Mahābhārata · Adhyāya 12.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.23.1
एवमुक्तस्तु कौन्तेयो गुडाकेशेन भारत ।
नोवाच किंचित्कौरव्यस्ततो द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ १२.२३.१ ॥
Assim interpelado por Guḍākeśa, ó Bhārata, o filho de Kuntī nada disse; então Dvaipāyana falou.
12.23.2
बीभत्सोर्वचनं सौम्य सत्यमेतद्युधिष्ठिर ।
शास्त्रदृष्टः परो धर्मः स्मृतो गार्हस्थ्य आश्रमः ॥ १२.२३.२ ॥
Gentil Yudhiṣṭhira, esta afirmação de Bībhatsu é verdadeira: o dever supremo visto nas escrituras é chamado o estágio de vida do chefe de família.
12.23.3
स्वधर्मं चर धर्मज्ञ यथाशास्त्रं यथाविधि ।
न हि गार्हस्थ्यमुत्सृज्य तवारण्यं विधीयते ॥ १२.२३.३ ॥
Ó conhecedor do dharma, pratica o teu próprio dever segundo as escrituras e a regra; pois abandonar a vida de chefe de família não te é prescrito como vida na floresta.
12.23.4
गृहस्थं हि सदा देवाः पितरोऽतिथयस्तथा ।
भृत्याश्चैवोपजीवन्ति तान्भरस्व महीपते ॥ १२.२३.४ ॥
Ó senhor da terra, os deuses, os antepassados e os hóspedes dependem sempre do chefe de família, e os servos também vivem dele; sustenta-os.
12.23.5
वयांसि पशवश्चैव भूतानि च जनाधिप ।
गृहस्थैरेव धार्यन्ते तस्माच्छ्रेष्ठो गृहाश्रमी ॥ १२.२३.५ ॥
Ó senhor dos homens, aves, animais e todas as criaturas são sustentados somente pelos chefes de família; por isso o chefe de família é o melhor.
12.23.6
सोऽयं चतुर्णामेतेषामाश्रमाणां दुराचरः ।
तं चराद्य विधिं पार्थ दुश्चरं दुर्बलेन्द्रियैः ॥ १२.२३.६ ॥
Entre estes quatro estágios da vida, este é difícil de praticar. Ó filho de Pṛthā, pratica agora essa regra, difícil para os de sentidos fracos.
12.23.7
वेदज्ञानं च ते कृत्स्नं तपश्चाचरितं महत् ।
पितृपैतामहं राज्यं धुर्यवद्वोद्दुमर्हसि ॥ १२.२३.७ ॥
Possuis o conhecimento completo dos Vedas e praticaste grande austeridade. Deves carregar o reino de teus pais e avós como um boi sob o jugo.
12.23.8
तपो यज्ञस्तथा विद्या भैक्ष्यमिन्द्रियसंयमः ।
ध्यानं विद्या समुत्थानं संतोषश्च श्रियं प्रति।
तथा ह्येकान्तशीलत्वं तुष्टिर्दानं च शक्तितः ॥ १२.२३.८ ॥
Austeridade, sacrifício, igualmente conhecimento, mendicância, domínio dos sentidos, meditação, o progresso do saber e o contentamento com a prosperidade; igualmente a inclinação à solidão, a satisfação e a doação segundo a própria capacidade.
12.23.9
ब्राह्मणानां महाराज चेष्टा संसिद्धिकारिका ।
क्षत्रियाणां तु वक्ष्यामि तवापि विदितं पुनः ॥ १२.२३.९ ॥
Ó grande rei, a conduta dos brâmanes produz a perfeição. Dos kṣatriyas falarei, o que também já te é conhecido.
12.23.10
यज्ञो विद्या समुत्थानमसंतोषः श्रियं प्रति ।
दण्डधारणमुग्रत्वं प्रजानां परिपालनम् ॥ १२.२३.१० ॥
O sacrifício, o progresso do saber, a insatisfação com a prosperidade (ausência de cobiça), empunhar a vara do castigo, a severidade e a proteção dos súditos.
