マハーバーラタ · 章 12.233
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.233.1
व्यसनेषु निमग्नस्य किं श्रेयस्तद्ब्रवीहि मे ।
भूय एव महाबाहो स्थित्यर्थं तं ब्रवीहि मे ॥ १२.२३३.१ ॥
災難に沈んだ者にとって何が善いのか。大いなる腕の人よ、それを再び私に語ってください。平静を保つために、それを私に語ってください。
12.233.2
अत्रैवोदाहन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
शतक्रतोश्च संवादं नमुचेश्च युधिष्ठिर ॥ १२.२३३.२ ॥
ここでまさに人々はこの古い物語を語る。シャタクラトゥ（インドラ）とナムチの対話を、ユディシュティラよ。
12.233.3
श्रिया विहीनमासीनमक्षोभ्यमिव सागरम् ।
भवाभवज्ञं भूतानामित्युवाच पुरंदरः ॥ १२.२३३.३ ॥
幸運を失って座し、海のように動じず、存在するものとしないものを知る者に、プランダラ（インドラ）はこう語った。
12.233.4
बद्धः पाशैश्च्युतः स्थानाद्द्विपतां वशमागतः ।
श्रिया विहीनो नमुचे शोचस्याहो न शोचसि ॥ १२.२३३.४ ॥
縄に縛られ、地位から落ち、敵の支配下に入り、幸運を失ったナムチよ、お前は嘆いている。ああ、お前は嘆いていない！
12.233.5
अनवाप्यं च शोकेन शरीरं चोपशुष्यति ।
अमित्राश्च प्रहृष्यन्ति शोके नास्ति सहायता।
तस्माच्छक्र न शोचामि सर्वं ह्येवेदमन्तवत् ॥ १२.२३३.५ ॥
嘆きによって得られないものは得られず、身体は衰える。嘆きの中で敵は喜び、嘆きの中に助けはない。ゆえに帝釈よ、私は嘆かない。これらすべては滅びゆくものだからだ。
12.233.6
संतापाद्धश्यते रूपं संतापाद्धश्यते श्रियः ।
संतापाद्धश्यते चायुर्धर्मश्चैव सुरेश्वर ॥ १२.२३३.६ ॥
苦悩によって容姿は衰え、苦悩によって幸運は衰える。苦悩によって寿命は縮み、神々の主よ、ダルマもまた衰える。
12.233.7
विनीय खलु तद्दुःखमागतं वै मनस्सुखम् ।
ध्यातव्यं मनसा हृद्यं कल्याणं संविजानता ॥ १२.२३३.७ ॥
降りかかったその苦しみを取り除いて、心に安楽をもたらし心に喜ばしい善を、よく知る者は心で思い巡らすべきである。
12.233.8
यथायथा हि पुरुषः कल्याणे कुरुते मनः ।
तथैवास्य प्रसिध्यन्ति सर्वार्था नात्र संशयः ॥ १२.२३३.८ ॥
人が心を善に向ければ向けるほど、その人のあらゆる目的は成就する。このことに疑いはない。
12.233.9
एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता ।
गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता।
तेनानुयुक्तः प्रवणादिवोदकं ।
यथा नियुक्तोऽस्मि तथा भवामि ॥ १२.२३३.९ ॥
支配者は一人であり、第二の支配者はいない。支配者は胎内に眠る人を支配する。その者に導かれ、低きに流れる水のように、わたしは定められたとおりになる。
12.233.10
भावाभावावजिनानन्गरीयो ।
जानामि श्रेयो न तु तत्करोमि।
आशासु हर्म्यासु हृदासु कुर्वन् ।
यथा नियुक्तोऽस्मि तथा वहामि ॥ १२.२३३.१० ॥
有と無は、修練なき者にとっては手足よりも重い。何が善いかは知っている。しかしそれを行わない。方角で、殿堂で、湖水で働きながら、わたしは定められたとおりに進む。
12.233.11
यथायथाऽस्म प्राप्तव्यं प्राप्नोत्येव तथातथा ।
भवितव्यं यथा यच्च भवत्येव तथातथा ॥ १२.२३३.११ ॥
得るべきものは、得るべき仕方どおりに得られる。起こるべきものは、起こるべき仕方どおりに起こる。
12.233.12
यत्रयत्रैव संयुक्तो धात्रा गर्भे पुनः पुनः ।
तत्रतत्रैव वसति न यत्र स्वयमिच्छति ॥ १२.२३३.१२ ॥
創造主が胎内で幾度も彼を結びつけた所に、彼は住む。彼自身が望む所ではない。
12.233.13
भावो योऽयमनुप्राप्तो भवितव्यमिदं मम ।
इति यस्य सदा भावो न स शोचेत्कदाचन ॥ १२.२३३.१३ ॥
私に降りかかったこの状態は、私に定められていたものだ。このような心構えを常に持つ者は、決して嘆くことがない。
12.233.14
पर्यायैर्हन्यमानानामभिषङ्गो न विद्यते ।
दुःखमेतत्तु यद्द्वेष्टा कर्ताऽहमिति मन्यते ॥ १२.२३३.१४ ॥
代わる代わる打たれる者には執着がない。しかし苦しみはこうである。人は、自分を憎む者がいて、自分こそが行為者だと考える。
12.233.15
ऋषींश्च देवांश्च महासुरांश्च ।
त्रैविद्यवृद्धांश्च वने मुनींश्च।
का नापदो नोपनमन्ति लोके ।
परावरज्ञास्तु न संभ्रमन्ति ॥ १२.२३३.१५ ॥
世にはどんな災難も、聖仙、神々、偉大なアスラ、三ヴェーダに通じた長老、森の行者のもとへ来ないものがあろうか。しかし上と下を知る者は動揺しない。
12.233.16
न पण्डितः क्रुद्ध्यति नाभिषज्यते ।
न चापि संसीदति न प्रहृष्यति।
न चार्थकृच्छ्रव्यसनेषु शोचते ।
स्थितः प्रकृत्या हिमवानिवाचलः ॥ १२.२३३.१६ ॥
賢者は怒らず、執着せず、沈み込まず、喜ばず、富の窮乏という災難にあっても嘆かない。生まれつき安定し、ヒマーラヤのように揺るがず立つ。
12.233.17
यमर्थसिद्धिः परमा न हर्षये ।
त्तथैव काले व्यसनं न मोहयेत्।
सुखं च दुःखं च तथैव मध्यमं ।
निषेवते यः स धुरधरो नरः ॥ १२.२३३.१७ ॥
最高の成功にも喜ばされず、時に応じて来る不幸にも惑わされず、幸福・苦しみ・その中間の状態を等しく受け入れる者、それこそ軛を担う人である。
12.233.18
यांयामवस्थां पुरुषोऽधिगच्छे ।
त्तस्यां रमेतापरितप्यमानः।
एवं प्रवृद्धं प्रणुदन्मनोजं ।
संतापनीलं सकलं शरीरात् ॥ १२.२३३.१८ ॥
人がどのような境遇に至ろうとも、悩むことなくその中で喜ぶべきである。こうして心から生じ、増大し、苦悩によって黒ずんだ欲望を、身体から全て追い払うべきである。
12.233.19
न तत्सदः सत्परिषत्सभा च ।
सा प्राप्य यां न कुरुते सदा भयम्।
धर्मतत्त्वमवगाह्य बुद्धिमा ।
न्योऽभ्युपैति स धुरंधरः पुमान् ॥ १२.२३३.१९ ॥
その座は善き集会でもなく、集会所でもない。それを得た者にはいつも恐れが生じない。智慧ある者がダルマの本質を深く悟り、それに近づく者こそ、重荷を担う人である。
12.233.20
प्राज्ञस्य कर्माणि दुरन्वयानि ।
न वै प्राज्ञो मुह्यति मोहकाले।
स्थानाच्च्युतश्चेन्न मुमोह गौतम ।
स्तावत्कृच्छ्रामापदं प्राप्य वृद्धः ॥ १२.२३३.२० ॥
賢者の行いは理解し難い。迷いの時にも賢者は迷わない。ゴータマよ、たとえ地位から落ちても彼が迷わなければ、苦しい災難に遭って迷うのは老人の方である。
12.233.21
न मन्त्रबलवीर्येण प्रज्ञया पौरुषेण च ।
न शीलेन न वृत्तेन तथा नैवार्थसंपदा।
अलभ्यं लभते मर्त्यस्तत्र का परिदेवना ॥ १२.२३३.२१ ॥
呪文、力、勇気、知恵、男らしい努力、善き品行、振る舞い、あるいは富の豊かさによっても、死すべき人間は得がたいものを得ることはない。ならば、そこで嘆く必要があろうか。
12.233.22
यदेवमभिजातस्य धातारो विदधुः पुरा ।
तदेवानुभविष्यामि किं मे मृत्युः करिष्यति ॥ १२.२३३.२२ ॥
昔の創造者たちがこのように生まれた者に定めたもの、それをまさに私は受けよう。死は私に何をなし得るだろうか。
12.233.23
लब्धव्यान्येव लभते गन्तव्यान्येव गच्छति ।
प्राप्तव्यान्येव चाप्नोति दुःखानि च सुखानि च ॥ १२.२३३.२३ ॥
得るべきものだけを得て、行くべきところにだけ行く。至るべきものだけに至る——苦しみも喜びも。
12.233.24
एतद्विदित्वा कार्त्स्न्येन यो न मुह्यति मानवः ।
कुशली सर्वदुःखेषु स वै सर्वधनी नरः ॥ १२.२३३.२४ ॥
これを十分に知って迷わない人は、あらゆる苦しみの中でも平静でいられる。その人こそ、まことに一切の富の主である。