ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.246
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.246.1
पृच्छतस्तव सत्पुत्र यथावदिह तत्त्वतः ।
साङ्ख्यन्यायेन संयुक्तं यदेतत्कीर्तितं मया ॥ १२.२४६.१ ॥
ಒಳ್ಳೆಯ ಮಗನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ, ತತ್ತ್ವತಃ ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ. ಸಾಂಖ್ಯ ನ್ಯಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
12.246.2
योगकृत्यं तु ते कृत्स्नं वर्तयिष्यामि तच्छृणु ।
एकत्वं बुद्धिमनसोरिन्द्रियाणां च सर्वशः ॥ १२.२४६.२ ॥
ಯೋಗ ಕಾರ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು: ಬುದ್ಧಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸರ್ವಥಾ ಏಕತ್ವ.
12.246.3
आत्मनोऽव्यथिनस्तात् ज्ञानमेतदनुत्तमम् ।
तदेतदुपशान्तेन दान्तेनाध्यात्मशीलिना ॥ १२.२४६.३ ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಅಚಲವಾದ ಆತ್ಮದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾನ ಇದು; ಶಾಂತನೂ ದಾಂತನೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಶೀಲನೂ ಆದವನಿಗೆ ಇದು.
12.246.4
आत्मारामेण बुद्धेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा ।
योगदोषान्समुच्छिन्द्यात्पञ्च यान्कवयो विदुः ॥ १२.२४६.४ ॥
ಆತ್ಮಾರಾಮನೂ ಬುದ್ಧನೂ ಶುಚಿಕರ್ಮಿಯೂ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಕವಿಗಳು ತಿಳಿದ ಐದು ಯೋಗ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಡರಿಸಬೇಕು.
12.246.5
कामं क्रोधं त्त लोभं च भयं स्वप्नं च पञ्चमम् ।
क्रोधं शमेन जयति कामं संकल्पवर्जनात् ॥ १२.२४६.५ ॥
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಭಯ, ಐದನೆಯದು ನಿದ್ರೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಮದಿಂದ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ; ಕಾಮವನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರಿಂದ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
12.246.6
सत्त्वसंसेवनाद्धीरो निद्रामुच्छेत्तुमर्हति ।
धृत्या शिश्नोदरं रक्षेत्पाणिपादं च चक्षुषा ॥ १२.२४६.६ ॥
ಸತ್ತ್ವದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಧೀರನು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಶಕ್ತನು. ಧೃತಿಯಿಂದ ಶಿಶ್ನ ಹಾಗೂ ಉದರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
12.246.7
चक्षुःश्रोत्रे च मनसा मनो वाचं च कर्मणा ।
अप्रमादाद्भयं जह्याल्लोभं प्राज्ञोपसेवनात् ॥ १२.२४६.७ ॥
ಕಣ್ಣು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಾಣಿಯಿಂದ, ವಾಣಿಯನ್ನು ಕರ್ಮದಿಂದ (ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು). ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.246.8
एवमेतान्योगदोषाञ्चयेन्नित्यमतन्द्रितः ।
अग्नींश्च ब्राह्मणांश्चार्चेद्देवताः प्रणमेत च ॥ १२.२४६.८ ॥
ಹೀಗೆ ಯೋಗದ ಈ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸದಾ ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಜಯಿಸಬೇಕು. ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
12.246.9
वर्जयेदुशतीं वाचं हिंसायुक्तां मनोनुदाम् ।
ब्रह्म तेजोमयं शुक्रं यस्य सर्वमिदं ततम् ॥ १२.२४६.९ ॥
ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಅನುಚಿತ ವಾಣಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆಯೋ ಆ ಬ್ರಹ್ಮವು ತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾದುದು.
12.246.10
एतस्य सूत्रभूतस्य द्वयं स्थावरजङ्गमम् ।
ध्यानमध्ययनं दानं सत्यं ह्रीरार्जवं क्षमा ॥ १२.२४६.१० ॥
ಈ ಸೂತ್ರರೂಪದ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನಿಂತಿವೆ. ಧ್ಯಾನ, ಅಧ್ಯಯನ, ದಾನ, ಸತ್ಯ, ಲಜ್ಜೆ, ಋಜುತ್ವ, ಕ್ಷಮೆ (ಇವು ಇದರ ಅಂಗಗಳು).
12.246.11
शोचमाहारसंशुद्धिरिन्द्रियाणां च निग्रहः ।
एतैर्विवर्धते तेजः पाप्मानं चापकर्षति ॥ १२.२४६.११ ॥
ಶುಚಿತ್ವ, ಆಹಾರ ಶುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ — ಇವುಗಳಿಂದ ತೇಜಸ್ಸು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಪಾಪ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
12.246.12
सिद्ध्यन्ति चास्य सर्वार्था विज्ञानं च प्रवर्धते ।
समः सर्वेषु भूतेषु लब्धालब्धेन वर्तयेत् ॥ १२.२४६.१२ ॥
ಇದರಿಂದ ಅವನ ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಭಾವದಿಂದ, ದೊರೆತದ್ದು ಅಥವಾ ದೊರೆಯದದ್ದರಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕು.