12.23.11
वेदज्ञानं तथा कृत्स्नं तपः सुचरितं तथा ।
द्रविणोपार्जनं भूरि पात्रे च प्रतिपादनम् ॥ १२.२३.११ ॥
O conhecimento completo dos Vedas, igualmente a austeridade bem praticada, a aquisição de abundante riqueza e a sua doação a um receptor digno.
12.23.12
एतानि राज्ञां कर्माणि सुकृतानि विशांपते ।
इमं लोकममुं चैव साधयन्तीति नः श्रुतम् ॥ १२.२३.१२ ॥
Ó senhor dos povos, estas são as ações meritórias dos reis; ouvimos que realizam tanto este mundo como aquele outro mundo.
12.23.13
एषां ज्यायस्तु कौन्तेय दण्डधारणमुच्यते ।
बलं हि क्षत्रिये नित्यं बले दण्डः समाहितः ॥ १२.२३.१३ ॥
Ó filho de Kuntī, entre estas, diz-se que portar o bastão do castigo é a maior. No guerreiro há sempre força, e na força o bastão do castigo está estabelecido.
12.23.14
एताश्चेष्टाः क्षत्रियाणां राजन्संसिद्धिकारिकाः ।
अपि गाथामिमां चापि बृहस्पतिरगायत ॥ १२.२३.१४ ॥
Ó rei, estas são as ações dos guerreiros que trazem a perfeição. E também Bṛhaspati cantou esta gāthā.
12.23.15
भूमिरेतौ निगिरति सर्पो बिलशयानिव ।
राजानं चाविरोद्धारं ब्राह्मणं चाप्रवासिनम् ॥ १२.२३.१५ ॥
A terra engole estes dois, como uma serpente que vive em um buraco: o rei que não se opõe e o brâmane que não viaja para o exterior.
12.23.16
सुद्युम्नश्चापि राजर्षिः श्रूयते दण्डधारणात् ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥ १२.२३.१६ ॥
Também se ouve que o sábio real Sudyumna alcançou a suprema perfeição por portar o bastão do castigo, como Dakṣa, filho de Pracetas.
12.23.17
भगवन्कर्मणा केन सुद्युम्नो वसुधाधिपः ।
संसिद्धिं परमां प्राप्तः श्रोतुमिच्छामि तं नृपम् ॥ १२.२३.१७ ॥
Venerável, por qual ação o rei Sudyumna, senhor da terra, alcançou a suprema perfeição? Desejo ouvir sobre esse rei.
12.23.18
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शङ्खश्च लिखितश्चास्तां भ्रातरौ संशितव्रतौ ॥ १२.२३.१८ ॥
Aqui também recontam esta antiga história: Śaṅkha e Likhita, dois irmãos de votos firmes e rigorosos.
12.23.19
तयोरावसथावास्तां रमणीयौ पृथक्पृथक् ।
नित्यपुष्पफलैर्वृक्षैरुपेतौ बाहुदामनु ॥ १२.२३.१९ ॥
Os seus dois eremitérios eram belos cada um à sua maneira, junto ao rio Bāhudā, providos de árvores que sempre davam flores e frutos.
12.23.20
ततः कदाचिल्लिखितः शङ्खस्याश्रममागतः ।
यदृच्छयाऽथ शङ्खोपि निष्क्रान्तोऽभवदाश्रमात् ॥ १२.२३.२० ॥
Então, certa vez, Likhita chegou ao eremitério de Śaṅkha, e por acaso Śaṅkha também tinha saído do eremitério.
12.23.21
सोऽभिगम्याश्रमं भ्रातुश्चंक्रमँल्लिखितस्तदा ।
फलानि शातयामास सम्यक्परिणतान्युत ॥ १२.२३.२१ ॥
Ao chegar ao eremitério do irmão, Likhita, passeando, mandou colher frutos bem maduros.
