มหาภารตะ · อัธยายะ 12.240
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.240.1
भूतग्रामे नियुक्तं यत्तदेतत्कीर्तितं मया ।
ब्राह्मणस्य तु यत्कृत्यं तत्ते वक्ष्यामि सांप्रतम् ॥ १२.२४०.१ ॥
สิ่งที่ถูกกำหนดไว้ในหมู่สรรพสัตว์ ข้าพเจ้าได้กล่าวไปแล้ว บัดนี้ข้าพเจ้าจะบอกท่านถึงหน้าที่ของพราหมณ์
12.240.2
जातकर्मप्रभृत्यस्य कर्मणां दक्षिणावताम् ।
क्रिया स्यादासमावृत्तेराचार्ये वेदपारगे ॥ १२.२४०.२ ॥
ตั้งแต่พิธีกรรมเมื่อแรกเกิดเป็นต้นไป การปฏิบัติพิธีกรรมที่มีค่าธรรมเนียมแก่อาจารย์ผู้จบพระเวท ควรดำเนินไปจนกว่าจะกลับบ้าน
12.240.3
अधीत्य वेदानखिलान्गुरुशुश्रूषणे रतः ।
गुरूणामनृणो भूत्वा समावर्तेत यज्ञवित् ॥ १२.२४०.३ ॥
เมื่อได้ศึกษาพระเวททั้งหมดแล้ว มุ่งรับใช้อาจารย์ ไม่เป็นหนี้ต่อครูบาอาจารย์ ผู้รู้พิธียัญควรกลับบ้านได้
12.240.4
आचार्येणाभ्यनुज्ञातश्चतुर्णामेकमाश्रमम् ।
आविमोक्षाच्छरीरस्य सोऽवतिष्ठेद्यथाविधि ॥ १२.२४०.४ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากอาจารย์ ควรอยู่ในอาศรมใดอาศรมหนึ่งในสี่ตามที่กำหนดไว้ จนกว่าร่างกายจะหลุดพ้น
12.240.5
प्रजासर्गण दारैश्च ब्रह्मचर्येण वा पुनः ।
वने गुरुसकाशे वा यतिधर्मेण वा पुनः ॥ १२.२४०.५ ॥
ด้วยการมีบุตรและการครองคู่ หรือด้วยการถือพรหมจรรย์ หรืออีกทางหนึ่งคือในป่าใกล้อาจารย์ หรือด้วยหน้าที่ของนักบวช
12.240.6
गृहस्थस्त्वेष धर्माणां सर्वेषां मूलमुच्यते ।
यत्र पक्वकषायो हि दान्तः सर्वत्र सिध्यति ॥ १२.२४०.६ ॥
ขั้นคฤหัสถ์นี้กล่าวกันว่าเป็นรากฐานของหน้าที่ทั้งปวง เพราะผู้ที่กิเลสสุกงอมและข่มใจตนได้ย่อมบรรลุความสำเร็จได้ทุกแห่ง
12.240.7
प्रजावान्श्रोत्रियो यज्वा मुक्त एव ऋणैस्त्रिभिः ।
अथान्यानाश्रमान्पश्चात्पूतो गच्छेत कर्मभिः ॥ १२.२४०.७ ॥
ผู้ที่มีบุตร เป็นผู้รู้พระเวท และประกอบพิธียัญ ย่อมพ้นจากหนี้สามประการ ต่อมาเมื่อบริสุทธิ์ด้วยพิธีกรรม จึงควรก้าวไปสู่อาศรมอื่น ๆ
12.240.8
यत्पृथिव्यां पुण्यतमं विद्यात्स्थानं तदावसेत् ।
यतेत तस्मिन्प्रामाण्यं गन्तुं यशसि चोत्तमे ॥ १२.२४०.८ ॥
สถานที่ใดบนแผ่นดินที่รู้กันว่าศักดิ์สิทธิ์ที่สุด ควรไปอาศัยอยู่ที่นั้น และพยายามให้ได้อำนาจและเกียรติยศอันสูงสุดที่นั่น
12.240.9
तपसा वः सुमहता विद्यानां पारणेन वा ।
इज्यया वा प्रदानैर्वा विप्राणां वर्धते यशः ॥ १२.२४०.९ ॥
ด้วยการบำเพ็ญตบะอันยิ่งใหญ่ ด้วยการเชี่ยวชาญในวิชาการทั้งหลาย ด้วยการบูชายัญ หรือด้วยการให้ทาน ชื่อเสียงของพราหมณ์ย่อมเจริญงอกงาม
12.240.10
यावदस्य भवत्यस्मिन्कीर्तिर्लोके यशस्करी ।
तावत्पुण्यकृताँल्लोकाननन्तान्पुरुषोऽश्नुते ॥ १२.२४०.१० ॥
ตราบใดที่เกียรติยศอันนำมาซึ่งชื่อเสียงของเขายังคงอยู่ในโลกนี้ บุรุษย่อมได้ไปสู่โลกอันไม่มีที่สิ้นสุดของผู้ที่ได้ทำความดี
