Mahābhārata · Adhyāya 12.230
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.230.1
यया बुद्ध्या महीपालो भ्रष्टश्रीर्विचरेन्महीम् ।
कालदण्डविनिष्पिष्टस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२३०.१ ॥
¿Con qué entendimiento vaga un rey caído de la prosperidad por la tierra, aplastado por el bastón del tiempo? Dímelo, abuelo.
12.230.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वासवस्य च संवादं बलेर्वैरोचनस्य च ॥ १२.२३०.२ ॥
Aquí también recitan esta antigua historia, el diálogo entre Vāsava (Indra) y Bali, hijo de Virocana.
12.230.3
पितामहमुपागम्य प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ।
सर्वानेवासुराञ्जित्वा बलिं पप्रच्छ वासवः ॥ १२.२३०.३ ॥
Habiéndose acercado al abuelo, inclinado y con las manos juntas, Vāsava, tras vencer a todos los asuras, preguntó a Bali.
12.230.4
यस्य स्म ददतो वित्तं न कदाचन हीयते ।
तं बलिं नाधिगच्छामि ब्रह्मन्नाचक्ष्व मे बलिम् ॥ १२.२३०.४ ॥
Aquel cuya riqueza nunca disminuye aunque dé — a ese Bali no lo encuentro. Oh brahmán, háblame de Bali.
12.230.5
स वायुर्वरुणश्चैव स रविः स च चन्द्रमाः ।
सोऽग्निस्तपति भूतानि जलं च स भवत्युत ॥ १२.२३०.५ ॥
Él es el viento y Varuṇa; él es el sol y él es la luna. Él es el fuego que calienta a todos los seres, y él también se convierte en agua.
12.230.6
तं बलिं नाधिगच्छामि ब्रह्मन्नाचक्ष्व मे बलिम् ।
स एव ह्यस्तमयते स स्म विद्योतते दिशः ॥ १२.२३०.६ ॥
A ese Bali no lo encuentro. Oh brahmán, háblame de Bali. Él mismo se pone, y él mismo ilumina las direcciones.
12.230.7
स वर्षति स्म वर्षाणि यथाकालमतन्द्रितः ।
तं बलिं नाधिगच्छामि ब्रह्मन्नाचक्ष्व मे बलिम् ॥ १२.२३०.७ ॥
Él hace llover en las estaciones de lluvia, a su debido tiempo y sin cansancio. Oh Brahmā, no encuentro a ese Bali; háblame de Bali.
12.230.8
नैतत्ते साधु मघवन्यदेनमनुपृच्छसि ।
पृष्टस्तु नानृतं ब्रूयात्तस्माद्वक्ष्यामि ते बलिम् ॥ १२.२३०.८ ॥
No te conviene, oh Maghavan, preguntar por él. Quien es interrogado no debe hablar falsamente; por eso te hablaré de Bali.
12.230.9
उष्ट्रेषु यदि वा गोषु खरेष्वश्वेषु वा पुनः ।
वरिष्ठो भविता जन्तुः शून्यागारे शचीपते ॥ १२.२३०.९ ॥
Cualquier criatura entre camellos, vacas, asnos o caballos que resulte la mejor, oh señor de Śacī, estará en una casa vacía.
12.230.10
यदि स्म बलिना ब्रह्मञ्शून्यागारे समेयिवान् ।
हन्यामेनं न वा हन्यां तद्ब्रह्मन्ननुशाधि माम् ॥ १२.२३०.१० ॥
Si encuentro a Bali en una casa vacía, ¿debo matarlo o no? Por tanto, oh Brahmā, instrúyeme.
12.230.11
मा स्म शक्र बलिं हिंसीर्न बलिर्वधमर्हति ।
न्यायस्तु शक्र प्रष्टव्यस्त्वया वासव काम्यया ॥ १२.२३०.११ ॥
No hieras a Bali, oh Śakra; Bali no merece la muerte. Oh Vāsava, Śakra, debes preguntar sobre la justicia con deseo de saber.
12.230.12
एवमुक्तो भगवता महेन्द्रः पृथिवीं तदा ।
चचारैरावतस्कन्धमधिरुह्य श्रिया वृतः ॥ १२.२३०.१२ ॥
Así interpelado por el bienaventurado Señor, Mahendra montó entonces sobre el hombro de Airāvata y recorrió la tierra, rodeado de esplendor.
