ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.235
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.235.1
पूर्वरूपाणि मे राजन्पुरुषस्य भविष्यतः ।
पराभविष्यतश्चैव तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२३५.१ ॥
ହେ ରାଜନ, ହେ ପିତାମହ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷର ଉନ୍ନତି ବା ପରାଜୟ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ତାର ପୂର୍ବଲକ୍ଷଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
12.235.2
मन एव मनुष्यस्य पूर्वरूपाणि शंसति ।
भविष्यतश्च भद्रं ते तथैव न भविष्यतः ॥ १२.२३५.२ ॥
ମନୁଷ୍ୟର ମନ ହିଁ ଭବିଷ୍ୟତର ପୂର୍ବଲକ୍ଷଣ ଦର୍ଶାଏ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଯାହା ହେବ ନାହିଁ ତାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ହିଁ ଦର୍ଶାଏ।
12.235.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
श्रिया शक्रस्य संवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२३५.३ ॥
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସ କୁହନ୍ତି — ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶ୍ରୀଙ୍କ ସଂବାଦ। ତାହା ଶୁଣ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
12.235.4
महतस्तपसो व्यष्ट्या पश्यँल्लोकौ परावरौ ।
सामान्यमृषिभिर्गत्वा ब्रह्मलोकनिवासिभिः ॥ १२.२३५.४ ॥
ମହାନ ତପସ୍ୟାର ବଳରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଦୁଇ ଲୋକ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମଲୋକବାସୀ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ସମାନ ଭାବରେ ସେ ଗଲେ।
12.235.5
ब्रह्मेवामितदीप्तौजाः शान्तपाप्मा महातपाः ।
विचचार यथाकालं त्रिषु लोकेषु नारदः ॥ १२.२३५.५ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି, ଅପରିମିତ ଦୀପ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ, ପାପଶାନ୍ତ, ମହାତପସ୍ୱୀ ନାରଦ ଯଥାସମୟରେ ତିନି ଲୋକରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
12.235.6
कदाचित्प्रातरुत्थाय पिस्पृक्षुः सलिलं शुचि ।
ध्रुवद्वारभवां गङ्गां जगामावततार च ॥ १२.२३५.६ ॥
ଏକଦା ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି, ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଧ୍ରୁବଦ୍ୱାରରୁ ଜାତ ଗଙ୍ଗା ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାହାରେ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
12.235.7
मेरुपादोद्भवां गङ्गां नारायणपदच्युताम् ।
स वीक्षमाणो हृष्टात्मा तं देशमभिजग्मिवान् ॥ १२.२३५.७ ॥
ମେରୁ ପାଦରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ନାରାୟଣ ପାଦରୁ ଚ୍ୟୁତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖି, ହର୍ଷିତ ମନରେ ସେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ।
12.235.8
यं…देवजवाकीर्णं सूक्ष्मकाञ्जनवालुकम् ।
गङ्गाद्वीपं समासाद्य नानावृक्षैरलङ्कृतम् ॥ १२.२३५.८ ॥
…ଦେବ-ଜ… ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାଲୁକାମୟ, ନାନା ବୃକ୍ଷରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱୀପରେ ପହଞ୍ଚି…
12.235.9
सालतालाश्वकर्णानां चन्दनानां च राजिभिः ।
मण्डितं विविधैः पुष्पैर्हंसकारण्डवायुतम् ॥ १२.२३५.९ ॥
ସାଳ, ତାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ ଓ ଚନ୍ଦନ ବୃକ୍ଷର ସାରିରେ ଶୋଭିତ, ନାନା ପୁଷ୍ପରେ ସଜ୍ଜିତ, ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
12.235.10
नदीपुलिनमासाद्य स्नात्वा संतर्प्य देवताः ।
जजाप जप्यं धर्मात्मा तन्मयत्वेन भास्वता ॥ १२.२३५.१० ॥
ନଦୀ କୂଳରେ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ଧର୍ମାତ୍ମା ସେହି ତେଜସ୍ୱୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ତନ୍ମୟ ହୋଇ ଜପ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପିଲେ ।
12.235.11
सहस्रनयनश्चापि वज्री शम्बरपाकहा ।
तस्या देवर्षिजुष्टायास्तीरमभ्याजगाम ह ॥ १२.२३५.११ ॥
ସହସ୍ର ନୟନ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ଶମ୍ବର ଓ ପାକର ହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେହି ନଦୀ କୂଳକୁ ଆସିଲେ ।
12.235.12
तावाप्लुत्य यतात्मानौ कृतजप्यौ समासतः ।
नद्याः पुलिनमासाद्य सूक्ष्मकाञ्चनवालुकम् ॥ १२.२३५.१२ ॥
ସେ ଦୁଇଜଣ ସ୍ନାନ କରି, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ହୋଇ, ସଂକ୍ଷେପେ ଜପ କରି, ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବାଲୁକାମୟ ନଦୀକୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
12.235.13
पुण्यकर्मभिराख्याता देवर्षिकथिताः कथाः ।
चक्रतुस्तौ तथाऽऽसीनौ महर्षिकथितास्तथा।
पूर्ववृत्तव्यतीतानि कथयन्तौ समाहितौ ॥ १२.२३५.१३ ॥
ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ, ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣିତ କଥା ଓ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ କଥିତ କଥା — ସେ ଦୁହେଁ ବସି ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଅତୀତ ଘଟଣା କହି ସମୟ କଟାଇଲେ।
12.235.14
अद्य भास्करमुद्यन्तं रश्मिजालपुरस्कृतम् ।
पूर्णमण्डलमालोक्य तावुत्थायोपतस्थतुः ॥ १२.२३५.१४ ॥
ଏବେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ, ରଶ୍ମିଜାଳ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ରସର, ପୂର୍ଣ୍ଣମଣ୍ଡଳ ବିଶିଷ୍ଟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଦୁହେଁ ଉଠି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
12.235.15
विविक्ते पुण्यदेशे तु रममाणौ मुदा युतौ ।
ददृशातेऽन्तरिक्षे तौ सूर्यस्योदयनं प्रति ॥ १२.२३५.१५ ॥
ଏକାନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦରେ ରମଣ କରୁଥିବା ସେ ଦୁହେଁ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦିଗକୁ ଚାହିଁଲେ।
12.235.16
ज्योतिर्ज्वालसमाकीर्णं ज्योतिषां गणमण्डितम् ।
अभितस्तूदयन्तं तमर्कमर्कमिवापरम् ॥ १२.२३५.१६ ॥
ଆଲୋକ ଜ୍ୱାଳାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍କଗଣରେ ଶୋଭିତ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଉଦୟମାନ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯେମିତି ଆଉ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥାଆନ୍ତା ପରି ଦେଖିଲେ।
12.235.17
आकाशो ददृशे ज्योतिरुद्यतार्चिः समप्रभम् ।
अर्कस्य तेजसा तुल्यं तद्भास्करसमप्रभम्।
तयोः समीपं तं प्राप्तं प्रत्यदृश्यत भारत ॥ १२.२३५.१७ ॥
