು, ಅನುಕೂಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಭೃಗುವಿನಂತೆ.
12.229.55
येन चायं समापन्नं वैतृष्ण्यं नाधिगच्छति ।
अभ्यन्तरः स्मृतः शक्र तत्साम्यं परिवर्जयेत् ॥ १२.२२९.५५ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಇವನು ವೈತೃಷ್ಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಓ ಶಕ್ರ, ಅದು ಅಂತರ್ಗತವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದರ ಸಮತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.229.56
प्रथमं तत्कृतेनैव कर्मणा परिमृच्छति ।
द्वितीयं स्वप्नयोगं च कर्मणा परिगच्छति ॥ १२.२२९.५६ ॥
ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅವನು ಅದನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಕರ್ಮದಿಂದ ಸ್ವಪ್ನಯೋಗವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.229.57
एतैरक्षैः समापन्नः प्रत्यक्षोऽसौ समास्थितः ।
सुपुप्त्याख्यस्तुरीयोसौ न च ह्यावरणान्वितः ॥ १२.२२९.५७ ॥
ಈ ಅಕ್ಷಗಳಿಂದ (ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ) ಕೂಡಿದವನು, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಅವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಸುಷುಪ್ತಿ ಎಂಬ ಅವನೇ ತುರೀಯ, ಅವನು ಆವರಣದಿಂದ ಕೂಡಿದವನಲ್ಲ.
12.229.58
लोकवृत्त्या तमीशानं यजञ्जुह्वन्यमी भवेत् ।
आत्मन्यायासयोगेन निष्क्रियं स परात्परम् ॥ १२.२२९.५८ ॥
ಲೋಕವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಆ ಈಶಾನನನ್ನು ಯಜಿಸುತ್ತಾ, ಹೋಮಮಾಡುತ್ತಾ ಯಮಿಯಾಗಬೇಕು; ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಯಾಸ-ಯೋಗದಿಂದ ಅವನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ, ಪರಾತ್ಪರ.
12.229.59
आयामे तां विजानाति मायैषा परमात्मनः ।
प्रातिभासिकसामान्याद्बुद्धेर्या संविदात्मिका ॥ १२.२२९.५९ ॥
ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ; ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಮಾಯೆ. ಪ್ರಾತಿಭಾಸಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯದಿಂದ, ಬುದ್ಧಿಯ ಆತ್ಮಿಕ ಸಂವಿತ್ (ಚೇತನೆ) ಕೂಡ ಮಾಯೆಯೇ.
12.229.60
स्फुलिङ्गसत्त्वसदृशादग्निभावो यथा भवेत् ।
शिशूनामेवमज्ञानामात्मभावोऽन्यथा स्मृतः ॥ १२.२२९.६० ॥
ಕಿಡಿಯ ಸ್ವಭಾವದ ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ಅಗ್ನಿಭಾವ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ, ಅಜ್ಞಾನಿ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮಭಾವ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.229.61
साध्येऽप्यवस्तुभूताख्ये मित्रामित्रादयः कुतः ।
तदभावे तु शोकाद्या न वर्तन्ते सुरेश्वर ॥ १२.२२९.६१ ॥
ಓ ಸುರೇಶ್ವರ, ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದುದೂ ನಿಜವಾದ ವಸ್ತುವಲ್ಲ; ಹಾಗಾದರೆ ಮಿತ್ರರು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ? ಅದು ಇಲ್ಲದಾಗ ಶೋಕ ಮೊದಲಾದವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.62
एवं बुध्यस्व भगवन्समबुद्धिं समन्वियात् ।
उपायमेतदाख्यातं मा वक्रं गच्छ देवप ॥ १२.२२९.६२ ॥
ಓ ಭಗವನ್, ಹೀಗೆ ಸಮಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅರಿತು ಅದನ್ನು ಪಡೆ. ಈ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಓ ದೇವಪಾಲಕ, ಡೊಂಕು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಡ.
