ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.235
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.235.1
पूर्वरूपाणि मे राजन्पुरुषस्य भविष्यतः ।
पराभविष्यतश्चैव तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.२३५.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਜਿਸ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਉਦੈ ਜਾਂ ਪਰਾਜਯ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਲੱਛਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
12.235.2
मन एव मनुष्यस्य पूर्वरूपाणि शंसति ।
भविष्यतश्च भद्रं ते तथैव न भविष्यतः ॥ १२.२३५.२ ॥
ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਲੱਛਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
12.235.3
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
श्रिया शक्रस्य संवादं तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.२३५.३ ॥
ਇਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਸੰਵਾਦ। ਉਹ ਸੁਣ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
12.235.4
महतस्तपसो व्यष्ट्या पश्यँल्लोकौ परावरौ ।
सामान्यमृषिभिर्गत्वा ब्रह्मलोकनिवासिभिः ॥ १२.२३५.४ ॥
ਮਹਾਨ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਾਸੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
12.235.5
ब्रह्मेवामितदीप्तौजाः शान्तपाप्मा महातपाः ।
विचचार यथाकालं त्रिषु लोकेषु नारदः ॥ १२.२३५.५ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ, ਬੇਅੰਤ ਚਮਕਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨਾਰਦ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਾ ਸੀ।
12.235.6
कदाचित्प्रातरुत्थाय पिस्पृक्षुः सलिलं शुचि ।
ध्रुवद्वारभवां गङ्गां जगामावततार च ॥ १२.२३५.६ ॥
ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਧ੍ਰੁਵਦਵਾਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਤਰਿਆ।
12.235.7
मेरुपादोद्भवां गङ्गां नारायणपदच्युताम् ।
स वीक्षमाणो हृष्टात्मा तं देशमभिजग्मिवान् ॥ १२.२३५.७ ॥
ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਵੱਲ ਗਏ।
12.235.8
यं…देवजवाकीर्णं सूक्ष्मकाञ्जनवालुकम् ।
गङ्गाद्वीपं समासाद्य नानावृक्षैरलङ्कृतम् ॥ १२.२३५.८ ॥
…ਦੇਵ-ਜ… ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬਾਰੀਕ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੇਤ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਗੰਗਾ ਟਾਪੂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ…
12.235.9
सालतालाश्वकर्णानां चन्दनानां च राजिभिः ।
मण्डितं विविधैः पुष्पैर्हंसकारण्डवायुतम् ॥ १२.२३५.९ ॥
ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਅਸ਼ਵਕਰਣ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
12.235.10
नदीपुलिनमासाद्य स्नात्वा संतर्प्य देवताः ।
जजाप जप्यं धर्मात्मा तन्मयत्वेन भास्वता ॥ १२.२३५.१० ॥
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਮੰਤਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਜਪ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ।
12.235.11
सहस्रनयनश्चापि वज्री शम्बरपाकहा ।
तस्या देवर्षिजुष्टायास्तीरमभ्याजगाम ह ॥ १२.२३५.११ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਜ੍ਰ ਧਾਰੀ, ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਪਾਕ ਦਾ ਹੰਤਾ ਇੰਦਰ ਵੀ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੀ ਗਈ ਉਸ ਨਦੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
12.235.12
तावाप्लुत्य यतात्मानौ कृतजप्यौ समासतः ।
नद्याः पुलिनमासाद्य सूक्ष्मकाञ्चनवालुकम् ॥ १२.२३५.१२ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਜਾਪ ਕਰਕੇ, ਬਾਰੀਕ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚੇ।
12.235.13
पुण्यकर्मभिराख्याता देवर्षिकथिताः कथाः ।
चक्रतुस्तौ तथाऽऽसीनौ महर्षिकथितास्तथा।
पूर्ववृत्तव्यतीतानि कथयन्तौ समाहितौ ॥ १२.२३५.१३ ॥
ਪੁੰਨ ਕਰਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਂਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ — ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੈਠ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਬੀਤੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
12.235.14
अद्य भास्करमुद्यन्तं रश्मिजालपुरस्कृतम् ।
पूर्णमण्डलमालोक्य तावुत्थायोपतस्थतुः ॥ १२.२३५.१४ ॥
ਹੁਣ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ, ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਆਉਂਦੇ, ਪੂਰੇ ਮੰਡਲ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
12.235.15
विविक्ते पुण्यदेशे तु रममाणौ मुदा युतौ ।
ददृशातेऽन्तरिक्षे तौ सूर्यस्योदयनं प्रति ॥ १२.२३५.१५ ॥
ਏਕਾਂਤ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਮੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
12.235.16
ज्योतिर्ज्वालसमाकीर्णं ज्योतिषां गणमण्डितम् ।
अभितस्तूदयन्तं तमर्कमर्कमिवापरम् ॥ १२.२३५.१६ ॥
ਚਾਨਣ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਜੋਤੀਆਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਉਸ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੂਰਜ ਹੋਵੇ, ਵੇਖਿਆ।
12.235.17
आकाशो ददृशे ज्योतिरुद्यतार्चिः समप्रभम् ।
अर्कस्य तेजसा तुल्यं तद्भास्करसमप्रभम्।
तयोः समीपं तं प्राप्तं प्रत्यदृश्यत भारत ॥ १२.२३५.१७ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿੱਸੀ; ਉੱਠਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ, ਬਰਾਬਰ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੀ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
12.235.18
तत्सुपर्णार्करचितमास्थितं वैष्णवं पदम् ।