12.23.22
तान्युपादाय विस्रब्धो भक्षयामास स द्विजः ।
तस्मिंश्च भक्षयत्येव शङ्खोऽप्याश्रममागतः ॥ १२.२३.२२ ॥
Tomando-os, o brâmane comeu-os sem hesitar; e enquanto ainda comia, Śaṅkha também voltou ao eremitério.
12.23.23
भक्षयन्तं तु तं दृष्ट्वा शङ्खो भ्रातरमब्रवीत् ।
कुतः फलान्यवाप्तानि हेतुना केन खादसि ॥ १२.२३.२३ ॥
Vendo-o comer, Śaṅkha disse ao irmão: "De onde foram obtidos estes frutos? Por que meio os comes?"
12.23.24
सोऽब्रवीद्धातरं ज्येष्ठमुपसृत्याभिवाद्य च ।
इत एव गृहीतानि मयेति प्रहसन्निव ॥ १२.२३.२४ ॥
Aproximou-se do irmão mais velho, saudou-o com respeito e disse, quase rindo: "Eu os peguei daqui mesmo."
12.23.25
तमब्रतीत्तथा शङ्खस्तीव्ररोषसमन्वितः ।
स्तेयं त्वया कृतमिदं फलान्याददता स्वयम् ॥ १२.२३.२५ ॥
Śaṅkha, cheio de ira feroz, disse-lhe: "Foste tu mesmo que cometeste este roubo ao tomar os frutos."
12.23.26
गच्छ राजानमासाद्य स्वकर्म कथयस्व वै ।
अदत्तादानमेवं हि कृतं पार्थिवसत्तम ॥ १२.२३.२६ ॥
Vai, aproxima-te do rei e declara o teu próprio ato. Ó melhor dos reis, tomar o que não foi dado foi feito desta maneira.
12.23.27
स्तेनं मां त्वं विदित्वा च स्वधर्ममनुपालय ।
शीघ्रं धारय चोरस्य मम दण्डं नराधिप ॥ १२.२३.२७ ॥
Reconhecendo-me como ladrão, cumpre o teu dever. Aplica depressa o castigo a mim, o ladrão, ó senhor dos homens.
12.23.28
इत्युक्तस्तस्य वचनात्सुद्युम्न स नराधिपम् ।
अभ्यगच्छन्महाबाहो लिखितः संशितव्रतः ॥ १२.२३.२८ ॥
Assim interpelado pelas suas palavras, ó de braços poderosos, Likhita, firme no seu voto, foi ter com o rei.
12.23.29
सुद्युम्नस्त्वन्तपालेभ्यः श्रुत्वा लिखितमागतम् ।
अभ्यगच्छत्सहामात्यः पद्भ्यामेव जनेश्वरः ॥ १२.२३.२९ ॥
Mas Sudyumna, ao ouvir dos guardas da fronteira que Likhita chegara, foi ao seu encontro a pé, com os seus ministros, o senhor do povo.
12.23.30
तमब्रवीत्समागम्य स राजा धर्मवित्तमम् ।
किमागमनमाचक्ष्व भगवन्कृतमेव तत् ॥ १२.२३.३० ॥
Ao encontrá-lo, aquele rei, o mais sábio do dharma, disse-lhe: "Venerável senhor, diz-me o motivo da tua vinda; isso já foi feito."
12.23.31
एवमुक्तः स विप्रर्षिः सुद्युम्नमिदमब्रवीत् ।
प्रतिश्रुत्य करिष्येति श्रुत्वा तत्कर्तुमर्हसि ॥ १२.२३.३१ ॥
Assim interpelado, aquele sábio entre os brâmanes disse a Sudyumna: «Tendo prometido, ouve: eu farei; deves fazê-lo.»
12.23.32
अनिसृष्टानि गुरुणा फलानि मनुजर्षभ ।
भक्षितानि महाराज तत्र मां शाधि माचिरम् ॥ १२.२३.३२ ॥
Touro entre os homens, grande rei, estes frutos foram comidos sem a permissão do mestre; ali castiga-me, não tardes.
