ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.240.1
भूतग्रामे नियुक्तं यत्तदेतत्कीर्तितं मया ।
ब्राह्मणस्य तु यत्कृत्यं तत्ते वक्ष्यामि सांप्रतम् ॥ १२.२४०.१ ॥
ପ୍ରାଣୀସମୂହରେ ଯାହା ନିଯୁକ୍ତ ତାହା ମୁଁ କହିଲି। ଏବେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଯେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତାହା ତୁମକୁ କହିବି।
12.240.2
जातकर्मप्रभृत्यस्य कर्मणां दक्षिणावताम् ।
क्रिया स्यादासमावृत्तेराचार्ये वेदपारगे ॥ १२.२४०.२ ॥
ତା'ର ଜାତକର୍ମରୁ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ କର୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମାବର୍ତ୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ରିୟା ହେବା ଉଚିତ।
12.240.3
अधीत्य वेदानखिलान्गुरुशुश्रूषणे रतः ।
गुरूणामनृणो भूत्वा समावर्तेत यज्ञवित् ॥ १२.२४०.३ ॥
ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରି, ଗୁରୁସେବାରେ ନିରତ ହୋଇ, ଗୁରୁମାନଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞଜ୍ଞ ସମାବର୍ତ୍ତନ କରୁ।
12.240.4
आचार्येणाभ्यनुज्ञातश्चतुर्णामेकमाश्रमम् ।
आविमोक्षाच्छरीरस्य सोऽवतिष्ठेद्यथाविधि ॥ १२.२४०.४ ॥
ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ଚାରି ଆଶ୍ରମ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିକରେ, ଶରୀର ଛାଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ରହୁ।
12.240.5
प्रजासर्गण दारैश्च ब्रह्मचर्येण वा पुनः ।
वने गुरुसकाशे वा यतिधर्मेण वा पुनः ॥ १२.२४०.५ ॥
ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନ କରି ଏବଂ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସହିତ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ବନରେ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟରେ, କିମ୍ବା ଯତିଧର୍ମରେ ସେ ପୁଣି (ସ୍ଥିର ରହୁ)।
12.240.6
गृहस्थस्त्वेष धर्माणां सर्वेषां मूलमुच्यते ।
यत्र पक्वकषायो हि दान्तः सर्वत्र सिध्यति ॥ १२.२४०.६ ॥
ଏହି ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ହିଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ମୂଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯାହାର କଷାୟ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇଛି ଓ ଯେ ଦମନଶୀଳ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ସିଦ୍ଧି ପାଏ।
12.240.7
प्रजावान्श्रोत्रियो यज्वा मुक्त एव ऋणैस्त्रिभिः ।
अथान्यानाश्रमान्पश्चात्पूतो गच्छेत कर्मभिः ॥ १२.२४०.७ ॥
ଯିଏ ସନ୍ତାନବାନ, ବେଦଜ୍ଞ ଓ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ସେ ତିନି ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହିଁ; ଅନନ୍ତର କର୍ମଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇ ସେ ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉ।
12.240.8
यत्पृथिव्यां पुण्यतमं विद्यात्स्थानं तदावसेत् ।
यतेत तस्मिन्प्रामाण्यं गन्तुं यशसि चोत्तमे ॥ १२.२४०.८ ॥
ପୃଥିବୀରେ ଯାହାକୁ ସର୍ବାଧିକ ପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ଜାଣାଯାଏ, ସେଠାରେ ହିଁ ବାସ କରିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ପ୍ରାମାଣ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଯଶ ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ।
12.240.9
तपसा वः सुमहता विद्यानां पारणेन वा ।
इज्यया वा प्रदानैर्वा विप्राणां वर्धते यशः ॥ १२.२४०.९ ॥
