మహాభారతం · అధ్యాయం 12.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.23.1
एवमुक्तस्तु कौन्तेयो गुडाकेशेन भारत ।
नोवाच किंचित्कौरव्यस्ततो द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १२.२३.१ ॥
గుడాకేశుడు ఇలా చెప్పగా, ఓ భారతా, కౌంతేయుడు ఏమీ మాట్లాడలేదు; అప్పుడు ద్వైపాయనుడు చెప్పాడు.
12.23.2
बीभत्सोर्वचनं सौम्य सत्यमेतद्युधिष्ठिर ।
शास्त्रदृष्टः परो धर्मः स्मृतो गार्हस्थ्य आश्रमः ॥ १२.२३.२ ॥
సౌమ్యుడా యుధిష్ఠిరా, బీభత్సుడి (అర్జునుడి) ఈ మాట నిజమే. శాస్త్రాలలో చెప్పిన శ్రేష్ఠ ధర్మం గృహస్థాశ్రమమే అని స్మృతి చెబుతోంది.
12.23.3
स्वधर्मं चर धर्मज्ञ यथाशास्त्रं यथाविधि ।
न हि गार्हस्थ्यमुत्सृज्य तवारण्यं विधीयते ॥ १२.२३.३ ॥
ధర్మజ్ఞుడా, శాస్త్రానుసారంగా, విధిప్రకారంగా నీ స్వధర్మాన్ని ఆచరించు. గృహస్థ జీవితాన్ని వదిలి నీకు అరణ్యవాసం విధించబడలేదు.
12.23.4
गृहस्थं हि सदा देवाः पितरोऽतिथयस्तथा ।
भृत्याश्चैवोपजीवन्ति तान्भरस्व महीपते ॥ १२.२३.४ ॥
మహీపతీ, గృహస్థుడిపైనే దేవతలు, పితరులు, అతిథులు ఎప్పుడూ ఆధారపడతారు; సేవకులు కూడా అతడి ద్వారానే జీవిస్తారు. వారిని పోషించు.
12.23.5
वयांसि पशवश्चैव भूतानि च जनाधिप ।
गृहस्थैरेव धार्यन्ते तस्माच्छ्रेष्ठो गृहाश्रमी ॥ १२.२३.५ ॥
జనాధిపా, పక్షులు, పశువులు, అన్ని ప్రాణులు గృహస్థుల వల్లనే పోషించబడతాయి; కాబట్టి గృహస్థాశ్రమి శ్రేష్ఠుడు.
12.23.6
सोऽयं चतुर्णामेतेषामाश्रमाणां दुराचरः ।
तं चराद्य विधिं पार्थ दुश्चरं दुर्बलेन्द्रियैः ॥ १२.२३.६ ॥
ఈ నాలుగు ఆశ్రమాలలో ఆ గృహస్థాశ్రమం ఆచరించడం కష్టం. పార్థా, బలహీనమైన ఇంద్రియాలున్నవారికి కష్టమైన ఆ విధిని ఇప్పుడు ఆచరించు.
12.23.7
वेदज्ञानं च ते कृत्स्नं तपश्चाचरितं महत् ।
पितृपैतामहं राज्यं धुर्यवद्वोद्दुमर्हसि ॥ १२.२३.७ ॥
నీకు వేదజ్ఞానం పూర్తిగా ఉంది, గొప్ప తపస్సును కూడా నువ్వు ఆచరించావు. పితృ-పితామహుల రాజ్యాన్ని కాడిలో కట్టిన ఎద్దులా నువ్వు మోయాలి.
12.23.8
तपो यज्ञस्तथा विद्या भैक्ष्यमिन्द्रियसंयमः ।
ध्यानं विद्या समुत्थानं संतोषश्च श्रियं प्रति।
तथा ह्येकान्तशीलत्वं तुष्टिर्दानं च शक्तितः ॥ १२.२३.८ ॥
తపస్సు, యజ్ఞం, విద్య, భిక్ష, ఇంద్రియ నిగ్రహం, ధ్యానం, విద్య యొక్క ఉన్నతి, సంపదపై సంతృప్తి; అలాగే ఏకాంతంలో ఉండే స్వభావం, తృప్తి, శక్తికొద్దీ దానం.