भाभिरप्रतिमं भाति त्रैलोक्यमवभासयत् ॥ १२.२३५.१८ ॥
ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਉਹ ਪਦ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।
12.235.19
दृष्ट्वा तौ तु विक्रान्तौ प्राञ्जली समुपास्थितौ ।
क्रमात्संप्रेक्ष्यमाणौ तौ विमानं दिव्यमद्भुतम् ॥ १२.२३५.१९ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਦਿਵ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਵਿਮਾਨ ਵੱਲ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
12.235.20
तस्मिंस्तदा सतीं कान्तां लोककान्तां परां शुभाम् ।
धात्रीं लोकस्य रमणीं लोकमातरमच्युताम् ॥ १२.२३५.२० ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤੀ, ਪਿਆਰੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਰਮ ਸ਼ੁਭ, ਜਗਤ ਦੀ ਧਾਤਰੀ, ਮਨੋਹਰ, ਲੋਕ-ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਅਚੁਤਾ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਸੀ।
12.235.21
दिव्याभिरुपशोभाभिरप्सरोभिः पुरस्कृताम् ।
बृहतीमंशुमत्प्रख्यां बृहद्भानोरिवार्चिषम् ॥ १२.२३५.२१ ॥
ਦਿਵ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ, ਮਹਾਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ।
12.235.22
नक्षत्रकल्पाभरणां तारापङ्क्तिसमस्रजम् ।
श्रियं ददृशतुः पद्मां साक्षात्पद्मदलस्थिताम् ॥ १२.२३५.२२ ॥
ਨਛੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੀ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਰਗੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੀ, ਸਾਖਿਆਤ ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਪਦਮਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
12.235.23
साऽवरुह्य विमानाग्रादङ्गनानामनुत्तमा ।
अभ्यागच्छन्त्रिलोकेशं शक्रं चर्षि च नारदम् ॥ १२.२३५.२३ ॥
ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁੱਤਮ ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਵੱਲ ਆਈ।
12.235.24
नारदानुगतः साक्षान्मघवांस्तामुपागमत् ।
कृताञ्जलिपुटो देवीं निवेद्यात्मानमात्मना ॥ १२.२३५.२४ ॥
ਨਾਰਦ ਨਾਲ ਮਘਵਾਨ ਇੰਦਰ ਸਾਖਿਆਤ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।
12.235.25
चक्रे चानुपमां पूजां तस्याश्चापि स सर्वंवित् ।
देवराजः श्रियं राजन्वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ १२.२३५.२५ ॥
ਸਰਵਗਿਆਨੀ ਦੇਵਰਾਜ ਨੇ ਉਸਦੀ ਅਨੁਪਮ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.235.26
का त्वं केन च कार्येण संप्राप्ता चारुहासिनि ।
कुतश्चागम्यते सुभ्रु गन्तव्यं क्व च ते शुभे ॥ १२.२३५.२६ ॥
ਹੇ ਚਾਰੂਹਾਸਿਨੀ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਆਈ ਹੈਂ? ਹੇ ਸੁਭ੍ਰੂ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਰਹੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੈਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ?
12.235.27
पुण्येषु त्रिषु लोकेषु सर्वे स्थावरजङ्गमाः ।
ममात्मभावमिच्छन्तो यतन्ते परमात्मना ॥ १२.२३५.२७ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਸਥਾਵਰ-ਜੰਗਮ ਜੀਵ ਮੇਰੇ ਆਤਮਭਾਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.235.28
साऽहं वै पङ्कजे जाता सूर्यरश्मिप्रबोधिते ।
भूत्यर्तं सर्वभूतानां पद्मा श्रीः पद्ममालिनी ॥ १२.२३५.२८ ॥
ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਗੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ; ਸਰਬ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਮੈਂ ਪਦਮਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਪਦਮਮਾਲਿਨੀ ਹਾਂ।
12.235.29
अहं लक्ष्मीरहं भूतिः श्रीश्चाहं बलसूदन ।
अहं श्रद्धा च मेधा च सन्नतिर्विजितिः स्थितिः ॥ १२.२३५.२९ ॥
ਮੈਂ ਹੀ ਲੱਛਮੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਭੂਤੀ, ਹੇ ਬਲਸੂਦਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਮੇਧਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਹਾਂ।
12.235.30
अहं धृतिरहं सिद्धिरहं संभूतिरेव च ।
अहं स्वाहा स्वधा चैव संस्तुतिर्नियतिः कृतिः ॥ १२.२३५.३० ॥
ਮੈਂ ਹੀ ਧ੍ਰਿਤੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਿੱਧੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਭੂਤੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਸਤੁਤੀ, ਨਿਯਤੀ, ਕ੍ਰਿਤੀ ਹਾਂ।
12.235.31
राज्ञां विजयमानानां सेनाग्नेषु ध्वजेषु च ।
निवसे धर्मशीलानां विषयेषु पुरेषु च ॥ १२.२३५.३१ ॥
ਜਿੱਤ ਰਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਸਦੀ ਹਾਂ।
12.235.32
जितकाशिनि शूरे च संग्रामेष्वनिवर्तिनि ।
निवसामि मनुष्येन्द्रे सदैव बलसूदन ॥ १२.२३५.३२ ॥
ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਬੀਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਸਦੀ ਹਾਂ; ਹੇ ਬਲਸੂਦਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵਸਦੀ ਹਾਂ।
12.235.33
धर्मनित्ये महाबुद्धौ ब्रह्मण्ये सत्यवादिनि ।
प्रश्रिते दानशीले च सदैव निवसाम्यहम् ॥ १२.२३५.३३ ॥
ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਟਿਕੇ, ਮਹਾਬੁੱਧੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਭਗਤ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵਸਦੀ ਹਾਂ।
12.235.34
असुरेष्ववसं पूर्वं सत्यधर्मनिबन्धनात् ।
विपरीतांस्तु तान्बुद्ध्वा त्वयि वासमरोचयम् ॥ १२.२३५.३४ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਪਰੀਤ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ।
12.235.35
कथं वृत्तेषु दैत्येषु त्वमवात्सीर्वरानाने ।
दृष्ट्वा च किमिहागास्त्वं हित्वा दैतेयदानवान् ॥ १२.२३५.३५ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਸੀ? ਦੈਤੇਯ-ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ?