ମହାନ୍ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା, ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତତାଦ୍ୱାରା, ଯଜ୍ଞ ବା ଦାନଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଯଶ ବଢ଼େ।
12.240.10
यावदस्य भवत्यस्मिन्कीर्तिर्लोके यशस्करी ।
तावत्पुण्यकृताँल्लोकाननन्तान्पुरुषोऽश्नुते ॥ १२.२४०.१० ॥
ଏହି ଲୋକରେ ତାହାର ଯଶ ଦେଉଥିବା କୀର୍ତ୍ତି ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀମାନଙ୍କର ଅନନ୍ତ ଲୋକ ପାଏ।
12.240.11
अध्यापयेदधीयीत याजयेत यजेत वा ।
न वृथा प्रतिगृह्णीयान्न च दद्यात्कथंचन ॥ १२.२४०.११ ॥
ସେ ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ, ଅଧ୍ୟୟନ କରନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞ କରାନ୍ତୁ ବା ନିଜେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ; ବୃଥା ଦାନ ଗ୍ରହଣ ନ କରନ୍ତୁ ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଦାନ ନ ଦିଅନ୍ତୁ।
12.240.12
याज्यतः शिष्यतो वाऽपि कन्याया वा धनं महत् ।
यद्यागच्छेद्यजेद्दद्यान्नैकोऽश्नीयात्कथंचन ॥ १२.२४०.१२ ॥
ଯଜମାନ, ଶିଷ୍ୟ ବା କନ୍ୟାପକ୍ଷରୁ ବଡ଼ ଧନ ଆସିଲେ, ଯଦି ତାହା ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆସେ ତେବେ ଯଜ୍ଞ କରି ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ; କୌଣସି ପ୍ରକାରରେ ଏକାକୀ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ।
12.240.13
गृहमावसतो ह्यस्य नान्यत्तीर्थमुदाहृतम् ।
देवर्षिपितृगुर्वर्थं वृद्धातुरबुभुक्षताम् ॥ १२.२४०.१३ ॥
ଗୃହସ୍ଥ ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୀର୍ଥ କୁହାଯାଇନାହିଁ — ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ, ରୋଗୀ, ଭୋକିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ (ଦାନ ହିଁ ତୀର୍ଥ)।
12.240.14
अन्तर्हिताभितप्तानां यथाशक्ति बुभूषताम् ।
द्रव्याणामतिशक्त्याऽपि देयमेषां कृतादपि ॥ १२.२४०.१४ ॥
ଲୁଚି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିବା ଓ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକଙ୍କୁ ଯଥାଶକ୍ତି ଦେବା ଉଚିତ; ନିଜ ଶକ୍ତିଠାରୁ ଅଧିକ, ଉପାର୍ଜିତ ଧନରୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
12.240.15
अर्हतामनुरूपाणां नादेयं ह्यस्ति किंचन ।
उच्चैः श्रवसमप्यक्षं काश्यपाय महात्मने।
दत्त्वा जगाम प्रह्लादो लोकान्देवैरभिष्टुतान् ॥ १२.२४०.१५ ॥
ଯୋଗ୍ୟ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ କିଛି ଅଦେୟ ନୁହେଁ। ମହାତ୍ମା କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ଅଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.16
अनुनीय तथा काव्यः सत्यसन्धो महाव्रतः ।
स्वैः प्राणैर्ब्राह्मणप्राणान्परित्राय दिवं गतः ॥ १२.२४०.१६ ॥
ଏହିପରି କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ର)ଙ୍କୁ ରାଜି କରି, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ଓ ମହାବ୍ରତୀ ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
12.240.17
रन्तिदेवश्च सांकृत्यो वसिष्ठाय महात्मने ।
अपः प्रदाय शीतोष्णा नाकपृष्ठे महीयते ॥ १२.२४०.१७ ॥
ସାଂକୃତି ରନ୍ତିଦେବ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶୀତଳ ଓ ଉଷ୍ଣ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗପୃଷ୍ଠରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
12.240.18
आत्रेयश्चेन्द्रद्रुमये ह्यर्हते विविधं धनम् ।
दत्त्वा लोकान्ययौ धीमाननन्तान्स महीपतिः ॥ १२.२४०.१८ ॥
ଆତ୍ରେୟ ଯୋଗ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ରୁମଙ୍କୁ ବିବିଧ ଧନ ଦେଇ ସେହି ଅନନ୍ତ ଲୋକକୁ ଗଲେ; ସେହି ଧୀମାନ ମହୀପତି ଚାଲିଗଲେ।
