മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.230
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.230.1
यया बुद्ध्या महीपालो भ्रष्टश्रीर्विचरेन्महीम् ।
कालदण्डविनिष्पिष्टस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२३०.१ ॥
ഏത് ബുദ്ധികൊണ്ട് രാജാവ് ശ്രീയറ്റ് ഭൂമിയിൽ അലയുന്നുവോ, കാലദണ്ഡത്താൽ ചതഞ്ഞരഞ്ഞവൻ, അത് എന്നോട് പറയൂ, പിതാമഹാ.
12.230.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
वासवस्य च संवादं बलेर्वैरोचनस्य च ॥ १२.२३०.२ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു, വാസവനും (ഇന്ദ്രനും) വിരോചനപുത്രനായ ബലിയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം.
12.230.3
पितामहमुपागम्य प्रणिपत्य कृताञ्जलिः ।
सर्वानेवासुराञ्जित्वा बलिं पप्रच्छ वासवः ॥ १२.२३०.३ ॥
പിതാമഹനെ സമീപിച്ച്, വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി, എല്ലാ അസുരന്മാരെയും ജയിച്ച വാസവൻ ബലിയോട് ചോദിച്ചു.
12.230.4
यस्य स्म ददतो वित्तं न कदाचन हीयते ।
तं बलिं नाधिगच्छामि ब्रह्मन्नाचक्ष्व मे बलिम् ॥ १२.२३०.४ ॥
ദാനം ചെയ്താലും ആരുടെ ധനം ഒരിക്കലും കുറയുന്നില്ലയോ, ആ ബലിയെ ഞാൻ കണ്ടെത്തുന്നില്ല; ബ്രഹ്മാവേ, ബലിയെ എന്നോട് പറയൂ.
12.230.5
स वायुर्वरुणश्चैव स रविः स च चन्द्रमाः ।
सोऽग्निस्तपति भूतानि जलं च स भवत्युत ॥ १२.२३०.५ ॥
അവൻ തന്നെ വായു, വരുണൻ; അവൻ തന്നെ സൂര്യൻ, അവൻ തന്നെ ചന്ദ്രൻ; അവൻ തന്നെ അഗ്നി ജീവികളെ ചൂടാക്കുന്നു, അവൻ തന്നെ ജലവുമാകുന്നു.
12.230.6
तं बलिं नाधिगच्छामि ब्रह्मन्नाचक्ष्व मे बलिम् ।
स एव ह्यस्तमयते स स्म विद्योतते दिशः ॥ १२.२३०.६ ॥
ആ ബലിയെ ഞാൻ കണ്ടെത്തുന്നില്ല; ബ്രഹ്മാവേ, ബലിയെ എന്നോട് പറയൂ. അവൻ തന്നെ അസ്തമിക്കുന്നു, അവൻ തന്നെ ദിക്കുകളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
12.230.7
स वर्षति स्म वर्षाणि यथाकालमतन्द्रितः ।
तं बलिं नाधिगच्छामि ब्रह्मन्नाचक्ष्व मे बलिम् ॥ १२.२३०.७ ॥
അവൻ യഥാസമയം, മടികൂടാതെ മഴ പെയ്യിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവേ, ആ ബലിയെ ഞാൻ കണ്ടെത്തുന്നില്ല; ബലിയെക്കുറിച്ച് എന്നോട് പറഞ്ഞാലും.
12.230.8
नैतत्ते साधु मघवन्यदेनमनुपृच्छसि ।
पृष्टस्तु नानृतं ब्रूयात्तस्माद्वक्ष्यामि ते बलिम् ॥ १२.२३०.८ ॥
മഘവാവേ, അവനെക്കുറിച്ച് നീ ചോദിക്കുന്നത് നിനക്ക് യോജിച്ചതല്ല. ചോദിക്കപ്പെട്ടാൽ അസത്യം പറയരുത്; അതുകൊണ്ട് ബലിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
12.230.9
उष्ट्रेषु यदि वा गोषु खरेष्वश्वेषु वा पुनः ।
वरिष्ठो भविता जन्तुः शून्यागारे शचीपते ॥ १२.२३०.९ ॥
ഒട്ടകങ്ങളിലോ പശുക്കളിലോ കഴുതകളിലോ കുതിരകളിലോ ഏത് ജീവി ശ്രേഷ്ഠനാകുമോ, അവൻ ശൂന്യമായ ഗൃഹത്തിൽ ഇരിക്കും, ഹേ ശചീപതേ.