12.235.36
स्वधर्ममनुतिष्ठत्सु धैर्यादचलितेषु च ।
स्वर्गमार्गाभिरामेषु सत्वेषु निरता ह्यहम् ॥ १२.२३५.३६ ॥
ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਨਾ ਡੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
12.235.37
दानाध्ययनयज्ञेज्यापितृदैवतपूजनम् ।
गुरूणामतिथीनां च तेषां नित्यमवर्तत ॥ १२.२३५.३७ ॥
ਦਾਨ, ਅਧਿਐਨ, ਯੱਗ ਤੇ ਪੂਜਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੂਜਨ, ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ — ਇਹ ਉਹ ਸਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
12.235.38
सुसंमृष्टगुहाश्चासञ्जितस्त्रीका हुताग्नयः ।
गुरुशुश्रूषका दान्ता ब्रह्मण्याः सत्यवादिनः ॥ १२.२३५.३८ ॥
ਘਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਹੋਮ ਦੀ ਅਗਨੀ ਜਗਾਉਂਦੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਸੰਜਮੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
12.235.39
श्रद्दधाना जितक्रोधा दानशीलाऽनसूयवः ।
भृतपुत्रा भृतामात्या भृतदारा ह्यनीर्षवः ॥ १२.२३५.३९ ॥
ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਦਾਨੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਪੁੱਤਰਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ।
12.235.40
अमर्षेण न चान्योन्यं स्पृहयन्ते कदाचन ।
न च जातूपतप्यन्ति धीराः परसमृद्धिभिः ॥ १२.२३५.४० ॥
ਧੀਰ ਲੋਕ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਖ ਕੇ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
12.235.41
दातारः संग्रहीतार आर्याः करुणवेदिनः ।
महाप्रसादा ऋजवो दृढभक्ता जितेन्द्रियाः ॥ १२.२३५.४१ ॥
ਉਹ ਦਾਤਾ ਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਆਰਿਆ, ਦਇਆ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਸਿੱਧੇ, ਦ੍ਰਿੜ ਭਗਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
12.235.42
संतुष्टभृत्यसचिवाः कृतज्ञाः प्रियवादिनः ।
यथार्हमानार्थकरा ह्रीनिषेवा यतव्रताः ॥ १२.२३५.४२ ॥
ਉਹ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਕ੍ਰਿਤਗਿਆ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ; ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਣ ਤੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਲਜਾਵਾਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ ਸਨ।
12.235.43
नित्यं पर्वसु सुस्नाताः स्वनुलिप्ताः स्वलङ्कृताः ।
उपवासतपः शीलाः प्रतीता ब्रह्मवादिनः ॥ १२.२३५.४३ ॥
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪ ਲਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਜਾਂਦੇ; ਵਰਤ ਅਤੇ ਤਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਸੀ; ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਸਨ।
12.235.44
नैनानभ्युदियात्सूर्यो नैवास्वप्स्यन्प्रगेशयाः ।
रात्रौ दधि च सक्तूंश्च नित्यमेव व्यवर्जयन् ॥ १२.२३५.४४ ॥
ਸੂਰਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਪਏ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸੱਤੂ ਸਦਾ ਤਿਆਗਦੇ ਸਨ।
12.235.45
काल्यं घृतं तु चान्वीक्ष्य प्रयता ब्रह्मवादिनः ।
पङ्गल्यान्यपि चापश्यन्ब्रह्माणांश्चाप्यपूजयन् ॥ १२.२३५.४५ ॥
ਸਵੇਰ ਦਾ ਘਿਓ ਵੀ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਖ ਕੇ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਸਨ; ਸੰਜਮੀ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਲੰਗੜਿਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਸਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
12.235.46
सदा हि ददतां धर्म्यं सदाचाप्रतिगृह्णताम् ।
अर्धं च रात्र्याः स्वपतां दिवा चास्वपतां तथा ॥ १२.२३५.४६ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਮ-ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਜਮ ਰੱਖਦੇ ਸਨ; ਰਾਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸੌਂਦੇ ਸਨ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦੇ ਸਨ।
12.235.47
कृपणानाथवृद्धानां दुर्बलातुरयोषिताम् ।
दयां च संविभागं च नित्यमेवान्वमोदताम्।
कालो यातः सुखेनैव धर्ममार्गे निवर्तताम् ॥ १२.२३५.४७ ॥
ਦੀਨਾਂ, ਅਨਾਥਾਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਅਤੇ ਬੀਮਾਰ ਔਰਤਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹ ਸਦਾ ਦਇਆ ਅਤੇ ਵੰਡ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਧਰਮ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੀਤਿਆ; ਜੋ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਮੁੜਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਵੇ।
12.235.48
त्रस्तं विषण्णमुद्विग्नं भयार्तं व्याधिपीडितम् ।
हृतस्वं व्यसनार्तं च नित्यमाश्वासयन्ति ते ॥ १२.२३५.४८ ॥
ਡਰੇ ਹੋਏ, ਉਦਾਸ, ਬੇਚੈਨ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਰੋਗ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ, ਧਨ ਲੁੱਟੇ ਗਏ ਅਤੇ ਬਿਪਤਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸਦਾ ਢਾਰਸ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
12.235.49
धर्ममेवानुवर्तन्ते न हिंसन्ति परस्परम् ।
अनुकूलाश्च कार्येषु गुरुवृद्धोपसेविनः ॥ १२.२३५.४९ ॥
ਉਹ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਰਤੱਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.235.50
पितॄन्देवातिथींश्चैव गुरूंश्चैवाभ्यपूजयन् ।
