ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.248
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.248.1
क्षरात्प्रभृति यः सर्गः सगुणानीन्द्रियाणि च ।
बुद्ध्यैश्वर्यातिसर्गोऽयं प्रधानश्चात्मनः श्रुतम् ॥ १२.२४८.१ ॥
ಕ್ಷರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಸೃಷ್ಟಿ, ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದ ಈ ವಿಸ್ತಾರ, ಆತ್ಮದ ಪ್ರಧಾನ ತತ್ತ್ವ — ಇವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
12.248.2
भूय एव तु लोकेऽस्मिन्सद्वृतिं कालहेतुकीम् ।
यया सन्तः प्रवर्तन्ते तदिच्छाम्यनुवर्तितुम् ॥ १२.२४८.२ ॥
ಮತ್ತೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಆ ಸದಾಚಾರವನ್ನು — ಯಾವುದರಿಂದ ಸಜ್ಜನರು ನಡೆಯುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನು — ನಾನು ಅನುಸರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
12.248.3
वेदे वचनमुक्तं तु कुरु कर्म त्यजेति च ।
कथमेतद्विजानीयां तच्च व्याख्यातुमर्हसि ॥ १२.२४८.३ ॥
ವೇದದಲ್ಲಿ "ಕರ್ಮ ಮಾಡು" ಎಂದು ಮತ್ತು "ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು" ಎಂದು ವಚನವಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ? ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.
12.248.4
लोकवृत्तान्ततत्वज्ञः पूतोऽहं गुरुशासनात् ।
कृत्वा बुद्धिं विमुक्तात्मा द्रक्ष्याम्यात्मानमव्ययं ॥ १२.२४८.४ ॥
ಲೋಕವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ, ಗುರುಶಾಸನದಿಂದ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ವಿಮುಕ್ತ ಆತ್ಮನಾಗಿ ಅವ್ಯಯ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುವೆನು.
12.248.5
एषा वै विहिता वृत्तिः पुरस्ताद्ब्रह्मणा स्वयम् ।
एषा पूर्वतरैः सद्भिराचीर्णा परमर्षिभिः ॥ १२.२४८.५ ॥
ಈ ಜೀವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ವಿಧಿಸಿದನು; ಇದನ್ನೇ ಪೂರ್ವದ ಸಜ್ಜನರು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಋಷಿಗಳು ಆಚರಿಸಿದರು.
12.248.6
ब्रह्मचर्येण वै लोकाञ्जयन्ति परमर्षयः ।
आत्मनश्च हृदि श्रेयो ह्यन्विच्छन्मनसाऽऽत्मनि ॥ १२.२४८.६ ॥
ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದಲೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತಮ್ಮೊಳಗೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ.
12.248.7
वने मूलफलाशी च तप्यन्सुविपुलं तपः ।
पुण्यायतनचारी च भूतानामविहिंसक ॥ १२.२४८.७ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇರು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿಂದು, ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ, ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ಮಾಡದವನಾಗಿ.
12.248.8
विधूमे सन्नमुसले वानप्रस्थप्रतिश्रये ।
काले प्राप्ते चरन्भैक्षं कल्पते ब्रह्मभूयसे ॥ १२.२४८.८ ॥
ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ, ಒನಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ವಾನಪ್ರಸ್ಥರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಭಿಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.248.9
निस्तुतिर्निर्नमस्कारः परित्यज्य शुभाशुभे ।
अरण्ये विचरैकाकी येनकेनचिदाशितः ॥ १२.२४८.९ ॥
ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಶುಭ ಮತ್ತು ಅಶುಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸು; ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸು.
12.248.10
यदिदं वेदवचनं लोकवादे विरुध्यते ।
प्रमाणे चाप्रमाणे च विरुद्धे शास्त्रतः कुतः ॥ १२.२४८.१० ॥
ವೇದ ವಚನವು ಲೋಕವಾದದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಮಾಣ ವಿರುದ್ಧವಾದಾಗ ಇದು ಹೇಗೆ?
12.248.11
इत्येतच्छ्रोतुमिच्छामि प्रमाणं तूभयं कथम् ।
कर्मणामविरोधेन कथमेतत्प्रवर्तते ॥ १२.२४८.११ ॥
ಇದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ: ಎರಡೂ ಹೇಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ? ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಇದು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
12.248.12
इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं गन्धवत्याः सुतः सुतम् ।
ऋषिस्तत्पूजयन्वाक्यं पुत्रस्यामिततेजसः ॥ १२.२४८.१२ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಗಂಧವತಿಯ ಮಗನಾದ ಋಷಿ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಅಪರಿಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮಗನ ಮಾತನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾ.
12.248.13
ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थोऽथ भिक्षुकः ।
यथोक्तकारिणः सर्वे गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ १२.२४८.१३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ, ಭಿಕ್ಷು — ವಿಧಿಯಂತೆ ನಡೆಯುವವರೆಲ್ಲರೂ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.248.14
एको वाऽप्याश्रमानेतान्योऽनुतिष्ठेद्यथाविधि ।
अकामद्वेषसंयुक्तः स परत्र महीयते ॥ १२.२४८.१४ ॥
ಈ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾದರೂ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅನುಸರಿಸಿ, ಕಾಮ-ದ್ವೇಷರಹಿತನಾದವನು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.248.15
चतुष्पदी हि निःश्रेयणी ब्रह्मण्येषा प्रतिष्ठिता ।
एतामाश्रित्य निःश्रेणीं ब्रह्मलोके महीयते ॥ १२.२४८.१५ ॥
ಈ ಚತುಷ್ಪದಿ ಏಣಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಏಣಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.248.16
आयुषस्तु चतुर्भागं ब्रह्मचार्यनसूयकः ।
गुरौ वा गुरुपुत्रे वा वसेद्धर्मार्थकोविदः ॥ १२.२४८.१६ ॥
ಜೀವನದ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅಸೂಯೆರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು, ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿ, ಗುರುವಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗುರುಪುತ್ರನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
12.248.17
जघन्यशायी पूर्वं स्यादुत्थाय गुरुवेश्मनि ।
यच्च शिष्येण कर्तव्यं कार्यं दासेन वा पुनः ॥ १२.२४८.१७ ॥
ಗುರುವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ಮೊದಲು ಏಳಬೇಕು. ಶಿಷ್ಯನಿಂದ ಅಥವಾ ದಾಸನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನೂ (ಮಾಡಬೇಕು).