12.23.33
प्रमाणं चेन्मतो राजा भवतो दण्डधारणे ।
अनुज्ञायामपि तथा हेतुः स्याद्ब्राह्मणर्षभ ॥ १२.२३.३३ ॥
Se, segundo teu juízo, o rei é a autoridade para empunhar o bastão do castigo, então também na questão da permissão a causa seria a mesma, ó melhor dos brâmanes.
12.23.34
स भवानभ्यनुज्ञातः शुचिकर्मा महाव्रतः ।
ब्रूहि कामानतोऽन्यांस्त्वं करिष्यामि हि ते वचः ॥ १२.२३.३४ ॥
Tu, puro em ações e de grandes votos, tendo recebido permissão, fala — e diz também outros desejos além destes; certamente cumprirei a tua palavra.
12.23.35
संछन्द्यमानो ब्रह्मर्षिः पार्थिवेन महात्मना ।
नान्यं स वरयामास तस्माद्दण्डादृते वरम् ॥ १२.२३.३५ ॥
Embora o rei magnânimo o instasse a escolher uma graça, aquele brahmarṣi não escolheu outra graça além daquele castigo.
12.23.36
ततः स पृथिवीपालो लिखितस्य महात्मनः ।
करौ प्रच्छेदयामास धृतदण्डो जगाम सः ॥ १२.२३.३६ ॥
Então aquele protetor da terra, empunhando o bastão, mandou cortar as duas mãos do magnânimo Likhita, e partiu.
12.23.37
स गत्वा भ्रातरं शङ्खमार्तरूपोऽब्रवीदिदम् ।
धृतदण्डस्य दुर्बुद्धेर्भवांस्तत्क्षन्तुमर्हति ॥ १२.२३.३७ ॥
Indo ao seu irmão Śaṅkha, com aparência aflita, disse isto: "Tu mereces perdoar este insensato que foi castigado."
12.23.38
न कुप्ये तव धर्मज्ञ न त्वं दूषयसे मम ।
सुनिर्मलं कुलं ब्रह्मन्नस्मिञ्जगति विश्रुतम्।
धर्मस्तु ते व्यतिक्रान्तस्ततस्ते निष्कृतिः कृता ॥ १२.२३.३८ ॥
Śaṅkha disse: "Ó conhecedor do dharma, não estou irado contigo, nem tu mancharás a minha família. Ó brâmane, nossa linhagem é muito pura e famosa neste mundo. Tu transgrediste o dharma, por isso a tua expiação foi realizada."
12.23.39
त्वं गत्वा बाहुदां शीघ्रं तर्पयस्व यथाविधि ।
देवानृषीन्पितृंश्चैव मा चाधर्मे मनः कृथाः ॥ १२.२३.३९ ॥
"Vai depressa ao rio Bāhudā e faze as libações aos deuses, sábios e antepassados segundo a regra; não ponhas a tua mente na injustiça."
12.23.40
ब्रह्महत्यां सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमम् ।
महान्ति पातकान्याहुः संयोगं चैव तैः सह ॥ १२.२३.४० ॥
"Matar um brâmane, beber licor, roubar e ir à esposa do mestre são chamados grandes pecados, e também a associação com eles."
12.23.41
न स्तेयसदृशं ब्रह्मन्महापातकमस्ति हि ।
जगत्यस्मिन्महाभाग ब्रह्महत्यासमं हि तत् ॥ १२.२३.४१ ॥
"Ó brâmane, neste mundo não há grande pecado semelhante ao roubo; ó bem-aventurado, ele é de fato igual ao assassinato de um brâmane."
12.23.42
सर्वपातकिनां ब्रह्मन्दण्डः शारीर उच्यते ।
तस्करस्य विशेषेण नान्यो दण्डो विधीयते ॥ १२.२३.४२ ॥
"Ó brâmane, para todos os pecadores diz-se que o castigo corporal é o prescrito; e especialmente para o ladrão, nenhum outro castigo é ordenado."
