ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.23.1
एवमुक्तस्तु कौन्तेयो गुडाकेशेन भारत ।
नोवाच किंचित्कौरव्यस्ततो द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १२.२३.१ ॥
ಗುಡಾಕೇಶನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಓ ಭಾರತ, ಕುಂತೀಪುತ್ರನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ದ್ವೈಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು.
12.23.2
बीभत्सोर्वचनं सौम्य सत्यमेतद्युधिष्ठिर ।
शास्त्रदृष्टः परो धर्मः स्मृतो गार्हस्थ्य आश्रमः ॥ १२.२३.२ ॥
ಸೌಮ್ಯ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಬೀಭತ್ಸುವಿನ (ಅರ್ಜುನನ) ಈ ಮಾತು ಸತ್ಯ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
12.23.3
स्वधर्मं चर धर्मज्ञ यथाशास्त्रं यथाविधि ।
न हि गार्हस्थ्यमुत्सृज्य तवारण्यं विधीयते ॥ १२.२३.३ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ಮತ್ತು ವಿಧಿಯಂತೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿನಗೆ ಅರಣ್ಯವಾಸ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
12.23.4
गृहस्थं हि सदा देवाः पितरोऽतिथयस्तथा ।
भृत्याश्चैवोपजीवन्ति तान्भरस्व महीपते ॥ १२.२३.४ ॥
ಮಹೀಪತಿಯೇ, ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನೇ ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳು ಸದಾ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ; ಸೇವಕರೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಪೋಷಿಸು.
12.23.5
वयांसि पशवश्चैव भूतानि च जनाधिप ।
गृहस्थैरेव धार्यन्ते तस्माच्छ्रेष्ठो गृहाश्रमी ॥ १२.२३.५ ॥
ಜನಾಧಿಪನೇ, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗೃಹಸ್ಥರಿಂದಲೇ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಗೃಹಾಶ್ರಮಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
12.23.6
सोऽयं चतुर्णामेतेषामाश्रमाणां दुराचरः ।
तं चराद्य विधिं पार्थ दुश्चरं दुर्बलेन्द्रियैः ॥ १२.२३.६ ॥
ಈ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಆಚರಿಸಲು ಕಠಿಣವಾದುದು. ಪಾರ್ಥನೇ, ದುರ್ಬಲ ಇಂದ್ರಿಯದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾದ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಈಗ ಆಚರಿಸು.
12.23.7
वेदज्ञानं च ते कृत्स्नं तपश्चाचरितं महत् ।
पितृपैतामहं राज्यं धुर्यवद्वोद्दुमर्हसि ॥ १२.२३.७ ॥
ನಿನಗೆ ವೇದಜ್ಞಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಮಹಾ ತಪಸ್ಸನ್ನೂ ನೀನು ಆಚರಿಸಿರುವೆ. ಪಿತೃ-ಪಿತಾಮಹರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೊಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಎತ್ತಿನಂತೆ ನೀನು ಹೊರಬೇಕು.
12.23.8
तपो यज्ञस्तथा विद्या भैक्ष्यमिन्द्रियसंयमः ।
ध्यानं विद्या समुत्थानं संतोषश्च श्रियं प्रति।
तथा ह्येकान्तशीलत्वं तुष्टिर्दानं च शक्तितः ॥ १२.२३.८ ॥
ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ವಿದ್ಯೆ, ಭಿಕ್ಷೆ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಧ್ಯಾನ, ವಿದ್ಯೆಯ ಉನ್ನತಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತೋಷ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾಂತ ಸ್ವಭಾವ, ತೃಪ್ತಿ, ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ದಾನ.
12.23.9
ब्राह्मणानां महाराज चेष्टा संसिद्धिकारिका ।
क्षत्रियाणां तु वक्ष्यामि तवापि विदितं पुनः ॥ १२.२३.९ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡವಳಿಕೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂಥದ್ದು. ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆ; ಅದು ನಿನಗೂ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದದ್ದೇ.