ଆକାଶରେ ଏକ ଆଲୋକ ଦେଖାଗଲା; ଉଠୁଥିବା ଜ୍ୱାଳା ସହିତ, ସମାନ ପ୍ରଭାର, ସୂର୍ଯ୍ୟତେଜ ପରି। ହେ ଭାରତ, ତାହା ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲା।
12.235.18
तत्सुपर्णार्करचितमास्थितं वैष्णवं पदम् ।
भाभिरप्रतिमं भाति त्रैलोक्यमवभासयत् ॥ १२.२३५.१८ ॥
ଗରୁଡ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ସେହି ପଦ, ତାହାରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିଜ ରଶ୍ମିରେ ଅତୁଳନୀୟ ଭାବରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳି ତ୍ରିଲୋକକୁ ଆଲୋକିତ କଲା।
12.235.19
दृष्ट्वा तौ तु विक्रान्तौ प्राञ्जली समुपास्थितौ ।
क्रमात्संप्रेक्ष्यमाणौ तौ विमानं दिव्यमद्भुतम् ॥ १२.२३५.१९ ॥
ହାତ ଯୋଡ଼ି ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ବିମାନକୁ କ୍ରମେ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
12.235.20
तस्मिंस्तदा सतीं कान्तां लोककान्तां परां शुभाम् ।
धात्रीं लोकस्य रमणीं लोकमातरमच्युताम् ॥ १२.२३५.२० ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ବିମାନରେ ସତୀ, ପ୍ରିୟା, ଲୋକପ୍ରିୟା, ପରମ ଶୁଭା, ଜଗତର ଧାତ୍ରୀ, ରମଣୀୟା, ଲୋକମାତା ଓ ଅଚ୍ୟୁତା ଦେବୀ ବିରାଜମାନ ଥିଲେ।
12.235.21
दिव्याभिरुपशोभाभिरप्सरोभिः पुरस्कृताम् ।
बृहतीमंशुमत्प्रख्यां बृहद्भानोरिवार्चिषम् ॥ १२.२३५.२१ ॥
ଦିବ୍ୟ ଶୋଭାମୟୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା, ବିଶାଳା, କିରଣ ପରି ଦୀପ୍ତିମୟୀ, ମହାସୂର୍ଯ୍ୟର ଜ୍ୱାଳା ସଦୃଶ।
12.235.22
नक्षत्रकल्पाभरणां तारापङ्क्तिसमस्रजम् ।
श्रियं ददृशतुः पद्मां साक्षात्पद्मदलस्थिताम् ॥ १२.२३५.२२ ॥
ନକ୍ଷତ୍ର ପରି ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରିଥିବା, ତାରାପଙ୍କ୍ତି ସମାନ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ସାକ୍ଷାତ୍ ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ବସିଥିବା ପଦ୍ମା ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ସେ ଦୁହେଁ ଦେଖିଲେ।
12.235.23
साऽवरुह्य विमानाग्रादङ्गनानामनुत्तमा ।
अभ्यागच्छन्त्रिलोकेशं शक्रं चर्षि च नारदम् ॥ १२.२३५.२३ ॥
ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନୁତ୍ତମା ସେ ବିମାନର ଅଗ୍ରଭାଗରୁ ଓହ୍ଲାଇ ତ୍ରିଲୋକାଧିପତି ଶକ୍ର ଓ ଋଷି ନାରଦଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
12.235.24
नारदानुगतः साक्षान्मघवांस्तामुपागमत् ।
कृताञ्जलिपुटो देवीं निवेद्यात्मानमात्मना ॥ १२.२३५.२४ ॥
ନାରଦଙ୍କ ସହିତ ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ସାକ୍ଷାତ୍ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ହାତ ଯୋଡ଼ି ଦେବୀଙ୍କ ଆଗରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରି ନିବେଦନ କଲେ।
12.235.25
चक्रे चानुपमां पूजां तस्याश्चापि स सर्वंवित् ।
देवराजः श्रियं राजन्वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ १२.२३५.२५ ॥
ସର୍ବଜ୍ଞ ଦେବରାଜ ତାଙ୍କୁ ଅନୁପମ ପୂଜା କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
12.235.26
का त्वं केन च कार्येण संप्राप्ता चारुहासिनि ।
कुतश्चागम्यते सुभ्रु गन्तव्यं क्व च ते शुभे ॥ १२.२३५.२६ ॥
ହେ ଚାରୁହାସିନୀ, ତୁମେ କିଏ ଏବଂ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସିଛ? ହେ ସୁଭ୍ରୂ, ତୁମେ କୁଆଡ଼ୁ ଆସୁଛ ଏବଂ ହେ ଶୁଭେ, ତୁମକୁ କେଉଁଠି ଯିବାକୁ ହେବ?
12.235.27
पुण्येषु त्रिषु लोकेषु सर्वे स्थावरजङ्गमाः ।
ममात्मभावमिच्छन्तो यतन्ते परमात्मना ॥ १२.२३५.२७ ॥
ତିନି ଲୋକର ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସମସ୍ତ ଜୀବ ମୋ ଆତ୍ମଭାବକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ପରମାତ୍ମା ସହ ଯତ୍ନ କରନ୍ତି।
12.235.28
साऽहं वै पङ्कजे जाता सूर्यरश्मिप्रबोधिते ।
भूत्यर्तं सर्वभूतानां पद्मा श्रीः पद्ममालिनी ॥ १२.२३५.२८ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରେ ଜାଗ୍ରତ ପଦ୍ମରେ ଜନ୍ମିତା ସେହି ମୁଁ; ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ପଦ୍ମା, ଶ୍ରୀ, ପଦ୍ମମାଳିନୀ।
12.235.29
अहं लक्ष्मीरहं भूतिः श्रीश्चाहं बलसूदन ।
अहं श्रद्धा च मेधा च सन्नतिर्विजितिः स्थितिः ॥ १२.२३५.२९ ॥
ମୁଁ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମୁଁ ହିଁ ଭୂତି, ହେ ବଳସୂଦନ, ମୁଁ ହିଁ ଶ୍ରୀ। ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ମେଧା, ନମ୍ରତା, ବିଜୟ ଓ ସ୍ଥିତି।
12.235.30
अहं धृतिरहं सिद्धिरहं संभूतिरेव च ।
अहं स्वाहा स्वधा चैव संस्तुतिर्नियतिः कृतिः ॥ १२.२३५.३० ॥
ମୁଁ ହିଁ ଧୃତି, ମୁଁ ହିଁ ସିଦ୍ଧି, ମୁଁ ହିଁ ସମ୍ଭୂତି। ମୁଁ ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା; ମୁଁ ସ୍ତୁତି, ନିୟତି, କୃତି।
12.235.31
राज्ञां विजयमानानां सेनाग्नेषु ध्वजेषु च ।
निवसे धर्मशीलानां विषयेषु पुरेषु च ॥ १२.२३५.३१ ॥
ବିଜୟୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ସେନାଗ୍ରରେ ଓ ଧ୍ୱଜରେ, ଏବଂ ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ଦେଶ ଓ ନଗରରେ ମୁଁ ବାସ କରେ।
12.235.32
जितकाशिनि शूरे च संग्रामेष्वनिवर्तिनि ।
निवसामि मनुष्येन्द्रे सदैव बलसूदन ॥ १२.२३५.३२ ॥
ବିଜୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୀରରେ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିରେ ମୁଁ ବାସ କରେ; ହେ ବଳସୂଦନ, ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ରରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ବାସ କରେ।
12.235.33
धर्मनित्ये महाबुद्धौ ब्रह्मण्ये सत्यवादिनि ।
प्रश्रिते दानशीले च सदैव निवसाम्यहम् ॥ १२.२३५.३३ ॥
ଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ଥିତ, ମହାବୁଦ୍ଧି, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ବିନମ୍ର ଓ ଦାନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କରେ ମୁଁ ସର୍ବଦା ବାସ କରେ।
12.235.34
असुरेष्ववसं पूर्वं सत्यधर्मनिबन्धनात् ।
विपरीतांस्तु तान्बुद्ध्वा त्वयि वासमरोचयम् ॥ १२.२३५.३४ ॥
ପୂର୍ବରେ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମର ବନ୍ଧନ ହେତୁ ମୁଁ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିଲି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ବିପରୀତ ବୋଲି ଜାଣି ମୁଁ ତୁମ୍ଭଙ୍କରେ ବାସ କରିବା ପସନ୍ଦ କଲି।
12.235.35
कथं वृत्तेषु दैत्येषु त्वमवात्सीर्वरानाने ।
दृष्ट्वा च किमिहागास्त्वं हित्वा दैतेयदानवान् ॥ १२.२३५.३५ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ବିପରୀତ ହୋଇଯାଇଥିବା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ କିପରି ବାସ କଲ? ଦୈତେୟ ଓ ଦାନବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଲ?