12.23.43
ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि वैश्यः शूद्रोऽथवा द्विज ।
सर्वे कामकृते पापे हन्तव्या न विचारणा ॥ १२.२३.४३ ॥
Seja brâmane, kṣatriya, vaiśya ou śūdra, ó dvija: todos os que cometem pecado por desejo devem ser mortos; não há o que deliberar.
12.23.44
राजभिर्धृतदण्डा वै कृत्वा पापानि मानवाः ।
निर्मलाः स्वर्गमायान्ति सन्तः सुकृतिनो यथा ॥ १२.२३.४४ ॥
Os homens que cometeram pecados, tendo sido punidos pelos reis, tornam-se puros e vão para o céu, assim como vão os justos e os virtuosos.
12.23.45
उद्धृतं नः कुलं ब्रह्मन्नाज्ञादण्डे धृते त्वयि ॥ १२.२३.४५ ॥
Ó brâmane, a nossa família foi elevada, pois mantiveste o mando e o castigo.
12.23.46
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शङ्खस्य लिखितस्तदा ।
अवगाह्यापगां पुण्यामुदकार्थं प्रचक्रमे ॥ १२.२३.४६ ॥
Ao ouvir as suas palavras, então Likhita, irmão de Śaṅkha, banhou-se no rio sagrado e pôs-se a buscar água.
12.23.47
प्रादुरास्तां ततस्तस्य करौ जलजसन्निभौ ।
ततः स विस्मितो भ्रातुर्दर्शयामास तौ करौ ॥ १२.२३.४७ ॥
Então apareceram as suas duas mãos, semelhantes a lótus. Espantado, mostrou essas duas mãos ao seu irmão.
12.23.48
ततस्तमब्रवीच्छङ्खस्तपसेदं कृतं मया ।
मा च तेऽव विशङ्का भूद्दैवमत्र विधीयते ॥ १२.२३.४८ ॥
Então Śaṅkha lhe disse: "Isto foi feito pela minha penitência. Que não haja dúvida em ti; aqui é o destino que ordena."
12.23.49
किंतु नाहं त्वया पूतः पूर्वमेव महाद्युते ।
यस्य ते तपसो वीर्यमीदृशं द्विजसत्तम ॥ १२.२३.४९ ॥
Mas, ó de grande esplendor, tu não me havias purificado antes, tu cujo poder de penitência é tal, o melhor dos dvijas.
12.23.50
एवमेतन्मया कार्यं नाहं दण्डधरस्तव ।
स च पूतो नरपतिस्त्वं चापि पितृभिः सह ॥ १२.२३.५० ॥
Assim devia eu fazê-lo; eu não sou o teu portador do bastão. Aquele rei também foi purificado, e tu também, junto com teus antepassados.
12.23.51
स राजा पाण्डवश्रेष्ठ श्रेयान्वै तेन कर्मणा ।
प्राप्तवान्परमां सिद्धिं दक्षः प्राचेतसो यथा ॥ १२.२३.५१ ॥
Aquele rei, o melhor dos Pāṇḍavas, de fato tornou-se melhor por aquele ato e alcançou a suprema perfeição, como Dakṣa, filho de Pracetas.
12.23.52
एष धर्मः क्षत्रियाणां प्रजानां परिपालनम् ।
उत्पथेभ्यो महाराज मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ १२.२३.५२ ॥
Este é o dever dos kṣatriyas: proteger os súditos e guardá-los dos caminhos errados. Grande rei, não entregues a tua mente à aflição.
12.23.53
भ्रातुरस्य हितं वाक्यं शृणु धर्मज्ञसत्तम ।
दण्ड एव हि राजेन्द्र क्षत्रधर्मो न मुण्डनम् ॥ १२.२३.५३ ॥
Melhor conhecedor do dharma, ouve as palavras benéficas deste teu irmão. Senhor dos reis, o castigo é o dever do kṣatriya, e não o rapar da cabeça.