12.240.11
अध्यापयेदधीयीत याजयेत यजेत वा ।
न वृथा प्रतिगृह्णीयान्न च दद्यात्कथंचन ॥ १२.२४०.११ ॥
ควรสอน ควรศึกษา ควรเป็นผู้ประกอบพิธีให้ผู้อื่น หรือควรบูชายัญด้วยตนเอง อย่ารับของทานโดยเปล่าประโยชน์ และอย่าให้ทานในทางใดทางหนึ่ง
12.240.12
याज्यतः शिष्यतो वाऽपि कन्याया वा धनं महत् ।
यद्यागच्छेद्यजेद्दद्यान्नैकोऽश्नीयात्कथंचन ॥ १२.२४०.१२ ॥
หากมีทรัพย์มากมาจากผู้ที่ตนประกอบพิธีให้ จากศิษย์ หรือจากครอบครัวของเจ้าสาว เมื่อมาเพื่อพิธียัญ ก็ควรบูชายัญและให้ทาน และไม่ควรบริโภคเพียงผู้เดียวในทางใดเลย
12.240.13
गृहमावसतो ह्यस्य नान्यत्तीर्थमुदाहृतम् ।
देवर्षिपितृगुर्वर्थं वृद्धातुरबुभुक्षताम् ॥ १२.२४०.१३ ॥
สำหรับผู้ครองเรือน กล่าวกันว่าไม่มีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์อื่นใดนอกจากนี้ คือการให้เพื่อเทพเจ้า ฤๅษี บรรพบุรุษ และครูบาอาจารย์ รวมทั้งเพื่อผู้สูงอายุ ผู้ป่วย และผู้หิวโหย
12.240.14
अन्तर्हिताभितप्तानां यथाशक्ति बुभूषताम् ।
द्रव्याणामतिशक्त्याऽपि देयमेषां कृतादपि ॥ १२.२४०.१४ ॥
แก่ผู้ที่ซ่อนตัวอยู่และได้รับความทุกข์ทรมาน และแก่ผู้ที่ปรารถนาจะเจริญรุ่งเรือง ควรให้ตามกำลังของตน แม้เกินกำลัง และแม้จากสิ่งที่ตนได้มาด้วยการทำงาน
12.240.15
अर्हतामनुरूपाणां नादेयं ह्यस्ति किंचन ।
उच्चैः श्रवसमप्यक्षं काश्यपाय महात्मने।
दत्त्वा जगाम प्रह्लादो लोकान्देवैरभिष्टुतान् ॥ १२.२४०.१५ ॥
สำหรับผู้คู่ควรและเหมาะสม ไม่มีสิ่งใดที่ไม่ควรให้ ปรหลาทะได้มอบม้าอุจไจศรวัสให้แก่กัศยปผู้ยิ่งใหญ่ แล้วก็เสด็จไปสู่โลกที่เหล่าเทพสรรเสริญ
12.240.16
अनुनीय तथा काव्यः सत्यसन्धो महाव्रतः ।
स्वैः प्राणैर्ब्राह्मणप्राणान्परित्राय दिवं गतः ॥ १२.२४०.१६ ॥
เมื่อได้โน้มน้าวกาวยะ (ศุกระ) ไว้เช่นนั้นแล้ว ผู้มีวาจาสัตย์และถือวัตรอันยิ่งใหญ่ ได้ปกป้องชีวิตของพราหมณ์ด้วยชีวิตของตนเอง แล้วก็ขึ้นสู่สวรรค์
12.240.17
रन्तिदेवश्च सांकृत्यो वसिष्ठाय महात्मने ।
अपः प्रदाय शीतोष्णा नाकपृष्ठे महीयते ॥ १२.२४०.१७ ॥
และรันติเทวะ โอรสของสังกฤติ ได้ถวายน้ำเย็นและน้ำร้อนแด่วสิษฐะผู้ยิ่งใหญ่ จึงได้รับการยกย่องบนหลังสวรรค์
12.240.18
आत्रेयश्चेन्द्रद्रुमये ह्यर्हते विविधं धनम् ।
दत्त्वा लोकान्ययौ धीमाननन्तान्स महीपतिः ॥ १२.२४०.१८ ॥
และอาตเรยะ ได้มอบทรัพย์สมบัติต่าง ๆ แก่อินทรทรุมนะผู้คู่ควร แล้วก็ไปสู่โลกอันไม่มีที่สิ้นสุดนั้น ผู้ปกครองแผ่นดินผู้มีปัญญาได้จากไปเช่นนั้น
12.240.19
शिबिरौशीनरोऽङ्गानि सुतं च प्रियमौरसम् ।
ब्राह्मणार्थमुपाकृत्य नाकपृष्ठमितो गतः ॥ १२.२४०.१९ ॥
ศิพิ โอรสของอุศีนระ ได้บูชาอวัยวะของตนและบุตรชายผู้เป็นที่รักของตน เพื่อประโยชน์ของพราหมณ์ แล้วก็จากที่นี่ไปสู่หลังสวรรค์
12.240.20
प्रतर्दनः काशिपतिः प्रदाय नयने स्वके ।
ब्राह्मणायातुलां कीर्तिमिह चामुत्र चाश्नुते ॥ १२.२४०.२० ॥
ปรตรรทนะ เจ้าเมืองกาศี ได้มอบดวงตาทั้งสองของตนแก่พราหมณ์ ย่อมได้รับเกียรติยศที่หาที่เปรียบมิได้ ทั้งในโลกนี้และในโลกหน้า
12.240.21
दिव्यमष्टशलाकं तु सौवर्णं परमर्द्धिमत् ।
छत्रं देवावृधो दत्त्वा सराष्ट्रोऽभ्यगमद्दिवम् ॥ १२.२४०.२१ ॥
เทวาวฤธะได้ถวายฉัตรทองอันวิจิตรที่มีซี่แปดซี่และความรุ่งเรืองสูงสุด แล้วพร้อมด้วยแว่นแคว้นของตนเสด็จขึ้นสู่สวรรค์
12.240.22
सांकृतिश्च तथाऽऽत्रेयः शिष्येभ्यो ब्रह्म निर्गुणम् ।
उपदिश्य महातेजा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.२२ ॥
สางกฤติและอาเตรยะเช่นกัน ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ได้สอนพรหมันที่ปราศจากคุณลักษณะแก่ศิษย์ทั้งหลาย แล้วไปสู่โลกอันสูงสุด
12.240.23
अम्बरीषो गवां दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः प्रतापवान् ।
अर्बुदानि दशैकं च सराष्ट्रोऽभ्यगमद्दिवम् ॥ १२.२४०.२३ ॥
อัมพรีษะผู้ทรงอานุภาพ ได้ถวายโคสิบเอ็ดอรพุทแก่พราหมณ์ทั้งหลาย แล้วพร้อมด้วยแว่นแคว้นของตนเสด็จขึ้นสู่สวรรค์
12.240.24
सावित्री कुण्डले दिव्ये शरीरं जनमेजयः ।
ब्राह्मणार्थे परित्यज्य जग्मतुर्लोकमुत्तमम् ॥ १२.२४०.२४ ॥
นางสาวิตรีได้สละต่างหูทิพย์ ส่วนชนเมชัยได้สละร่างกายเพื่อพราหมณ์ทั้งสองจึงไปสู่โลกอันสูงสุด
12.240.25
सर्वरत्नं वृषादर्विर्युवनाश्वः प्रियाः स्त्रियः ।
रम्यमावसथं चैव दत्त्वामुं लोकमास्थितः ॥ १२.२४०.२५ ॥
วฤษาทรวีและยุวนาศวะ ได้ถวายรัตนะทั้งปวง สตรีอันเป็นที่รัก และที่พำนักอันงดงาม แล้วได้บรรลุโลกนั้น
12.240.26
निमी राष्ट्रं च वैदेहो जामदग्न्यो वसुंधराम् ।
ब्राह्मणेभ्यो ददौ चापि गयश्चोर्वी सपत्तनाम् ॥ १२.२४०.२६ ॥
นิมิ กษัตริย์แห่งวิเทหะ ได้ถวายแว่นแคว้นของตน ส่วนชามทัคนยะ (ปรศุราม) ได้ถวายแผ่นดินแก่พราหมณ์ทั้งหลาย และคยาก็ได้ถวายแผ่นดินพร้อมด้วยนครทั้งหลาย
12.240.27
अवर्षति च पर्जन्ये सर्वभूतानि भूतकृत ।
वसिष्ठो जीवयामास प्रजापतिरिव प्रजाः ॥ १२.२४०.२७ ॥
เมื่อเมฆฝนไม่หลั่งฝน วสิษฐะผู้เป็นต้นกำเนิดของสรรพสัตว์ ได้ค้ำจุนสัตว์ทั้งหลายไว้ ดุจดังพระประชาบดีผู้เป็นเจ้าแห่งสัตว์ทั้งหลาย
12.240.28
करंधमस्य पुत्रस्तु मरुतो नृपतिस्तथा ।
कन्यामङ्गिरसे दत्त्वा दिवमाशु जगाम ह ॥ १२.२४०.२८ ॥
มรุตะ กษัตริย์ผู้เป็นบุตรของกรันธมะ ได้ถวายหญิงสาวแด่อังคิรัส แล้วเสด็จขึ้นสู่สวรรค์โดยเร็ว
12.240.29
ब्रह्मदत्तश्च पाञ्चाल्यो राजा बुद्धिमतां वरः ।
निधिं शङ्खं द्विजाग्र्येभ्यो दत्त्वा लोकानवाप्तवान् ॥ १२.२४०.२९ ॥
พรหมทัตตะ กษัตริย์แห่งปาญจาละ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีปัญญา ได้ถวายขุมทรัพย์และสังข์แด่ผู้เกิดสองครั้งผู้ประเสริฐ จึงได้บรรลุโลกทั้งหลาย