12.230.13
ततो ददर्श स बलिं खरवेषेण संवृतम् ।
यथाख्यातं भगवता शून्यागारकृतालयम् ॥ १२.२३०.१३ ॥
Entonces vio a Bali, cubierto con la forma de un asno, morando en una casa vacía, tal como había dicho el Bienaventurado.
12.230.14
खरयोनिमनुप्राप्तस्तुपभक्षोऽसि दानव ।
इदं ते योनिरसमा शोचस्याहो न शोचसि ॥ १२.२३०.१४ ॥
Oh Dānava, has llegado a la matriz de un asno y te alimentas de cáscaras. Este es tu nacimiento indigno; ¿te lamentas? ¡Ah, no te lamentas!
12.230.15
अदृष्टं वत पश्यामि द्विषतां वशमागतम् ।
श्रिया विहीनं मित्रैश्च भ्रष्टैश्वर्यपराक्रमम् ॥ १२.२३०.१५ ॥
¡Ay! Veo lo que nunca antes había visto: has caído bajo el poder de tus enemigos, privado de fortuna y amigos, con tu majestad y tu valor arruinados.
12.230.16
यत्तद्यानसहस्रैस्त्वं ज्ञातिभिः परिवारितः ।
लोकान्प्रतापयन्सर्वान्यास्यस्मानवितर्कयन् ॥ १२.२३०.१६ ॥
Tú que ibas rodeado de miles de vehículos y de tus parientes, abrasando todos los mundos, sin tenernos en cuenta.
12.230.17
त्वन्मुखाश्चैव दैतेय व्यतिष्ठंस्तव शासने ।
अकृष्टपच्या पृथिवी तवैश्वर्ये बभूव ह ॥ १२.२३०.१७ ॥
Oh hijo de Diti, quienes te tenían por cabeza permanecían a tu mando; bajo tu soberanía la tierra producía sin ser arada.
12.230.18
इदं च तेऽद्य व्यसनं शोचस्याहो न शोचसि ।
यदाऽतिष्ठः समुद्रस्य पूर्वकूले विलेलिखन् ॥ १२.२३०.१८ ॥
¿Y te lamentas hoy por esta desgracia tuya? ¡Ah, no te lamentas, cuando estabas de pie en la costa oriental del océano raspando la tierra!
12.230.19
ज्ञातिभ्यो विभजन्वित्तं तदासीत्ते मनः कथम् ।
यत्ते सहस्रसमिता ननुतुर्देवसोषितः ॥ १२.२३०.१९ ॥
Cuando repartías riquezas entre tus parientes, ¿cómo estaba tu mente, mientras miles nutridas por los dioses danzaban?
12.230.20
बहूनि वर्षपूगानि विहारे दीप्यतः श्रिया ।
सर्वाः पुष्करमालिन्यः सर्वाः काञ्चनसप्रभाः ॥ १२.२३०.२० ॥
Muchos años tuyos pasaron en el placer, resplandeciendo con esplendor; todas llevaban guirnaldas de loto, todas tenían el brillo del oro.
12.230.21
कथमद्य तदा चैव मनस्ते दानवेश्वर ।
छत्रं तवासीत्सुमहत्सौवर्णं रत्नभूषितम् ॥ १२.२३०.२१ ॥
Señor de los Dānavas, ¿cómo está hoy tu mente, y cómo estaba entonces? Tu parasol era muy grande, dorado, adornado con joyas.
12.230.22
ननृतुस्तत्र गन्धर्वाः षट्सहस्राणि सप्तचा ।
यूपस्तवासीत्सुमहान्यजतः सर्वकाञ्चनः ॥ १२.२३०.२२ ॥
Allí seis mil gandharvas danzaron siete veces; cuando sacrificabas, tu poste de sacrificio era muy grande, enteramente dorado.
12.230.23
यत्राददः सहस्राणि अयुतानां गवां दश ।
अनन्तरं सहस्रेण तदाऽऽसीद्दैत्या का मतिः ॥ १२.२३०.२३ ॥
Donde diste diez ayutas de vacas, decenas de miles, y después mil más—entonces, oh Daitya, ¿cuál era tu intención?
12.230.24
यदा च पृथिवीं सर्वां यजमानोऽनुपर्यगाः ।
शम्याक्षेपेण विधिना तदाऽऽसीत्किंतु ते हृदि ॥ १२.२३०.२४ ॥
Cuando, como sacrificador, recorriste toda la tierra, por el rito del lanzamiento de la śamyā, ¿qué había entonces en tu corazón?
12.230.25
न ते पश्यामि भृङ्गारं न च्छत्रं व्यजनं न च ।
ब्रह्मदत्तां च ते मालां न पश्याम्यसुराधिप ॥ १२.२३०.२५ ॥
Señor de los asuras, no veo tu vasija de agua, ni tu parasol, ni tu abanico, ni la guirnalda de Brahmā que te fue dada.
12.230.26
ततः प्रहस्य स बलिर्वासवेन समीरितम् ।
निशम्य मानगम्भीरं सुरराजमथाब्रवीत् ॥ १२.२३०.२६ ॥
Entonces Bali rió y, habiendo oído las palabras de orgullo grave pronunciadas por Vāsava, habló al rey de los dioses:
12.230.27
अहो हि तव बालिश्यमिह देवगणाधिप ।
अयुक्तं देवराजस्य तव कष्टमिदं वचः ॥ १२.२३०.२७ ॥
¡Ah, señor de las huestes de los dioses, aquí se ve tu puerilidad! No conviene al rey de los dioses; esta tuya es una palabra dolorosa.
12.230.28
न त्वं पश्यसि भृङ्गारं न च्छन्नं व्यजनं न च ।
ब्रह्मदत्तां च मे मालां न त्वं द्रक्ष्यसि वासव ॥ १२.२३०.२८ ॥
Vāsava, no ves la vasija de agua, ni el abanico oculto, y no verás la guirnalda que me dio Brahmā.
12.230.29
गुहायां निहितानि त्वं मम रत्नानि पृच्छसि ।
यदा मे भविता कालस्तदा त्वं तानि द्रक्ष्यसि ॥ १२.२३०.२९ ॥
Preguntas por mis joyas guardadas en la cueva; cuando llegue mi tiempo, entonces las verás.
12.230.30
न जानीषे भवान्सिद्धिं शुभाङ्गस्वरूपरूपिणीम् ।
कालेन भविता सर्वो नात्र गच्छति वासव ॥ १२.२३०.३० ॥
No conoces aquel éxito que tiene la forma de miembros auspiciosos. Vāsava, todo llega con el tiempo; nada se pierde aquí en vano.
12.230.31
न त्वेतदनुरूपं ते यशसो वा कुलस्य च ।
समृद्धार्थोऽसमृद्धार्थं यन्मां कत्थितुमिच्छसि ॥ १२.२३०.३१ ॥
Esto no es digno de tu gloria ni de tu linaje: tú, cuyos fines están cumplidos, quieres jactarte ante mí, cuyos fines no lo están.
12.230.32
न हि दुःखेषु शोचन्ते न प्रहृष्यन्ति चर्द्धिषु ।
कृतप्रज्ञाः ज्ञानतृप्ताः क्षान्ताः सन्तो मनीषिणः ॥ १२.२३०.३२ ॥
No se afligen en las desgracias ni se alegran en la prosperidad: son los sabios de sabiduría perfecta, saciados de conocimiento, pacientes, los buenos y reflexivos.
12.230.33
त्वं तु प्राकृतया बुद्ध्या पुरंदर विकत्थसे ।
यदाऽहमिव भावी स्यास्तदा नैवं वदिष्यसि ॥ १२.२३०.३३ ॥
Presumes, oh Purandara, con un intelecto ordinario; cuando llegues a ser como yo, no hablarás así.
12.230.34
ऐश्वर्यमदमत्तो मां स त्वं किंचिन्न बुद्ध्यसे ।
राज्याद्विनिपतानेन सोहं न त्वपराजितः ॥ १२.२३०.३४ ॥
Embriagado por el orgullo del poder, no me comprendes en absoluto: aunque caído de este reino, no estoy vencido.