ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.252.1
प्रकृतेस्तु विकारा ये क्षेत्रज्ञस्तैरधिष्ठितः ।
न चैनं ते प्रजानन्ति स तु जानाति तानपि ॥ १२.२५२.१ ॥
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಯಾವ ವಿಕಾರಗಳಿವೆಯೋ, ಅವುಗಳಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನು ಅಧಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಅವನನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
12.252.2
तैश्चैवं कुरुते कार्यं मनःषष्ठैरिहेन्द्रियैः ।
सुदान्तैरिव संयन्ता दृढैः परमवाजिभिः ॥ १२.२५२.२ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆರನೆಯದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಳಗಿಸಿದ, ದೃಢವಾದ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಾರಥಿ ನಡೆಸುವಂತೆ.
12.252.3
इन्द्रियेभ्यः परे ह्यर्था अर्थेभ्यः परमं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा महान्परः ॥ १२.२५२.३ ॥
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ವಿಷಯಗಳಿವೆ; ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನಸ್ಸು; ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಬುದ್ಧಿ; ಬುದ್ಧಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಮಹಾನ್ ಆತ್ಮ, ಅದೇ ಪರಮ.
12.252.4
महतः परमव्यक्तमव्यक्तात्पुरुषः परः ।
पुरुषान्न परं किंचित्सा काष्ठा सा परा गतिः ॥ १२.२५२.४ ॥
ಮಹತ್ತಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಅವ್ಯಕ್ತ; ಅವ್ಯಕ್ತಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಪುರುಷ; ಪುರುಷನಿಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಅದೇ ಅಂತಿಮ ಸೀಮೆ, ಅದೇ ಪರಮ ಗತಿ.
12.252.5
एवं सर्वेषु भूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते ।
दृश्यते त्वग्र्यया बुद्ध्या सूक्ष्मया सूक्ष्मदर्शिभिः ॥ १२.२५२.५ ॥
ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗೂಢವಾದ ಆತ್ಮವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
12.252.6
अन्तरात्मनि संलीय मनः षष्ठानि मेधया ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थांश्च बहुचिन्त्यमचिन्तयन् ॥ १२.२५२.६ ॥
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆರನೆಯದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಬಹಳ ಚಿಂತನೀಯವಾದುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ (ಅವರು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ).
12.252.7
ध्यानोपरमणं कृत्वा विद्यासंपादितं मनः ।
अनिश्चरः प्रशान्तात्मा ततोर्च्छत्यमृतं पदम् ॥ १२.२५२.७ ॥
ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಚಲಿಸದೆ ಶಾಂತಾತ್ಮನಾದವನು ಆಗ ಅಮೃತ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.252.8
इन्द्रियाणां तु सर्वेषां पश्यात्मा चलितस्मृतिः ।
आत्मनः संप्रदानेन मर्त्यो मृत्युमुपाश्नुते ॥ १२.२५२.८ ॥
ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡದವನು, ಸ್ಮೃತಿ ಚಲಿಸಿದವನು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಮರ್ತ್ಯನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.252.9
हित्वा तु सर्वसंकल्पान्सत्वे चित्तं निवेशयेत् ।
सत्वे चित्तं समावेश्य ततः कालंजरो भवेत् ॥ १२.२५२.९ ॥
ಎಲ್ಲ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ನಂತರ ಅವನು ಕಾಲಂಜರನಾಗಲಿ.
12.252.10
चित्तप्रसादेन यतिर्जहातीह शुभाशुभम् ।
प्रसन्नात्मात्मनि स्थित्वा सुखमत्यन्तमश्नुते ॥ १२.२५२.१० ॥
ಚಿತ್ತದ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಿಂದ ಯತಿ ಇಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶುಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನಾಗಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಪರಮ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.252.11
लक्षणं तु प्रसादस्य यथा तृप्तः सुखं स्वपेत् ।
निवाते वा यथा दीपो दीप्यमानो न कम्पते ॥ १२.२५२.११ ॥
ಪ್ರಸನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಏನೆಂದರೆ, ತೃಪ್ತನಾದವನು ಸುಖವಾಗಿ ಮಲಗುವಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ದೀಪ ಅಲುಗದಂತೆ ಇರುವುದು.
12.252.12
एवं पूर्वापरे रात्रौ युञ्जन्नात्मानमात्मनि ।
लघ्वाहारो विशुद्धात्मा पश्यत्यात्मानमात्मनि ॥ १२.२५२.१२ ॥
ಹೀಗೆ ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಿ, ಲಘು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾಗಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
12.252.13
रहस्यं सर्ववेदानामनैतिह्यमनागतम् ।
आत्मप्रत्ययिकं शास्त्रमिदं पुत्रानुशासनम् ॥ १२.२५२.१३ ॥
ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳ ರಹಸ್ಯ; ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದಲ್ಲ, ಆತ್ಮಪ್ರತ್ಯಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪುತ್ರನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅನುಶಾಸನ.
12.252.14
धर्माख्यानेषु सर्वेषु चित्राख्यानेषु यद्वसु ।
दृश्यते ऋक्सहस्राणि निर्मथ्यामृतमुद्धृतम् ॥ १२.२५२.१४ ॥
ಧರ್ಮ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಿತ್ರ ಆಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಸಂಪತ್ತು; ಸಾವಿರಾರು ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಥಿಸಿ ಈ ಅಮೃತ ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.252.15
नवनीतं यथा दध्नः काष्ठादग्निर्यथैव च ।
तथैव विदुषां ज्ञानं पुत्रहेतोः समुद्धृतम् ॥ १२.२५२.१५ ॥
ಮೊಸರಿನಿಂದ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತೆ, ಮರದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಗನಿಗಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಜ್ಞಾನ ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.252.16
स्नातकानामिदं शास्त्रं वाच्यं पुत्रानुशासनम् ।
तदितं नाप्रशान्ताय नादान्तायातपस्विने ॥ १२.२५२.१६ ॥
ಈ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಗನಿಗೆ ಈ ಅನುಶಾಸನ, ಸ್ನಾತಕರಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು; ಅಶಾಂತನಿಗೆ, ಅದಾಂತನಿಗೆ, ತಪಸ್ವಿಯಲ್ಲದವನಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು.
12.252.17
नावेदविदुषे वाच्यं तथा नानुगताय च ।
नासूयकायानृजवे न चानिर्दिष्टकारिणे ॥ १२.२५२.१७ ॥
ವೇದ ತಿಳಿಯದವನಿಗೆ, ಅನುಸರಿಸದವನಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು; ಅಸೂಯೆ ಉಳ್ಳವನಿಗೆ, ಅನೃಜುವಿಗೆ, ನಿರ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು.
12.252.18
न तर्कशास्त्रदग्धाय तथैव पिशुनाय च ।
श्लाघिने श्लाघनीयाय प्रशान्ताय तपस्विने ॥ १२.२५२.१८ ॥
ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹೋದವನಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು; ಅಂತೆಯೇ ಚಾಡಿಕೋರನಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು; ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸಕನಿಗೆ ಹೇಳದೆ, ಪ್ರಶಂಸನೀಯ, ಶಾಂತ, ತಪಸ್ವಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು.
12.252.19
इदं प्रियाय पुत्राय शिष्यायानुगताय च ।
रहस्यधर्मं वक्तव्यं नान्यस्मै तु कथंचन ॥ १२.२५२.१९ ॥
ಈ ರಹಸ್ಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ, ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ, ಅನುಯಾಯಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಕು; ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಹೇಳಬಾರದು.
12.252.20
यद्यप्यस्य महीं दद्याद्रत्नपूर्णामिमां नरः ।
इदमेव ततः श्रेय इति मन्येत तत्त्ववित् ॥ १२.२५२.२० ॥
ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಇವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೂ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು ಇದೇ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಭಾವಿಸುವನು.
12.252.21
अतो गुह्यतरार्थं तदध्यात्ममतिमानुषम् ।
यत्तन्महर्षिभिर्जुष्टं वेदान्तेषु च गीयते ॥ १२.२५२.२१ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವಾತೀತವಾದ ಆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಾದುದು; ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ವೇದಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗಿದೆ.
12.252.22
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ १२.२५२.२२ ॥
ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
12.252.23
यच्च ते मनसि वर्तते परं ।
यत्र चास्ति तव संशयः क्वचित्।
श्रूयतामयमहं तवाग्रतः ।
पुत्र किं हि कथयामि ते पुनः ॥ १२.२५२.२३ ॥
ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಪರಮ ವಿಷಯವೂ, ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ನಿನಗೆ ಸಂಶಯವಿರುವುದೂ—ಪುತ್ರ, ಇದನ್ನು ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ಮತ್ತೆ ಏಕೆ ಹೇಳಬೇಕು?