مهابهاراتا · أدهيايا 12.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.243.1
अथ ज्ञानप्लवं धीरो गृहीत्वा शान्तिमात्मनः ।
उन्मज्जंश्च निमज्जंश्च विद्यामेवाभिसंश्रयेत् ॥ १२.२४३.१ ॥
فليتمسك الحكيم الثابت بسكينة النفس كطوق نجاة من المعرفة، وليلجأ إلى العلم وحده وهو يطفو ويغوص.
12.243.2
किं तज्ज्ञानमथो विद्या यथा निस्तरते द्वयम् ।
प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो निवृत्तिरिति चैव हि ॥ १२.२४३.२ ॥
ما ذلك العلم، وأي علم يعبر به المرء الاثنين؟ الدهرما ذو سمة الإقبال، والانصراف، هذان حقا.
12.243.3
यस्तु पश्यन्स्वभावेन विनाभावमचेतनः ।
पुष्णाति स पुनः सर्वान्प्रज्ञया मुक्तहेतुकः ॥ १२.२४३.३ ॥
من يرى بطبعه انعدام الوجود دون شعور، ثم يغذي الجميع بالحكمة، متحرراً من الأسباب.
12.243.4
येषां चैकान्तभावेन स्वभावः कारणं मतम् ।
दूर्वातृणवृसीका ये ते लभन्ते न किंचन ॥ १२.२४३.४ ॥
أولئك الذين يعدون الطبيعة وحدها سبباً على سبيل الانحصار، لا ينالون شيئاً، كعشب الدورفا وجذور العشب.
12.243.5
येचैनं पक्षमाश्रित्य निवर्तन्त्यल्पमेधसः ।
स्वभावं कारणं ज्ञात्वा न श्रेयः प्राप्नुवन्ति ते ॥ १२.२४३.५ ॥
أما قليلو الفهم الذين يلجأون إلى هذا الجانب فيرتدون، عارفين الطبيعة سبباً، فلا ينالون الخير.
12.243.6
स्वभावो हि विनाशाय मोहकर्ममनोभवः ।
निरुक्तमेतयोरेतत्स्वभावपरिभावयोः ॥ १२.२४३.६ ॥
إن الطبيعة حقاً للفناء، تولد من الوهم والفعل والذهن. وهذا قيل في هذين، الطبيعة وفكرة الطبيعة.
12.243.7
कृष्यादीनीह कर्माणि सस्यसंहरणानि च ।
प्रज्ञावद्भिः प्रक्लृप्तानि यानासनगृहाणि च ॥ १२.२४३.७ ॥
هنا أُعدّت أعمال الزراعة وما شابهها، وحصاد المحاصيل، والمركبات والمقاعد والبيوت، بيد الحكماء.
12.243.8
आक्रीडानां गृहाणां च गदानामगदस्य च ।
प्रज्ञावन्तः प्रवक्तारो ज्ञानवद्भिरनुष्ठिताः ॥ १२.२४३.८ ॥
إن الحكماء المُبيِّنين للهو والبيوت والأمراض والأدوية هم ممن يمارسه العارفون.
12.243.9
प्रज्ञा संयोजयत्यर्थैः प्रज्ञा श्रेयोऽधिगच्छति ।
राजानो भुञ्जते राज्यं प्रज्ञया तुल्यलक्षणाः ॥ १२.२४३.९ ॥
الحكمة تصل بالغايات، والحكمة تبلغ الخير الأسمى؛ والملوك ذوو السمات المتكافئة ينعمون بالمملكة بالحكمة.
12.243.10
परावरं तु भूतानां ज्ञानेनैवोपलभ्यते ।
विद्यया तात सृष्टानां विद्यैवेह परा गतिः ॥ १२.२४३.१० ॥
إن علوّ الكائنات ودونيّتها لا يُدرَكان إلا بالمعرفة؛ يا بُنيّ، فللمخلوقات هنا العلمُ وحده هو الغاية العليا.
12.243.11
भूतानां जन्म सर्वेषां विविधानां चतुर्विधम् ।
जरायुजाण्डजोद्भिज्जस्वेदजं चोपलक्षयेत् ॥ १२.२४३.११ ॥
إن ولادة جميع الكائنات، على أنواعها المتعددة، رباعية: مولودة من الرحم، ومولودة من البيض، ومولودة من النبات، ومولودة من العرق؛ وينبغي أن تُعرف.
12.243.12
स्थावरेभ्यो विशिष्टानि जङ्गमान्युपधारयेत् ।
उपपन्नं हि यच्चेष्टा विशिष्येत विशेष्यया ॥ १२.२४३.१२ ॥
ينبغي أن تُعدّ الكائنات المتحركة أرفع من الساكنة، لأنّ ما اتصف بالفعل يتميّز بخاصيّته المميّزة.
12.243.13
आहुर्द्विबहुपादानि जङ्गमानि द्वयानि तु ।
बहुषाद्भ्यो विशिष्टानि द्विपादानि बहून्यपि ॥ १२.२४३.१३ ॥
يُقال إن الكائنات المتحركة نوعان: ذوات القدمين وذوات الأقدام الكثيرة. وذوات القدمين أفضل من ذوات الأقدام الكثيرة، وذوات القدمين كثيرة أيضًا.
12.243.14
द्विपदानि द्वयान्याहुः पार्थिवानीतराणि च ।
पार्थिवानि विशिष्टानि तानि ह्यन्नानि भुञ्जते ॥ १२.२४३.१४ ॥
يُقال إن ذوات القدمين نوعان: ساكنو الأرض والآخرون. وساكنو الأرض أفضل، لأنهم يأكلون الطعام.
12.243.15
पार्थिवानि द्वयान्याहुर्मध्यमान्युत्तमानि तु ।
मध्यमानि विशिष्टानि जातिधर्मोपधारणात् ॥ १२.२४३.१५ ॥
يُقال إن ساكني الأرض نوعان: المتوسطون والأفضلون. والمتوسطون أفضل، لأنهم يحفظون واجب طبقتهم.
12.243.16
मध्यमानि द्वयान्याहुर्धर्मज्ञानीतराणि च ।
धर्मज्ञानि विशिष्टानि कार्याकार्योपधारणात् ॥ १२.२४३.१६ ॥
يُقال إن المتوسطين نوعان: العارفون بالدارما والآخرون. والعارفون بالدارما أفضل، لأنهم يميزون بين ما ينبغي فعله وما لا ينبغي.
12.243.17
धर्मज्ञानि द्वयान्याहुर्वेदज्ञानीतराणि च ।
वेदज्ञानि विशिष्टानि वेदो ह्येषु प्रतिष्ठितः ॥ १२.२४३.१७ ॥
يُقال إن العارفين بالدارما نوعان: العارفون بالفيدا والآخرون. والعارفون بالفيدا أفضل، لأن الفيدا ثابتة فيهم.
12.243.18
वेदज्ञानि द्वयान्याहुः प्रवक्तृणीतराणि च ।
प्रवक्तॄणि विशिष्टानि सर्वधर्मोपधारणात् ॥ १२.२४३.१८ ॥
يُقال إن العارفين بالفيدا نوعان: المعلِّمون والآخرون. والمعلِّمون أفضل، لأنهم يحفظون جميع الدارمات.
12.243.19
विज्ञायन्ते हि यैर्वेदाः सधर्माः सक्रियाफलाः ।
सधर्मा निखिला वेदाः प्रवक्तृभ्यो विनिःसृताः ॥ १२.२४३.१९ ॥
بهم تُعرف الفيدات مع دھرمها وثمار شعائرها، فقد صدرت جميع الفيدات عن المُعلِّمين المُتكلِّمين.
12.243.20
प्रवक्तॄणि द्वयान्याहुरात्मज्ञानीतराणि च ।
आत्मज्ञानि विशिष्टानि जन्माजन्मोपधारणात् ॥ १२.२४३.२० ॥
يُقال إن المُعلِّمين نوعان: عارفو الذات وغيرهم؛ وعارفو الذات هم المتميزون، لإدراكهم الولادة وعدمها.
12.243.21
धर्मद्वयं हि यो वेद स सर्वज्ञः स सर्ववित् ।
सत्याशीः सत्यसंकल्पः सत्यः शुचिरथेश्वरः ॥ १२.२४३.२१ ॥
من يعرف الدهرمين الاثنين فهو العليم بكل شيء، العارف بكل شيء؛ صادق الدعاء والعزم، صادق، طاهر، سيد العربات.
12.243.22
धर्मज्ञानप्रतिष्ठं हि तं देवा ब्राह्मणं विदुः ।
शब्दब्रह्मणि निष्णातं परे च कृतनिश्चयम् ॥ १२.२४३.२२ ॥
ذلك البراهمي الراسخ في معرفة الدهرما، تعرفه الآلهة متمكناً في البراهمن الصوتي، وثابت العزم على الأسمى.
12.243.23
अन्तस्थं च बहिष्ठं च येऽधियज्ञाधिदैवतम् ।
जानन्ति तान्नमस्यामस्ते देवास्तात ते द्विजाः ॥ १२.२४३.२३ ॥
من يعرفون القربان وإلهه المتولي، القائمين في الباطن والظاهر، نحييهم؛ يا بني الحبيب، هم الآلهة وهم المولودون مرتين.
12.243.24
तेषु विश्वमिदं भूतं साग्रं च जगदाहितम् ।
तेषां माहात्म्यभावस्य सदृशं नास्ति किंचन ॥ १२.२४३.२४ ॥
وفيهم قائم هذا الكون كله بمخلوقاته، والعالم بأوله؛ وليس شيء يعادل عظمتهم وطبيعتهم.
12.243.25
आद्यन्तनिधनं चैव कर्म चातीत्य सर्वशः ।
चतुर्विधस्य भूतस्य सर्वस्येशाः स्वयंभुवः ॥ १२.२४३.२५ ॥
هم، بعد أن تجاوزوا تمامًا البداية والنهاية والفناء والفعل، أسياد الكائنات الأربعة الذاتيّو الوجود.