12.23.9
ब्राह्मणानां महाराज चेष्टा संसिद्धिकारिका ।
क्षत्रियाणां तु वक्ष्यामि तवापि विदितं पुनः ॥ १२.२३.९ ॥
మహారాజా, బ్రాహ్మణుల ఆచరణ సిద్ధిని కలిగించేది. క్షత్రియుల గురించి నేను చెబుతాను; అది నీకు కూడా ముందే తెలిసినదే.
12.23.10
यज्ञो विद्या समुत्थानमसंतोषः श्रियं प्रति ।
दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम् ॥ १२.२३.१० ॥
యజ్ఞం, విద్య యొక్క ఉన్నతి, సంపదపై అసంతృప్తి (అత్యాశ లేకపోవడం), దండధారణ, కఠినత్వం, ప్రజల రక్షణ.
12.23.11
वेदज्ञानं तथा कृत्स्नं तपः सुचरितं तथा ।
द्रविणोपार्जनं भूरि पात्रे च प्रतिपादनम् ॥ १२.२३.११ ॥
వేదజ్ఞానం పూర్తిగా, అలాగే చక్కగా ఆచరించిన తపస్సు, విస్తారమైన ధనార్జన, తగిన పాత్రునికి దానం.
12.23.12
एतानि राज्ञां कर्माणि सुकृतानि विशांपते ।
इमं लोकममुं चैव साधयन्तीति नः श्रुतम् ॥ १२.२३.१२ ॥
ప్రజాపతీ, ఇవి రాజుల సుకృత కర్మలు. ఇవి ఈ లోకాన్ని, ఆ లోకాన్ని రెండింటినీ సాధిస్తాయని మేము విన్నాము.
12.23.13
एषां ज्यायस्तु कौन्तेय दण्डधारणमुच्यते ।
बलं हि क्षत्रिये नित्यं बले दण्डः समाहितः ॥ १२.२३.१३ ॥
ఓ కౌంతేయా, వీటిలో దండధారణమే గొప్పదని చెప్పబడింది. క్షత్రియునిలో ఎల్లప్పుడూ బలం ఉంటుంది; బలంలో దండం స్థిరంగా ఉంటుంది.
12.23.14
एताश्चेष्टाः क्षत्रियाणां राजन्संसिद्धिकारिकाः ।
अपि गाथामिमां चापि बृहस्पतिरगायत ॥ १२.२३.१४ ॥
ఓ రాజా, క్షత్రియుల ఈ కర్మలు సిద్ధిని కలిగించేవి. ఈ గాథను బృహస్పతి కూడా పాడాడు.
12.23.15
भूमिरेतौ निगिरति सर्पो बिलशयानिव ।
राजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ १२.२३.१५ ॥
భూమి వీరిద్దరిని మింగివేస్తుంది, బిలంలో నివసించే సర్పాన్ని మింగినట్లు: ఎదిరించని రాజును, ప్రవాసం చేయని బ్రాహ్మణుని.
12.23.16
सुद्युम्नश्चापि राजर्षिः श्रूयते दण्डधारणात् ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥ १२.२३.१६ ॥
రాజర్షి సుద్యుమ్నుడు కూడా దండధారణ వలన పరమ సిద్ధిని పొందాడని వినబడుతుంది, ప్రాచేతసుడైన దక్షుడిలా.
12.23.17
भगवन्कर्मणा केन सुद्युम्नो वसुधाधिपः ।
संसिद्धिं परमां प्राप्तः श्रोतुमिच्छामि तं नृपम् ॥ १२.२३.१७ ॥
భగవంతుడా, ఏ కర్మ వల్ల వసుధాధిపతి సుద్యుమ్నుడు పరమ సిద్ధిని పొందాడు? ఆ రాజు గురించి వినాలని కోరుతున్నాను.