12.23.10
यज्ञो विद्या समुत्थानमसंतोषः श्रियं प्रति ।
दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम् ॥ १२.२३.१० ॥
ಯಜ್ಞ, ವಿದ್ಯೆಯ ಉನ್ನತಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಂತೋಷ (ದುರಾಸೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು), ದಂಡ ಧರಿಸುವುದು, ಉಗ್ರತೆ, ಪ್ರಜೆಗಳ ಪರಿಪಾಲನೆ.
12.23.11
वेदज्ञानं तथा कृत्स्नं तपः सुचरितं तथा ।
द्रविणोपार्जनं भूरि पात्रे च प्रतिपादनम् ॥ १२.२३.११ ॥
ವೇದಜ್ಞಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ ತಪಸ್ಸು, ಅಪಾರ ಧನಾರ್ಜನೆ, ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರರಿಗೆ ಅದನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡುವುದು.
12.23.12
एतानि राज्ञां कर्माणि सुकृतानि विशांपते ।
इमं लोकममुं चैव साधयन्तीति नः श्रुतम् ॥ १२.२३.१२ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಇವು ರಾಜರ ಸುಕೃತ ಕರ್ಮಗಳು. ಇವು ಇಹಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕ ಎರಡನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
12.23.13
एषां ज्यायस्तु कौन्तेय दण्डधारणमुच्यते ।
बलं हि क्षत्रिये नित्यं बले दण्डः समाहितः ॥ १२.२३.१३ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡಧಾರಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಲವಿದೆ; ಬಲದಲ್ಲಿ ದಂಡ ನೆಲೆಸಿದೆ.
12.23.14
एताश्चेष्टाः क्षत्रियाणां राजन्संसिद्धिकारिकाः ।
अपि गाथामिमां चापि बृहस्पतिरगायत ॥ १२.२३.१४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಈ ಕರ್ಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವು. ಈ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ ಹಾಡಿದನು.
12.23.15
भूमिरेतौ निगिरति सर्पो बिलशयानिव ।
राजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ १२.२३.१५ ॥
ಭೂಮಿ ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ನುಂಗುತ್ತದೆ, ಹುತ್ತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಾವನ್ನು ನುಂಗುವಂತೆ: ವಿರೋಧಿಸದ ರಾಜನನ್ನೂ, ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೂ.
12.23.16
सुद्युम्नश्चापि राजर्षिः श्रूयते दण्डधारणात् ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥ १२.२३.१६ ॥
ರಾಜರ್ಷಿ ಸುದ್ಯುಮ್ನನೂ ದಂಡಧಾರಣದಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನೆಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೇತಸ ದಕ್ಷನಂತೆ.
12.23.17
भगवन्कर्मणा केन सुद्युम्नो वसुधाधिपः ।
संसिद्धिं परमां प्राप्तः श्रोतुमिच्छामि तं नृपम् ॥ १२.२३.१७ ॥
ಭಗವನ್, ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ವಸುಧಾಧಿಪ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು? ಆ ರಾಜನ ಕುರಿತು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.23.18
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शङ्खश्च लिखितश्चास्तां भ्रातरौ संशितव्रतौ ॥ १२.२३.१८ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಶಂಖ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು, ಕಠಿಣ ವ್ರತಧಾರಿಗಳು.
12.23.19
तयोरावसथावास्तां रमणीयौ पृथक्पृथक् ।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैरुपेतौ बाहुदामनु ॥ १२.२३.१९ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರ ಆಶ್ರಮಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಮಣೀಯವಾಗಿದ್ದವು; ಬಾಹುದಾ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಸದಾ ಹೂ ಹಣ್ಣು ನೀಡುವ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು.
12.23.20
ततः कदाचिल्लिखितः शङ्खस्याश्रममागतः ।
यदृच्छयाऽथ शङ्खोपि निष्क्रान्तोऽभवदाश्रमात् ॥ १२.२३.२० ॥
ಅನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಲಿಖಿತನು ಶಂಖನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಆಗ ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಶಂಖನೂ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು.
12.23.21
सोऽभिगम्याश्रमं भ्रातुश्चंक्रमँल्लिखितस्तदा ।
फलानि शातयामास सम्यक्परिणतान्युत ॥ १२.२३.२१ ॥
ಅವನು ಸಹೋದರನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಆಗ ಲಿಖಿತನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಣ್ಣಾದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೀಳಿಸಿದನು.
12.23.22
तान्युपादाय विस्रब्धो भक्षयामास स द्विजः ।
तस्मिंश्च भक्षयत्येव शङ्खोऽप्याश्रममागतः ॥ १२.२३.२२ ॥
ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆ ದ್ವಿಜನು ಅಂಜಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಿಂದನು; ಅವನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಶಂಖನೂ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
12.23.23
भक्षयन्तं तु तं दृष्ट्वा शङ्खो भ्रातरमब्रवीत् ।
कुतः फलान्यवाप्तानि हेतुना केन खादसि ॥ १२.२३.२३ ॥
ಅವನು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಶಂಖನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಈ ಹಣ್ಣುಗಳು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ದೊರೆತವು? ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಅವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದೀಯ?"
12.23.24
सोऽब्रवीद्धातरं ज्येष्ठमुपसृत्याभिवाद्य च ।
इत एव गृहीतानि मयेति प्रहसन्निव ॥ १२.२३.२४ ॥
ಅವನು ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು: "ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ನಾನು ಇವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆ."
12.23.25
तमब्रतीत्तथा शङ्खस्तीव्ररोषसमन्वितः ।
स्तेयं त्वया कृतमिदं फलान्याददता स्वयम् ॥ १२.२३.२५ ॥
ಶಂಖನು ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀನೇ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಈ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ."
12.23.26
गच्छ राजानमासाद्य स्वकर्म कथयस्व वै ।
अदत्तादानमेवं हि कृतं पार्थिवसत्तम ॥ १२.२३.२६ ॥
ಹೋಗು, ರಾಜನ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳು. ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನೇ, ಕೊಡದಿರುವುದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯಿತು.
12.23.27
स्तेनं मां त्वं विदित्वा च स्वधर्ममनुपालय ।
शीघ्रं धारय चोरस्य मम दण्डं नराधिप ॥ १२.२३.२७ ॥
ನನ್ನನ್ನು ಕಳ್ಳನೆಂದು ತಿಳಿದು ನಿನ್ನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು. ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಕಳ್ಳನಾದ ನನಗೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸು.
12.23.28
इत्युक्तस्तस्य वचनात्सुद्युम्न स नराधिपम् ।
अभ्यगच्छन्महाबाहो लिखितः संशितव्रतः ॥ १२.२३.२८ ॥
ಅವನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ದೃಢವ್ರತನಾದ ಲಿಖಿತನು ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
12.23.29
सुद्युम्नस्त्वन्तपालेभ्यः श्रुत्वा लिखितमागतम् ।
अभ्यगच्छत्सहामात्यः पद्भ्यामेव जनेश्वरः ॥ १२.२३.२९ ॥
ಆದರೆ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಗಡಿಕಾವಲುಗಾರರಿಂದ ಲಿಖಿತನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಆ ಜನೇಶ್ವರನನ್ನು ಎದುರುಗೊಳ್ಳಲು ಹೋದನು.
12.23.30
तमब्रवीत्समागम्य स राजा धर्मवित्तमम् ।
किमागमनमाचक्ष्व भगवन्कृतमेव तत् ॥ १२.२३.३० ॥
ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಆ ರಾಜನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲವನು, ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಭಗವಂತನೇ, ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ; ಅದು ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದಿದೆ."
12.23.31
एवमुक्तः स विप्रर्षिः सुद्युम्नमिदमब्रवीत् ।
प्रतिश्रुत्य करिष्येति श्रुत्वा तत्कर्तुमर्हसि ॥ १२.२३.३१ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ವಿಪ್ರರ್ಷಿ ಸುದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — 'ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿ, ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಕೇಳು; ಅದನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು.'
12.23.32
अनिसृष्टानि गुरुणा फलानि मनुजर्षभ ।
भक्षितानि महाराज तत्र मां शाधि माचिरम् ॥ १२.२३.३२ ॥
ಮನುಜರ್ಷಭನೇ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಗುರುವಿನ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸು, ತಡಮಾಡಬೇಡ.
12.23.33
प्रमाणं चेन्मतो राजा भवतो दण्डधारणे ।
अनुज्ञायामपि तथा हेतुः स्याद्ब्राह्मणर्षभ ॥ १२.२३.३३ ॥
ದಂಡ ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ರಾಜನು ನಿಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಾದರೆ, ಅನುಮತಿಯಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
12.23.34
स भवानभ्यनुज्ञातः शुचिकर्मा महाव्रतः ।
ब्रूहि कामानतोऽन्यांस्त्वं करिष्यामि हि ते वचः ॥ १२.२३.३४ ॥
ನೀವು, ಶುಚಿಕರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾವ್ರತಿ, ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಹೇಳಿ — ಇದರ ಹೊರತು ಇತರ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿ; ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
12.23.35
संछन्द्यमानो ब्रह्मर्षिः पार्थिवेन महात्मना ।
नान्यं स वरयामास तस्माद्दण्डादृते वरम् ॥ १२.२३.३५ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನು ವರ ಆರಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗಲೂ, ಆ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಆ ದಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಲಿಲ್ಲ.
12.23.36
ततः स पृथिवीपालो लिखितस्य महात्मनः ।
करौ प्रच्छेदयामास धृतदण्डो जगाम सः ॥ १२.२३.३६ ॥
ಆಗ ಆ ಭೂಪಾಲನು ದಂಡ ಹಿಡಿದು, ಮಹಾತ್ಮ ಲಿಖಿತನ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅವನು ಹೊರಟುಹೋದನು.
12.23.37
स गत्वा भ्रातरं शङ्खमार्तरूपोऽब्रवीदिदम् ।
धृतदण्डस्य दुर्बुद्धेर्भवांस्तत्क्षन्तुमर्हति ॥ १२.२३.३७ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಶಂಖನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದುಃಖಿತ ರೂಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ದಂಡಿತನಾದ ಈ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀವು ಕ್ಷಮಿಸಲು ಅರ್ಹರು.'
12.23.38
न कुप्ये तव धर्मज्ञ न त्वं दूषयसे मम ।
सुनिर्मलं कुलं ब्रह्मन्नस्मिञ्जगति विश्रुतम्।
धर्मस्तु ते व्यतिक्रान्तस्ततस्ते निष्कृतिः कृता ॥ १२.२३.३८ ॥
ಶಂಖ ಹೇಳಿದನು: 'ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿಲ್ಲ; ನೀನು ನನ್ನ ಕುಲವನ್ನು ದೂಷಿಸಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕುಲ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.'
12.23.39
त्वं गत्वा बाहुदां शीघ्रं तर्पयस्व यथाविधि ।
देवानृषीन्पितृंश्चैव मा चाधर्मे मनः कृथाः ॥ १२.२३.३९ ॥
'ನೀನು ಬೇಗನೆ ಬಾಹುದಾ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಕೊಡು; ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇಡಬೇಡ.'
12.23.40
ब्रह्महत्यां सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमम् ।
महान्ति पातकान्याहुः संयोगं चैव तैः सह ॥ १२.२३.४० ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಕಳ್ಳತನ, ಗುರುಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಸಂಗ — ಇವು ಮಹಾಪಾತಕಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸಹವಾಸವೂ ಹಾಗೆಯೇ.'
12.23.41
न स्तेयसदृशं ब्रह्मन्महापातकमस्ति हि ।
जगत्यस्मिन्महाभाग ब्रह्महत्यासमं हि तत् ॥ १२.२३.४१ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಮಹಾಪಾತಕ ಇಲ್ಲ. ಮಹಾಭಾಗನೇ, ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಗೆ ಸಮಾನವೇ.'
12.23.42
सर्वपातकिनां ब्रह्मन्दण्डः शारीर उच्यते ।
तस्करस्य विशेषेण नान्यो दण्डो विधीयते ॥ १२.२३.४२ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಿಗಳಿಗೂ ದೈಹಿಕ ದಂಡ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಳ್ಳನಿಗೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.'