12.235.36
स्वधर्ममनुतिष्ठत्सु धैर्यादचलितेषु च ।
स्वर्गमार्गाभिरामेषु सत्वेषु निरता ह्यहम् ॥ १२.२३५.३६ ॥
ସ୍ୱଧର୍ମ ପାଳନକାରୀ, ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଅଚଳ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗମାର୍ଗରେ ରମଣ କରୁଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ନିରତ ରହେ।
12.235.37
दानाध्ययनयज्ञेज्यापितृदैवतपूजनम् ।
गुरूणामतिथीनां च तेषां नित्यमवर्तत ॥ १२.२३५.३७ ॥
ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ, ଯଜ୍ଞ ଓ ପୂଜା, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା, ଗୁରୁ ଓ ଅତିଥିଙ୍କ ସତ୍କାର — ଏସବ ସେ ନିତ୍ୟ ପାଳନ କରୁଥିଲେ।
12.235.38
सुसंमृष्टगुहाश्चासञ्जितस्त्रीका हुताग्नयः ।
गुरुशुश्रूषका दान्ता ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ॥ १२.२३५.३८ ॥
ଘର ଭଲ ଭାବରେ ପରିଷ୍କାର ରହୁଥିଲା, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ରକ୍ଷିତ ଥିଲେ; ସେମାନେ ହୋମାଗ୍ନି ଜାଳୁଥିଲେ, ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ସେବା କରୁଥିଲେ, ସଂଯମୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଭକ୍ତ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଥିଲେ।
12.235.39
श्रद्दधाना जितक्रोधा दानशीलाऽनसूयवः ।
भृतपुत्रा भृतामात्या भृतदारा ह्यनीर्षवः ॥ १२.२३५.३९ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, କ୍ରୋଧ ଜିତିଥିବା, ଦାନଶୀଳ, ଅସୂୟାହୀନ; ପୁତ୍ର, ଅମାତ୍ୟ ଓ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରୁଥିବା, ଇର୍ଷାହୀନ।
12.235.40
अमर्षेण न चान्योन्यं स्पृहयन्ते कदाचन ।
न च जातूपतप्यन्ति धीराः परसमृद्धिभिः ॥ १२.२३५.४० ॥
ଧୀର ଲୋକମାନେ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ପରସ୍ପରକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଓ ଅନ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି କେବେବି ବ୍ୟଥିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
12.235.41
दातारः संग्रहीतार आर्याः करुणवेदिनः ।
महाप्रसादा ऋजवो दृढभक्ता जितेन्द्रियाः ॥ १२.२३५.४१ ॥
ସେମାନେ ଦାତା ଓ ଗ୍ରହୀତା, ଆର୍ଯ୍ୟ, କରୁଣା ଜାଣୁଥିବା, ମହା ପ୍ରସନ୍ନ, ଋଜୁ, ଦୃଢ଼ଭକ୍ତ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଥିଲେ।
12.235.42
संतुष्टभृत्यसचिवाः कृतज्ञाः प्रियवादिनः ।
यथार्हमानार्थकरा ह्रीनिषेवा यतव्रताः ॥ १२.२३५.४२ ॥
ସେମାନେ ଭୃତ୍ୟ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, କୃତଜ୍ଞ, ପ୍ରିୟବାଦୀ; ଯୋଗ୍ୟତାନୁସାରେ ସମ୍ମାନ ଓ ଧନ ଦେଉଥିବା, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଓ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ଥିଲେ।
12.235.43
नित्यं पर्वसु सुस्नाताः स्वनुलिप्ताः स्वलङ्कृताः ।
उपवासतपः शीलाः प्रतीता ब्रह्मवादिनः ॥ १२.२३५.४३ ॥
ପର୍ବଦିନରେ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଭଲ ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସୁଗନ୍ଧି ଲେପ ଲଗାନ୍ତି ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୁଅନ୍ତି; ଉପବାସ ଓ ତପ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱଭାବ ଥିଲା; ସେମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଥିଲେ।
12.235.44
नैनानभ्युदियात्सूर्यो नैवास्वप्स्यन्प्रगेशयाः ।
रात्रौ दधि च सक्तूंश्च नित्यमेव व्यवर्जयन् ॥ १२.२३५.४४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେମାନେ ଉଠିବା ପୂର୍ବରୁ ଉଦିତ ହେଉ ନଥିଲେ; ସେମାନେ ସକାଳେ ଶୋଇ ରହୁ ନଥିଲେ; ରାତିରେ ସେମାନେ ଦହି ଓ ସତୁ ସର୍ବଦା ବର୍ଜନ କରୁଥିଲେ।
12.235.45
काल्यं घृतं तु चान्वीक्ष्य प्रयता ब्रह्मवादिनः ।
पङ्गल्यान्यपि चापश्यन्ब्रह्माणांश्चाप्यपूजयन् ॥ १२.२३५.४५ ॥
ସକାଳର ଘିଅ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଭଲ ଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କରି ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ; ସଂଯମୀ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ଖଞ୍ଜମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
12.235.46
सदा हि ददतां धर्म्यं सदाचाप्रतिगृह्णताम् ।
अर्धं च रात्र्याः स्वपतां दिवा चास्वपतां तथा ॥ १२.२३५.४६ ॥
ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଧର୍ମସଙ୍ଗତ ଭାବେ ଦାନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଦାନ ଗ୍ରହଣରେ ମଧ୍ୟ ସଂଯମ ରଖୁଥିଲେ; ରାତିର ଅଧା ଭାଗ ଶୋଉଥିଲେ, ଦିନରେ ଶୋଉ ନଥିଲେ।
12.235.47
कृपणानाथवृद्धानां दुर्बलातुरयोषिताम् ।
दयां च संविभागं च नित्यमेवान्वमोदताम्।
कालो यातः सुखेनैव धर्ममार्गे निवर्तताम् ॥ १२.२३५.४७ ॥
ଦୀନ, ଅନାଥ, ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ରୋଗୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଦୟା ଓ ବଣ୍ଟନର ଅନୁମୋଦନ କରୁଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ସମୟ ଧର୍ମମାର୍ଗରେ ସୁଖରେ ଗଲା; ଯେଉଁମାନେ ସେହି ମାର୍ଗରୁ ଫେରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏପରି ହେଉ।
12.235.48
त्रस्तं विषण्णमुद्विग्नं भयार्तं व्याधिपीडितम् ।
हृतस्वं व्यसनार्तं च नित्यमाश्वासयन्ति ते ॥ १२.२३५.४८ ॥
ଭୟଭୀତ, ଦୁଃଖିତ, ଉଦ୍ବିଗ୍ନ, ଭୟରେ ପୀଡିତ, ରୋଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଗ୍ରସ୍ତ, ସମ୍ପତ୍ତି ଲୁଟାଯାଇଥିବା ଓ ବିପଦରେ ଆର୍ତ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଉଥିଲେ।
12.235.49
धर्ममेवानुवर्तन्ते न हिंसन्ति परस्परम् ।
अनुकूलाश्च कार्येषु गुरुवृद्धोपसेविनः ॥ १२.२३५.४९ ॥
