మహాభారతం · అధ్యాయం 12.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.240.1
भूतग्रामे नियुक्तं यत्तदेतत्कीर्तितं मया ।
ब्राह्मणस्य तु यत्कृत्यं तत्ते वक्ष्यामि सांप्रतम् ॥ १२.२४०.१ ॥
ప్రాణిసమూహంలో నియమించబడినవి ఇవే అని నేను చెప్పాను. ఇప్పుడు బ్రాహ్మణుని విధిని నీకు చెబుతాను.
12.240.2
जातकर्मप्रभृत्यस्य कर्मणां दक्षिणावताम् ।
क्रिया स्यादासमावृत्तेराचार्ये वेदपारगे ॥ १२.२४०.२ ॥
అతనికి జాతకర్మ మొదలు దక్షిణతో కూడిన కర్మల వరకు చేయవలసిన క్రియ, సమావర్తనం వరకు వేదపారంగతుడైన ఆచార్యునితో ఉండాలి.
12.240.3
अधीत्य वेदानखिलान्गुरुशुश्रूषणे रतः ।
गुरूणामनृणो भूत्वा समावर्तेत यज्ञवित् ॥ १२.२४०.३ ॥
సమస్త వేదాలను అధ్యయనం చేసి, గురుసేవలో నిమగ్నుడై, గురువుల ఋణం తీర్చుకొని, యజ్ఞవేత్త సమావర్తనం చేయాలి.
12.240.4
आचार्येणाभ्यनुज्ञातश्चतुर्णामेकमाश्रमम् ।
आविमोक्षाच्छरीरस्य सोऽवतिष्ठेद्यथाविधि ॥ १२.२४०.४ ॥
ఆచార్యుని అనుమతి పొంది, నాలుగు ఆశ్రమాలలో ఒకదానిలో, శరీరం విడిచే వరకు అతడు విధి ప్రకారం స్థిరంగా ఉండాలి.
12.240.5
प्रजासर्गण दारैश्च ब्रह्मचर्येण वा पुनः ।
वने गुरुसकाशे वा यतिधर्मेण वा पुनः ॥ १२.२४०.५ ॥
సంతానోత్పత్తితో, భార్యలతో, లేదా బ్రహ్మచర్యంతో, లేదా అరణ్యంలో గురువు సమీపంలో, లేదా యతిధర్మంతో అతడు మళ్ళీ (స్థిరపడాలి).
12.240.6
गृहस्थस्त्वेष धर्माणां सर्वेषां मूलमुच्यते ।
यत्र पक्वकषायो हि दान्तः सर्वत्र सिध्यति ॥ १२.२४०.६ ॥
ఈ గృహస్థ ధర్మమే అన్ని ధర్మాలకు మూలమని చెప్పబడింది; కల్మషాలు పక్వమై నిగ్రహంతో ఉన్నవాడు ప్రతిచోటా సిద్ధిస్తాడు.
12.240.7
प्रजावान्श्रोत्रियो यज्वा मुक्त एव ऋणैस्त्रिभिः ।
अथान्यानाश्रमान्पश्चात्पूतो गच्छेत कर्मभिः ॥ १२.२४०.७ ॥
సంతానవంతుడు, వేదజ్ఞుడు, యజ్ఞం చేసేవాడు మూడు ఋణాల నుండి విముక్తుడే; తరువాత కర్మల ద్వారా పవిత్రుడై ఇతర ఆశ్రమాలకు వెళ్లవచ్చు.
12.240.8
यत्पृथिव्यां पुण्यतमं विद्यात्स्थानं तदावसेत् ।
यतेत तस्मिन्प्रामाण्यं गन्तुं यशसि चोत्तमे ॥ १२.२४०.८ ॥
భూమిపై అత్యంత పుణ్యమైన స్థలం ఏదో తెలిస్తే అక్కడే నివసించాలి; అక్కడ ప్రామాణ్యాన్ని, ఉత్తమ కీర్తిని పొందడానికి ప్రయత్నించాలి.
12.240.9
तपसा वः सुमहता विद्यानां पारणेन वा ।
इज्यया वा प्रदानैर्वा विप्राणां वर्धते यशः ॥ १२.२४०.९ ॥
గొప్ప తపస్సు ద్వారా, విద్యలలో నైపుణ్యం ద్వారా, యజ్ఞం ద్వారా లేదా దానాల ద్వారా బ్రాహ్మణుల కీర్తి పెరుగుతుంది.
