Mahābhārata · Adhyāya 12.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.252.1
प्रकृतेस्तु विकारा ये क्षेत्रज्ञस्तैरधिष्ठितः ।
न चैनं ते प्रजानन्ति स तु जानाति तानपि ॥ १२.२५२.१ ॥
Las modificaciones de la naturaleza son aquello sobre lo que preside el conocedor del campo; ellas no lo conocen, pero él las conoce.
12.252.2
तैश्चैवं कुरुते कार्यं मनःषष्ठैरिहेन्द्रियैः ।
सुदान्तैरिव संयन्ता दृढैः परमवाजिभिः ॥ १२.२५२.२ ॥
Así actúa por medio de los sentidos, con la mente como sexto, como un auriga conduce caballos excelentes, bien domados y fuertes.
12.252.3
इन्द्रियेभ्यः परे ह्यर्था अर्थेभ्यः परमं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा महान्परः ॥ १२.२५२.३ ॥
Más allá de los sentidos están sus objetos; más allá de los objetos está la mente suprema; más allá de la mente está el intelecto; más allá del intelecto está el gran yo, que es todavía superior.
12.252.4
महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः ।
पुरुषान्न परं किंचित्सा काष्ठा सा परा गतिः ॥ १२.२५२.४ ॥
Más allá de lo grande está lo no manifestado; más allá de lo no manifestado está el Puruṣa, y más allá del Puruṣa nada hay superior. Ese es el límite último, esa es la meta suprema.
12.252.5
एवं सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२.२५२.५ ॥
Así, el yo oculto no resplandece en todos los seres; sin embargo, es visto por los que perciben lo sutil, con un intelecto excelso y sutil.
12.252.6
अन्तरात्मनि संलीय मनः षष्ठानि मेधया ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च बहुचिन्त्यमचिन्तयन् ॥ १२.२५२.६ ॥
Habiendo fundido en el yo interior, por medio de la sabiduría, los sentidos —con la mente como sexto— y sus objetos, contemplan lo que es muy digno de pensarse.
12.252.7
ध्यानोपरमणं कृत्वा विद्यासंपादितं मनः ।
अनिश्चरः प्रशान्तात्मा ततोर्च्छत्यमृतं पदम् ॥ १२.२५२.७ ॥
Habiendo cesado la meditación, con la mente perfeccionada por el conocimiento, inmóvil y de alma serena, alcanza entonces el estado inmortal.
12.252.8
इन्द्रियाणां तु सर्वेषां पश्यात्मा चलितस्मृतिः ।
आत्मनः संप्रदानेन मर्त्यो मृत्युमुपाश्नुते ॥ १२.२५२.८ ॥
Quien, a través de todos los sentidos, no ve el yo y tiene la memoria perturbada, el mortal alcanza la muerte entregando su yo.
12.252.9
हित्वा तु सर्वसंकल्पान्सत्वे चित्तं निवेशयेत् ।
सत्वे चित्तं समावेश्य ततः कालंजरो भवेत् ॥ १२.२५२.९ ॥
Habiendo abandonado todas las intenciones, fije la mente en sattva; habiendo fijado firmemente la mente en sattva, entonces que se convierta en Kālañjara.
12.252.10
चित्तप्रसादेन यतिर्जहातीह शुभाशुभम् ।
प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखमत्यन्तमश्नुते ॥ १२.२५२.१० ॥
Por la claridad de la mente, el asceta aquí abandona lo bueno y lo malo; con el yo sereno, permaneciendo en el yo, alcanza la felicidad suprema.
12.252.11
लक्षणं तु प्रसादस्य यथा तृप्तः सुखं स्वपेत् ।
निवाते वा यथा दीपो दीप्यमानो न कम्पते ॥ १२.२५२.११ ॥
El signo de la serenidad es este: como el hombre satisfecho duerme feliz, o como una lámpara que arde en un lugar sin viento no vacila.