12.23.18
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शङ्खश्च लिखितश्चास्तां भ्रातरौ संशितव्रतौ ॥ १२.२३.१८ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు: శంఖుడు, లిఖితుడు అనే ఇద్దరు సోదరులు, కఠిన వ్రతులు.
12.23.19
तयोरावसथावास्तां रमणीयौ पृथक्पृथक् ।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैरुपेतौ बाहुदामनु ॥ १२.२३.१९ ॥
వారిద్దరి ఆశ్రమాలు వేర్వేరుగా రమణీయంగా ఉండేవి; బాహుదా నది వెంట, ఎల్లప్పుడూ పూలు ఫలాలతో నిండిన వృక్షాలతో కూడినవి.
12.23.20
ततः कदाचिल्लिखितः शङ्खस्याश्रममागतः ।
यदृच्छयाऽथ शङ्खोपि निष्क्रान्तोऽभवदाश्रमात् ॥ १२.२३.२० ॥
తరువాత ఒకసారి లిఖితుడు శంఖుని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు; అప్పుడు యాదృచ్ఛికంగా శంఖుడు కూడా ఆశ్రమం నుండి బయటకు వెళ్లి ఉన్నాడు.
12.23.21
सोऽभिगम्याश्रमं भ्रातुश्चंक्रमँल्लिखितस्तदा ।
फलानि शातयामास सम्यक्परिणतान्युत ॥ १२.२३.२१ ॥
అతడు సోదరుని ఆశ్రమానికి చేరి, అక్కడ తిరుగుతూ అప్పుడు లిఖితుడు బాగా పండిన ఫలాలను కోయించాడు.
12.23.22
तान्युपादाय विस्रब्धो भक्षयामास स द्विजः ।
तस्मिंश्च भक्षयत्येव शङ्खोऽप्याश्रममागतः ॥ १२.२३.२२ ॥
వాటిని తీసుకొని ఆ బ్రాహ్మణుడు సంకోచం లేకుండా తిన్నాడు; అతడు తింటుండగానే శంఖుడు కూడా ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
12.23.23
भक्षयन्तं तु तं दृष्ट्वा शङ्खो भ्रातरमब्रवीत् ।
कुतः फलान्यवाप्तानि हेतुना केन खादसि ॥ १२.२३.२३ ॥
అతడు తినడం చూసి శంఖుడు తన సోదరునితో అన్నాడు: "ఈ ఫలాలు నీకు ఎక్కడి నుండి లభించాయి? ఏ కారణంతో వాటిని తింటున్నావు?"
12.23.24
सोऽब्रवीद्धातरं ज्येष्ठमुपसृत्याभिवाद्य च ।
इत एव गृहीतानि मयेति प्रहसन्निव ॥ १२.२३.२४ ॥
అతడు పెద్ద సోదరుని వద్దకు చేరి, నమస్కరించి, నవ్వుతున్నట్లుగా అన్నాడు: "ఇక్కడి నుండే నేను వీటిని తీసుకున్నాను."
12.23.25
तमब्रतीत्तथा शङ्खस्तीव्ररोषसमन्वितः ।
स्तेयं त्वया कृतमिदं फलान्याददता स्वयम् ॥ १२.२३.२५ ॥
శంఖుడు తీవ్ర కోపంతో అతనితో ఇలా అన్నాడు: "నీవే పండ్లను తీసుకుని ఈ దొంగతనం చేశావు."
12.23.26
गच्छ राजानमासाद्य स्वकर्म कथयस्व वै ।
अदत्तादानमेवं हि कृतं पार्थिवसत्तम ॥ १२.२३.२६ ॥
వెళ్లి రాజును సమీపించి నీ కర్మను చెప్పు. ఓ శ్రేష్ఠ రాజా, ఇచ్చినది కాకుండా తీసుకోవడం ఇలాగే జరిగింది.
12.23.27
स्तेनं मां त्वं विदित्वा च स्वधर्ममनुपालय ।
शीघ्रं धारय चोरस्य मम दण्डं नराधिप ॥ १२.२३.२७ ॥
నన్ను దొంగగా తెలుసుకుని నీ ధర్మాన్ని పాటించు. ఓ నరాధిపా, దొంగనైన నాకు త్వరగా దండన విధించు.