12.230.10
यदि स्म बलिना ब्रह्मञ्शून्यागारे समेयिवान् ।
हन्यामेनं न वा हन्यां तद्ब्रह्मन्ननुशाधि माम् ॥ १२.२३०.१० ॥
ശൂന്യമായ ഗൃഹത്തിൽ ഞാൻ ബലിയെ കണ്ടുമുട്ടിയാൽ അവനെ ഞാൻ കൊല്ലണമോ, വേണ്ടയോ? അതുകൊണ്ട് ബ്രഹ്മാവേ, എനിക്ക് ഉപദേശം നൽകേണമേ.
12.230.11
मा स्म शक्र बलिं हिंसीर्न बलिर्वधमर्हति ।
न्यायस्तु शक्र प्रष्टव्यस्त्वया वासव काम्यया ॥ १२.२३०.११ ॥
ശക്രാ, ബലിയെ ഉപദ്രവിക്കരുത്; ബലി വധത്തിന് അർഹനല്ല. വാസവാ, ശക്രാ, നീ ആഗ്രഹത്തോടെ നീതിയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കണം.
12.230.12
एवमुक्तो भगवता महेन्द्रः पृथिवीं तदा ।
चचारैरावतस्कन्धमधिरुह्य श्रिया वृतः ॥ १२.२३०.१२ ॥
ഭഗവാൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞപ്പോൾ മഹേന്ദ്രൻ ഐരാവതത്തിന്റെ തോളിൽ കയറി, ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
12.230.13
ततो ददर्श स बलिं खरवेषेण संवृतम् ।
यथाख्यातं भगवता शून्यागारकृतालयम् ॥ १२.२३०.१३ ॥
അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ബലിയെ കഴുതയുടെ രൂപത്തിൽ മൂടപ്പെട്ടവനായി കണ്ടു; ഭഗവാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അവൻ ഒഴിഞ്ഞ ഒരു വീട്ടിൽ വസിക്കുകയായിരുന്നു.
12.230.14
खरयोनिमनुप्राप्तस्तुपभक्षोऽसि दानव ।
इदं ते योनिरसमा शोचस्याहो न शोचसि ॥ १२.२३०.१४ ॥
ഓ ദാനവാ, നീ കഴുതയുടെ ജന്മം പ്രാപിച്ച് ഉമി തിന്നുന്നവനായിരിക്കുന്നു. ഇതു നിനക്കു യോജിക്കാത്ത ജന്മമാണ്; നീ ദുഃഖിക്കുന്നുണ്ടോ? അയ്യോ, നീ ദുഃഖിക്കുന്നില്ലല്ലോ.
12.230.15
अदृष्टं वत पश्यामि द्विषतां वशमागतम् ।
श्रिया विहीनं मित्रैश्च भ्रष्टैश्वर्यपराक्रमम् ॥ १२.२३०.१५ ॥
അയ്യോ, ശത്രുക്കളുടെ വശത്തിലായി, ശ്രീയില്ലാതെ, മിത്രങ്ങളില്ലാതെ, ഐശ്വര്യവും പരാക്രമവും നശിച്ചവനായി നിന്നെ ഞാൻ കാണുന്നു; ഇതു ഞാൻ മുമ്പു കാണാത്തതാണ്.
12.230.16
यत्तद्यानसहस्रैस्त्वं ज्ञातिभिः परिवारितः ।
लोकान्प्रतापयन्सर्वान्यास्यस्मानवितर्कयन् ॥ १२.२३०.१६ ॥
ആയിരക്കണക്കിനു വാഹനങ്ങളാൽ, ബന്ധുക്കളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സകല ലോകങ്ങളെയും ചൂടുപിടിപ്പിച്ച്, ഞങ്ങളെ ഗണിക്കാതെ നീ കടന്നുപോയിരുന്നവനല്ലേ.
12.230.17
त्वन्मुखाश्चैव दैतेय व्यतिष्ठंस्तव शासने ।
अकृष्टपच्या पृथिवी तवैश्वर्ये बभूव ह ॥ १२.२३०.१७ ॥
ഓ ദൈത്യപുത്രാ, നിന്നെ മുഖ്യനാക്കിയവർ നിന്റെ കല്പനയിൽ നിലകൊണ്ടു; നിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിൽ ഉഴാതെയും വിളയുന്ന ഭൂമിയായിരുന്നു.
12.230.18
इदं च तेऽद्य व्यसनं शोचस्याहो न शोचसि ।
यदाऽतिष्ठः समुद्रस्य पूर्वकूले विलेलिखन् ॥ १२.२३०.१८ ॥
ഇന്നു നിനക്കു വന്ന ഈ ദുരിതത്തിൽ നീ ദുഃഖിക്കുന്നുണ്ടോ? അയ്യോ, നീ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; സമുദ്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ തീരത്ത് മണ്ണു ചികഞ്ഞുകൊണ്ടു നിന്നപ്പോൾ.
12.230.19
ज्ञातिभ्यो विभजन्वित्तं तदासीत्ते मनः कथम् ।
यत्ते सहस्रसमिता ननुतुर्देवसोषितः ॥ १२.२३०.१९ ॥
ബന്ധുക്കൾക്ക് സമ്പത്ത് വിഭജിച്ചുനൽകുമ്പോൾ നിന്റെ മനസ്സ് എങ്ങനെയായിരുന്നു? ദേവന്മാരാൽ പോഷിതരായ ആയിരങ്ങൾ നൃത്തം ചെയ്തപ്പോൾ?
12.230.20
बहूनि वर्षपूगानि विहारे दीप्यतः श्रिया ।
सर्वाः पुष्करमालिन्यः सर्वाः काञ्चनसप्रभाः ॥ १२.२३०.२० ॥
വിഹാരത്തിൽ ശ്രീയാൽ പ്രകാശിച്ച നിന്റെ പല വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി; എല്ലാവരും താമരമാലയണിഞ്ഞവർ, എല്ലാവരും സ്വർണ്ണപ്രഭയുള്ളവർ.
12.230.21
कथमद्य तदा चैव मनस्ते दानवेश्वर ।
छत्रं तवासीत्सुमहत्सौवर्णं रत्नभूषितम् ॥ १२.२३०.२१ ॥
ദാനവേശ്വരാ, ഇന്നും അന്നും നിന്റെ മനസ്സ് എങ്ങനെയായിരുന്നു? നിന്റെ കുട അതിമഹത്തായതും സ്വർണ്ണമയവും രത്നഭൂഷിതവുമായിരുന്നു.
12.230.22
ननृतुस्तत्र गन्धर्वाः षट्सहस्राणि सप्तचा ।
यूपस्तवासीत्सुमहान्यजतः सर्वकाञ्चनः ॥ १२.२३०.२२ ॥
അവിടെ ആറായിരം ഗന്ധർവന്മാർ ഏഴുതവണ നൃത്തം ചെയ്തു; നീ യജിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ യൂപസ്തംഭം അതിമഹത്തും സ്വർണ്ണമയവുമായിരുന്നു.
12.230.23
यत्राददः सहस्राणि अयुतानां गवां दश ।
अनन्तरं सहस्रेण तदाऽऽसीद्दैत्या का मतिः ॥ १२.२३०.२३ ॥
പത്ത് അയുതം പശുക്കളെ—ആയിരങ്ങളായി ദാനം ചെയ്ത ഇടത്ത്, പിന്നെ ഒരായിരം കൂടി നീ നൽകി; അന്ന്, ദൈത്യാ, നിന്റെ ചിന്ത എന്തായിരുന്നു?
12.230.24
यदा च पृथिवीं सर्वां यजमानोऽनुपर्यगाः ।
शम्याक्षेपेण विधिना तदाऽऽसीत्किंतु ते हृदि ॥ १२.२३०.२४ ॥
യജമാനനായി നീ സമസ്ത ഭൂമിയും ചുറ്റിസഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ—ശമ്യാക്ഷേപണ വിധിയാൽ—അപ്പോൾ നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ എന്തായിരുന്നു?
12.230.25
न ते पश्यामि भृङ्गारं न च्छत्रं व्यजनं न च ।
ब्रह्मदत्तां च ते मालां न पश्याम्यसुराधिप ॥ १२.२३०.२५ ॥
അസുരാധിപാ, നിന്റെ ഭൃംഗാരമോ കുടയോ വ്യജനമോ ഞാൻ കാണുന്നില്ല; ബ്രഹ്മദത്തമായ നിന്റെ മാലയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
12.230.26
ततः प्रहस्य स बलिर्वासवेन समीरितम् ।
निशम्य मानगम्भीरं सुरराजमथाब्रवीत् ॥ १२.२३०.२६ ॥
അപ്പോൾ ബലി, വാസവൻ പറഞ്ഞ അഭിമാനഗംഭീരമായ വാക്കുകൾ കേട്ട് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സുരരാജനോട് പറഞ്ഞു.