12.240.10
यावदस्य भवत्यस्मिन्कीर्तिर्लोके यशस्करी ।
तावत्पुण्यकृताँल्लोकाननन्तान्पुरुषोऽश्नुते ॥ १२.२४०.१० ॥
ఈ లోకంలో అతని యశస్సును కలిగించే కీర్తి ఎంతకాలం ఉంటుందో, అంతకాలం మనిషి పుణ్యం చేసినవారి అనంతమైన లోకాలను పొందుతాడు.
12.240.11
अध्यापयेदधीयीत याजयेत यजेत वा ।
न वृथा प्रतिगृह्णीयान्न च दद्यात्कथंचन ॥ १२.२४०.११ ॥
అతను బోధించాలి, అధ్యయనం చేయాలి, యజ్ఞం చేయించాలి లేదా యజ్ఞం చేయాలి; వ్యర్థంగా దానం స్వీకరించకూడదు, ఏ విధంగానూ దానం ఇవ్వకూడదు.
12.240.12
याज्यतः शिष्यतो वाऽपि कन्याया वा धनं महत् ।
यद्यागच्छेद्यजेद्दद्यान्नैकोऽश्नीयात्कथंचन ॥ १२.२४०.१२ ॥
యజమానుడి నుండి, శిష్యుడి నుండి, లేదా కన్య తరఫు వారి నుండి గొప్ప ధనం వస్తే, అది యజ్ఞంలో వస్తే యజ్ఞం చేసి దానం ఇవ్వాలి; ఏ విధంగానూ ఒంటరిగా తినకూడదు.
12.240.13
गृहमावसतो ह्यस्य नान्यत्तीर्थमुदाहृतम् ।
देवर्षिपितृगुर्वर्थं वृद्धातुरबुभुक्षताम् ॥ १२.२४०.१३ ॥
గృహస్థునికి ఇది తప్ప మరో తీర్థం చెప్పబడలేదు — దేవతలు, ఋషులు, పితరులు, గురువుల కోసం, వృద్ధులు, రోగులు, ఆకలిగొన్నవారి కోసం (దానమే తీర్థం).
12.240.14
अन्तर्हिताभितप्तानां यथाशक्ति बुभूषताम् ।
द्रव्याणामतिशक्त्याऽपि देयमेषां कृतादपि ॥ १२.२४०.१४ ॥
దాచుకున్న బాధితులకు, జీవించాలని కోరేవారికి యథాశక్తిగా ఇవ్వాలి; తన శక్తికి మించి, సంపాదించిన ధనంలో నుంచి కూడా ఇవ్వాలి.
12.240.15
अर्हतामनुरूपाणां नादेयं ह्यस्ति किंचन ।
उच्चैः श्रवसमप्यक्षं काश्यपाय महात्मने।
दत्त्वा जगाम प्रह्लादो लोकान्देवैरभिष्टुतान् ॥ १२.२४०.१५ ॥
యోగ్యులైన అర్హులకు ఇవ్వలేనిది ఏదీ లేదు. మహాత్ముడైన కాశ్యపునికి ఉచ్చైఃశ్రవస్సు గుర్రాన్ని కూడా ప్రహ్లాదుడు ఇచ్చి, దేవతలచే స్తుతించబడిన లోకాలకు వెళ్లాడు.
12.240.16
अनुनीय तथा काव्यः सत्यसन्धो महाव्रतः ।
स्वैः प्राणैर्ब्राह्मणप्राणान्परित्राय दिवं गतः ॥ १२.२४०.१६ ॥
ఇలా కావ్యుడిని (శుక్రుడిని) ఒప్పించి, సత్యప్రతిజ్ఞుడు మహావ్రతుడు తన ప్రాణాలతో బ్రాహ్మణుల ప్రాణాలను రక్షించి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
12.240.17
रन्तिदेवश्च सांकृत्यो वसिष्ठाय महात्मने ।
अपः प्रदाय शीतोष्णा नाकपृष्ठे महीयते ॥ १२.२४०.१७ ॥
సాంకృతి రంతిదేవుడు మహాత్ముడైన వసిష్ఠునికి చల్లని, వేడి నీళ్లు ఇచ్చి స్వర్గ పృష్ఠంలో గౌరవించబడుతున్నాడు.
12.240.18
आत्रेयश्चेन्द्रद्रुमये ह्यर्हते विविधं धनम् ।
दत्त्वा लोकान्ययौ धीमाननन्तान्स महीपतिः ॥ १२.२४०.१८ ॥
ఆత్రేయుడు యోగ్యుడైన ఇంద్రద్రుమునికి వివిధ ధనాలు ఇచ్చి, ఆ అనంత లోకాలకు వెళ్లాడు; ఆ ధీమంతుడైన మహీపతి వెళ్లిపోయాడు.
12.240.19
शिबिरौशीनरोऽङ्गानि सुतं च प्रियमौरसम् ।
ब्राह्मणार्थमुपाकृत्य नाकपृष्ठमितो गतः ॥ १२.२४०.१९ ॥
ఉశీనరుని కుమారుడు శిబి, బ్రాహ్మణుని కొరకు తన అవయవాలను, తన ప్రియమైన ఔరస పుత్రుడిని అర్పించి, ఇక్కడి నుండి స్వర్గపు పైభాగానికి వెళ్లెను.
12.240.20
प्रतर्दनः काशिपतिः प्रदाय नयने स्वके ।
ब्राह्मणायातुलां कीर्तिमिह चामुत्र चाश्नुते ॥ १२.२४०.२० ॥
కాశీ రాజు ప్రతర్దనుడు తన రెండు కళ్ళను బ్రాహ్మణునికి దానమిచ్చి, ఇక్కడా అక్కడా సాటిలేని కీర్తిని పొందెను.
12.240.21
दिव्यमष्टशलाकं तु सौवर्णं परमर्द्धिमत् ।
छत्रं देवावृधो दत्त्वा सराष्ट्रोऽभ्यगमद्दिवम् ॥ १२.२४०.२१ ॥
దేవావృధుడు దివ్యమైన, ఎనిమిది కడ్డీలు గల, బంగారు, అత్యంత వైభవముగల గొడుగును దానమిచ్చి, తన రాజ్యముతో స్వర్గానికి వెళ్లెను.
12.240.22
सांकृतिश्च तथाऽऽत्रेयः शिष्येभ्यो ब्रह्म निर्गुणम् ।
उपदिश्य महातेजा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.२२ ॥
సాంకృతి, ఆత్రేయుడు కూడా మహాతేజస్సుతో శిష్యులకు నిర్గుణ బ్రహ్మను ఉపదేశించి, అత్యుత్తమ లోకాలకు వెళ్లిరి.
12.240.23
अम्बरीषो गवां दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः प्रतापवान् ।
अर्बुदानि दशैकं च सराष्ट्रोऽभ्यगमद्दिवम् ॥ १२.२४०.२३ ॥
ప్రతాపవంతుడైన అంబరీషుడు బ్రాహ్మణులకు పదకొండు అర్బుదాల గోవులను దానమిచ్చి, తన రాజ్యముతో స్వర్గానికి వెళ్లెను.
12.240.24
सावित्री कुण्डले दिव्ये शरीरं जनमेजयः ।
ब्राह्मणार्थे परित्यज्य जग्मतुर्लोकमुत्तमम् ॥ १२.२४०.२४ ॥
సావిత్రి తన దివ్య కుండలాలను, జనమేజయుడు బ్రాహ్మణుని కొరకు తన శరీరాన్ని త్యజించి, ఇద్దరూ ఉత్తమ లోకానికి వెళ్లిరి.
12.240.25
सर्वरत्नं वृषादर्विर्युवनाश्वः प्रियाः स्त्रियः ।
रम्यमावसथं चैव दत्त्वामुं लोकमास्थितः ॥ १२.२४०.२५ ॥
వృషాదర్వి, యువనాశ్వుడు సర్వరత్నాలు, ప్రియ స్త్రీలు, రమ్యమైన గృహం దానం చేసి ఆ లోకాన్ని చేరారు.
12.240.26
निमी राष्ट्रं च वैदेहो जामदग्न्यो वसुंधराम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ चापि गयश्चोर्वी सपत्तनाम् ॥ १२.२४०.२६ ॥
నిమి రాజ్యాన్ని, వైదేహుడు, జామదగ్న్యుడు (పరశురాముడు) భూమిని బ్రాహ్మణులకు దానమిచ్చారు; గయుడు కూడా నగరాలతో సహా భూమిని ఇచ్చాడు.
12.240.27
अवर्षति च पर्जन्ये सर्वभूतानि भूतकृत ।
वसिष्ठो जीवयामास प्रजापतिरिव प्रजाः ॥ १२.२४०.२७ ॥
వర్షం కురవనప్పుడు, సర్వభూతాలను సృష్టించిన వసిష్ఠుడు ప్రజాపతిలా ప్రజలను బ్రతికించాడు.