12.23.28
इत्युक्तस्तस्य वचनात्सुद्युम्न स नराधिपम् ।
अभ्यगच्छन्महाबाहो लिखितः संशितव्रतः ॥ १२.२३.२८ ॥
అతని మాటలతో ఇలా చెప్పబడిన తరువాత, ఓ మహాబాహూ, దృఢవ్రతుడైన లిఖితుడు ఆ రాజు వద్దకు వెళ్లాడు.
12.23.29
सुद्युम्नस्त्वन्तपालेभ्यः श्रुत्वा लिखितमागतम् ।
अभ्यगच्छत्सहामात्यः पद्भ्यामेव जनेश्वरः ॥ १२.२३.२९ ॥
కానీ సుద్యుమ్నుడు సరిహద్దు కాపలాదారుల ద్వారా లిఖితుడు వచ్చాడని విని, మంత్రులతో కలిసి కాలినడకనే ఆ జనేశ్వరుడి ఎదురుగా వెళ్లాడు.
12.23.30
तमब्रवीत्समागम्य स राजा धर्मवित्तमम् ।
किमागमनमाचक्ष्व भगवन्कृतमेव तत् ॥ १२.२३.३० ॥
కలిసినప్పుడు ఆ రాజు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, అతనితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ భగవన్, మీ రాక కారణం చెప్పండి; అది ఇప్పటికే జరిగిపోయింది."
12.23.31
एवमुक्तः स विप्रर्षिः सुद्युम्नमिदमब्रवीत् ।
प्रतिश्रुत्य करिष्येति श्रुत्वा तत्कर्तुमर्हसि ॥ १२.२३.३१ ॥
ఇలా చెప్పబడినప్పుడు ఆ విప్రర్షి సుద్యుమ్నునితో ఇలా అన్నాడు — 'వాగ్దానం చేసి, నేను చేస్తానని విను; దాన్ని నువ్వు చేయాలి.'
12.23.32
अनिसृष्टानि गुरुणा फलानि मनुजर्षभ ।
भक्षितानि महाराज तत्र मां शाधि माचिरम् ॥ १२.२३.३२ ॥
మానవశ్రేష్ఠా, మహారాజా, గురువు అనుమతి లేకుండా ఈ ఫలాలు తినబడ్డాయి; అక్కడ నన్ను శిక్షించు, ఆలస్యం చేయకు.
12.23.33
प्रमाणं चेन्मतो राजा भवतो दण्डधारणे ।
अनुज्ञायामपि तथा हेतुः स्याद्ब्राह्मणर्षभ ॥ १२.२३.३३ ॥
దండధారణలో రాజు మీ అభిప్రాయంలో ప్రమాణమైతే, అనుమతిలో కూడా అలాగే కారణం అవుతుంది, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా.
12.23.34
स भवानभ्यनुज्ञातः शुचिकर्मा महाव्रतः ।
ब्रूहि कामानतोऽन्यांस्त्वं करिष्यामि हि ते वचः ॥ १२.२३.३४ ॥
మీరు, శుచికర్మ మరియు మహావ్రతం కలవారు, అనుమతి పొంది చెప్పండి — దీనికి మించి ఇతర కోరికలను కూడా చెప్పండి; మీ మాటను నేను చేస్తాను.
12.23.35
संछन्द्यमानो ब्रह्मर्षिः पार्थिवेन महात्मना ।
नान्यं स वरयामास तस्माद्दण्डादृते वरम् ॥ १२.२३.३५ ॥
మహాత్ముడైన రాజు వరం ఎంచుకోమని ప్రేరేపించినా, ఆ బ్రహ్మర్షి ఆ శిక్షను మినహాయించి మరో వరాన్ని కోరలేదు.
12.23.36
ततः स पृथिवीपालो लिखितस्य महात्मनः ।
करौ प्रच्छेदयामास धृतदण्डो जगाम सः ॥ १२.२३.३६ ॥
అప్పుడు ఆ భూపాలుడు దండం పట్టి, మహాత్ముడైన లిఖితుని రెండు చేతులను నరికించాడు; తరువాత అతడు వెళ్లిపోయాడు.
12.23.37
स गत्वा भ्रातरं शङ्खमार्तरूपोऽब्रवीदिदम् ।
धृतदण्डस्य दुर्बुद्धेर्भवांस्तत्क्षन्तुमर्हति ॥ १२.२३.३७ ॥
ఆయన తన సోదరుడు శంఖుని వద్దకు వెళ్ళి, దుఃఖిత రూపంతో ఇలా అన్నాడు: 'దండింపబడిన ఈ దుర్బుద్ధిని మీరు క్షమించడానికి తగినవారు.'
12.23.38
न कुप्ये तव धर्मज्ञ न त्वं दूषयसे मम ।
सुनिर्मलं कुलं ब्रह्मन्नस्मिञ्जगति विश्रुतम्।
धर्मस्तु ते व्यतिक्रान्तस्ततस्ते निष्कृतिः कृता ॥ १२.२३.३८ ॥
శంఖుడు ఇలా అన్నాడు: 'ధర్మజ్ఞుడా, నేను నీపై కోపంగా లేను; నీవు నా కులాన్ని అపవిత్రం చేయలేదు. బ్రాహ్మణుడా, ఈ లోకంలో మన కులం అత్యంత నిర్మలమైనది, ప్రసిద్ధమైనది. నీవు ధర్మాన్ని అతిక్రమించావు; కాబట్టి నీకు ప్రాయశ్చిత్తం జరిగింది.'
12.23.39
त्वं गत्वा बाहुदां शीघ्रं तर्पयस्व यथाविधि ।
देवानृषीन्पितृंश्चैव मा चाधर्मे मनः कृथाः ॥ १२.२३.३९ ॥
'నీవు శీఘ్రంగా బాహుదా నదికి వెళ్లి, విధిప్రకారం దేవతలకు, ఋషులకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేయి; అధర్మంలో నీ మనసు నిలపకు.'
12.23.40
ब्रह्महत्यां सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमम् ।
महान्ति पातकान्याहुः संयोगं चैव तैः सह ॥ १२.२३.४० ॥
'బ్రాహ్మణ హత్య, మద్యపానం, దొంగతనం, గురుపత్ని సంగమం — ఇవి మహాపాతకాలని చెప్పబడ్డాయి; వీటితో సహవాసం కూడా (పాపమే).'
12.23.41
न स्तेयसदृशं ब्रह्मन्महापातकमस्ति हि ।
जगत्यस्मिन्महाभाग ब्रह्महत्यासमं हि तत् ॥ १२.२३.४१ ॥
'బ్రాహ్మణుడా, ఈ లోకంలో దొంగతనంతో సమానమైన మహాపాతకం లేదు. మహాభాగుడా, అది బ్రాహ్మణ హత్యతో సమానమే.'
12.23.42
सर्वपातकिनां ब्रह्मन्दण्डः शारीर उच्यते ।
तस्करस्य विशेषेण नान्यो दण्डो विधीयते ॥ १२.२३.४२ ॥
'బ్రాహ్మణుడా, పాపులందరికీ శారీరక దండన చెప్పబడింది; ముఖ్యంగా దొంగకు దానికంటే వేరే దండన విధించబడదు.'
12.23.43
ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि वैश्यः शूद्रोऽथवा द्विज ।
सर्वे कामकृते पापे हन्तव्या न विचारणा ॥ १२.२३.४३ ॥
బ్రాహ్మణుడైనా, క్షత్రియుడైనా, వైశ్యుడైనా, లేదా శూద్రుడైనా, ఓ ద్విజుడా — కామవశంగా పాపం చేసిన వారందరూ వధింపదగినవారే; ఇందులో సందేహం లేదు.
12.23.44
राजभिर्धृतदण्डा वै कृत्वा पापानि मानवाः ।
निर्मलाः स्वर्गमायान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा ॥ १२.२३.४४ ॥
రాజులచే దండింపబడి, పాపాలు చేసిన మానవులు నిర్మలులై, సజ్జనులు, పుణ్యాత్ములు వెళ్లినట్లే స్వర్గానికి వెళ్తారు.
12.23.45
उद्धृतं नः कुलं ब्रह्मन्नाज्ञादण्डे धृते त्वयि ॥ १२.२३.४५ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, నీవు ఆజ్ఞను దండనను ధరించినందున మా కులం ఉద్ధరింపబడింది.
12.23.46
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस्तदा ।
अवगाह्यापगां पुण्यामुदकार्थं प्रचक्रमे ॥ १२.२३.४६ ॥
అతని ఆ మాటలు విని, అప్పుడు శంఖుని సోదరుడైన లిఖితుడు పవిత్ర నదిలో స్నానం చేసి, నీటి కోసం ప్రయత్నించాడు.
12.23.47
प्रादुरास्तां ततस्तस्य करौ जलजसन्निभौ ।
ततः स विस्मितो भ्रातुर्दर्शयामास तौ करौ ॥ १२.२३.४७ ॥
అప్పుడు అతని రెండు చేతులు తామరల వలె ప్రత్యక్షమయ్యాయి. తరువాత అతడు ఆశ్చర్యపడి, ఆ రెండు చేతులను తన సోదరునికి చూపించాడు.
12.23.48
ततस्तमब्रवीच्छङ्खस्तपसेदं कृतं मया ।
मा च तेऽव विशङ्का भूद्दैवमत्र विधीयते ॥ १२.२३.४८ ॥
అప్పుడు శంఖుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "ఇది నా తపస్సుచే జరిగింది. నీకు ఎటువంటి సందేహం వద్దు; ఇక్కడ దైవమే విధిస్తుంది."
12.23.49
किंतु नाहं त्वया पूतः पूर्वमेव महाद्युते ।
यस्य ते तपसो वीर्यमीदृशं द्विजसत्तम ॥ १२.२३.४९ ॥
కానీ మహాతేజస్వీ, ఇంతకు ముందే నువ్వు నన్ను పవిత్రం చేయలేదు; నీ తపస్సుకు ఇటువంటి శక్తి ఉంది, ద్విజులలో ఉత్తముడా.
12.23.50
एवमेतन्मया कार्यं नाहं दण्डधरस्तव ।
स च पूतो नरपतिस्त्वं चापि पितृभिः सह ॥ १२.२३.५० ॥
ఇలాగే నేను చేయవలసి వచ్చింది; నేను నీకు దండం ధరించేవాడిని కాను. ఆ రాజు కూడా పవిత్రుడయ్యాడు, నువ్వు కూడా నీ పితరులతో కలిసి పవిత్రుడయ్యావు.
12.23.51
स राजा पाण्डवश्रेष्ठ श्रेयान्वै तेन कर्मणा ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥ १२.२३.५१ ॥
పాండవశ్రేష్ఠా, ఆ రాజు ఆ కర్మవల్ల నిజంగా శ్రేష్ఠుడయ్యాడు; ప్రచేతసుని కుమారుడు దక్షుడు పొందినట్టు పరమ సిద్ధిని పొందాడు.
12.23.52
एष धर्मः क्षत्रियाणां प्रजानां परिपालनम् ।
उत्पथेभ्यो महाराज मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ १२.२३.५२ ॥
ఇది క్షత్రియుల ధర్మం: ప్రజలను రక్షించడం, అడ్డదారులు తొక్కేవారి నుండి వారిని కాపాడడం. మహారాజా, నీ మనసును శోకంలో ఉంచకు.
12.23.53
भ्रातुरस्य हितं वाक्यं शृणु धर्मज्ञसत्तम ।
दण्ड एव हि राजेन्द्र क्षत्रधर्मो न मुण्डनम् ॥ १२.२३.५३ ॥
ధర్మజ్ఞులలో ఉత్తముడా, నీ సోదరుని హితకరమైన మాట విను. రాజేంద్రా, దండమే క్షత్రధర్మం; తలగొరిగించుకోవడం కాదు.