ସେମାନେ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ପରସ୍ପରକୁ ହିଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅନୁକୂଳ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଗୁରୁ ଓ ବୃଦ୍ଧଙ୍କର ସେବା କରନ୍ତି।
12.235.50
पितॄन्देवातिथींश्चैव गुरूंश्चैवाभ्यपूजयन् ।
अवशेषाणि चाश्नन्ति नित्यं सत्यतपोधृताः ॥ १२.२३५.५० ॥
ସେମାନେ ପିତୃ, ଦେବତା, ଅତିଥି ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ସତ୍ୟ ଓ ତପରେ ଧୃତ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ ହିଁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
12.235.51
नैकेऽश्नन्ति सुसंपन्नं न गच्छन्ति परस्त्रियम् ।
सर्वभूतेष्ववर्तन्त यथाऽऽत्मनि दयां प्रति ॥ १२.२३५.५१ ॥
କେତେକ ଲୋକ ପ୍ରଚୁର ଭୋଜନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ପରସ୍ତ୍ରୀ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ନିଜ ପ୍ରତି ଥିବା ଦୟା ସହ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
12.235.52
नैवाकाशे न पशुषु नायोनौ च न पर्वसु ।
इन्द्रियस्य विसर्गं ते रोचयन्ति कदाचन ॥ १२.२३५.५२ ॥
ସେମାନେ ଆକାଶରେ, ପଶୁମାନଙ୍କରେ, ଅନୁଚିତ ଯୋନିରେ କିମ୍ବା ପର୍ବଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଭୋଗକୁ କଦାପି ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
12.235.53
नित्यं दानं तथा दाक्ष्यमार्जवं चैव नित्यदा ।
उत्साहोऽथानहकारः परमं सौहृदं क्षमा ॥ १२.२३५.५३ ॥
ସର୍ବଦା ଦାନ, ଦକ୍ଷତା, ସରଳତା, ଉତ୍ସାହ, ଅହଂକାରହୀନତା, ପରମ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ଓ କ୍ଷମା — ଏଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଗୁଣ।
12.235.54
सत्यं दानं तपः शौचं कारुण्यं वागनिष्ठुरा ।
मित्रेषु चानभिद्रोहः सर्वं तेष्वभवत्प्रभो ॥ १२.२३५.५४ ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ! ସତ୍ୟ, ଦାନ, ତପ, ଶୌଚ, କାରୁଣ୍ୟ, ମଧୁର ବାଣୀ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ରୋହହୀନତା — ଏସବୁ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ଥିଲା।
12.235.55
निद्रा तन्द्रीरसंप्रीतिरसूयाऽथानवेक्षिता ।
अरतिश्च विषादश्च स्पृहा चाप्यविशन्न तान् ॥ १२.२३५.५५ ॥
ନିଦ୍ରା, ତନ୍ଦ୍ରା, ଅସନ୍ତୋଷ, ଈର୍ଷା, ଅବହେଳା, ଅରତି, ବିଷାଦ ଓ ସ୍ପୃହା — ଏସବୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ ନ ଥିଲା।
12.235.56
साऽहमेवंगुणेष्वेव दानवेष्ववसं पुरा ।
प्रजासर्गमुपादाय यावद्गुणविपर्ययम् ॥ १२.२३५.५६ ॥
ଏପରି ଗୁଣଧାରୀ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବେ ମୁଁ ବାସ କରୁଥିଲି; ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି ଗ୍ରହଣ କରି, ସେ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
12.235.57
ततः कालविपर्यासे तेषां गुणविपर्ययात् ।
अपश्यं निर्गतं धर्मं कामक्रोधवशात्मनाम् ॥ १२.२३५.५७ ॥
ତା'ପରେ କାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହେତୁ, କାମ-କ୍ରୋଧ ବଶୀଭୂତ ମନର ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମ ଚାଲିଯିବା ମୁଁ ଦେଖିଲି।
12.235.58
सभासदां च वृद्धानां सतां कथयतां कथाः ।
प्राहसन्नभ्यसूयंश्च सर्वबुद्धान्गुरून्परान् ॥ १२.२३५.५८ ॥
ସଭାସଦ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ କଥା କହିବା ବେଳେ ସେମାନେ ହସୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ, ଗୁରୁ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିଲେ।
12.235.59
युवानश्च समासीना वृद्धानपि गतान्सतः ।
नाभ्युत्थानाभिवादाभ्यां यथापूर्वमपूजयन् ॥ १२.२३५.५९ ॥
ଯୁବକମାନେ ବସିଥିଲେ; ବୃଦ୍ଧ ଓ ଗତ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ପରି ଉଠି ଠିଆ ହୋଇ ପ୍ରଣାମ କରି ସମ୍ମାନ ଦେଉ ନ ଥିଲେ।
12.235.60
वर्तयत्येव पितरि पुत्रः प्रभवते तथा ।
अमित्रभृत्यतां प्राप्य ख्यापयन्त्यनपत्रपाः ॥ १२.२३५.६० ॥
ପୁଅ ପିତା ପ୍ରତି ସେପରି ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରଭୁ ହୁଏ; ନିର୍ଲଜ୍ଜମାନେ ଶତ୍ରୁର ଭୃତ୍ୟ ହୋଇ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
12.235.61
तथा धर्मादपेतेन कर्मणा गर्हितेन ये ।
महतः प्राप्नुवन्त्यर्थांस्तेषां तत्राभवत्स्पृहा ॥ १२.२३५.६१ ॥
ସେହିପରି, ଧର୍ମରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇ ନିନ୍ଦନୀୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ମହାନ ଧନ ପାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୋଭ ଜାତ ହେଲା।
12.235.62
उच्चैश्चाभ्यवदन्रात्रौ नीचैस्तत्राग्निरज्वलत् ।
पुत्राः पितृनत्यचरन्नार्यश्चात्यचरन्पतीन् ॥ १२.२३५.६२ ॥
ରାତିରେ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କଥା କହୁଥିଲେ; ସେଠାରେ ନିମ୍ନସ୍ୱରରେ ଅଗ୍ନି ଜଳୁଥିଲା। ପୁତ୍ରମାନେ ପିତାମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ; ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲେ।
12.235.63
मातरं पितरं वृद्धमाचार्यमतिथिं गुरुम् ।
गुरुत्वान्नाभ्यनन्दन्त कुमारान्नान्वपालयन् ॥ १२.२३५.६३ ॥
ମାତା, ପିତା, ବୃଦ୍ଧ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଅତିଥି ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ସମ୍ମାନ କରୁ ନଥିଲେ; ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁ ନଥିଲେ।
12.235.64
भिक्षां बलिमदत्त्वा च स्वयमन्नानि भुञ्जते ।
अनिष्ट्वाऽसंविभज्याथ पितृदेवातिथीन्गुरून् ॥ १२.२३५.६४ ॥
ଭିକ୍ଷା ଓ ବଳି ନ ଦେଇ ସେମାନେ ନିଜେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ; ଯଜ୍ଞ ନ କରି, ବାଣ୍ଟି ନ ଦେଇ, ପିତୃ-ଦେବ-ଅତିଥି-ଗୁରୁଙ୍କୁ ନ ଦେଇ।
12.235.65
न शौचमन्वरुद्ध्यन्त तेषां सूदजनास्तथा ।
मनसा कर्मणा वाचा भक्ष्यमासीदनावृतम् ॥ १२.२३५.६५ ॥
ସେମାନଙ୍କ ରାନ୍ଧୁଣିଆ ଓ ସେବକମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୌଚ ପାଳନ କରୁ ନଥିଲେ; ମନ, କର୍ମ ଓ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥିଲା।
12.235.66
बालानां प्रेक्षमाणानां भक्तान्यश्नन्ति मोहिताः ।
एको दासो भवेत्तेषां तेषां दासीद्वयं तथा ॥ १२.२३५.६६ ॥
ପିଲାମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଦାସ ଓ ଦୁଇ ଦାସୀ ଥିଲେ।
12.235.67
त्रिगवा दानवाः केचिच्चतुरोजास्तथा परे ।
षडश्वाः सप्तमातङ्गाः पञ्चमाहिषिकाः परे ॥ १२.२३५.६७ ॥
କେହି ତିନି ଗାଈର ମୂଲ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ, କେହି ଚାରି ଘୋଡ଼ାର; ଅନ୍ୟମାନେ ଛଅ ଘୋଡ଼ା, ସାତ ହାତୀ, ପାଞ୍ଚ ମହିଷର ଅଧିକାରୀ।
12.235.68
रात्रौ दधि च सक्तूंश्च नित्यमेवाविवर्जिताः ।
अन्तर्दशाहे चाश्नन्ति गवां क्षिरं विचेतनाः ॥ १२.२३५.६८ ॥
ରାତିରେ ଦହି ଓ ସତୁ ସର୍ବଦା ବର୍ଜନ ନ କରି ଖାଆନ୍ତି; ଅବିବେକୀ ହୋଇ ଦଶ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଗାଈ କ୍ଷୀର ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି।
12.235.69
क्रमदोहं न कुर्वन्ति वत्सस्तन्यानि भुञ्जते ।
अनाथां कृपणां भार्यां घ्नन्ति नित्यं शपन्ति च ॥ १२.२३५.६९ ॥
କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କ୍ଷୀର ଦୋହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ବତ୍ସ ସ୍ତନ୍ୟ ଖାଏ। ଅନାଥା, ଦୀନା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସର୍ବଦା ପ୍ରହାର ଓ ଅଭିଶାପ ଦିଅନ୍ତି।
12.235.70
शूद्रान्नपुष्टा विप्रास्तु निर्लज्जाश्च भवन्त्युत ।
संकीर्णानि च धान्यानि नात्यवेक्षत्कुटुंबिनी ॥ १२.२३५.७० ॥
ଶୂଦ୍ରର ଅନ୍ନରେ ପୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ହୁଅନ୍ତି; ଗୃହିଣୀ ମିଶ୍ରିତ ଶସ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖେ ନାହିଁ।
12.235.71
मार्जारकुक्कुटश्वानैः क्रीडां कुर्वन्ति मानवाः ।
गृहे कण्टकिनो वृक्षास्तथा निष्पाववल्लरी ॥ १२.२३५.७१ ॥
ମଣିଷମାନେ ବିରାଡ଼ି, କୁକୁଡ଼ା, କୁକୁର ସହିତ ଖେଳନ୍ତି; ଗୃହରେ କଣ୍ଟାଳ ବୃକ୍ଷ ଓ ଶିମ ଲତା ଜନ୍ମେ।
12.235.72
यज्ञियाश्च तथा वृक्षास्तेषामासन्दुरात्मनाम् ।
कूपस्नानरता नित्यं पर्वमैथुनगामिनः ॥ १२.२३५.७२ ॥
ଯଜ୍ଞୀୟ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥାଏ; ତାହା ସେହି ଦୁରାତ୍ମାମାନଙ୍କର — ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା କୂଅ ସ୍ନାନରେ ରତ ଓ ପର୍ବ ଦିନରେ ସଙ୍ଗମକାରୀ।
12.235.73
तिलानश्नन्ति रात्रौ च तैलाभ्यक्ताश्च शेरते ।
विभीतककरञ्जानां छायामूलनिवासिनः ॥ १२.२३५.७३ ॥
ସେମାନେ ରାତିରେ ତିଳ ଖାଆନ୍ତି, ତେଲ ଲଗାଇ ଶୟନ କରନ୍ତି, ବିଭୀତକ ଓ କରଞ୍ଜ ଗଛର ଛାଇ ଓ ମୂଳରେ ବାସ କରନ୍ତି।
12.235.74
करवीरं च ते पुष्पं धारयन्ति च मोहिताः ।
पद्मबिजानि खादन्ति पुष्पं जिघ्रन्ति मोहिताः ॥ १२.२३५.७४ ॥
ମୋହିତ ହୋଇ ସେମାନେ କରବୀର ଫୁଲ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ପଦ୍ମବୀଜ ଖାଆନ୍ତି ଓ ଫୁଲ ଆଘ୍ରାଣ କରନ୍ତି।
12.235.75
न भोक्ष्यन्ति तथा नित्यं दैत्याः कालेन मोहिताः ।
निन्दन्ति स्तवनं विष्णोस्तस्य नित्यद्विषो जनाः ॥ १२.२३५.७५ ॥
କାଳବଶେ ମୋହିତ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସର୍ବଦା ସେପରି ଭୋଜନ କରିବେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ତୁତିର ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିତ୍ୟ ବିଦ୍ୱେଷୀ ଲୋକମାନେ।
12.235.76
होमधूमो न तत्रासीद्वेदघोषस्तथैव च ।
यज्ञाश्च न प्रवर्तन्ते यथापूर्वं गृहेगृहे ॥ १२.२३५.७६ ॥
ସେଠାରେ ହୋମର ଧୂଆଁ ନଥିଲା, ବେଦଘୋଷ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; ପୂର୍ବ ପରି ଘରେ ଘରେ ଯଜ୍ଞ ହେଉ ନଥିଲା।
12.235.77
शिष्याचार्यक्रमो नासीत्पुत्रैरात्मपितुः पिता ।
विष्णुं ब्रह्मण्यदेवेशं हित्वा पाषण्डमाश्रिताः ॥ १२.२३५.७७ ॥
ଶିଷ୍ୟ-ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କ୍ରମ ନଥିଲା; ପୁତ୍ରମାନେ ନିଜ ପିତାର ପିତା ହେଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟଦେବ ଈଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ପାଷଣ୍ଡର ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
12.235.78
हव्यकव्यविहीनाश्च ज्ञानाध्ययनवर्जिताः ।
देवस्वादानरुचयो ब्रह्मस्वरुचयस्तथा।
स्तुतिमङ्गलहीनानि देवस्थानानि सर्वशः ॥ १२.२३५.७८ ॥
ହବ୍ୟ-କବ୍ୟହୀନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ବଞ୍ଚିତ; ଦେବସ୍ୱ ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱ ଗ୍ରହଣରେ ଇଚ୍ଛୁକ; ସ୍ତୁତି ଓ ମଙ୍ଗଳହୀନ ଦେବସ୍ଥାନ ସର୍ବତ୍ର।
12.235.79
विप्रकीर्णानि धान्यानि काकमूषिकभोजनम् ।
अपावृतं पयोतिष्ठदुच्छिष्टाश्चास्पृशन्धृतम् ॥ १२.२३५.७९ ॥
ଶସ୍ୟ ଛିଟିକି ପଡ଼ି ରହେ, କାଉ ଓ ମୂଷା ତାହା ଖାଆନ୍ତି; କ୍ଷୀର ଢାଙ୍କା ନ ଥାଏ, ଏଂଠା ହାତରେ ଘିଅ ଛୁଆଁନ୍ତି।
12.235.80
कुद्दालं दात्रपिटकं प्रकीर्णं कांस्यभोजनम् ।
द्रव्योपकरणं सर्वं नान्ववैक्षत्कुटुम्बिनी ॥ १२.२३५.८० ॥
କୋଦାଳି, ଦାଆ, ଟୋକେଇ, କଂସା ବାସନ ସବୁ ଛିଟିକି ପଡ଼ି ରହେ; ଗୃହିଣୀ ଏସବୁ ଜିନିଷର ଯତ୍ନ ନିଏ ନାହିଁ।
12.235.81
प्राकारागारविध्वंसान्न स्म ते प्रतिकुर्वते ।
क्षुद्राः संस्कारहीनाश्च नार्यो ह्युदरपोषणाः ॥ १२.२३५.८१ ॥
କାନ୍ଥ ଓ ଘର ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲେ ବି ସେମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକର ମରାମତି କରନ୍ତି ନାହିଁ; କ୍ଷୁଦ୍ର ମନର, ସଂସ୍କାରହୀନ ନାରୀମାନେ କେବଳ ପେଟ ପୂରଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥାଆନ୍ତି।
12.235.82
शौचाचारपरिभ्रष्टा निर्लज्जा भोगवञ्चिताः ।