12.252.12
एवं पूर्वापरे रात्रौ युञ्जन्नात्मानमात्मनि ।
लघ्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानमात्मनि ॥ १२.२५२.१२ ॥
Así, al principio y al final de la noche, uniendo el yo al yo, comiendo ligeramente, con el yo purificado, ve el yo en el yo.
12.252.13
रहस्यं सर्ववेदानामनैतिह्यमनागतम् ।
आत्मप्रत्ययिकं शास्त्रमिदं पुत्रानुशासनम् ॥ १२.२५२.१३ ॥
Este es el secreto de todos los Vedas, no transmitido por tradición, una enseñanza fundada en la autoconfianza: una instrucción para un hijo.
12.252.14
धर्माख्यानेषु सर्वेषु चित्राख्यानेषु यद्वसु ।
दृश्यते ऋक्सहस्राणि निर्मथ्यामृतमुद्धृतम् ॥ १२.२५२.१४ ॥
La riqueza que se ve en todos los relatos de dharma y en todas las historias maravillosas: miles de versos han sido batidos y este néctar extraído.
12.252.15
नवनीतं यथा दध्नः काष्ठादग्निर्यथैव च ।
तथैव विदुषां ज्ञानं पुत्रहेतोः समुद्धृतम् ॥ १२.२५२.१५ ॥
Como la mantequilla sale del yogur y el fuego de la madera, así el conocimiento de los sabios ha sido extraído por amor a un hijo.
12.252.16
स्नातकानामिदं शास्त्रं वाच्यं पुत्रानुशासनम् ।
तदितं नाप्रशान्ताय नादान्तायातपस्विने ॥ १२.२५२.१६ ॥
Esta enseñanza, esta instrucción para un hijo, debe decirse a los graduados de estudio; no a quien está inquieto, no dominado o sin ascetismo.
12.252.17
नावेदविदुषे वाच्यं तथा नानुगताय च ।
नासूयकायानृजवे न चानिर्दिष्टकारिणे ॥ १२.२५२.१७ ॥
No debe decirse a quien no conoce el Veda, ni a quien no ha seguido la enseñanza; ni al envidioso, al torcido o a quien actúa sin dirección.
12.252.18
न तर्कशास्त्रदग्धाय तथैव पिशुनाय च ।
श्लाघिने श्लाघनीयाय प्रशान्ताय तपस्विने ॥ १२.२५२.१८ ॥
No a quien ha sido abrasado por tratados de lógica, ni asimismo al calumniador; no al que se alaba a sí mismo, sino al digno de elogio, sereno y asceta.
12.252.19
इदं प्रियाय पुत्राय शिष्यायानुगताय च ।
रहस्यधर्मं वक्तव्यं नान्यस्मै तु कथंचन ॥ १२.२५२.१९ ॥
Esta enseñanza secreta del dharma debe comunicarse solo a un hijo querido, a un discípulo o a un seguidor leal, y nunca a nadie más de ningún modo.
12.252.20
यद्यप्यस्य महीं दद्याद्रत्नपूर्णामिमां नरः ।
इदमेव ततः श्रेय इति मन्येत तत्त्ववित् ॥ १२.२५२.२० ॥
Aunque alguien le diera esta tierra llena de joyas, el que conoce la verdad consideraría esto superior a aquello.
12.252.21
अतो गुह्यतरार्थं तदध्यात्ममतिमानुषम् ।
यत्तन्महर्षिभिर्जुष्टं वेदान्तेषु च गीयते ॥ १२.२५२.२१ ॥
Por ello, aquel conocimiento espiritual, más allá de lo humano, es el más secreto; lo veneran los grandes sabios y se canta en los Vedāntas.
12.252.22
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.२५२.२२ ॥
Lo que me preguntas, te lo explicaré por completo.
12.252.23
यच्च ते मनसि वर्तते परं ।
यत्र चास्ति तव संशयः क्वचित्।
श्रूयतामयमहं तवाग्रतः ।
पुत्र किं हि कथयामि ते पुनः ॥ १२.२५२.२३ ॥
Lo supremo que hay en tu mente y cualquier duda que tengas en algún punto—escucha, hijo, lo digo ante ti; ¿por qué habría de repetírtelo?