12.246.13
धूतपाप्मा तु तेजस्वी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
कामक्रोधौ वशे कृत्वा निनीषेद्ब्रह्मणः पदम् ॥ १२.२४६.१३ ॥
ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆದುಹೋದವನು, ತೇಜಸ್ವಿ, ಅಲ್ಪಾಹಾರಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು, ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರಹ್ಮಪದವನ್ನು ಸೇರಬಯಸಬೇಕು.
12.246.14
मनसश्चेन्द्रियाणां च कृत्वैकाग्र्यं समाहितः ।
पूर्वरात्रेऽपरात्रे च धारयेन्मन आत्मनि ॥ १२.२४६.१४ ॥
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ, ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕು.
12.246.15
जन्तोः पञ्चेन्द्रियस्यास्य यदेकं छिद्रमिन्द्रियम् ।
ततोऽस्य स्रवते प्रज्ञा दृतेः पादादिवोदकम् ॥ १२.२४६.१५ ॥
ಐದು ಇಂದ್ರಿಯಗಳುಳ್ಳ ಈ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಇಂದ್ರಿಯ ರಂಧ್ರವಾದರೆ, ಅದರಿಂದ ಅವನ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಚರ್ಮದ ಚೀಲದ ರಂಧ್ರದಿಂದ ನೀರು ಸೋರುವಂತೆ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ.
12.246.16
मनस्तु पूर्वमादद्यात्कुमीनमिव मत्स्यहा ।
ततः श्रोत्रं ततश्चक्षुर्जिह्वा घ्राणं च योगवित् ॥ १२.२४६.१६ ॥
ಯೋಗವಿದನು ಮೀನುಗಾರನು ಕೆಟ್ಟ ಮೀನನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಮೊದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು; ನಂತರ ಶ್ರವಣ, ನೋಟ, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಘ್ರಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕು.
12.246.17
तत एतानि संयम्य मनसि स्थापयेद्यतिः ।
तथैवापो ह्यसंकल्पान्मनो ह्यात्मनि धारयेत् ॥ १२.२४६.१७ ॥
ನಂತರ ಯತಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಕಲ್ಪರಹಿತನಾಗಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು.
12.246.18
पञ्चेन्द्रियाणि संधाय मनसि स्थापयेद्यतिः ।
यदैतान्यवतिष्ठन्ति मनःषष्ठानि चात्मनि ॥ १२.२४६.१८ ॥
ಯತಿ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಇವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆರನೆಯದಾಗಿ ಹೊಂದಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ.
12.246.19
प्रसीदन्ति च संस्थाय तदा ब्रह्म प्रकाशते ।
विधूम इव सप्तार्चिरादित्य इव दीप्तिमान् ॥ १२.२४६.१९ ॥
ಅವು ಶಾಂತವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ ಬ್ರಹ್ಮವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಏಳು ಜ್ವಾಲೆಯ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ತೇಜಸ್ವಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ.
12.246.20
वैद्युतोऽग्निरिवाकाशे दृश्यतेऽऽत्मा तथाऽऽत्मनि ।
सर्वस्तत्र स सर्वत्र व्यापकत्वाच्च दृश्यते ॥ १२.२४६.२० ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣುವಂತೆ, ಆತ್ಮವು ತನ್ನೊಳಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
12.246.21
तं पश्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा ये मनीषिणः ।
धृतिमन्तो महाप्राज्ञाः सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.२४६.२१ ॥
ಅವನನ್ನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವ, ಧೈರ್ಯವಂತರಾದ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ, ಮನೀಷಿಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
12.246.22
एवं परिमितं कालमाचरन्संशितव्रतः ।
आसीनो हि रहस्येको गच्छेदक्षरसाम्यताम् ॥ १२.२४६.२२ ॥
ಹೀಗೆ ನಿಗದಿತ ಕಾಲದವರೆಗೆ ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಕುಳಿತು, ಅಕ್ಷರದ ಸಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
12.246.23
विमोहो भ्रम आवर्तो घ्राणं श्रवणदर्शने ।
अद्भुतानि रसस्पर्शे शीतोष्णे मारुताकृतिः ॥ १२.२४६.२३ ॥
ವಿಮೋಹ, ಭ್ರಮೆ, ಸುಳಿ; ವಾಸನೆ, ಕೇಳುವಿಕೆ, ನೋಟ; ರುಚಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶದ ಅದ್ಭುತಗಳು; ಚಳಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ; ವಾಯುವಿನ ರೂಪ.
12.246.24
प्रतिभामुपसर्गांश्चाप्युपसंगृह्य योगतः ।
तांस्तत्त्वविदनादृत्य आत्मन्येव निवर्तयेत् ॥ १२.२४६.२४ ॥
ಯೋಗದಿಂದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬೇಕು.
12.246.25
कुर्यात्परिचयं योगे त्रैकाल्ये नियतो मुनिः ।
गिरिशृङ्गे तथा चैत्ये वृक्षाग्रेषु च योजयेत् ॥ १२.२४६.२५ ॥
ಮುನಿಯು ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಯಮದಿಂದ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಚೈತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ಮನಸ್ಸನ್ನು) ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕು.