12.23.43
ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि वैश्यः शूद्रोऽथवा द्विज ।
सर्वे कामकृते पापे हन्तव्या न विचारणा ॥ १२.२३.४३ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ, ಓ ದ್ವಿಜನೇ — ಕಾಮದಿಂದ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ವಧಿಸಬೇಕು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
12.23.44
राजभिर्धृतदण्डा वै कृत्वा पापानि मानवाः ।
निर्मलाः स्वर्गमायान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा ॥ १२.२३.४४ ॥
ರಾಜರಿಂದ ದಂಡಿತರಾಗಿ, ಪಾಪ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯರು ನಿರ್ಮಲರಾಗಿ, ಸಜ್ಜನರು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರು ಹೋಗುವಂತೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
12.23.45
उद्धृतं नः कुलं ब्रह्मन्नाज्ञादण्डे धृते त्वयि ॥ १२.२३.४५ ॥
ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಆಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಕುಲ ಉದ್ಧಾರವಾಯಿತು.
12.23.46
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस्तदा ।
अवगाह्यापगां पुण्यामुदकार्थं प्रचक्रमे ॥ १२.२३.४६ ॥
ಅವನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಗ ಶಂಖನ ಸಹೋದರ ಲಿಖಿತನು ಪವಿತ್ರ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ತೊಡಗಿದನು.
12.23.47
प्रादुरास्तां ततस्तस्य करौ जलजसन्निभौ ।
ततः स विस्मितो भ्रातुर्दर्शयामास तौ करौ ॥ १२.२३.४७ ॥
ಆಗ ಅವನ ಎರಡು ಕೈಗಳು ತಾವರೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಆಗ ಅವನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗಿ ಆ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಹೋದರನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು.
12.23.48
ततस्तमब्रवीच्छङ्खस्तपसेदं कृतं मया ।
मा च तेऽव विशङ्का भूद्दैवमत्र विधीयते ॥ १२.२३.४८ ॥
ಆಗ ಶಂಖನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಇದು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಡೆದದ್ದು. ನಿನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಬೇಡ; ಇಲ್ಲಿ ದೈವವೇ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ."
12.23.49
किंतु नाहं त्वया पूतः पूर्वमेव महाद्युते ।
यस्य ते तपसो वीर्यमीदृशं द्विजसत्तम ॥ १२.२३.४९ ॥
ಆದರೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೇ, ನೀನು ಮೊದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ ಇಂಥದು, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ.
12.23.50
एवमेतन्मया कार्यं नाहं दण्डधरस्तव ।
स च पूतो नरपतिस्त्वं चापि पितृभिः सह ॥ १२.२३.५० ॥
ಹೀಗೆಯೇ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು; ನಾನು ನಿನಗೆ ದಂಡಧಾರಿಯಲ್ಲ. ಆ ರಾಜನೂ ಪವಿತ್ರನಾದನು, ನೀನೂ ನಿನ್ನ ಪಿತೃಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರನಾದೆ.
12.23.51
स राजा पाण्डवश्रेष्ठ श्रेयान्वै तेन कर्मणा ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥ १२.२३.५१ ॥
ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ರಾಜನು ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದನು; ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗ ದಕ್ಷನು ಪಡೆದಂತೆ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.
12.23.52
एष धर्मः क्षत्रियाणां प्रजानां परिपालनम् ।
उत्पथेभ्यो महाराज मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ १२.२३.५२ ॥
ಇದು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಧರ್ಮ: ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು. ಮಹಾರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶೋಕದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡ.
12.23.53
भ्रातुरस्य हितं वाक्यं शृणु धर्मज्ञसत्तम ।
दण्ड एव हि राजेन्द्र क्षत्रधर्मो न मुण्डनम् ॥ १२.२३.५३ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನೇ, ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನ ಹಿತವಚನವನ್ನು ಕೇಳು. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ದಂಡವೇ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮ; ತಲೆ ಬೋಳಿಸುವುದಲ್ಲ.