12.240.28
करंधमस्य पुत्रस्तु मरुतो नृपतिस्तथा ।
कन्यामङ्गिरसे दत्त्वा दिवमाशु जगाम ह ॥ १२.२४०.२८ ॥
కరంధముని కుమారుడు మరుత్తు రాజు కూడా అంగిరసునికి కన్యను దానం చేసి వెంటనే స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
12.240.29
ब्रह्मदत्तश्च पाञ्चाल्यो राजा बुद्धिमतां वरः ।
निधिं शङ्खं द्विजाग्र्येभ्यो दत्त्वा लोकानवाप्तवान् ॥ १२.२४०.२९ ॥
పాంచాల రాజు బ్రహ్మదత్తుడు, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు, ద్విజ శ్రేష్ఠులకు నిధిని, శంఖాన్ని దానం చేసి లోకాలను పొందాడు.
12.240.30
राजा मित्रसहश्चापि वसिष्ठाय महात्मने ।
मदयन्तीं प्रियां दत्त्वा तया सह दिवं गतः ॥ १२.२४०.३० ॥
మిత్రసహ రాజు కూడా మహాత్ముడైన వసిష్ఠునికి తన ప్రియురాలు మదయంతిని దానం చేసి, ఆమెతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
12.240.31
सहस्रजिच्च राजर्षिः प्राणानिंष्टान्महायशाः ।
ब्राह्मणार्थं परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३१ ॥
మహాయశస్వి అయిన రాజర్షి సహస్రజిత్ బ్రాహ్మణుని కోసం తన ప్రియమైన ప్రాణాలను కూడా త్యజించి, అత్యుత్తమ లోకాలకు వెళ్ళాడు.
12.240.32
सर्वकामैश्च संपूर्णं दत्त्वा वेश्म हिरण्मयम् ।
मुद्गलाय गतः स्वर्गं शतद्युम्नो महीपतिः ॥ १२.२४०.३२ ॥
శతద్యుమ్న మహీపతి, సర్వకామాలతో నిండిన బంగారు భవనాన్ని ముద్గలునికి దానం చేసి స్వర్గానికి వెళ్ళాడు.
12.240.33
नाम्ना च द्युतिमान्नाम साल्वराजः प्रतापवान् ।
दत्त्वा राज्यमृचीकाय गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३३ ॥
ద్యుతిమాన్ అనే పేరుగల ప్రతాపవంతుడైన శాల్వరాజు ఋచీకునికి రాజ్యాన్ని దానం చేసి అత్యుత్తమ లోకాలకు వెళ్ళాడు.
12.240.34
लोमपादश्च राजर्षिः शान्तां दत्त्वा सुतां प्रभुः ।
ऋश्यशृङ्गाय विपुलैः सर्वकामैरयुज्यत ॥ १२.२४०.३४ ॥
రాజర్షి లోమపాదుడు తన కుమార్తె శాంతను ఋష్యశృంగునికి దానం చేసి, అపార సర్వకామాలతో కూడినవాడయ్యాడు.
12.240.35
मदिराश्वश्च राजर्षिर्दत्त्वा कन्यां सुमध्यमाम् ।
हिरण्यहस्ताय गतो लोकान्देवैरभिष्टुतान् ॥ १२.२४०.३५ ॥
రాజర్షి మదిరాశ్వుడు సుందర నడుము గల కన్యను హిరణ్యహస్తునికి దానం చేసి దేవతలచే స్తుతించబడిన లోకాలకు వెళ్ళాడు.
12.240.36
दत्त्वा शतसहस्रं तु गवां राजा प्रसेनजित् ।
सवत्सानां महातेजा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३६ ॥
మహాతేజస్వి అయిన రాజు ప్రసేనజిత్, దూడలతో కూడిన లక్ష ఆవులను దానం చేసి అత్యుత్తమ లోకాలకు వెళ్ళాడు.
12.240.37
एते चान्ये च बहवो दानेन तपसैव च ।
महात्मानो गताः स्वर्गं शिष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.२४०.३७ ॥
వీరితో పాటు దానముచేతను తపస్సుచేతను, శిష్టమైన ఆత్మ కలిగి ఇంద్రియాలను జయించిన అనేక మంది మహాత్ములు స్వర్గాన్ని చేరారు.
12.240.38
तेषां प्रतिष्ठिता कीर्तिर्यावत्स्थास्यति मेदिनी ।
दानयज्ञप्रजासर्गैरेते हि दिवमाप्नुवन् ॥ १२.२४०.३८ ॥
భూమి స్థిరంగా ఉన్నంత కాలం వారి కీర్తి నిలిచి ఉంటుంది; వీరు దానం, యజ్ఞం, సంతాన సృష్టి ద్వారానే స్వర్గాన్ని పొందారు.