12.246.26
संनियम्येन्द्रियग्रामं कोष्ठे भाण्डमना इव ।
एकाग्रं चिन्तयेन्नित्यं योगान्नोद्वेजयेन्मनः ॥ १२.२४६.२६ ॥
ಇಂದ್ರಿಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ಭಂಡಾರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಕುಗಳಂತೆ (ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆದು), ಸದಾ ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಯೋಗದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಡಬಾರದು.
12.246.27
येनोपायेन शक्येत संनियन्तुं चलं मनः ।
तत्तद्युक्तो निषेवेत न चैव विचलेत्ततः ॥ १२.२४६.२७ ॥
ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವೋ, ಅದೇ ಉಪಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು; ಅದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಚಲಿಸಬಾರದು.
12.246.28
शून्या गिरि…श्वैव देवतायतनानि च ।
शून्यागारा…काग्रो निवासार्थमुपक्रमेत् ॥ १२.२४६.२८ ॥
ಖಾಲಿ ಪರ್ವತ… ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳು, ಖಾಲಿ ಮನೆಗಳು… (ಪಠ್ಯದ ಭಾಗ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ), ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿ ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ (ಅವುಗಳನ್ನು) ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
12.246.29
नाभिष्व…वाचा कर्मणा मनसाऽपि वा ।
उपे…रो लब्धालब्धे समो भवेत् ॥ १२.२४६.२९ ॥
…… ಅಲ್ಲ… ಮಾತಿನಿಂದಾಗಲಿ, ಕರ್ಮದಿಂದಾಗಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಲಿ ಕೂಡ… (…) ಸಿಕ್ಕುದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗದುದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಭಾವದಿಂದ ಇರಬೇಕು.
12.246.30
यश्चैन…न्देत यश्चैनमभिवादयेत् ।
समस्त…भयोर्नाभिध्यायेच्छुभाशुभम् ॥ १२.२४६.३० ॥
ಇವನನ್ನು… ಇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವನನ್ನು… ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ… ಇಬ್ಬರ (ಕುರಿತು), ಶುಭವೋ ಅಶುಭವೋ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
12.246.31
न प्रहृ…भेषु नालाभेषु च चिन्तयेत् ।
समः स…षु सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १२.२४६.३१ ॥
ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸದೆ, ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸದೆ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮನಾಗಿರುವವನು; ಅವನು ವಾಯುವಿನಂತೆ ಧರ್ಮವುಳ್ಳವನು.
12.246.32
एवं सर्वात्मनः साधोः सर्वत्र समदर्शिनः ।
षण्मासान्नित्ययुक्तस्य शब्दब्रह्मातिवर्तते ॥ १२.२४६.३२ ॥
ಹೀಗೆ ಸರ್ವಾತ್ಮನಾಗಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ, ಆರು ತಿಂಗಳು ನಿತ್ಯ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಸಾಧುವು ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ.
12.246.33
वेदनार्ताः प्रजा दृष्ट्वा समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
एतस्मिन्निरतो मार्गे विरमेन्न च मोहितः ॥ १२.२४६.३३ ॥
ವೇದನೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಡ್ಡ, ಕಲ್ಲು, ಚಿನ್ನ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಕಾಣುವವನು ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರಲಿ; ಮೋಹದಿಂದ ಇದರಿಂದ ವಿರಮಿಸಬಾರದು.
12.246.34
अपि वर्णावकृष्टस्तु नारी वा धर्मकाङ्क्षिणी ।
तावप्येतेन मार्गेण गच्छेतां परमां गतिम् ॥ १२.२४६.३४ ॥
ಕೀಳು ವರ್ಣದವನಾದರೂ, ಅಥವಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯಾದರೂ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಈ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.
12.246.35
अजं पुराणमजरं सनातनं ।
यदिन्द्रियैरुपलभेत निश्चलैः।
अणोरणीयो महतो महत्तरं ।
तदात्मना पश्यति युक्तमात्मवान् ॥ १२.२४६.३५ ॥
ಜನ್ಮರಹಿತ, ಪುರಾತನ, ಜರೆರಹಿತ, ಸನಾತನ; ಸ್ಥಿರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾದದು; ಅಣುವಿಗಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಮಹತ್ತಿಗಿಂತ ಮಹತ್ತರ; ಅದನ್ನು ಯೋಗಯುಕ್ತ ಆತ್ಮವಂತನು ತನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
12.246.36
इदं महर्षेर्वचनं महात्मनो ।
यथावदुक्तं मनसाऽनुदृश्य च।
अवेक्ष्य चेमां परमेष्ठिसाम्यतां ।
प्रयान्ति यां भूतगतिं मनीषिणः ॥ १२.२४६.३६ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಹರ್ಷಿಯ ಈ ವಚನವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಪರಮೇಷ್ಠಿಯೊಡನೆಯ ಈ ಸಮತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆ ಭೂತಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.