उभाभ्यामेव पाणिभ्यां शिरः कण्डूयनान्विताः।
गृहजालाभिसंस्थाना ह्यासंस्तत्र स्त्रियः पुनः ॥ १२.२३५.८२ ॥
ଶୌଚ ଓ ଆଚାରରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ, ନିର୍ଲଜ୍ଜ, ଭୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ; ଦୁଇ ହାତରେ ମୁଣ୍ଡ କୁଣ୍ଡାଇ ଘରର ଜାଲରେ ଫସିଥିବା ସେହି ନାରୀମାନେ ପୁଣି ସେଠାରେ ରହନ୍ତି।
12.235.83
श्वश्रूश्वशुरयोर्मध्ये भर्तारं कृतकं यथा ।
प्रेक्षयन्ति च निर्लज्जा नार्यः कुलजलक्षणाः ॥ १२.२३५.८३ ॥
ଶାଶୁ-ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ମଝିରେ ହିଁ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ସେହି ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀକୁ ଭଡ଼ା ଚାକରଙ୍କ ପରି ଦେଖନ୍ତି; କୁଳକୁ କଳଙ୍କ ଦେଉଥିବା ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ସେମାନେ।
12.235.84
नाद्रियन्ते पशून्बद्ध्वा यवसेनोदकेन च ।
बालानां प्रेक्षमाणानां स्वयं भक्ष्यमभक्षयन्।
तथा भृत्यजनं सर्वमसंतर्प्य च दानवाः ॥ १२.२३५.८४ ॥
ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଇଥିବା ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଖାଇବା ପାଣି ଦେବାର ଚିନ୍ତା ନାହିଁ; ପିଲାମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ନିଜେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି; ଏହିପରି ସେବକ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ କରି ସେମାନେ ଦାନବ ହୁଅନ୍ତି।
12.235.85
पायसं कृसरं मांसमपूपानथ शष्कुलीः ।
अपाचयन्नात्मनोऽर्थे वृथा मांसान्यभक्षयन् ॥ १२.२३५.८५ ॥
ସେମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ପାୟସ, କୃସର, ମାଂସ, ଅପୂପ ଓ ଶଷ୍କୁଲୀ ରାନ୍ଧୁଥିଲେ; ବୃଥା ମାଂସ ଖାଉଥିଲେ।
12.235.86
उत्सूर्यशायिनश्चासन्सर्वे चासन्प्रगेशयाः ।
आवृत्तकलहाश्चात्र दिवारात्रं गृहेगृहे ॥ १२.२३५.८६ ॥
ସମସ୍ତେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଉଥିଲେ; ପ୍ରଭାତରେ ମଧ୍ୟ ଶୋଉଥିଲେ; ଘରେ ଘରେ ଦିନରାତି କଳହ ଚାଲୁଥିଲା।
12.235.87
अनार्याश्चार्यमासीनं पर्युपासन्न तत्र ह ।
आश्रमस्थान्विकर्मस्थाः प्राद्विषन्त परस्परम् ॥ १२.२३५.८७ ॥
ଅନାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ଆର୍ଯ୍ୟ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସେବା କରୁ ନଥିଲେ; ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା ଓ ବିକର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଘୃଣା କରୁଥିଲେ।
12.235.88
संकराश्चाभ्यवर्तन्त न च शौचमवर्तत ।
ये च वेदविदो विप्रा विस्पष्टमनुचश्च ये।
निरन्तरविशेषास्ते बहुमानावमानयोः ॥ १२.२३५.८८ ॥
ସଙ୍କର ଲୋକମାନେ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ; ଶୌଚ ରହିଲା ନାହିଁ; ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁବଚନ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଓ ଅପମାନରେ ଭେଦ ରଖୁ ନଥିଲେ।
12.235.89
भावमाभरणं वेषं गतं स्थितमवेक्षितम् ।
असेवन्त भुजिष्या वै दुर्जनाचरितं विधिम् ॥ १२.२३५.८९ ॥
ଦାସୀମାନେ ଦୁର୍ଜନମାନଙ୍କ ଆଚରିତ ରୀତି ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଭାବ, ଅଳଙ୍କାର, ବେଶ, ଚାଲି, ଠିଆ ହେବାର ଶୈଳୀ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଅନୁକରଣ କରୁଥିଲେ।
12.235.90
स्त्रियः पुरुषवेषेण पुंसः स्त्रीवेषधारिणः ।
क्रीडारतिविहारेषु परां मुदमवाप्नुवन् ॥ १२.२३५.९० ॥
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପୁରୁଷ ବେଶରେ ଏବଂ ପୁରୁଷମାନେ ସ୍ତ୍ରୀ ବେଶରେ କ୍ରୀଡ଼ା, ରତି ଓ ବିହାରରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରୁଥିଲେ।
12.235.91
प्रभवद्भिः पुरा दायानर्हेभ्यः प्रतिपादितान् ।
नाभ्यवर्न्तत नास्तिक्याद्वर्तन्तः संभवेष्वपि ॥ १२.२३५.९१ ॥
ପୂର୍ବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ଦାୟକୁ, ନାସ୍ତିକତାରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକେ ସୁଯୋଗ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଇନଥିଲେ।
12.235.92
मित्रेणाभ्यर्थितं द्रव्यमर्थी संश्रयते क्वचित् ।
वालकोट्यग्रमात्रेण स्वार्थेनाघ्नत तद्वसु ॥ १२.२३५.९२ ॥
ବନ୍ଧୁ ମାଗିଥିବା ଧନକୁ କୌଣସି ଯାଚକ କେବେ ଆଶ୍ରୟ କରେ; କିନ୍ତୁ କେଶ ଅଗ୍ରଭାଗ ପରି ସ୍ୱାର୍ଥରେ ସେ ସେହି ଧନକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
12.235.93
परस्वादानरुचयो विपणव्यवहारिणः ।
अदृश्यन्तार्यवर्णषु शृद्राश्चापि तपोधनाः ॥ १२.२३५.९३ ॥
ପରଧନ ଗ୍ରହଣରେ ରୁଚି ଥିବା ଏବଂ ବଜାରରେ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଆର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଦେଖାଗଲେ; ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ତପୋଧନ ରୂପେ ଦେଖାଗଲେ।
12.235.94
अधीयतेऽव्रताः केचिद्वृथा व्रतमथापरे ।
अशुश्रूषुर्गुरोः शिष्यः कश्चिच्छिप्यसखो गुरुः ॥ १२.२३५.९४ ॥
କେତେକ ବ୍ରତ ବିନା ପଢ଼ନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ବୃଥା ବ୍ରତ କରନ୍ତି। ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା କରେ ନାହିଁ; କେହି ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟର ସଖା ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
12.235.95
पिता चैव जनित्री च श्रान्तौ वृत्तोत्सवाविव ।
अप्रभुत्वे स्थितौ वृद्धावन्नं प्रार्थयतः सुतान् ॥ १२.२३५.९५ ॥
ପିତା ଓ ମାତା କ୍ଳାନ୍ତ ଥିଲେ, ଯେମିତି ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ସବ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି; ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁଅମାନଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ନ ମାଗୁଥିଲେ।