अवशेषाणि चाश्नन्ति नित्यं सत्यतपोधृताः ॥ १२.२३५.५० ॥
ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੱਚ ਅਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਉਹ ਸਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
12.235.51
नैकेऽश्नन्ति सुसंपन्नं न गच्छन्ति परस्त्रियम् ।
सर्वभूतेष्ववर्तन्त यथाऽऽत्मनि दयां प्रति ॥ १२.२३५.५१ ॥
ਕੁਝ ਲੋਕ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਾਂਗ ਦਇਆ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।
12.235.52
नैवाकाशे न पशुषु नायोनौ च न पर्वसु ।
इन्द्रियस्य विसर्गं ते रोचयन्ति कदाचन ॥ १२.२३५.५२ ॥
ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਨੁਚਿਤ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਰਵ ਦਿਨਾਂ ਤੇ ਵੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਭੋਗ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
12.235.53
नित्यं दानं तथा दाक्ष्यमार्जवं चैव नित्यदा ।
उत्साहोऽथानहकारः परमं सौहृदं क्षमा ॥ १२.२३५.५३ ॥
ਸਦਾ ਦਾਨ, ਦਕਸ਼ਤਾ, ਸਰਲਤਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤਤਾ, ਪਰਮ ਸੌਹਾਰਦ ਅਤੇ ਖਿਮਾ — ਇਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ।
12.235.54
सत्यं दानं तपः शौचं कारुण्यं वागनिष्ठुरा ।
मित्रेषु चानभिद्रोहः सर्वं तेष्वभवत्प्रभो ॥ १२.२३५.५४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਸੱਚ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਸ਼ੌਚ, ਕਰੁਣਾ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰਨਾ — ਇਹ ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ।
12.235.55
निद्रा तन्द्रीरसंप्रीतिरसूयाऽथानवेक्षिता ।
अरतिश्च विषादश्च स्पृहा चाप्यविशन्न तान् ॥ १२.२३५.५५ ॥
ਨੀਂਦ, ਆਲਸ, ਅਪ੍ਰੀਤੀ, ਈਰਖਾ, ਅਣਦੇਖੀ, ਅਰਤਿ, ਵਿਸ਼ਾਦ ਅਤੇ ਲਾਲਸਾ — ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
12.235.56
साऽहमेवंगुणेष्वेव दानवेष्ववसं पुरा ।
प्रजासर्गमुपादाय यावद्गुणविपर्ययम् ॥ १२.२३५.५६ ॥
ਏਦਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਸਦੀ ਸੀ; ਪ੍ਰਜਾ-ਸਿਰਜਣਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਉਲਟਾ ਨਾ ਹੋਇਆ।
12.235.57
ततः कालविपर्यासे तेषां गुणविपर्ययात् ।
अपश्यं निर्गतं धर्मं कामक्रोधवशात्मनाम् ॥ १२.२३५.५७ ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਦਾ ਉਲਟ-ਫੇਰ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਉਲਟਣ ਕਾਰਨ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਨਿਕਲਿਆ ਵੇਖਿਆ।
12.235.58
सभासदां च वृद्धानां सतां कथयतां कथाः ।
प्राहसन्नभ्यसूयंश्च सर्वबुद्धान्गुरून्परान् ॥ १२.२३५.५८ ॥
ਸਭਾ ਦੇ ਬੈਠਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਕਹਿਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਸਨ; ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
12.235.59
युवानश्च समासीना वृद्धानपि गतान्सतः ।
नाभ्युत्थानाभिवादाभ्यां यथापूर्वमपूजयन् ॥ १२.२३५.५९ ॥
ਨੌਜਵਾਨ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਠ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
12.235.60
वर्तयत्येव पितरि पुत्रः प्रभवते तथा ।
अमित्रभृत्यतां प्राप्य ख्यापयन्त्यनपत्रपाः ॥ १२.२३५.६० ॥
ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਬੇਸ਼ਰਮ ਲੋਕ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨੌਕਰ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.235.61
तथा धर्मादपेतेन कर्मणा गर्हितेन ये ।
महतः प्राप्नुवन्त्यर्थांस्तेषां तत्राभवत्स्पृहा ॥ १२.२३५.६१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਵੱਡਾ ਧਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਲਸਾ ਜਾਗ ਪਈ।
12.235.62
उच्चैश्चाभ्यवदन्रात्रौ नीचैस्तत्राग्निरज्वलत् ।
पुत्राः पितृनत्यचरन्नार्यश्चात्यचरन्पतीन् ॥ १२.२३५.६२ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚੀ ਬੋਲਦੇ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਹੌਲੀ ਅੱਗ ਬਲਦੀ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
12.235.63
मातरं पितरं वृद्धमाचार्यमतिथिं गुरुम् ।
गुरुत्वान्नाभ्यनन्दन्त कुमारान्नान्वपालयन् ॥ १२.२३५.६३ ॥
ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਆਚਾਰਿਆ, ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਉਹ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
12.235.64
भिक्षां बलिमदत्त्वा च स्वयमन्नानि भुञ्जते ।
अनिष्ट्वाऽसंविभज्याथ पितृदेवातिथीन्गुरून् ॥ १२.२३५.६४ ॥
ਭਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਲੀ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਆਪ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਸਨ; ਯੱਗ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਵੰਡੇ ਬਿਨਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ।
12.235.65
न शौचमन्वरुद्ध्यन्त तेषां सूदजनास्तथा ।
मनसा कर्मणा वाचा भक्ष्यमासीदनावृतम् ॥ १२.२३५.६५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸੋਈਏ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ; ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬੇਰੋਕ ਸੀ।
12.235.66
बालानां प्रेक्षमाणानां भक्तान्यश्नन्ति मोहिताः ।
एको दासो भवेत्तेषां तेषां दासीद्वयं तथा ॥ १२.२३५.६६ ॥
ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾਸ ਅਤੇ ਦੋ ਦਾਸੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
12.235.67
त्रिगवा दानवाः केचिच्चतुरोजास्तथा परे ।
षडश्वाः सप्तमातङ्गाः पञ्चमाहिषिकाः परे ॥ १२.२३५.६७ ॥
ਕੋਈ ਤਿੰਨ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ; ਹੋਰ ਛੇ ਘੋੜੇ, ਸੱਤ ਹਾਥੀ, ਪੰਜ ਮੱਝਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
12.235.68
रात्रौ दधि च सक्तूंश्च नित्यमेवाविवर्जिताः ।
अन्तर्दशाहे चाश्नन्ति गवां क्षिरं विचेतनाः ॥ १२.२३५.६८ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਸੱਤੂ ਸਦਾ ਬਿਨਾਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਦੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਬੇਸੁਧ ਹੋ ਕੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
12.235.69
क्रमदोहं न कुर्वन्ति वत्सस्तन्यानि भुञ्जते ।
अनाथां कृपणां भार्यां घ्नन्ति नित्यं शपन्ति च ॥ १२.२३५.६९ ॥
ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦੁੱਹਦੇ; ਵੱਛਾ ਥਣਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨਾਥ, ਦੀਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਮਾਰਦੇ ਅਤੇ ਸਰਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
12.235.70
शूद्रान्नपुष्टा विप्रास्तु निर्लज्जाश्च भवन्त्युत ।
संकीर्णानि च धान्यानि नात्यवेक्षत्कुटुंबिनी ॥ १२.२३५.७० ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਨਿਰਲੱਜ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਘਰਵਾਲੀ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਦੀ ਠੀਕ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
12.235.71
मार्जारकुक्कुटश्वानैः क्रीडां कुर्वन्ति मानवाः ।
गृहे कण्टकिनो वृक्षास्तथा निष्पाववल्लरी ॥ १२.२३५.७१ ॥
ਲੋਕ ਬਿੱਲੀਆਂ, ਕੁੱਕੜਾਂ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੰਡੇਦਾਰ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਬਾਕਲੀ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
12.235.72
यज्ञियाश्च तथा वृक्षास्तेषामासन्दुरात्मनाम् ।
कूपस्नानरता नित्यं पर्वमैथुनगामिनः ॥ १२.२३५.७२ ॥
ਯੱਗ ਯੋਗ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਰਾਤਮਾਂ ਦੇ ਹਨ — ਜੋ ਸਦਾ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਪਰਵ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.235.73
तिलानश्नन्ति रात्रौ च तैलाभ्यक्ताश्च शेरते ।
विभीतककरञ्जानां छायामूलनिवासिनः ॥ १२.२३५.७३ ॥
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਿਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਲ ਮਲ ਕੇ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਭੀਤਕ ਤੇ ਕਰੰਜ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
12.235.74
करवीरं च ते पुष्पं धारयन्ति च मोहिताः ।
पद्मबिजानि खादन्ति पुष्पं जिघ्रन्ति मोहिताः ॥ १२.२३५.७४ ॥
ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਰਵੀਰ ਦਾ ਫੁੱਲ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਕਮਲ ਦੇ ਬੀਜ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਸੁੰਘਦੇ ਹਨ।
12.235.75
न भोक्ष्यन्ति तथा नित्यं दैत्याः कालेन मोहिताः ।
निन्दन्ति स्तवनं विष्णोस्तस्य नित्यद्विषो जनाः ॥ १२.२३५.७५ ॥
ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਦੈਂਤ ਸਦਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣਗੇ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ।
12.235.76
होमधूमो न तत्रासीद्वेदघोषस्तथैव च ।
यज्ञाश्च न प्रवर्तन्ते यथापूर्वं गृहेगृहे ॥ १२.२३५.७६ ॥
ਉੱਥੇ ਹਵਨ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵੇਦ-ਧੁਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘਰ-ਘਰ ਯੱਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
12.235.77
शिष्याचार्यक्रमो नासीत्पुत्रैरात्मपितुः पिता ।
विष्णुं ब्रह्मण्यदेवेशं हित्वा पाषण्डमाश्रिताः ॥ १२.२३५.७७ ॥
ਚੇਲੇ-ਆਚਾਰੀਆ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਣ ਗਏ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਈਸ਼ਵਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹ ਪਾਖੰਡ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਬੈਠੇ।
12.235.78
हव्यकव्यविहीनाश्च ज्ञानाध्ययनवर्जिताः ।
देवस्वादानरुचयो ब्रह्मस्वरुचयस्तथा।
स्तुतिमङ्गलहीनानि देवस्थानानि सर्वशः ॥ १२.२३५.७८ ॥
ਹਵ੍ਯ-ਕਵ੍ਯ ਤੋਂ ਹੀਣ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਧਨ ਲੈਣ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ; ਉਸਤਤਿ ਤੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦੇਵ-ਸਥਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ।
12.235.79
विप्रकीर्णानि धान्यानि काकमूषिकभोजनम् ।
अपावृतं पयोतिष्ठदुच्छिष्टाश्चास्पृशन्धृतम् ॥ १२.२३५.७९ ॥
ਅਨਾਜ ਖਿੱਲਰਿਆ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਾਂ ਅਤੇ ਚੂਹੇ ਉਸਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਦੁੱਧ ਢਕਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਜੂਠੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਘਿਓ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.235.80
कुद्दालं दात्रपिटकं प्रकीर्णं कांस्यभोजनम् ।
द्रव्योपकरणं सर्वं नान्ववैक्षत्कुटुम्बिनी ॥ १२.२३५.८० ॥
ਕੁੱਦਾਲ, ਦਾਤਰੀ, ਟੋਕਰੀ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਸਭ ਖਿੱਲਰੇ ਪਏ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
12.235.81
प्राकारागारविध्वंसान्न स्म ते प्रतिकुर्वते ।
क्षुद्राः संस्कारहीनाश्च नार्यो ह्युदरपोषणाः ॥ १२.२३५.८१ ॥
ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੰਸਕਾਰਹੀਣ ਔਰਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
12.235.82
शौचाचारपरिभ्रष्टा निर्लज्जा भोगवञ्चिताः ।
उभाभ्यामेव पाणिभ्यां शिरः कण्डूयनान्विताः।
गृहजालाभिसंस्थाना ह्यासंस्तत्र स्त्रियः पुनः ॥ १२.२३५.८२ ॥
ਸ਼ੌਚ ਤੇ ਆਚਾਰ ਤੋਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਬੇਸ਼ਰਮ, ਭੋਗ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ; ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਖੁਰਕਦੀਆਂ, ਘਰ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
12.235.83
श्वश्रूश्वशुरयोर्मध्ये भर्तारं कृतकं यथा ।
प्रेक्षयन्ति च निर्लज्जा नार्यः कुलजलक्षणाः ॥ १२.२३५.८३ ॥
ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਬੇਸ਼ਰਮ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ; ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਹਨ।
12.235.84
नाद्रियन्ते पशून्बद्ध्वा यवसेनोदकेन च ।
बालानां प्रेक्षमाणानां स्वयं भक्ष्यमभक्षयन्।
तथा भृत्यजनं सर्वमसंतर्प्य च दानवाः ॥ १२.२३५.८४ ॥
ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਆਪ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਦਾਨਵ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
12.235.85
पायसं कृसरं मांसमपूपानथ शष्कुलीः ।
अपाचयन्नात्मनोऽर्थे वृथा मांसान्यभक्षयन् ॥ १२.२३५.८५ ॥
ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਾਇਸ, ਕ੍ਰਿਸਰ, ਮਾਸ, ਅਪੂਪ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕੁਲੀ ਪਕਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਵਿਅਰਥ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।
12.235.86
उत्सूर्यशायिनश्चासन्सर्वे चासन्प्रगेशयाः ।
आवृत्तकलहाश्चात्र दिवारात्रं गृहेगृहे ॥ १२.२३५.८६ ॥
ਸਭ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੌਂਦੇ ਸਨ; ਸਵੇਰੇ ਵੀ ਸੌਂਦੇ ਸਨ; ਘਰ-ਘਰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਝਗੜੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ।
12.235.87
अनार्याश्चार्यमासीनं पर्युपासन्न तत्र ह ।
आश्रमस्थान्विकर्मस्थाः प्राद्विषन्त परस्परम् ॥ १२.२३५.८७ ॥
ਅਨਾਰਿਆ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਆਰਿਆ ਬੈਠੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
12.235.88
संकराश्चाभ्यवर्तन्त न च शौचमवर्तत ।
ये च वेदविदो विप्रा विस्पष्टमनुचश्च ये।
निरन्तरविशेषास्ते बहुमानावमानयोः ॥ १२.२३५.८८ ॥
ਸੰਕਰ ਲੋਕ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਆਏ; ਸ਼ੌਚ ਕਾਇਮ ਨਾ ਰਿਹਾ; ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਅਨੁਵਚਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮਾਣ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
12.235.89
भावमाभरणं वेषं गतं स्थितमवेक्षितम् ।
असेवन्त भुजिष्या वै दुर्जनाचरितं विधिम् ॥ १२.२३५.८९ ॥
ਦਾਸੀਆਂ ਦੁਰਜਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਅਪਣਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਵ, ਗਹਿਣੇ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਤੁਰਨਾ, ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਨਜ਼ਰ ਵੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
12.235.90
स्त्रियः पुरुषवेषेण पुंसः स्त्रीवेषधारिणः ।
क्रीडारतिविहारेषु परां मुदमवाप्नुवन् ॥ १२.२३५.९० ॥
ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਰਦ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਡ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ।
12.235.91
प्रभवद्भिः पुरा दायानर्हेभ्यः प्रतिपादितान् ।
नाभ्यवर्न्तत नास्तिक्याद्वर्तन्तः संभवेष्वपि ॥ १२.२३५.९१ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀਆਂ ਨੇ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹੱਕਾਂ ਦਾ, ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੌਕੇ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
12.235.92
मित्रेणाभ्यर्थितं द्रव्यमर्थी संश्रयते क्वचित् ।
वालकोट्यग्रमात्रेण स्वार्थेनाघ्नत तद्वसु ॥ १२.२३५.९२ ॥
ਮਿੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੇ ਧਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲੋੜਵੰਦ ਕਦੇ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਵਾਲ ਦੀ ਨੋਕ ਜਿੰਨੇ ਸੁਆਰਥ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
12.235.93
परस्वादानरुचयो विपणव्यवहारिणः ।
अदृश्यन्तार्यवर्णषु शृद्राश्चापि तपोधनाः ॥ १२.२३५.९३ ॥
ਪਰਾਏ ਧਨ ਲੈਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਰੀਆ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣ ਲੱਗੇ; ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਤਪੱਸਵੀ ਧਨ ਵਾਲੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
12.235.94
अधीयतेऽव्रताः केचिद्वृथा व्रतमथापरे ।
अशुश्रूषुर्गुरोः शिष्यः कश्चिच्छिप्यसखो गुरुः ॥ १२.२३५.९४ ॥
ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਰਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵਿਅਰਥ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਸ਼ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਕੋਈ ਗੁਰੂ ਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