12.230.27
अहो हि तव बालिश्यमिह देवगणाधिप ।
अयुक्तं देवराजस्य तव कष्टमिदं वचः ॥ १२.२३०.२७ ॥
അയ്യോ, ദേവഗണാധിപാ, ഇവിടെ നിന്റെ ബാലിശത! ദേവരാജന് ഇത് യോജിച്ചതല്ല; നിന്റെ ഈ വാക്ക് ദുഃഖകരമാണ്.
12.230.28
न त्वं पश्यसि भृङ्गारं न च्छन्नं व्यजनं न च ।
ब्रह्मदत्तां च मे मालां न त्वं द्रक्ष्यसि वासव ॥ १२.२३०.२८ ॥
വാസവാ, നീ ഭൃംഗാരമോ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വ്യജനമോ കാണുന്നില്ല; ബ്രഹ്മദത്തമായ എന്റെ മാലയും നീ കാണില്ല.
12.230.29
गुहायां निहितानि त्वं मम रत्नानि पृच्छसि ।
यदा मे भविता कालस्तदा त्वं तानि द्रक्ष्यसि ॥ १२.२३०.२९ ॥
ഗുഹയിൽ വെച്ചിരിക്കുന്ന എന്റെ രത്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് നീ ചോദിക്കുന്നു; എന്റെ കാലം വരുമ്പോൾ നീ അവ കാണും.
12.230.30
न जानीषे भवान्सिद्धिं शुभाङ्गस्वरूपरूपिणीम् ।
कालेन भविता सर्वो नात्र गच्छति वासव ॥ १२.२३०.३० ॥
വാസവാ, ശുഭാംഗരൂപമുള്ള ആ സിദ്ധി നീ അറിയുന്നില്ല; കാലത്താൽ എല്ലാം സംഭവിക്കും, ഇവിടെ ഒന്നും വ്യർത്ഥമാകുന്നില്ല.
12.230.31
न त्वेतदनुरूपं ते यशसो वा कुलस्य च ।
समृद्धार्थोऽसमृद्धार्थं यन्मां कत्थितुमिच्छसि ॥ १२.२३०.३१ ॥
ഇത് നിന്റെ യശസ്സിനോ കുലത്തിനോ യോജിച്ചതല്ല; കാര്യം സാധിച്ച നീ, കാര്യം സാധിക്കാത്ത എന്നോട് പ്രശംസ പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.230.32
न हि दुःखेषु शोचन्ते न प्रहृष्यन्ति चर्द्धिषु ।
कृतप्रज्ञाः ज्ञानतृप्ताः क्षान्ताः सन्तो मनीषिणः ॥ १२.२३०.३२ ॥
ദുഃഖങ്ങളിൽ വിലപിക്കുന്നില്ല, ഐശ്വര്യത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നുമില്ല; പക്വമായ പ്രജ്ഞയുള്ള, ജ്ഞാനത്താൽ തൃപ്തരായ, ക്ഷമയുള്ള, സജ്ജനരായ മനീഷികൾ ഇവരാണ്.
12.230.33
त्वं तु प्राकृतया बुद्ध्या पुरंदर विकत्थसे ।
यदाऽहमिव भावी स्यास्तदा नैवं वदिष्यसि ॥ १२.२३०.३३ ॥
പുരന്ദരാ, നീ സാധാരണ ബുദ്ധിയാൽ പ്രശംസ പറയുന്നു; നീയും എന്നെപ്പോലെയാകുമ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറയില്ല.
12.230.34
ऐश्वर्यमदमत्तो मां स त्वं किंचिन्न बुद्ध्यसे ।
राज्याद्विनिपतानेन सोहं न त्वपराजितः ॥ १२.२३०.३४ ॥
ഐശ്വര്യമദത്താൽ മത്തനായ നീ എന്നെ അല്പംപോലും അറിയുന്നില്ല; ഈ രാജ്യത്തുനിന്ന് വീണെങ്കിലും ഞാൻ പരാജിതനല്ല.