12.240.19
शिबिरौशीनरोऽङ्गानि सुतं च प्रियमौरसम् ।
ब्राह्मणार्थमुपाकृत्य नाकपृष्ठमितो गतः ॥ १२.२४०.१९ ॥
ଉଶୀନରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଅଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରିୟ ଔରସ ପୁତ୍ରକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରି ଏଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଗର ପୃଷ୍ଠଭାଗକୁ ଗଲେ।
12.240.20
प्रतर्दनः काशिपतिः प्रदाय नयने स्वके ।
ब्राह्मणायातुलां कीर्तिमिह चामुत्र चाश्नुते ॥ १२.२४०.२० ॥
କାଶୀର ରାଜା ପ୍ରତର୍ଦନ ନିଜର ଦୁଇ ଆଖି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରି ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଅତୁଳ କୀର୍ତ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
12.240.21
दिव्यमष्टशलाकं तु सौवर्णं परमर्द्धिमत् ।
छत्रं देवावृधो दत्त्वा सराष्ट्रोऽभ्यगमद्दिवम् ॥ १२.२४०.२१ ॥
ଦେବାବୃଧ ଦିବ୍ୟ, ଆଠଟି ଶଳାକାଯୁକ୍ତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟମୟ ଛତ୍ର ଦାନ କରି ରାଜ୍ୟ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
12.240.22
सांकृतिश्च तथाऽऽत्रेयः शिष्येभ्यो ब्रह्म निर्गुणम् ।
उपदिश्य महातेजा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.२२ ॥
ସାଂକୃତି ଓ ଆତ୍ରେୟ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଗୁଣ ବ୍ରହ୍ମର ଉପଦେଶ ଦେଇ ଉତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.23
अम्बरीषो गवां दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः प्रतापवान् ।
अर्बुदानि दशैकं च सराष्ट्रोऽभ्यगमद्दिवम् ॥ १२.२४०.२३ ॥
ପ୍ରତାପୀ ଅମ୍ବରୀଷ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଏଗାର ଅର୍ବୁଦ ଗାଈ ଦାନ କରି ରାଜ୍ୟ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
12.240.24
सावित्री कुण्डले दिव्ये शरीरं जनमेजयः ।
ब्राह्मणार्थे परित्यज्य जग्मतुर्लोकमुत्तमम् ॥ १२.२४०.२४ ॥
ସାବିତ୍ରୀ ନିଜର ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଜନମେଜୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଦୁଇ ଜଣ ଉତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.25
सर्वरत्नं वृषादर्विर्युवनाश्वः प्रियाः स्त्रियः ।
रम्यमावसथं चैव दत्त्वामुं लोकमास्थितः ॥ १२.२४०.२५ ॥
ବୃଷାଦର୍ବି ଓ ଯୁବନାଶ୍ୱ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ, ପ୍ରିୟ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ରମ୍ୟ ଆବାସ ଦାନ କରି ସେହି ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
12.240.26
निमी राष्ट्रं च वैदेहो जामदग्न्यो वसुंधराम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ चापि गयश्चोर्वी सपत्तनाम् ॥ १२.२४०.२६ ॥
ନିମି ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ବୈଦେହ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ) ପୃଥିବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ; ଗୟ ମଧ୍ୟ ନଗର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ।
12.240.27
अवर्षति च पर्जन्ये सर्वभूतानि भूतकृत ।
वसिष्ठो जीवयामास प्रजापतिरिव प्रजाः ॥ १२.२४०.२७ ॥
ବର୍ଷା ନ ହେଲେ, ସର୍ବଭୂତର ସ୍ରଷ୍ଟା ବଶିଷ୍ଠ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପରି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଜୀବିତ ରଖିଲେ ।
12.240.28
करंधमस्य पुत्रस्तु मरुतो नृपतिस्तथा ।
कन्यामङ्गिरसे दत्त्वा दिवमाशु जगाम ह ॥ १२.२४०.२८ ॥
