Mahābhārata · Adhyāya 12.233

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

12.233.1

व्यसनेषु निमग्नस्य किं श्रेयस्तद्ब्रवीहि मे ।
भूय एव महाबाहो स्थित्यर्थं तं ब्रवीहि मे ॥ १२.२३३.१ ॥

¿Qué es lo bueno para quien está hundido en las calamidades? Oh, de brazos poderosos, dímelo de nuevo; dime eso para la firmeza.

12.233.2

अत्रैवोदाहन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शतक्रतोश्च संवादं नमुचेश्च युधिष्ठिर ॥ १२.२३३.२ ॥

Aquí, en efecto, narran esta antigua historia: el diálogo de Śatakratu (Indra) y Namuci, oh Yudhiṣṭhira.

12.233.3

श्रिया विहीनमासीनमक्षोभ्यमिव सागरम् ।
भवाभवज्ञं भूतानामित्युवाच पुरंदरः ॥ १२.२३३.३ ॥

A quien estaba sentado privado de fortuna, inmóvil como el océano, conocedor del ser y del no ser de los seres, Purandara (Indra) le habló así.

12.233.4

बद्धः पाशैश्च्युतः स्थानाद्द्विपतां वशमागतः ।
श्रिया विहीनो नमुचे शोचस्याहो न शोचसि ॥ १२.२३३.४ ॥

Atado con lazos, caído de tu lugar, caído bajo el poder de tus enemigos, privado de fortuna, oh Namuci, te lamentas. ¡Ah, no te lamentas!

12.233.5

अनवाप्यं च शोकेन शरीरं चोपशुष्यति ।
अमित्राश्च प्रहृष्यन्ति शोके नास्ति सहायता।
तस्माच्छक्र न शोचामि सर्वं ह्येवेदमन्तवत् ॥ १२.२३३.५ ॥

Lo que no se alcanza no se alcanza por el dolor, y el cuerpo se marchita; los enemigos se alegran en el dolor, y en el dolor no hay ayuda. Por eso, oh Śakra, no me lamento, pues todo esto es perecedero.

12.233.6

संतापाद्धश्यते रूपं संतापाद्धश्यते श्रियः ।
संतापाद्धश्यते चायुर्धर्मश्चैव सुरेश्वर ॥ १२.२३३.६ ॥

Por la angustia se marchita la belleza; por la angustia se desvanece la fortuna. Por la angustia se acorta la vida, y, oh señor de los dioses, también el dharma se debilita.

12.233.7

विनीय खलु तद्दुःखमागतं वै मनस्सुखम् ।
ध्यातव्यं मनसा हृद्यं कल्याणं संविजानता ॥ १२.२३३.७ ॥

Habiendo apartado aquel dolor que ha llegado, debe meditarse con la mente lo bueno, que alegra el corazón y agrada al alma, por quien bien lo conoce.

12.233.8

यथायथा हि पुरुषः कल्याणे कुरुते मनः ।
तथैवास्य प्रसिध्यन्ति सर्वार्था नात्र संशयः ॥ १२.२३३.८ ॥

En la medida en que un hombre dirige su mente hacia el bien, en esa misma medida se cumplen todos sus fines; de esto no hay duda.

12.233.9

एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता ।
गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता।
तेनानुयुक्तः प्रवणादिवोदकं ।
यथा नियुक्तोऽस्मि तथा भवामि ॥ १२.२३३.९ ॥

Uno solo es el gobernante, no hay un segundo gobernante. El gobernante rige al hombre que yace en el vientre. Impulsado por él, como el agua que corre cuesta abajo, llego a ser tal como fui designado.

12.233.10

भावाभावावजिनानन्गरीयो ।
जानामि श्रेयो न तु तत्करोमि।
आशासु हर्म्यासु हृदासु कुर्वन् ।
यथा नियुक्तोऽस्मि तथा वहामि ॥ १२.२३३.१० ॥

El ser y el no ser, que pesan más que los miembros para los no adiestrados: sé lo que es mejor, pero no lo hago. Obrando en las direcciones, en las mansiones, en los lagos, sigo tal como he sido designado.

12.233.11

यथायथाऽस्म प्राप्तव्यं प्राप्नोत्येव तथातथा ।
भवितव्यं यथा यच्च भवत्येव तथातथा ॥ १२.२३३.११ ॥

Lo que ha de alcanzarse se alcanza precisamente del modo en que debe ser; y lo que ha de suceder sucede precisamente del modo en que debe ser.

12.233.12

यत्रयत्रैव संयुक्तो धात्रा गर्भे पुनः पुनः ।
तत्रतत्रैव वसति न यत्र स्वयमिच्छति ॥ १२.२३३.१२ ॥

Dondequiera que el creador lo haya unido una y otra vez en el vientre, allí habita, y no donde él mismo desea.

12.233.13

भावो योऽयमनुप्राप्तो भवितव्यमिदं मम ।
इति यस्य सदा भावो न स शोचेत्कदाचन ॥ १२.२३३.१३ ॥

Este estado que me ha sobrevenido era lo que debía ser para mí. Aquel cuya disposición es siempre así nunca se lamentará.

12.233.14

पर्यायैर्हन्यमानानामभिषङ्गो न विद्यते ।
दुःखमेतत्तु यद्द्वेष्टा कर्ताऽहमिति मन्यते ॥ १२.२३३.१४ ॥

No hay apego en quienes son golpeados por turno. Pero este es el dolor: que el hombre cree que hay alguien que le odia y que él mismo es el hacedor.

12.233.15

ऋषींश्च देवांश्च महासुरांश्च ।
त्रैविद्यवृद्धांश्च वने मुनींश्च।
का नापदो नोपनमन्ति लोके ।
परावरज्ञास्तु न संभ्रमन्ति ॥ १२.२३३.१५ ॥

¿Qué calamidades no se acercan en el mundo, incluso a los sabios, los dioses, los grandes asuras, los ancianos versados en las tres Vedas y los ascetas del bosque? Pero los que conocen lo superior y lo inferior no se agitan.

12.233.16

न पण्डितः क्रुद्ध्यति नाभिषज्यते ।
न चापि संसीदति न प्रहृष्यति।
न चार्थकृच्छ्रव्यसनेषु शोचते ।
स्थितः प्रकृत्या हिमवानिवाचलः ॥ १२.२३३.१६ ॥

El sabio no se enfada ni se apega; no se hunde ni se alegra, ni se aflige en las desgracias de penuria por la riqueza. Firme por naturaleza, permanece inmóvil como el Himālaya.

12.233.17

यमर्थसिद्धिः परमा न हर्षये ।
त्तथैव काले व्यसनं न मोहयेत्।
सुखं च दुःखं च तथैव मध्यमं ।
निषेवते यः स धुरधरो नरः ॥ १२.२३३.१७ ॥

Aquel a quien el éxito supremo no exalta, y a quien la desgracia que llega a su tiempo no confunde, quien por igual permanece en la dicha, en la pena y en el estado intermedio: ese es el hombre que sostiene el yugo.

12.233.18

यांयामवस्थां पुरुषोऽधिगच्छे ।
त्तस्यां रमेतापरितप्यमानः।
एवं प्रवृद्धं प्रणुदन्मनोजं ।
संतापनीलं सकलं शरीरात् ॥ १२.२३३.१८ ॥

En cualquier condición que alcance un hombre, que se deleite en ella sin atormentarse. Así debe expulsar del cuerpo todo el deseo nacido de la mente, crecido y ennegrecido por la angustia.

12.233.19

न तत्सदः सत्परिषत्सभा च ।
सा प्राप्य यां न कुरुते सदा भयम्।
धर्मतत्त्वमवगाह्य बुद्धिमा ।
न्योऽभ्युपैति स धुरंधरः पुमान् ॥ १२.२३३.१९ ॥

Ese asiento no es una buena asamblea ni una sala, pues quien lo alcanza nunca siente temor. El hombre sabio que, habiendo penetrado en la esencia del dharma, se acerca a ello, ese es el hombre que lleva la carga.

12.233.20

प्राज्ञस्य कर्माणि दुरन्वयानि ।
न वै प्राज्ञो मुह्यति मोहकाले।
स्थानाच्च्युतश्चेन्न मुमोह गौतम ।
स्तावत्कृच्छ्रामापदं प्राप्य वृद्धः ॥ १२.२३३.२० ॥

Las acciones del sabio son difíciles de comprender. El sabio no se confunde ni siquiera en tiempos de ofuscación. Oh Gautama, si él, aunque caído de su lugar, no se confunde, entonces es el anciano quien, tras sufrir una calamidad penosa, se confunde.