12.235.96
तत्र वेदविदः प्राज्ञा गाम्भीर्ये सागरोपमाः ।
कृष्यादिष्वभवन्सक्ता मूर्खाः श्राद्धान्यभुञ्जत ॥ १२.२३५.९६ ॥
ସେଠାରେ ବେଦଜ୍ଞ ଓ ଗମ୍ଭୀରତାରେ ସାଗର ସମ ପ୍ରାଜ୍ଞମାନେ କୃଷି ଆଦିରେ ଲାଗିଥିଲେ; ମୂର୍ଖମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଅନ୍ନ ଖାଉଥିଲେ।
12.235.97
प्रातः सायं च सुप्रश्नं कल्पनं प्रेषणक्रियाः ।
शिष्यानप्रहितास्तेषामकुर्वन्गुरवश्च ह ॥ १२.२३५.९७ ॥
ପ୍ରାତଃ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା, ଉତ୍ତମ ପ୍ରଶ୍ନ, ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ପଠାଇବାର କାର୍ଯ୍ୟ — ଗୁରୁମାନେ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସେଥିପାଇଁ ପଠାଇଲେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଇଲେ ନାହିଁ।
12.235.98
श्वश्रूश्वशुरयोरग्रे वधूः प्रेष्यानशासत ।
अन्वशासच्च भर्तारं समाह्वायाभिजल्पति ॥ १२.२३५.९८ ॥
ଶାଶୁ-ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବୋହୂ ଦାସମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଉଥିଲା; ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଡାକି ତାଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରୁଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ସହ ବାଦବିବାଦ କରୁଥିଲା।
12.235.99
प्रयत्नेनापि चारक्षच्चित्तं पुत्रस्य वै पिता ।
व्यभजच्चापि संरम्भाद्दुःखवासं तथाऽवसत् ॥ १२.२३५.९९ ॥
ପିତା ପ୍ରୟତ୍ନ କରି ମଧ୍ୟ ପୁତ୍ରର ମନକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; ତଥାପି କ୍ରୋଧବଶତଃ ତାକୁ ବାଣ୍ଟି ଦେଉଥିଲେ ଓ ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
12.235.100
अग्निदाहेन चोरैर्वा राजभिर्वा हृतं धनम् ।
दृष्ट्वा द्वेषात्प्राहसन्त सुहृत्संभाविता ह्यपि ॥ १२.२३५.१०० ॥
ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଯାଇଥିବା, ଚୋରଙ୍କ ବା ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରଣ ହୋଇଥିବା ଧନ ଦେଖି, ସମ୍ମାନିତ ବନ୍ଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷବଶତଃ ହସୁଥିଲେ।
12.235.101
कृतघ्ना नास्तिकाः पापा गुरुदाराभिमर्शिनः ।
श्वशुरानुगताः सर्वे ह्युत्सृज्य पितरौ सुताः ॥ १२.२३५.१०१ ॥
କୃତଘ୍ନ, ନାସ୍ତିକ, ପାପୀ, ଗୁରୁପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶକାରୀ, ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ — ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ।
12.235.102
स्वकर्मणा च जातोऽहमित्येवंवादिनस्तथा ।
अभक्ष्यभक्षणरता निर्मर्यादा हतत्विषः ॥ १२.२३५.१०२ ॥
'ମୁଁ ମୋ କର୍ମରୁ ଜନ୍ମିଛି' ଏପରି କହୁଥିବା, ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭୋଜନରେ ରତ, ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ, ତେଜହୀନ ଲୋକେ।
12.235.103
तेष्वेवमादीनाचारानाचरत्सु विपर्यये ।
नाहं देवेन्द्र वत्स्यामि दानवेष्विति मे मतिः ॥ १२.२३५.१०३ ॥
ସେମାନେ ଏପରି ଆଚରଣ କରି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ପଡ଼ିଲେ, ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିବି ନାହିଁ ବୋଲି ମୋର ମତ।
12.235.104
तन्मां स्वयमनुप्राप्ताभिनन्द शचीपते ।
त्वयाऽर्चितां मां देवेश पुरो धास्यन्ति देवताः ॥ १२.२३५.१०४ ॥
ତେଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଆସିଥିବା ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କର, ହେ ଶଚୀପତି। ହେ ଦେବେଶ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ମୋତେ ଦେବତାମାନେ ଆଗରେ ରଖିବେ।
12.235.105
यत्राहं तत्र मत्कान्ता मद्विशिष्टा मदर्पणाः ।
सप्तदेव्यो जयाष्टभ्यो वासमेष्यन्ति तेऽष्टधा ॥ १२.२३५.१०५ ॥
ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠାରେ ମୋର ପ୍ରିୟା, ମୋଠାରୁ ବିଶିଷ୍ଟା, ମୋତେ ଅର୍ପିତା ସପ୍ତ ଦେବୀ ଓ ଅଷ୍ଟମ ଜୟା ଅଷ୍ଟଧା ବାସ କରିବାକୁ ଆସିବେ।
12.235.106
आशा श्रद्धा धृतिः क्षान्तिर्विजितिः सन्नतिः क्षमा ।
अष्टमी वृत्तिरेतासां पुरोगा पाकशासन ॥ १२.२३५.१०६ ॥
ଆଶା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଧୃତି, କ୍ଷାନ୍ତି, ବିଜିତି, ସନ୍ନତି, କ୍ଷମା ଓ ଅଷ୍ଟମ ବୃତ୍ତି — ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃତ୍ତି ଅଗ୍ରଗାମିନୀ, ହେ ପାକଶାସନ।
12.235.107
ताश्चाहं चासुरांस्त्यक्त्वा युष्मद्विषयमागताः ।
त्रिदशेषु निवत्स्यामो धर्मनिष्ठान्तरात्मसु ॥ १२.२३५.१०७ ॥
ସେମାନେ ଓ ମୁଁ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଛୁ; ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଅନ୍ତରାତ୍ମାମାନଙ୍କରେ ଆମେ ବାସ କରିବୁ।
12.235.108
इत्युक्तवचनां देवीं प्रीत्यर्थं च ननन्दतुः ।
नारदश्चात्र देवर्षिर्वृत्रहन्ता च वासवः ॥ १२.२३५.१०८ ॥
ଏପରି କହିଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ (ସମସ୍ତେ) ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଏଠାରେ ଦେବର୍ଷି ନାରଦ ଓ ବୃତ୍ରହନ୍ତା ବାସବ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
12.235.109
ततोऽनलसखो वायुः प्रववौ देववर्त्मसु ।
इष्टगन्धः सुखस्पर्शः सर्वेन्द्रियसुखावहः ॥ १२.२३५.१०९ ॥
ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିର ସଖା ବାୟୁ ଦେବପଥରେ ବହିଲେ; ଇଷ୍ଟ ଗନ୍ଧ ଓ ସୁଖସ୍ପର୍ଶ ସହିତ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ସୁଖ ଦେଇ।
12.235.110
शुचौ चाभ्यर्थिते देशे त्रिदशाः प्रायशः स्थिताः ।
लक्ष्मीसहितमासीनं मघवन्तं दिदृक्षवः ॥ १२.२३५.११० ॥
ପବିତ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛିତ ସ୍ଥାନରେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରାୟଶଃ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ।