କରନ୍ଧମଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ମରୁତ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦାନ କରି ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ।
12.240.29
ब्रह्मदत्तश्च पाञ्चाल्यो राजा बुद्धिमतां वरः ।
निधिं शङ्खं द्विजाग्र्येभ्यो दत्त्वा लोकानवाप्तवान् ॥ १२.२४०.२९ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ନିଧି ଓ ଶଙ୍ଖ ଦାନ କରି ଲୋକସମୂହ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ।
12.240.30
राजा मित्रसहश्चापि वसिष्ठाय महात्मने ।
मदयन्तीं प्रियां दत्त्वा तया सह दिवं गतः ॥ १२.२४०.३० ॥
ରାଜା ମିତ୍ରସହ ମଧ୍ୟ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ପ୍ରିୟା ମଦୟନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦାନ କରି ତାଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ ।
12.240.31
सहस्रजिच्च राजर्षिः प्राणानिंष्टान्महायशाः ।
ब्राह्मणार्थं परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३१ ॥
ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଜର୍ଷି ସହସ୍ରଜିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନୁତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.32
सर्वकामैश्च संपूर्णं दत्त्वा वेश्म हिरण्मयम् ।
मुद्गलाय गतः स्वर्गं शतद्युम्नो महीपतिः ॥ १२.२४०.३२ ॥
ଶତଦ୍ୟୁମ୍ନ ମହୀପତି ସମସ୍ତ କାମନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଗୃହ ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କୁ ଦାନ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
12.240.33
नाम्ना च द्युतिमान्नाम साल्वराजः प्रतापवान् ।
दत्त्वा राज्यमृचीकाय गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३३ ॥
ଦ୍ୟୁତିମାନ ନାମକ ପ୍ରତାପୀ ଶାଲ୍ୱରାଜ ଋଚୀକଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦାନ କରି ଅନୁତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.34
लोमपादश्च राजर्षिः शान्तां दत्त्वा सुतां प्रभुः ।
ऋश्यशृङ्गाय विपुलैः सर्वकामैरयुज्यत ॥ १२.२४०.३४ ॥
ରାଜର୍ଷି ଲୋମପାଦ ନିଜ କନ୍ୟା ଶାନ୍ତାଙ୍କୁ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦାନ କରି ପ୍ରଚୁର ସମସ୍ତ କାମନାରେ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ।
12.240.35
मदिराश्वश्च राजर्षिर्दत्त्वा कन्यां सुमध्यमाम् ।
हिरण्यहस्ताय गतो लोकान्देवैरभिष्टुतान् ॥ १२.२४०.३५ ॥
ରାଜର୍ଷି ମଦିରାଶ୍ୱ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ହିରଣ୍ୟହସ୍ତଙ୍କୁ ଦାନ କରି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.36
दत्त्वा शतसहस्रं तु गवां राजा प्रसेनजित् ।
सवत्सानां महातेजा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३६ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ପ୍ରସେନଜିତ ବାଛୁରି ସହିତ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦାନ କରି ଅନୁତ୍ତମ ଲୋକକୁ ଗଲେ।
12.240.37
एते चान्ये च बहवो दानेन तपसैव च ।
महात्मानो गताः स्वर्गं शिष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.२४०.३७ ॥
ଏମାନଙ୍କ ପରି ଆଉ ଅନେକ ମହାତ୍ମା, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ, ଶିଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
12.240.38
तेषां प्रतिष्ठिता कीर्तिर्यावत्स्थास्यति मेदिनी ।
दानयज्ञप्रजासर्गैरेते हि दिवमाप्नुवन् ॥ १२.२४०.३८ ॥
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ସ୍ଥିର ରହିବ; ଏମାନେ ଦାନ, ଯଜ୍ଞ ଓ ସନ୍ତାନ-ସୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଲେ।