มหาภารตะ · อัธยายะ 12.255
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.255.1
सृजते त्रिगुणान्सत्वं क्षेत्रज्ञस्त्वधितिष्ठति ।
गुणान्विक्रियते सर्वानुदासीनवदीश्वरः ॥ १२.२५५.१ ॥
ผู้รู้ความจริงของเขตย่อมสร้างคุณทั้งสามคือสัตตวะเป็นต้น และดำรงอยู่เหนือคุณเหล่านั้น พระผู้เป็นเจ้าแปรเปลี่ยนคุณทั้งปวงเหมือนทรงวางเฉยต่อคุณเหล่านั้น
12.255.2
स्वभावयुक्तं तत्सत्वं यदिमान्सृजते गुणान् ।
ऊर्णनाभिर्यथा सूत्रं सृजते तन्तुवद्गुणान् ॥ १२.२५५.२ ॥
สัตตวะที่มีสภาวะของตนนั้นเองเป็นผู้สร้างคุณเหล่านี้ เหมือนแมงมุมปั่นใยออกมา ก็สร้างคุณทั้งหลายออกมาเหมือนเส้นด้าย
12.255.3
प्रध्वस्ता न निवर्तन्ते प्रवृत्तिर्नोपलभ्यते ।
एवमेके व्यवस्यन्ति निवृत्तिरिति चापरे ॥ १२.२५५.३ ॥
สิ่งที่สลายไปแล้วย่อมไม่กลับคืน และการเคลื่อนไหวก็ไม่ปรากฏ บางพวกจึงตัดสินเช่นนี้ และอีกพวกหนึ่งตัดสินว่าเป็นการหยุดนิ่ง
12.255.4
उभयं संप्रधार्यैतदध्यवस्येद्यथामति ।
अनेनैव विधानेन भवेद्गर्भशयो महान् ॥ १२.२५५.४ ॥
เมื่อพิจารณาทั้งสองอย่างนี้โดยรอบคอบแล้ว ก็ควรตัดสินตามปัญญาของตน ด้วยวิธีนี้เองผู้ยิ่งใหญ่ผู้นอนอยู่ในครรภ์ก็จะปรากฏ
12.255.5
अनादिनिधनं नित्यं तं बुद्ध्वा विचरेन्नरः ।
अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्च नित्यं विगतमत्सरः ॥ १२.२५५.५ ॥
รู้ว่าพระองค์ไม่มีต้นไม่มีปลาย เป็นนิรันดร์ มนุษย์ควรดำเนินชีวิตไปโดยไม่โกรธ ไม่ดีใจจนเกินไป และปราศจากความริษยาอยู่เสมอ
12.255.6
इत्येवं हृदयग्रन्थिं बुद्धिचिन्तामयं दृढम् ।
अतीत्य सुखमासीत अशोचंश्छिन्नसंशयः ॥ १२.२५५.६ ॥
เมื่อข้ามพ้นปมแน่นในใจอันประกอบด้วยปัญญาและความกังวลเช่นนี้แล้ว ก็ควรนั่งอยู่อย่างสุข ไม่โศกเศร้า และตัดความสงสัยได้แล้ว
12.255.7
ताम्येयुः प्रच्युताः पृथ्व्यां यथा पूर्णां नदीं नराः ।
अवगाढा ह्यविद्वांसो विद्धि लोकमिमं तथा ॥ १२.२५५.७ ॥
เหมือนมนุษย์ที่ตกลงในแม่น้ำที่เอ่อล้น ถูกน้ำกลืนลงไป ย่อมทุกข์ทรมาน จงรู้ว่าคนที่ไม่รู้เท่าทัน จมอยู่ในโลกนี้ ก็ทุกข์ทรมานเช่นนั้นเช่นกัน
12.255.8
न तु ताम्यति वै विद्वान्स्थले चरति तत्त्ववित् ।
एवं यो विन्दतेऽऽत्मानं केवलं ज्ञानमात्मनः ॥ १२.२५५.८ ॥
ส่วนผู้มีปัญญาที่รู้สัจธรรมย่อมไม่ทุกข์ทรมาน เขาเดินไปเหมือนบนพื้นดินแห้ง ผู้ที่พบอาตมันเช่นนี้ย่อมบรรลุความรู้อันบริสุทธิ์ของอาตมันโดยแท้
12.255.9
एवं बुद्ध्वा नरः सर्वं भूतानामागतिं गतिम् ।
समवेक्ष्य च वैषम्यं लभते शममुत्तमम् ॥ १२.२५५.९ ॥
เมื่อรู้เช่นนี้แล้ว และพิจารณาการมาและการไปของสรรพสัตว์ พร้อมทั้งความไม่เท่าเทียมของสิ่งเหล่านั้นแล้ว มนุษย์ย่อมบรรลุความสงบอันยอดเยี่ยม
12.255.10
एतद्वै जन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
आत्मज्ञानं शमश्चैव पर्याप्तं तत्परायणम् ॥ १२.२५५.१० ॥
นี่แลคือความสามารถพิเศษของพราหมณ์ตามกำเนิด คือความรู้ในอาตมันและความสงบ เพียงพอแล้ว และในสองสิ่งนี้มีที่พึ่งอันสูงสุด
12.255.11
एतद्बुद्ध्वा भवेद्बुद्धः किमन्यद्बुद्धलक्षणम् ।
विज्ञायैतद्विमुच्यन्ते कृतकृत्या मनीषिणः ॥ १२.२५५.११ ॥
เมื่อรู้สิ่งนี้แล้วก็จะตื่นรู้ ยังมีเครื่องหมายอื่นของผู้ตื่นรู้อีกหรือ เมื่อรู้สิ่งนี้แล้ว ผู้มีปัญญาย่อมหลุดพ้นและสำเร็จกิจของตน
12.255.12
न भवति विदुषां महद्भयं ।
यदविदुषां सुमहद्भयं परत्र।
न हि गतिरधिकाऽस्ति कस्यचि ।
द्भवति हि या विदुषः सनातनी ॥ १२.२५५.१२ ॥
ผู้มีปัญญาย่อมไม่มีความกลัวอันใหญ่หลวง ส่วนผู้ไม่รู้นั้นมีความกลัวอันใหญ่หลวงในภพหน้า ไม่มีใครมีคติที่สูงกว่าคติอันเป็นนิรันดร์ของผู้มีปัญญา
12.255.13
लोकमातुरमसूयते जन ।
स्तत्तदेव च निरीक्ष्य शोचते।
तत्र पश्य कुशलानशोचतो ।
ये विदुस्तदुभयं कृताकृतम् ॥ १२.२५५.१३ ॥
ผู้คนย่อมริษยามารดาแห่งโลก และเมื่อเห็นสิ่งนั้นสิ่งนี้แต่ละอย่างก็โศกเศร้า จงดูผู้มีความชำนาญที่ไม่โศกเศร้าเหล่านั้น ผู้รู้ทั้งสิ่งที่ได้กระทำและสิ่งที่ไม่ได้กระทำ
12.255.14
यत्करोत्यनभिसन्धिपूर्वकं ।
तच्च निर्णुदति …
न प्रियं तदुभयं न चाप्रिय ।
तस्य तज्जनयतीह कुर्वतः ॥ १२.२५५.१४ ॥
แม้การกระทำที่ทำโดยไม่มีเจตนาล่วงหน้า ... ก็ย่อมขจัดไป สองสิ่งนั้นไม่เป็นที่รักและไม่เป็นที่ชัง สำหรับผู้กระทำ สิ่งนั้นย่อมให้ผลเช่นนั้นในโลกนี้