12.235.111
ततो दिवं प्राप्य सहस्रलोचनः ।
स्त्रियोपपन्नः सुहृदा महर्षिणा।
रथेन हर्यश्वयुजा सुरर्षभः ।
सदः सुराणामभिसत्कृतो ययौ ॥ १२.२३५.१११ ॥
ତା'ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ସହସ୍ରଲୋଚନ, ପତ୍ନୀ ଓ ସଖା ମହର୍ଷିଙ୍କ ସହିତ, ହରିଦ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥରେ, ଦେବସଭାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଗଲେ।
12.235.112
अथेङ्गितं वज्रधरस्य नारदः ।
श्रियश्च देव्या मनसा विचारयन्।
श्रियै शशंसामरदृष्टपौरुषः ।
शिवेन तत्रागमनं महर्षिभिः ॥ १२.२३५.११२ ॥
ତା'ପରେ ବଜ୍ରଧରଙ୍କ ସଙ୍କେତ ଓ ଦେବୀ ଶ୍ରୀଙ୍କ ମନକୁ ବିଚାରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିବା ପୌରୁଷବାନ ନାରଦ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହ ସେଠାରେ ଶୁଭ ଆଗମନ ହୋଇଛି।
12.235.113
ततोऽमृतं द्यौः प्रववर्ष भास्वती ।
पितामहस्यायतने स्वयंभुवः।
अनाहता दुन्दुभयोऽथ नेदिरे ।
तथा प्रसन्नाश्च दिशश्चकाशिरे ॥ १२.२३५.११३ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରଭାସ୍ୱର ଆକାଶ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ପିତାମହଙ୍କ ଧାମରେ ଅମୃତ ବର୍ଷଣ କଲା; ନ ବଜାଯାଇ ଦୁନ୍ଦୁଭି ବାଜିଲେ, ଏବଂ ଦିଗସମୂହ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
12.235.114
यथर्तु सस्येषु ववर्ष वासवो ।
न धर्ममार्गाद्विचचाल कश्चन।
अनेकरत्नाकरभूषणा च भूः ।
सुघोषघोषाश्च दिवौकसां जये ॥ १२.२३५.११४ ॥
ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଶସ୍ୟ ଉପରେ ବାସବ ବର୍ଷା କଲେ; କେହି ଧର୍ମମାର୍ଗରୁ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଅନେକ ରତ୍ନାକରରେ ଭୂଷିତ ପୃଥିବୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ବିଜୟରେ ସୁଘୋଷ ଘୋଷ।
12.235.115
क्रियाभिरामा मनुजा मनस्विनो ।
बभुः शुभे पुण्यकृतां पथि स्थिताः।
नरामराः किन्नरयक्षराक्षसाः ।
समृद्धिमन्तः सुमनस्विनोऽभवन् ॥ १२.२३५.११५ ॥
କର୍ମରେ ରମଣ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, ମନସ୍ବୀ ଲୋକ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀଙ୍କ ଶୁଭ ପଥରେ ରହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଗଲେ। ମନୁଷ୍ୟ, ଦେବତା, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରସନ୍ନମନା ହେଲେ।
12.235.116
न जात्वकाले कुसुमं कुतः फलं ।
पपात वृक्षात्पवनेरितादपि।
रसप्रदाः कामदुघाश्च धेनवो ।
न दारुणा वाग्विचचार कस्यचित् ॥ १२.२३५.११६ ॥
କେବେ ଅକାଳରେ ଫୁଲ ଝଡ଼ିଲା ନାହିଁ, ଫଳ କଥା କଣ; ପବନରେ ହଲିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗଛରୁ ତାହା ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ। ରସ ଦେଉଥିବା କାମଧେନୁ ଥିଲେ; କାହାର ମୁଖରୁ କଠୋର ବାଣୀ ବାହାରିଲା ନାହିଁ।
12.235.117
इमां सपर्यां सह सर्वकामदैः ।
श्रियाश्च शक्रप्रमुखैश्च दैवतैः।
पठन्ति ये विप्रसदः समागताः ।
समृद्धकामाः श्रियमाप्नुवन्ति ते ॥ १२.२३५.११७ ॥
ସର୍ବକାମପ୍ରଦ ଦେବତା ଓ ଶ୍ରୀ ସହିତ, ଶକ୍ରପ୍ରମୁଖ ଦେବତା ସହିତ ଏହି ପୂଜା ଯେଉଁମାନେ ବିପ୍ରସଭାରେ ମିଳି ପାଠ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶ୍ରୀ ପାଆନ୍ତି।
12.235.118
त्वया कुरूणां वर यत्प्रचोदितं ।
भवाभवस्येह परं निदर्शनम्।
तदद्य सर्वं परिकीर्तितं मया ।
परीक्ष्य तत्त्वं परिगन्तुमर्हसि ॥ १२.२३५.११८ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏଠାରେ ଭବ-ଅଭବ (ଉତ୍ପତ୍ତି-ଲୟ)ର ଯେଉଁ ପରମ ଉଦାହରଣ ତୁମେ ପଚାରିଥିଲ, ତାହା ଆଜି ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିଲି। ଏବେ ତୁମେ ତତ୍ତ୍ୱ ପରୀକ୍ଷା କରି ତାହା ଲାଭ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
12.235.119
संस्मृत्य बुद्धीन्द्रियगोचरातिगं ।
स्वगोचरे सर्वकृतालयं तम्।
हरिं महापाग्रहरं जनास्ते ।
संस्मृत्य संपूज्य विधूतपापाः ॥ १२.२३५.११९ ॥
ବୁଦ୍ଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଅଗୋଚର, ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସର୍ବକର୍ମର ଆଳୟ, ମହାପାପ ହରଣକାରୀ ସେଇ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ଓ ପୂଜା କରି ଲୋକେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.235.120
यमैश्च नित्यं नियमैश्च संयता ।
स्तत्वं च विष्णोः परिपश्यमानाः।
देवानुसारेण विमुक्तियोगं ।
ते गाहमानाः परमाप्नुवन्ति ॥ १२.२३५.१२० ॥
ଯମ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ସଦା ସଂଯତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖି, ଦେବଙ୍କ ଅନୁସାରେ ମୁକ୍ତିଯୋଗରେ ମଗ୍ନ ହୋଇ ସେମାନେ ପରମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.235.121
एवं राजेन्द्र सततं जपहोमपरायणः ।
वासुदेवपरो नित्यं ज्ञानध्यानपरायणः ॥ १२.२३५.१२१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଏହିପରି ନିରନ୍ତର ଜପ-ହୋମରେ ତତ୍ପର, ସଦା ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠ, ନିତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ହୋଇ ରୁହ।
12.235.122
दानधर्मरतिर्नित्यं प्रजास्त्वं परिपालय ।
वासुदेवपरो नित्यं ज्ञानध्यानपरायणान्।
विशेषेणार्चयेथास्त्वं सततं पर्युपास्व च ॥ १२.२३५.१२२ ॥
ଦାନଧର୍ମରେ ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତୁମେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କର। ସଦା ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠ ରୁହ; ବିଶେଷ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ଲୋକଙ୍କୁ ପୂଜା କର ଏବଂ ସଦା ସେମାନଙ୍କର ସେବା କର।