മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.243.1
अथ ज्ञानप्लवं धीरो गृहीत्वा शान्तिमात्मनः ।
उन्मज्जंश्च निमज्जंश्च विद्यामेवाभिसंश्रयेत् ॥ १२.२४३.१ ॥
അപ്പോൾ ധീരനായവൻ ആത്മാവിന്റെ ശാന്തിയെ ജ്ഞാനമാകുന്ന തോണിയായി മുറുകെ പിടിച്ച്, ഉയരുമ്പോഴും താഴുമ്പോഴും വിദ്യയെത്തന്നെ ആശ്രയിക്കണം.
12.243.2
किं तज्ज्ञानमथो विद्या यथा निस्तरते द्वयम् ।
प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो निवृत्तिरिति चैव हि ॥ १२.२४३.२ ॥
ആ ജ്ഞാനമേത്? ഏത് വിദ്യകൊണ്ട് ഈ രണ്ടിനെയും കടക്കാം? പ്രവൃത്തി ലക്ഷണമുള്ള ധർമവും നിവൃത്തിയും ആണ് ആ രണ്ടും.
12.243.3
यस्तु पश्यन्स्वभावेन विनाभावमचेतनः ।
पुष्णाति स पुनः सर्वान्प्रज्ञया मुक्तहेतुकः ॥ १२.२४३.३ ॥
സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ അഭാവത്തെ കാണുന്ന അചേതനൻ, വീണ്ടും പ്രജ്ഞയാൽ എല്ലാവരെയും പോഷിപ്പിക്കുന്നു; കാരണങ്ങളിൽ നിന്നു മുക്തനായി.
12.243.4
येषां चैकान्तभावेन स्वभावः कारणं मतम् ।
दूर्वातृणवृसीका ये ते लभन्ते न किंचन ॥ १२.२४३.४ ॥
ഏകാന്തമായി സ്വഭാവമാണ് കാരണമെന്ന് ആർക്കെങ്കിലും കരുതപ്പെടുന്നുവോ, അവർ ദൂർവ്വപ്പുല്ലും പുല്ലുവേരുകളും പോലെ ഒന്നും നേടുന്നില്ല.
12.243.5
येचैनं पक्षमाश्रित्य निवर्तन्त्यल्पमेधसः ।
स्वभावं कारणं ज्ञात्वा न श्रेयः प्राप्नुवन्ति ते ॥ १२.२४३.५ ॥
ഈ പക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ച് അൽപബുദ്ധികൾ പിന്തിരിയുന്നു; സ്വഭാവത്തെ കാരണമായി അറിഞ്ഞിട്ടും അവർ ശ്രേയസ്സ് നേടുന്നില്ല.
12.243.6
स्वभावो हि विनाशाय मोहकर्ममनोभवः ।
निरुक्तमेतयोरेतत्स्वभावपरिभावयोः ॥ १२.२४३.६ ॥
സ്വഭാവം യഥാർത്ഥത്തിൽ നാശത്തിനായുള്ളതാണ്; അത് മോഹത്തിൽ നിന്നും കർമ്മത്തിൽ നിന്നും മനസ്സിൽ നിന്നും ജനിക്കുന്നു. ഇവ രണ്ടിനെക്കുറിച്ചും, സ്വഭാവത്തെയും സ്വഭാവചിന്തയെയും കുറിച്ചും ഇതുതന്നെ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
12.243.7
कृष्यादीनीह कर्माणि सस्यसंहरणानि च ।
प्रज्ञावद्भिः प्रक्लृप्तानि यानासनगृहाणि च ॥ १२.२४३.७ ॥
ഇവിടെ കൃഷി മുതലായ കർമ്മങ്ങളും വിളവെടുപ്പും, വാഹനങ്ങളും ആസനങ്ങളും ഗൃഹങ്ങളും ജ്ഞാനികളാൽ രൂപപ്പെടുത്തപ്പെട്ടവയാണ്.
12.243.8
आक्रीडानां गृहाणां च गदानामगदस्य च ।
प्रज्ञावन्तः प्रवक्तारो ज्ञानवद्भिरनुष्ठिताः ॥ १२.२४३.८ ॥
കളികളെക്കുറിച്ചും ഗൃഹങ്ങളെക്കുറിച്ചും രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഔഷധങ്ങളെക്കുറിച്ചും ബുദ്ധിമാന്മാരായ ഉപദേശകർ, ജ്ഞാനികൾ പാലിച്ചവരാണ്.