12.235.95
पिता चैव जनित्री च श्रान्तौ वृत्तोत्सवाविव ।
अप्रभुत्वे स्थितौ वृद्धावन्नं प्रार्थयतः सुतान् ॥ १२.२३५.९५ ॥
ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੁੱਕ ਗਏ ਹੋਣ; ਬੁੱਢੇ ਅਤੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅੰਨ ਮੰਗਦੇ ਸਨ।
12.235.96
तत्र वेदविदः प्राज्ञा गाम्भीर्ये सागरोपमाः ।
कृष्यादिष्वभवन्सक्ता मूर्खाः श्राद्धान्यभुञ्जत ॥ १२.२३५.९६ ॥
ਉੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਖੇਤੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ; ਮੂਰਖ ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਲੱਗੇ।
12.235.97
प्रातः सायं च सुप्रश्नं कल्पनं प्रेषणक्रियाः ।
शिष्यानप्रहितास्तेषामकुर्वन्गुरवश्च ह ॥ १२.२३५.९७ ॥
ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਚੰਗੇ ਸਵਾਲ, ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਭੇਜਣ ਦੇ ਕੰਮ — ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਰਵਾਏ।
12.235.98
श्वश्रूश्वशुरयोरग्रे वधूः प्रेष्यानशासत ।
अन्वशासच्च भर्तारं समाह्वायाभिजल्पति ॥ १२.२३५.९८ ॥
ਸੱਸ-ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਨੂੰਹ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦੀ ਸੀ; ਪਤੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਕਰਦੀ ਸੀ।
12.235.99
प्रयत्नेनापि चारक्षच्चित्तं पुत्रस्य वै पिता ।
व्यभजच्चापि संरम्भाद्दुःखवासं तथाऽवसत् ॥ १२.२३५.९९ ॥
ਪਿਤਾ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
12.235.100
अग्निदाहेन चोरैर्वा राजभिर्वा हृतं धनम् ।
दृष्ट्वा द्वेषात्प्राहसन्त सुहृत्संभाविता ह्यपि ॥ १२.२३५.१०० ॥
ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਜਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਹਿਆ ਧਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਹੱਸਦੇ ਸਨ।
12.235.101
कृतघ्ना नास्तिकाः पापा गुरुदाराभिमर्शिनः ।
श्वशुरानुगताः सर्वे ह्युत्सृज्य पितरौ सुताः ॥ १२.२३५.१०१ ॥
ਕ੍ਰਿਤਘਣ, ਨਾਸਤਿਕ, ਪਾਪੀ, ਗੁਰੂ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ, ਸਹੁਰੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲੇ — ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
12.235.102
स्वकर्मणा च जातोऽहमित्येवंवादिनस्तथा ।
अभक्ष्यभक्षणरता निर्मर्यादा हतत्विषः ॥ १२.२३५.१०२ ॥
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ' ਐਸਾ ਆਖਣ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਖਾਣ ਯੋਗ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ, ਮਰਿਆਦਾ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਤੇਜਹੀਣ ਲੋਕ।
12.235.103
तेष्वेवमादीनाचारानाचरत्सु विपर्यये ।
नाहं देवेन्द्र वत्स्यामि दानवेष्विति मे मतिः ॥ १२.२३५.१०३ ॥
ਉਹ ਐਸੇ ਆਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਪਰੀਤ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਹੇ ਦੇਵੇਂਦਰ, ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗੀ।
12.235.104
तन्मां स्वयमनुप्राप्ताभिनन्द शचीपते ।
त्वयाऽर्चितां मां देवेश पुरो धास्यन्ति देवताः ॥ १२.२३५.१०४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਆਈ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣਗੇ।
12.235.105
यत्राहं तत्र मत्कान्ता मद्विशिष्टा मदर्पणाः ।
सप्तदेव्यो जयाष्टभ्यो वासमेष्यन्ति तेऽष्टधा ॥ १२.२३५.१०५ ॥
ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੱਤ ਦੇਵੀਆਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਜਯਾ ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕਰਨ ਆਉਣਗੀਆਂ।
12.235.106
आशा श्रद्धा धृतिः क्षान्तिर्विजितिः सन्नतिः क्षमा ।
अष्टमी वृत्तिरेतासां पुरोगा पाकशासन ॥ १२.२३५.१०६ ॥
ਆਸ਼ਾ, ਸ਼ਰਧਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਕ੍ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਿਜਿਤੀ, ਸੰਨਤੀ, ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਵ੍ਰਿੱਤੀ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ।
12.235.107
ताश्चाहं चासुरांस्त्यक्त्वा युष्मद्विषयमागताः ।
त्रिदशेषु निवत्स्यामो धर्मनिष्ठान्तरात्मसु ॥ १२.२३५.१०७ ॥
ਉਹ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਹਾਂ; ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਅੰਤਰਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵਸਾਂਗੀਆਂ।
12.235.108
इत्युक्तवचनां देवीं प्रीत्यर्थं च ननन्दतुः ।
नारदश्चात्र देवर्षिर्वृत्रहन्ता च वासवः ॥ १२.२३५.१०८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ (ਸਭ ਨੇ) ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ; ਇੱਥੇ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤਰਹੰਤਾ ਵਾਸਵ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ।
12.235.109
ततोऽनलसखो वायुः प्रववौ देववर्त्मसु ।
इष्टगन्धः सुखस्पर्शः सर्वेन्द्रियसुखावहः ॥ १२.२३५.१०९ ॥
ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਵਾਯੂ ਦੇਵਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਗਿਆ; ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਛੋਹ ਨਾਲ ਸਭ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ।
12.235.110
शुचौ चाभ्यर्थिते देशे त्रिदशाः प्रायशः स्थिताः ।
लक्ष्मीसहितमासीनं मघवन्तं दिदृक्षवः ॥ १२.२३५.११० ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਅਕਸਰ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਬੈਠੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
12.235.111
ततो दिवं प्राप्य सहस्रलोचनः ।
स्त्रियोपपन्नः सुहृदा महर्षिणा।
रथेन हर्यश्वयुजा सुरर्षभः ।
सदः सुराणामभिसत्कृतो ययौ ॥ १२.२३५.१११ ॥
ਫਿਰ ਸੁਰਗ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਲੋਚਨ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਸਮੇਤ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਤੇ, ਦੇਵ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗਏ।
12.235.112
अथेङ्गितं वज्रधरस्य नारदः ।
श्रियश्च देव्या मनसा विचारयन्।
श्रियै शशंसामरदृष्टपौरुषः ।
शिवेन तत्रागमनं महर्षिभिः ॥ १२.२३५.११२ ॥
ਫਿਰ ਵਜ੍ਰਧਰ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੇਖੇ ਪੌਰੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਸ਼ੁਭ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।
12.235.113
ततोऽमृतं द्यौः प्रववर्ष भास्वती ।
पितामहस्यायतने स्वयंभुवः।
अनाहता दुन्दुभयोऽथ नेदिरे ।
तथा प्रसन्नाश्च दिशश्चकाशिरे ॥ १२.२३५.११३ ॥
ਫਿਰ ਚਮਕਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੇ ਸਵੈਂਭੂ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਸਾਇਆ; ਬਿਨਾਂ ਵਜਾਏ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਵੱਜ ਉੱਠੀਆਂ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕ ਉੱਠੀਆਂ।
12.235.114
यथर्तु सस्येषु ववर्ष वासवो ।
न धर्ममार्गाद्विचचाल कश्चन।
अनेकरत्नाकरभूषणा च भूः ।
सुघोषघोषाश्च दिवौकसां जये ॥ १२.२३५.११४ ॥
ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਸਵ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ; ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਨਾ ਡੋਲਿਆ। ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਕਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁਘੋਸ਼ ਘੋਸ਼।
12.235.115
क्रियाभिरामा मनुजा मनस्विनो ।
बभुः शुभे पुण्यकृतां पथि स्थिताः।
नरामराः किन्नरयक्षराक्षसाः ।
समृद्धिमन्तः सुमनस्विनोऽभवन् ॥ १२.२३५.११५ ॥
ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਮਨੁੱਖ, ਮਨਸਵੀ ਲੋਕ ਪੁੰਨਕਰਮੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕੇ। ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ, ਕਿੰਨਰ, ਯਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
12.235.116
न जात्वकाले कुसुमं कुतः फलं ।
पपात वृक्षात्पवनेरितादपि।
रसप्रदाः कामदुघाश्च धेनवो ।
न दारुणा वाग्विचचार कस्यचित् ॥ १२.२३५.११६ ॥
ਕਦੇ ਵੀ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਨਾ ਝੜਿਆ, ਫਲ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ; ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਨਾ ਡਿੱਗਿਆ। ਰਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਮਧੇਨੂਆਂ ਸਨ; ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ।
12.235.117
इमां सपर्यां सह सर्वकामदैः ।
श्रियाश्च शक्रप्रमुखैश्च दैवतैः।
पठन्ति ये विप्रसदः समागताः ।
समृद्धकामाः श्रियमाप्नुवन्ति ते ॥ १२.२३५.११७ ॥
ਸਰਬਕਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਹਿਤ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿਪ੍ਰ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਸੰਪਦਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
12.235.118
त्वया कुरूणां वर यत्प्रचोदितं ।
भवाभवस्येह परं निदर्शनम्।
तदद्य सर्वं परिकीर्तितं मया ।
परीक्ष्य तत्त्वं परिगन्तुमर्हसि ॥ १२.२३५.११८ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇੱਥੇ ਭਵ-ਅਭਵ (ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਲੈ) ਦਾ ਜੋ ਪਰਮ ਉਦਾਹਰਣ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਤੱਤ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।
12.235.119
संस्मृत्य बुद्धीन्द्रियगोचरातिगं ।
स्वगोचरे सर्वकृतालयं तम्।
हरिं महापाग्रहरं जनास्ते ।
संस्मृत्य संपूज्य विधूतपापाः ॥ १२.२३५.११९ ॥
ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਹਰਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪੂਜ ਕੇ ਲੋਕ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
12.235.120
यमैश्च नित्यं नियमैश्च संयता ।
स्तत्वं च विष्णोः परिपश्यमानाः।
देवानुसारेण विमुक्तियोगं ।
ते गाहमानाः परमाप्नुवन्ति ॥ १२.२३५.१२० ॥
ਯਮਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਕਤੀਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
12.235.121
एवं राजेन्द्र सततं जपहोमपरायणः ।
वासुदेवपरो नित्यं ज्ञानध्यानपरायणः ॥ १२.२३५.१२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਜਪ-ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਸਦਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਨਿੱਤ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਰਹੋ।
12.235.122
दानधर्मरतिर्नित्यं प्रजास्त्वं परिपालय ।
वासुदेवपरो नित्यं ज्ञानध्यानपरायणान्।
विशेषेणार्चयेथास्त्वं सततं पर्युपास्व च ॥ १२.२३५.१२२ ॥
ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ। ਸਦਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।