12.240.30
राजा मित्रसहश्चापि वसिष्ठाय महात्मने ।
मदयन्तीं प्रियां दत्त्वा तया सह दिवं गतः ॥ १२.२४०.३० ॥
กษัตริย์มิตรสหะ ก็ได้ถวายมทยันตีผู้เป็นที่รักแด่วสิษฐะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แล้วเสด็จขึ้นสวรรค์พร้อมกับนาง
12.240.31
सहस्रजिच्च राजर्षिः प्राणानिंष्टान्महायशाः ।
ब्राह्मणार्थं परित्यज्य गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३१ ॥
สหัสรชิตผู้เป็นราชฤๅษี ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ แม้จะสละชีวิตอันเป็นที่รักเพื่อพราหมณ์ ก็เสด็จไปสู่โลกอันไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่า
12.240.32
सर्वकामैश्च संपूर्णं दत्त्वा वेश्म हिरण्मयम् ।
मुद्गलाय गतः स्वर्गं शतद्युम्नो महीपतिः ॥ १२.२४०.३२ ॥
พระเจ้าศตทยุมนะได้ถวายเรือนทองคำที่เต็มไปด้วยความปรารถนาทั้งปวงแก่มุทคละ แล้วเสด็จขึ้นสู่สวรรค์
12.240.33
नाम्ना च द्युतिमान्नाम साल्वराजः प्रतापवान् ।
दत्त्वा राज्यमृचीकाय गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३३ ॥
ทยุติมานผู้ทรงอานุภาพ กษัตริย์แห่งศาลวะ ได้มอบราชอาณาจักรแก่ฤจีกะ แล้วไปสู่โลกอันไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่า
12.240.34
लोमपादश्च राजर्षिः शान्तां दत्त्वा सुतां प्रभुः ।
ऋश्यशृङ्गाय विपुलैः सर्वकामैरयुज्यत ॥ १२.२४०.३४ ॥
โลมปาทะผู้เป็นราชฤๅษีและเจ้าแห่งแว่นแคว้น ได้ถวายพระธิดาศานตาแด่ฤศยศฤงคะ และได้รับความสมปรารถนาทุกประการอย่างบริบูรณ์
12.240.35
मदिराश्वश्च राजर्षिर्दत्त्वा कन्यां सुमध्यमाम् ।
हिरण्यहस्ताय गतो लोकान्देवैरभिष्टुतान् ॥ १२.२४०.३५ ॥
มทิราศวะผู้เป็นราชฤๅษี ได้ถวายหญิงสาวร่างบางเอวเรียวแด่หิรัณยหัสตะ แล้วไปสู่โลกที่เหล่าเทพสรรเสริญ
12.240.36
दत्त्वा शतसहस्रं तु गवां राजा प्रसेनजित् ।
सवत्सानां महातेजा गतो लोकाननुत्तमान् ॥ १२.२४०.३६ ॥
พระเจ้าประเสนชิตผู้มีรัศมียิ่งใหญ่ ได้ถวายโครวมแสนตัวพร้อมลูกโค แล้วไปสู่โลกอันไม่มีสิ่งใดยิ่งกว่า
12.240.37
एते चान्ये च बहवो दानेन तपसैव च ।
महात्मानो गताः स्वर्गं शिष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥ १२.२४०.३७ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่เหล่านี้และอื่นๆ อีกมากมาย ผู้มีจิตใจบริสุทธิ์และข่มอินทรีย์ได้แล้ว ต่างไปสู่สวรรค์ด้วยการให้ทานและการบำเพ็ญตบะเท่านั้น
12.240.38
तेषां प्रतिष्ठिता कीर्तिर्यावत्स्थास्यति मेदिनी ।
दानयज्ञप्रजासर्गैरेते हि दिवमाप्नुवन् ॥ १२.२४०.३८ ॥
ตราบใดที่แผ่นดินยังคงอยู่ เกียรติยศของท่านเหล่านั้นก็จะตั้งมั่นอยู่ เพราะท่านเหล่านี้บรรลุสวรรค์ด้วยการให้ทาน การบูชายัญ และการให้กำเนิดบุตรหลาน