12.243.9
प्रज्ञा संयोजयत्यर्थैः प्रज्ञा श्रेयोऽधिगच्छति ।
राजानो भुञ्जते राज्यं प्रज्ञया तुल्यलक्षणाः ॥ १२.२४३.९ ॥
ബുദ്ധി അർത്ഥങ്ങളുമായി ചേർക്കുന്നു; ബുദ്ധി ശ്രേയസ്സിനെ പ്രാപിക്കുന്നു; തുല്യ ലക്ഷണമുള്ള രാജാക്കന്മാർ ബുദ്ധിയാൽ രാജ്യം ഭുജിക്കുന്നു.
12.243.10
परावरं तु भूतानां ज्ञानेनैवोपलभ्यते ।
विद्यया तात सृष्टानां विद्यैवेह परा गतिः ॥ १२.२४३.१० ॥
ജീവികളുടെ ഉയർച്ചയും താഴ്ചയും ജ്ഞാനത്താൽ മാത്രമേ അറിയപ്പെടുന്നുള്ളൂ; പ്രിയ മകനേ, സൃഷ്ടികൾക്ക് ഇവിടെ വിദ്യയാണ് പരമമായ ഗതി.
12.243.11
भूतानां जन्म सर्वेषां विविधानां चतुर्विधम् ।
जरायुजाण्डजोद्भिज्जस्वेदजं चोपलक्षयेत् ॥ १२.२४३.११ ॥
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ജന്മം വിവിധമാണ്, നാലു വിധം: ജരായുജം, അണ്ഡജം, ഉദ്ഭിജ്ജം, സ്വേദജം; ഇവ തിരിച്ചറിയണം.
12.243.12
स्थावरेभ्यो विशिष्टानि जङ्गमान्युपधारयेत् ।
उपपन्नं हि यच्चेष्टा विशिष्येत विशेष्यया ॥ १२.२४३.१२ ॥
സ്ഥാവരങ്ങളെക്കാൾ ജംഗമങ്ങളെ വിശിഷ്ടമായി കരുതണം; ചേഷ്ടയുള്ളത് സ്വന്തം വിശേഷതയാൽ വിശിഷ്ടമാകുന്നു.
12.243.13
आहुर्द्विबहुपादानि जङ्गमानि द्वयानि तु ।
बहुषाद्भ्यो विशिष्टानि द्विपादानि बहून्यपि ॥ १२.२४३.१३ ॥
ചലിക്കുന്ന ജീവികൾ രണ്ടു തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—രണ്ടു കാലുള്ളവയും പല കാലുള്ളവയും. പല കാലുള്ളവയെക്കാൾ രണ്ടു കാലുള്ളവ ശ്രേഷ്ഠം; രണ്ടു കാലുള്ളവയും പലതുണ്ട്.
12.243.14
द्विपदानि द्वयान्याहुः पार्थिवानीतराणि च ।
पार्थिवानि विशिष्टानि तानि ह्यन्नानि भुञ्जते ॥ १२.२४३.१४ ॥
രണ്ടു കാലുള്ള ജീവികൾ രണ്ടു തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്നവയും മറ്റുള്ളവയും. ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്നവയാണ് ശ്രേഷ്ഠം; കാരണം അവ അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നു.
12.243.15
पार्थिवानि द्वयान्याहुर्मध्यमान्युत्तमानि तु ।
मध्यमानि विशिष्टानि जातिधर्मोपधारणात् ॥ १२.२४३.१५ ॥
ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്ന ജീവികൾ രണ്ടു തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—മധ്യമവും ഉത്തമവും. മധ്യമമാണ് ശ്രേഷ്ഠം; കാരണം അവ ജാതിധർമ്മം പാലിക്കുന്നു.
12.243.16
मध्यमानि द्वयान्याहुर्धर्मज्ञानीतराणि च ।
धर्मज्ञानि विशिष्टानि कार्याकार्योपधारणात् ॥ १२.२४३.१६ ॥
മധ്യമ ജീവികൾ രണ്ടു തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—ധർമ്മജ്ഞരും മറ്റുള്ളവരും. ധർമ്മജ്ഞരാണ് ശ്രേഷ്ഠർ; ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും അവർ തിരിച്ചറിയുന്നു.
12.243.17
धर्मज्ञानि द्वयान्याहुर्वेदज्ञानीतराणि च ।
वेदज्ञानि विशिष्टानि वेदो ह्येषु प्रतिष्ठितः ॥ १२.२४३.१७ ॥
ധർമ്മജ്ഞർ രണ്ടു തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—വേദജ്ഞരും മറ്റുള്ളവരും. വേദജ്ഞരാണ് ശ്രേഷ്ഠർ; വേദം അവരിൽത്തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.
12.243.18
वेदज्ञानि द्वयान्याहुः प्रवक्तृणीतराणि च ।
प्रवक्तॄणि विशिष्टानि सर्वधर्मोपधारणात् ॥ १२.२४३.१८ ॥
വേദജ്ഞർ രണ്ടു തരം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു—പ്രഭാഷകരും മറ്റുള്ളവരും. പ്രഭാഷകരാണ് ശ്രേഷ്ഠർ; അവർ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെയും ധരിക്കുന്നു.
12.243.19
विज्ञायन्ते हि यैर्वेदाः सधर्माः सक्रियाफलाः ।
सधर्मा निखिला वेदाः प्रवक्तृभ्यो विनिःसृताः ॥ १२.२४३.१९ ॥
ആരാൽ വേദങ്ങൾ ധർമ്മത്തോടും കർമ്മഫലങ്ങളോടും കൂടി അറിയപ്പെടുന്നുവോ, ആ സമസ്ത വേദങ്ങളും പ്രവക്താക്കളിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടവയാണ്.
12.243.20
प्रवक्तॄणि द्वयान्याहुरात्मज्ञानीतराणि च ।
आत्मज्ञानि विशिष्टानि जन्माजन्मोपधारणात् ॥ १२.२४३.२० ॥
പ്രവക്താക്കൾ രണ്ടുതരമെന്ന് പറയുന്നു: ആത്മജ്ഞാനികളും മറ്റുള്ളവരും; ജന്മവും അജന്മവും ഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ ആത്മജ്ഞാനികൾ ശ്രേഷ്ഠരാണ്.
12.243.21
धर्मद्वयं हि यो वेद स सर्वज्ञः स सर्ववित् ।
सत्याशीः सत्यसंकल्पः सत्यः शुचिरथेश्वरः ॥ १२.२४३.२१ ॥
രണ്ടു ധർമ്മങ്ങളെ അറിയുന്നവനാണ് സർവ്വജ്ഞൻ, സർവ്വവിത്ത്; സത്യാശീസ്സും സത്യസങ്കല്പവുമുള്ളവൻ, സത്യവാൻ, ശുചി, രഥേശ്വരൻ.
12.243.22
धर्मज्ञानप्रतिष्ठं हि तं देवा ब्राह्मणं विदुः ।
शब्दब्रह्मणि निष्णातं परे च कृतनिश्चयम् ॥ १२.२४३.२२ ॥
ധർമ്മജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥിതനായ ആ ബ്രാഹ്മണനെ ദേവന്മാർ അറിയുന്നു; ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിൽ നിഷ്ണാതനും പരത്തിൽ ഉറച്ച നിശ്ചയമുള്ളവനുമായവനെ.
12.243.23
अन्तस्थं च बहिष्ठं च येऽधियज्ञाधिदैवतम् ।
जानन्ति तान्नमस्यामस्ते देवास्तात ते द्विजाः ॥ १२.२४३.२३ ॥
ഉള്ളിലും പുറത്തും നിലകൊള്ളുന്ന അധിയജ്ഞത്തെയും അധിദൈവതത്തെയും അറിയുന്നവർക്ക് ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു; പ്രിയ പുത്രാ, അവർ തന്നെയാണ് ദേവന്മാരും ദ്വിജന്മാരും.
12.243.24
तेषु विश्वमिदं भूतं साग्रं च जगदाहितम् ।
तेषां माहात्म्यभावस्य सदृशं नास्ति किंचन ॥ १२.२४३.२४ ॥
അവരിൽ ഈ സമസ്ത ഭൂതങ്ങളും മുൻനിരയോടു കൂടിയ സമസ്ത ജഗത്തും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവരുടെ മഹത്ത്വത്തിനും സ്വഭാവത്തിനും തുല്യമായി ഒന്നുമില്ല.
12.243.25
आद्यन्तनिधनं चैव कर्म चातीत्य सर्वशः ।
चतुर्विधस्य भूतस्य सर्वस्येशाः स्वयंभुवः ॥ १२.२४३.२५ ॥
ആദി, അന്ത്യം, ലയം, കർമ്മം എന്നിവയെ പൂർണ്ണമായി കടന്നവർ; നാലുവിധം ഭൂതങ്ങൾക്കും സ്വയംഭൂവായ ഈശ്വരന്മാർ അവരാണ്.