Mahābhārata · Adhyāya 12.254
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.254.1
मनः प्रसृजते भावं बुद्धिरध्यवसायिनी ।
हृदयं प्रियाप्रिये वेद त्रिविधा कर्मवेदना ॥ १२.२५४.१ ॥
Der Geist bringt den Zustand hervor; der entscheidende Verstand bestimmt ihn; das Herz kennt das Angenehme und das Unangenehme; die Wahrnehmung der Handlung ist dreifach.
12.254.2
इन्द्रियेभ्यः परा ह्यर्था अर्थेभ्यः परमं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्बुद्धेरात्मा परो मतः ॥ १२.२५४.२ ॥
Jenseits der Sinne liegen ihre Objekte; jenseits der Objekte der Geist; jenseits des Geistes der Verstand; und jenseits des Verstandes gilt das Selbst als höher.
12.254.3
बुद्धिरात्मा मनुष्यस्य बुद्धिरेवात्मनो गतिः ।
यदा विकुरुते भाव तदा भवति सा मनः ॥ १२.२५४.३ ॥
Der Verstand ist des Menschen Selbst, und der Verstand allein ist der Weg des Selbst; wenn er einen Zustand verändert, wird er zum Geist.
12.254.4
इन्द्रियाणां पृथग्भावाद्बुद्धिर्विक्रियतेऽसकृत् ।
शृण्वती भवति श्रोत्रं स्पृशती स्पर्श उच्यते ॥ १२.२५४.४ ॥
Durch die Verschiedenheit der Sinne wird der Verstand immer wieder verändert: beim Hören wird er zum Ohr; beim Berühren heißt er Tastsinn.
12.254.5
पश्यती भवते दृष्टी रसती रसनं भवेत् ।
जिघ्रती भवति घ्राणं बुद्धिर्विक्रियते पृथक् ॥ १२.२५४.५ ॥
Beim Sehen wird sie zum Blick, beim Schmecken zur Zunge, beim Riechen zur Nase — so wird der Verstand getrennt verändert.
12.254.6
इन्द्रियाणीति तान्याहुस्तेष्वदृश्योऽधितिष्ठति ।
तिष्ठती पुरुषे बुद्धिस्त्रिषु भावेषु वर्तते ॥ १२.२५४.६ ॥
Diese nennt man Sinne; über ihnen waltet das Unsichtbare; der im Menschen verweilende Verstand wirkt in den drei Zuständen.
12.254.7
कदाचिल्लभते प्रीतिं कदाचिदपि शोचति ।
न सुखेन न दुःखेन कदाचिदिह युज्यते ॥ १२.२५४.७ ॥
Bisweilen erlangt er Freude, bisweilen trauert er auch; weder durch Lust noch durch Schmerz wird er hier je angebunden.
12.254.8
सेयं भावात्मिका भावांस्त्रीनेताननुवर्तते ।
सरितां सागरो भर्ता महावेलामिवोर्मिमान् ॥ १२.२५४.८ ॥
Dieser Verstand, dessen Wesen Zustände sind, folgt diesen drei Zuständen, wie der Ozean, Herr der Flüsse, dem großen Ufer mit seinen Wellen folgt.
12.254.9
यदा प्रार्थयते किंचित्तदा भवति सा मनः ।
अधिष्ठानानि वै बुद्ध्यां पृथगेतानि संस्मरेत।
इन्द्रियाण्येवमेतानि विजेतव्यानि कृत्स्नशः ॥ १२.२५४.९ ॥
Wenn er etwas begehrt, wird es zum Geist. Diese Sitze soll man im Verstand getrennt im Gedächtnis behalten; so sind diese Sinne ganz zu besiegen.
12.254.10
सर्वाण्येवानुपूर्व्येण यद्यदाऽनुविधीयते ।
अविभागगता बुद्धिर्भावे मनसि वर्तते।
प्रवर्तमानं तु रजः सत्वमप्यनुवर्तते ॥ १२.२५४.१० ॥
Alle folgen der Reihe nach dem, was bestimmt wird; der Verstand, im ungeteilten Zustand, verweilt im Zustand des Geistes. Doch das Sattva folgt auch dem wirkenden Rajas.
12.254.11
ये चैव भावा वर्तन्ते सर्व एष्वेव ते त्रिषु ।
अन्वर्थाः संप्रवर्तन्ते रथनेमिमरा इव ॥ १२.२५४.११ ॥
Alle Zustände, die bestehen, sind in diesen dreien; ihrem Sinne gemäß gehen sie hervor wie die Speichen am Radkranz eines Wagenrades.
12.254.12
प्रदीपार्थं मनः कुर्यादिन्द्रियैर्बुद्धिसत्तमैः ।
निश्चरद्भिर्यथायोगमुदासीनैर्यदृच्छया ॥ १२.२५४.१२ ॥
Man soll den Geist zu einer Lampe machen, mit den Sinnen — den besten der Verstandeskräfte — die nach außen gehen, wie es passt, gleichgültig und zufällig.
12.254.13
एवं स्वभावमेवेदमिति विद्वान्न मुह्यति ।
अशोचन्नप्रहृष्यन्हि नित्यं विगतमत्सरः ॥ १२.२५४.१३ ॥
Der Weise, der weiß, dass dies einfach die Natur der Dinge ist, verirrt sich nicht. Er trauert nie und freut sich nie, und er ist frei von Neid.
12.254.14
न चात्मा शक्यते द्रष्टुमिन्द्रियैः कामगोचरैः ।
प्रवर्तमानैरनयैर्दुर्धर्षैरकृतात्मभिः ॥ १२.२५४.१४ ॥
Das Selbst kann nicht durch die Sinne gesehen werden, die unter Begierden umherschweifen, auf unrechten Wegen tätig, unbezähmbar und ungezügelt sind.
12.254.15
तेषां तु मनसा रश्मीन्यदा सम्यङ्क्तियच्छति ।
तदा प्रकाशतेऽस्यात्मा दीपदीप्ता यथाऽऽकृतिः ॥ १२.२५४.१५ ॥
Wenn der Geist ihre Zügel richtig anhält, dann leuchtet sein Selbst auf, wie eine Gestalt, die von einer Lampe erhellt wird.
12.254.16
सर्वेषामेव भूतानां मनस्युपरते यथा ।
प्रकाशं भवते सर्वं तथेदमुपधार्यताम् ॥ १२.२५४.१६ ॥
Wie alles klar wird, wenn der Geist aller Wesen zur Ruhe kommt, so möge dies verstanden werden.
12.254.17
यथा वारिचरः पक्षी न लिप्यति जले चरन् ।
विमुक्तात्मा तथा योगी गुणदोषैर्न लिप्यते ॥ १२.२५४.१७ ॥
So wie der Wasservogel, der im Wasser sich bewegt, nicht beschmutzt wird, so wird der Yogin, dessen Selbst befreit ist, nicht von Eigenschaften und Fehlern befleckt.
12.254.18
एवमेव कृतप्रज्ञो न दोषैर्विषयांश्चरन् ।
असज्जमानः सर्वेषु कथंचन न लिप्यते ॥ १२.२५४.१८ ॥
Ebenso wird der Mann von gefestigter Weisheit, der sich unter den Sinnesobjekten bewegt, ohne an irgendeinem zu haften, auf keine Weise von Fehlern befleckt.
12.254.19
त्यक्त्वा पूर्वकृतं कर्म रतिर्यस्य सदाऽऽत्मनि ।
सर्वभूतात्मभूतस्य गुणवर्गेष्वसज्जतः ॥ १२.२५४.१९ ॥
Nachdem er die früher getanen Handlungen abgelegt hat, dessen Freude stets im Selbst liegt, der das Selbst aller Wesen geworden ist und an den Klassen der Eigenschaften nicht haftet.
12.254.20
सत्वमात्मा प्रसरति गुणान्वाऽपि कदाचन ।
न गुणा विदुरात्मानं गुणान्वेद स सर्वदा ॥ १२.२५४.२० ॥
Weder das Sattva, noch das Selbst, noch die Eigenschaften breiten sich jemals aus; die Eigenschaften kennen das Selbst nicht, er aber kennt stets die Eigenschaften.
12.254.21
परिद्रष्टा गुणानां च परिस्रष्टा यथातथम् ।
क्षेतक्षेत्रज्ञयोरेतदन्तरं विद्धि सूक्ष्मयोः ॥ १२.२५४.२१ ॥
Der Beobachter der Eigenschaften und der, der sie wahrhaft loslässt: Erkenne diesen Unterschied zwischen den beiden Feinen, dem Feld und dem Kenner des Feldes.
12.254.22
सृजतेऽत्र गुणानेक एको न सृजते गुणान् ।
पृथग्भूतौ प्रकृत्या तौ संप्रयुक्तौ च सर्वदा ॥ १२.२५४.२२ ॥
Hier erschafft der eine die Eigenschaften, der eine allein erschafft die Eigenschaften nicht; die beiden sind von Natur aus getrennt, doch stets verbunden.
12.254.23
यथा मत्स्योऽद्भिरन्यः स्यात्संप्रयुक्तौ तथैव तौ ।
मशकोदुम्बरौ वाऽपि संप्रयुक्तौ यथा सह ॥ १२.२५४.२३ ॥
So wie der Fisch vom Wasser verschieden ist und doch mit ihm verbunden, so sind jene beiden verbunden; oder wie Mücke und Udumbara-Insekt miteinander verbunden sind.
12.254.24
इषीका वा यथा मुञ्जे पृथक्च सह चैव च ।
तथैव सहितावेतावन्योन्यस्मिन्प्रतिष्ठितौ ॥ १२.२५४.२४ ॥
Wie ein Schilfhalm im Munja-Gras zugleich getrennt und vereint ist, so sind diese beiden, verbunden, ineinander gegründet.