12.229.63
ज्ञानेन पश्यते कर्म ज्ञानिनां न प्रवर्तकम् ।
यावदारब्धमस्येह तावन्नैवोपशाम्यति ॥ १२.२२९.६३ ॥
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಪ್ರೇರಕವಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಆರಂಭವಾದಷ್ಟು ಕಾಲ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.64
तदन्ते तं प्रयात्येव न विद्वानिति मे मतिः ।
यदस्य वाचकं वक्ष्ये संस्मरे तद्भवेत्तदा ॥ १२.२२९.६४ ॥
ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಖಂಡಿತ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ವಿದ್ವಾಂಸನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇದರ ವಾಚಕವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಅದು ಆಗ ಆಗಲಿ.
12.229.65
तेनतेन च भावेन अपायं तत्र पश्यति ।
स्थानभेदेषु वागेषा तालुसंस्था यथा तथा ॥ १२.२२९.६५ ॥
ಆ ಆ ಭಾವದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಾಶವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಥಾನ ಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾಕ್ಕು ತಾಲುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವಂತೆ, ಅದೇ ರೀತಿ.
12.229.66
तद्वदुद्धिगता ह्यर्था बुद्धिमात्मगतः सदा ॥ १२.२२९.६६ ॥
ಅಂತೆಯೇ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿದ ಅರ್ಥಗಳು; ಬುದ್ಧಿಯು ಸದಾ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.
12.229.67
समस्तसंकल्पविशेषमुक्तं ।
परं पराणां परमं महात्मा।
त्रय्यन्तविद्भिः परिगीयतेऽसौ ।
विष्णुर्विभुर्वास्ति गुणो न नित्यम् ॥ १२.२२९.६७ ॥
ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿಶೇಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ, ಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಪರಮೋನ್ನತನಾದ ಮಹಾತ್ಮ. ತ್ರಯೀ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಆತನನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಷ್ಣು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಅವನು ಗುಣಯುಕ್ತನು, ಆದರೆ ನಿತ್ಯನಲ್ಲ.
12.229.68
न चक्षुषा पश्यति कश्चिदेनम् ॥ १२.२२९.६८ ॥
ಯಾರೂ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.229.69
भक्त्या च धृत्या च समाहितात्मा ।
ज्ञानस्वरूपं परिपश्यतीह ॥ १२.२२९.६९ ॥
ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಮಾಹಿತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳವನು ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದ ಆತನನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
12.229.70
वदन्ति तन्मे भगवान्ददौ स ।
स एव शेषं मघवान्महात्मा।
एवं ममोपायमवैहि शक्र ।
तस्माल्लोको नास्ति मह्यं सदैव ॥ १२.२२९.७० ॥
ಭಗವಂತನು ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಕೊಟ್ಟನೆಂದು ಜನರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಇಂದ್ರನು ಉಳಿದುದನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟನು. ಹೇ ಶಕ್ರ, ಹೀಗೆಯೇ ನನ್ನ ಉಪಾಯವನ್ನು ತಿಳಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ಲೋಕವಿಲ್ಲ.
12.229.71
इत्युक्तो दैत्यपतिना शक्रो विस्मयमागमत् ।
प्रीतिमांश्च तदा राजंस्तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत् ॥ १२.२२९.७१ ॥
ದೈತ್ಯಪತಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಶಕ್ರನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು. ಹೇ ರಾಜನ್, ಆಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಆ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು.
12.229.72
स तदाभ्यर्च्य दैत्येन्द्रं त्रैलोक्यपतिरीश्वरः ।
असुरेन्द्रमुपामन्त्र्य जगाम स्वं निवेशनम् ॥ १२.२२९.७२ ॥
ಆಗ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಪತಿ ಈಶ್ವರನು ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ, ಅಸುರೇಂದ್ರನ ಬಳಿ ಬೀಳ್ಕೊಂಡು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.