12.248.18
कृतमित्येव तत्सर्वं कृत्वा तिष्ठेत पार्श्वतः ।
किंकरः सर्वकारी स्यात्सर्वकर्मसु कोविदः ॥ १२.२४८.१८ ॥
"ಮಾಡಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಸೇವಕನಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುವವನಾಗಿರಬೇಕು.
12.248.19
कर्मातिशेषेण गुरावध्येतव्यं बुभूषता ।
दक्षिणेनोपसादी स्यादाकूतो नुल्माश्रयेत् ॥ १२.२४८.१९ ॥
ಗುರುವಿನ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಗಮನದಿಂದ ನಿಲ್ಲಬೇಕು.
12.248.20
शुचिर्दक्षो गुणोपेतो ब्रूयादिष्टमिवान्तरा ।
चक्षुष गुरुमव्यग्रो निरीक्षेत जितेन्द्रियः ॥ १२.२४८.२० ॥
ಶುದ್ಧ, ಚತುರ, ಗುಣವಂತನಾದ ಶಿಷ್ಯನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನೊಡನೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಬೇಕು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವನಾಗಿ, ಚಂಚಲತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಗುರುವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
12.248.21
नाभुक्तवति चाश्नीयादपीतवति नो पिबेत् ।
नातिष्ठति तथासीत नासुप्ते प्रस्वपेत च ॥ १२.२४८.२१ ॥
ಗುರು ಊಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಶಿಷ್ಯನು ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು; ಅವರು ಕುಡಿಯುವ ಮೊದಲು ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಗುರು ನಿಂತಿರದಿದ್ದರೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು, ಅವರು ನಿದ್ರಿಸದಿದ್ದರೆ ಮಲಗಬಾರದು.
12.248.22
उत्तानाभ्यां च पाणिभ्यां पादावस्य मृदु स्पृशेत् ।
दक्षिणं दक्षिणेनैव सव्यं सव्येन पीडयेत् ॥ १२.२४८.२२ ॥
ಅಂಗೈಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು. ಬಲ ಪಾದವನ್ನು ಬಲಗೈಯಿಂದ, ಎಡ ಪಾದವನ್ನು ಎಡಗೈಯಿಂದ ಒತ್ತಬೇಕು.
12.248.23
अभिवाद्य गुरुं ब्रूयादधीष्व भगवन्निति ।
इदं करिष्ये भगवन्निदं चापि कृतं मया ॥ १२.२४८.२३ ॥
ಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ಭಗವನ್, ನನಗೆ ಕಲಿಸಿ' ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. 'ಭಗವನ್, ಇದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಇದನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದೂ ಹೇಳಬೇಕು.
12.248.24
ब्रह्मंस्तदपि कर्ताऽस्मि यद्भावन्वक्ष्यते पुनः ।
इति सर्वमनुज्ञाप्य निवेद्य गुरवे पुनः। ॥ १२.२४८.२४ ॥
'ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀವು ಮತ್ತೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತೀರೋ ಅದನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಗುರುವಿಗೆ ಮತ್ತೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.
12.248.25
कुर्यात्कृत्वा च तत्सर्वमाख्येयं गुरवे पुनः ।
यांस्तु गन्धान्रसान्वाऽपि ब्रह्मचारी न सेवते ॥ १२.२४८.२५ ॥
ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಗುರುವಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಯಾವ ಗಂಧಗಳನ್ನೂ ರಸಗಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ,
12.248.26
सेवेत तान्समावृत्त इति धर्मेषु निश्चयः ।
ये केचिन्नियमेनोक्ता नियमा ब्रह्मचारिणः ॥ १२.२४८.२६ ॥
ಸಮಾವರ್ತನದ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಧರ್ಮದ ನಿಶ್ಚಯ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ ನಿಯಮದಿಂದ ಹೇಳಲಾದ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು,
12.248.27
तान्सर्वाननुगृह्णीयाद्भवेच्चानपगो गुरोः ।
स एवं गुरवे प्रीतिमुपहृत्य यथाबलम् ॥ १२.२४८.२७ ॥
ಅವುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ಗುರುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಗಲಬಾರದು. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗುರುವಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ,
12.248.28
अग्राम्येणा मेष्वेवं शिष्यो वर्तते कर्मणा ।
वदव्रतोपवासेन चतुर्थे च…।
गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावतेद्यथातिधि… ॥ १२.२४८.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಶಿಷ್ಯನು ಗ್ರಾಮ್ಯವಲ್ಲದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ವದವ್ರತ ಮತ್ತು ಉಪವಾಸದಿಂದ, ನಾಲ್ಕನೆಯದರಲ್ಲಿ…। ಗುರುವಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ, ಅತಿಥಿಯಂತೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕು…
12.248.29
धर्मलब्धैर्युतो दारैरग्नीनुत्पाद्य यनतः ।
द्वितीयमायुषो भागं गृहमेधी भवेद्व्रती ॥ १२.२४८.२९ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ, ಯಜ್ಞದಿಂದ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಉರಿಸಿ, ಆಯುಷ್ಯದ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠನಾಗಬೇಕು.