മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.255
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.255.1
सृजते त्रिगुणान्सत्वं क्षेत्रज्ञस्त्वधितिष्ठति ।
गुणान्विक्रियते सर्वानुदासीनवदीश्वरः ॥ १२.२५५.१ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞൻ സത്ത്വം മുതലായ മൂന്ന് ഗുണങ്ങളെ സൃഷ്ടിച്ച് അവയുടെമേൽ അധിഷ്ഠിതനായിരിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ എല്ലാ ഗുണങ്ങളെയും ഉദാസീനനെപ്പോലെ മാറ്റുന്നു.
12.255.2
स्वभावयुक्तं तत्सत्वं यदिमान्सृजते गुणान् ।
ऊर्णनाभिर्यथा सूत्रं सृजते तन्तुवद्गुणान् ॥ १२.२५५.२ ॥
സ്വഭാവത്തോടുകൂടിയ ആ സത്ത്വം ഈ ഗുണങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ചിലന്തി നൂൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നതുപോലെ അത് നൂലുകൾപോലെ ഗുണങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
12.255.3
प्रध्वस्ता न निवर्तन्ते प्रवृत्तिर्नोपलभ्यते ।
एवमेके व्यवस्यन्ति निवृत्तिरिति चापरे ॥ १२.२५५.३ ॥
നശിച്ചവ തിരിച്ചുവരുന്നില്ല; പ്രവൃത്തി കാണപ്പെടുന്നുമില്ല. ഇപ്രകാരം ചിലർ നിശ്ചയിക്കുന്നു; മറ്റു ചിലർ നിവൃത്തിയെന്നു നിശ്ചയിക്കുന്നു.
12.255.4
उभयं संप्रधार्यैतदध्यवस्येद्यथामति ।
अनेनैव विधानेन भवेद्गर्भशयो महान् ॥ १२.२५५.४ ॥
രണ്ടും നന്നായി ആലോചിച്ച്, തന്റെ ബുദ്ധിക്കനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കണം. ഇതേ രീതിയിൽ അവൻ മഹാനായ ഗർഭശയനായിത്തീരുന്നു.
12.255.5
अनादिनिधनं नित्यं तं बुद्ध्वा विचरेन्नरः ।
अक्रुध्यन्नप्रहृष्यंश्च नित्यं विगतमत्सरः ॥ १२.२५५.५ ॥
ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത, നിത്യനായ അവനെ അറിഞ്ഞ് മനുഷ്യൻ ജീവിക്കണം—കോപമില്ലാതെയും സന്തോഷാതിരേകമില്ലാതെയും എപ്പോഴും മത്സരമില്ലാതെയും.
12.255.6
इत्येवं हृदयग्रन्थिं बुद्धिचिन्तामयं दृढम् ।
अतीत्य सुखमासीत अशोचंश्छिन्नसंशयः ॥ १२.२५५.६ ॥
ഇങ്ങനെ, ബുദ്ധിയും ചിന്തയുംകൊണ്ടുണ്ടായ ഹൃദയത്തിന്റെ ദൃഢമായ കെട്ടിനെ കടന്ന്, സുഖമായി ഇരിക്കണം; ദുഃഖിക്കാതെ, സംശയങ്ങൾ മുറിഞ്ഞവനായി.
12.255.7
ताम्येयुः प्रच्युताः पृथ्व्यां यथा पूर्णां नदीं नराः ।
अवगाढा ह्यविद्वांसो विद्धि लोकमिमं तथा ॥ १२.२५५.७ ॥
നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന നദിയിൽ വീണു മുങ്ങിയ മനുഷ്യർ ദുഃഖിക്കുന്നതുപോലെ, അറിവില്ലാത്തവർ ഈ ലോകത്തിൽ മുങ്ങി ദുഃഖിക്കുന്നു എന്നറിയുക.
12.255.8
न तु ताम्यति वै विद्वान्स्थले चरति तत्त्ववित् ।
एवं यो विन्दतेऽऽत्मानं केवलं ज्ञानमात्मनः ॥ १२.२५५.८ ॥
എന്നാൽ തത്ത്വജ്ഞനായ വിദ്വാൻ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; അവൻ കരയിൽ നടക്കുന്നവനെപ്പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ആത്മാവിനെ കണ്ടെത്തുന്നവൻ ആത്മാവിന്റെ കേവല ജ്ഞാനം നേടുന്നു.
12.255.9
एवं बुद्ध्वा नरः सर्वं भूतानामागतिं गतिम् ।
समवेक्ष्य च वैषम्यं लभते शममुत्तमम् ॥ १२.२५५.९ ॥
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ജീവികളുടെയും വരവും പോക്കും അറിഞ്ഞ്, വൈഷമ്യത്തെ നന്നായി കണ്ട്, മനുഷ്യൻ ഉത്തമമായ ശാന്തി നേടുന്നു.
12.255.10
एतद्वै जन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः ।
आत्मज्ञानं शमश्चैव पर्याप्तं तत्परायणम् ॥ १२.२५५.१० ॥
ഇതുതന്നെയാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ ജന്മത്തിലെ വിശേഷ ശക്തി; ആത്മജ്ഞാനവും ശാന്തിയും മതി, അതാണ് പരമമായ അഭയം.
12.255.11
एतद्बुद्ध्वा भवेद्बुद्धः किमन्यद्बुद्धलक्षणम् ।
विज्ञायैतद्विमुच्यन्ते कृतकृत्या मनीषिणः ॥ १२.२५५.११ ॥
ഇത് അറിഞ്ഞാൽ മനുഷ്യൻ ബുദ്ധനാകുന്നു; ഇതിനപ്പുറം ബുദ്ധിമാന്റെ മറ്റെന്ത് ലക്ഷണമുണ്ട്? ഇത് അറിഞ്ഞ് മനീഷികൾ മോചിതരാകുകയും കൃതകൃത്യരാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
12.255.12
न भवति विदुषां महद्भयं ।
यदविदुषां सुमहद्भयं परत्र।
न हि गतिरधिकाऽस्ति कस्यचि ।
द्भवति हि या विदुषः सनातनी ॥ १२.२५५.१२ ॥
വിദ്വാന്മാർക്ക് വലിയ ഭയമില്ല; എന്നാൽ അവിദ്വാന്മാർക്ക് പരലോകത്ത് വലിയ ഭയമുണ്ട്. വിദ്വാന്റെ ശാശ്വതമായ ഗതിയേക്കാൾ ഉയർന്ന ഗതി ആർക്കുമില്ല.
12.255.13
लोकमातुरमसूयते जन ।
स्तत्तदेव च निरीक्ष्य शोचते।
तत्र पश्य कुशलानशोचतो ।
ये विदुस्तदुभयं कृताकृतम् ॥ १२.२५५.१३ ॥
ലോകമാതാവിനെ ജനങ്ങൾ വെറുക്കുന്നു; അവർ കാണുന്ന ഓരോന്നിനെയും ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കുന്നു. അവിടെ ദുഃഖിക്കാത്ത, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതും അറിയുന്ന കുശലരെ നോക്കൂ.
12.255.14
यत्करोत्यनभिसन्धिपूर्वकं ।
तच्च निर्णुदति …
न प्रियं तदुभयं न चाप्रिय ।
तस्य तज्जनयतीह कुर्वतः ॥ १२.२५५.१४ ॥
മുൻകൂട്ടിയുള്ള ഉദ്ദേശ്യമില്ലാതെ ചെയ്യുന്നതും … നീക്കുന്നു. ആ രണ്ടും പ്രിയമല്ല, അപ്രിയവുമല്ല; ചെയ്യുന്നവന് ഇവിടെ അത് അതുതന്നെ ഉണ്ടാക്കുന്നു.